Văn hoá doanh nghiệp – nghiên cứu tại ngân hàng á châu ACB

Cách làm này của cácdoanh nghiệp không chỉ có tác dụng thúc đẩy cho doanh nghiệp mình thực hiệnđược phương thức kinh doanh "lấy con người làm trung tâm", mà còn làm chonăng lực phát triể

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA SAU ĐẠI HỌC

TPHCM-03/2009

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

MỤC LỤC

Trang

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 2

1.1 Khái niệm chung về Văn hoá và Văn hoá Doanh nghiệp 2

1.1.1 Văn hoá 2

1.1.2 Văn hoá tổ chức 3

1.1.3 Văn hoá Doanh nghiệp 3

1.1.3.1 Khái niệm 3

1.1.3.2 Tác dụng của văn hoá Doanh nghiệp 4

1.2 Cơ sở xây dựng văn hóa doanh nghiệp 4

1.3 Vai trò của văn hóa doanh nghiệp 11

1.4 Môi trường cho văn hoá doanh nghiệp 15

1.5 Văn hoá Doanh nghiệp Việt Nam 19

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG Á CHÂU ACB 26

2.1 Giới thiệu về ngân hàng Á Châu 26

2.1.1 Sơ lược về ngân hàng Á Châu 26

2.1.2 Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của ACB 27

2.1.3 Cơ cấu tổ chức 28

2.1.4 Những thành công vượt bậc của ACB trong các năm 2005-2008 30

2.1.4.1 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh 30

2.1.4.2 Vị thế của ACB trong ngành ngân hàng Việt Nam 31

2.1.5 Những thành tích và sự công nhận xã hội mà ACB đã đạt được 33

2.2 Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại ngân hàng ACB 42

2.2.1 Đặc điểm văn hóa ACB 42

2.2.1.1 Văn hóa ACB - xem sòng phẳng là phẩm chất cơ bản 42

2.2.1.2 Văn hóa ACB - tham vọng 43

2.2.1.3 Văn hóa ACB - cầu toàn trong hoạt động 44

2.2.1.4 Văn hóa ACB – nguyên tắc tập thể 45

2.2.1.5 Văn hóa ACB – Đối với cộng đồng 46

2.2.2 Văn hóa ACB thể hiện ở phong cách lãnh đạo 47

2.2.2.1 Phong cách lãnh đạo độc đoán 47

2.2.2.2 Phong cách lãnh đạo dân chủ 49

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG Á CHÂU ACB 52

3.1 Định hướng phát triển của ACB 52

3.2 Nhóm giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp ở ACB 52

3.2.1 Giải pháp phát triển văn hóa giao tiếp 52

3.2.2 Giải pháp thực hiện nghiêm nội quy của cơ quan, đơn vị 53

3.2.3 Giải pháp về đánh giá xếp loại cuối năm 53

3.2.4 Giải pháp tạo dựng và bồi đắp hệ giá trị văn hoá 53

3.2.5 Giải pháp nâng cao vai trò và các hoạt động của Tuổi trẻ ACB trong việc xây dựng văn hoá ACB 54

3.3 Những giải pháp học từ văn hóa doanh nghiệp Nhật 55

KẾT LUẬN 60

TÀI LIỆU THAM KHẢO 61

LỜI MỞ ĐẦU

Trong tình hình toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới hiện nay, cạnh tranh ngàycàng diễn ra gay gắt Các vấn đề về vốn, công nghệ không còn là các yếu tốcạnh tranh chiến lược giữa các công ty nữa Các công ty ngày càng chú trọngxây dựng văn hoá công ty và xem đây như một yếu tố cạnh tranh sắc bén nhấtvà là nhân tố quyết định cho sự tồn tại lâu dài Với mong muốn làm rõ hơnkhái niệm, các cấp độ biểu hiện và các khía cạnh của văn hoá doanh nghiệpcũng như cách thức xây dựng văn hoá doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay,

hy vọng đề tài “Văn hoá doanh nghiệp – nghiên cứu tại ngân hàng Á Châu

ACB” sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam hiểu rõ hơn về những ảnh hưởng vàtầm quan trọng của việc xây dựng văn hoá công ty trong nền kinh tế hiện nay

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

1.1 Khái niệm chung về Văn hoá và Văn hoá Doanh nghiệp

1.1.1 Văn hoá: Có thể tham khảo một số khái niệm về văn hoá như sau:

Theo nghĩa hẹp, văn hoá được hiểu là những giá trị tinh hoa như nếp sốngvăn hoá, văn hoá - nghệ thuật Nó còn được hiểu là những giá trị trong từnglĩnh vực (văn hoá giao tiếp, văn hoá kinh doanh ) hay những giá trị đặc thùcủa từng vùng (văn hoá Tây Nguyên, văn hoá Nam Bộ ) Văn hoá được dùngđể chỉ những giá trị trong từng giai đoạn biến tạo và phát triển lịch sử của cộngđồng, dân tộc (văn hoá Hoà Bình, văn hoá Đông Sơn )

Theo định nghĩa rộng nhất, văn hoá được xem là bao gồm tất cả những gì

do con người sáng tạo ra

Văn hoá và con người là hai khái niệm không tách rời nhau Con ngườixuất hiện từ lúc nào thì văn hoá xuất hiện từ lúc ấy

Con người là chủ thể sáng tạo ra văn hoá Trong suốt lịch sử hình thành vàphát triển của mình, con người luôn sáng tạo không ngừng để làm nên các giátrị văn hoá Một trong số những giá trị văn hoá được con người sáng tạo ra ấychính là bản thân con người - con người có văn hoá Con người sáng tạo ra vănhoá, đồng thời chính con người cũng là sản phẩm của văn hoá

Tóm lại, có thể hiểu:

a/ "Văn hoá là toàn bộ giá trị vật chất và tinh thần đã được nhân loại sángtạo ra trong quá trình hoạt động thực tiễn lịch sử –xã hội, các giá trị ấy nói lênmức độ phát triển của lịch sử loài người (từ điển Triết học); "Văn hoá là cáicòn lại khi người ta đã quên đi tất cả (Edouard Herriot)

b/ Văn hoá là vốn hiều biết của con người tích luỹ được trong suốt quá trìnhhoạt động thực tiễn - lịch sử, được kết tinh lại thành các giá trị chuẩn mực xãhội, gọi chung là hệ giá trị xã hội, biểu hiện ở vốn di sản văn hoá và phongcách ứng xử của cộng đồng Hệ giá trị là thành tố cơ bản là nên bản sắc riêngcủa mọi cộng đồng xã hội, có khả năng liên kết các thành viên làm cho cộngđồng trở thành một khối vững chắc và có khả năng điều tiết hoạt động của cácthành viên sống trong cộng đồng xã hội ấy" (theo giáo sư Hoàng Vinh trong

"Đề cương văn hoá và tôn giáo")

1.1.2 Văn hoá tổ chức:

Từ những thành quả của việc nghiên cứu, có thể hiểu văn hoá tổ chức làtổng hợp các giá trị tinh thần (dưới dạng vật thể hoặc phi vật thể) mà một tổchức có được trong suốt quá trình hình thành, tồn tại và phát triển Văn hoá tổchức mang tính đặc trưng riêng tác động tới tình cảm, tư duy, lý trí và hành vicủa tất cả các thành viên tổ chức đó nhằm đạt được mục tiêu lợi ích mà tổ chứcđã đề ra

Văn hoá tổ chức bao gồm hệ thống tư duy, quy phạm, hành động của conngười trong tổ chức đã được nâng lên thành phong cách chung cho mọi thànhviên, thành nề nếp tổ chức riêng của từng tổ chức Vẻ văn hoá của tổ chức tạo

ra tính định hướng có tính chất chiến lược cho bản thân tổ chức

Bất cứ doanh nghiệp nào muốn tồn tại và thành công đều phải có một hệthống các giá trị Các giá trị là lớp sâu nhất của văn hoá tổ chức

1.1.3 Văn hoá Doanh nghiệp:

1.1.3.1 Khái niệm

Văn hoá Doanh nghiệp là toàn bộ giá trị tinh thần mang đặc trưng riêngbiệt của doanh nghiệp, có tác động tới tình cảm, lý trí và hành vi của tất cả cácthành viên doanh nghiệp Văn hoá doanh nghiệp bao gồm nhiều bộ phận vàyếu tố hợp thành, đó là: các chuẩn mực chung, các nghi lễ, các giai thoại, triếtlý kinh doanh,

1.1.3.2 Tác dụng của văn hoá Doanh nghiệp

Văn hoá Doanh nghiệp có vai trò to lớn đối với việc nâng cao hiệu quảhoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Văn hoá Doanh nghiệp là tài sản tinh thần của doanh nghiệp, là nguồn lựcđể doanh nghiệp phát triển bền vững

Văn hóa doanh nghiệp điều chỉnh hành vi của nhân viên trong doanhnghiệp Những doanh nghiệp có nền văn hoá tích cực sẽ tạo ra bầu không khílàm vệc hăng say hào hứng vì mục tiêu chung khiến cho các cá nhân thườngxuyên phấn đấu để đạt nhiều lợi ích cho bản thân và doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp định hướng cho hoạt động của doanh nghiệp Vănhoá Doanh nghiệp thậm chí quyết định cả ý nghĩa, việc làm của công nhân,viên chức vì nó khẳng định tính chân chính của công việc và lý tưởng củadoanh nghiệp

Văn hoá Doanh nghiệp là bộ phận quan trong nhất trong những nguồn lựcvô hình của doanh nghiệp

1.2 Cơ sở xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Trước hết chúng ta phải có quan điểm cụ thể về vai trò của văn hoá doanhnghiệp Sự thắng thế của bất cứ một doanh nghiệp nào không phải ở chỗ là cóbao nhiêu vốn và sử dụng công nghệ gì mà nó được quyết định bởi việc tổ chức

những con người như thế nào Con người ta có thể đi lên từ tay không về vốnnhưng không bao giờ từ tay không về văn hoá Văn hoá chỉ có nền tảng chứkhông có điểm mốc đầu cuối Do vậy, xuất phát điểm của doanh nghiệp có thểsẽ là rất cao nếu như nó được xây dựng trên nền tảng văn hoá Các doanhnghiệp khi xây dựng đều phải có nhận thức và niềm tin triệt để, lúc đó văn hoásẽ xuất hiện Mọi cải cách chỉ thực sự có tính thuyết phục khi nó tách ra khỏilợi ích cá nhân, còn văn hoá doanh nghiệp thì phải bảo vệ cho mọi quyền lợivà lợi ích của cá nhân

Khi xây dựng văn hóa doanh nghiệp cần phải có những biện pháp cụthể Biện pháp đầu tiên là phải xây dựng một hệ thống định chế của doanhnghiệp, bao gồm: Chính danh, tự kiểm soát, phân tích các công việc, các yêucầu Sau đó xây dựng các kênh thông tin; xây dựng các thể chế và thiết chế tậptrung và dân chủ như: Đa dạng hoá các loại hình đào tạo và phát triển nguồnnhân lực; tiêu chuẩn hoá các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; xây dựng cơ chếkết hợp hài hoà các lợi ích để doanh nghiệp trở thành ngôi nhà chung, là conthuyền vận mệnh của mọi người

* Các hạt nhân văn hóa doanh nghiệp

Đây là cơ sở để hình thành văn hóa doanh nghiệp Các hạt nhân văn hóalà kết quả của sự tác động qua lại giữa các thành viên trong doanh nghiệp vớinhau Khi doanh nghiệp bắt đầu hoạt động, nền văn hóa doanh nghiệp xuấthiện, phát triển và tự bảo vệ Văn hóa doanh nghiệp có tính đặc thù nên cáchạt nhân văn hóa được hình thành cũng có tính chất riêng biệt Văn hóa củacác tập đoàn đa quốc gia khác với văn hóa của các doanh nghiệp liên doanhhoặc văn hóa của doanh nghiệp gia đình Hạt nhân văn hóa doanh nghiệp baogồm triết lý, niềm tin, các chuẩn mực làm việc và hệ giá trị

* Phát triển văn hóa giao lưu của các doanh nghiệp

Các doanh nghiệp thường có xu hướng liên doanh, liên kết với nhau Đểtồn tại trong môi trường kinh doanh phức tạp, đa văn hóa, các doanh nghiệpkhông thể duy trì văn hóa doanh nghiệp mình giống như những lãnh địa đóngkín của mà phải mở cửa và phát triển giao lưu về văn hóa Việc phát triển vănhóa giao lưu sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp học tập, lựa chọn nhữngkhía cạnh tốt về văn hóa của các doanh nghiệp khác nhằm phát triển mạnh nềnvăn hóa của doanh nghiệp mình và ngược lại

* Xây dựng các tiêu chuẩn về văn hóa doanh nghiệp

Để hình thành một nền văn hóa mạnh và có bản sắc riêng, hầu hết cácdoanh nghiệp thường xây dựng cho mình những tiêu chuẩn về văn hóa và buộcmọi người khi vào làm việc cho doanh nghiệp phải tuân theo Tuy nhiên, cáctiêu chuẩn này có thể thay đổi khi không còn phù hợp hoặc hiệu quả thấp.Trong trường hợp như vậy, việc sáng tạo ra những tiêu chuẩn mới là cần thiết

Trong điều kiện toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới và quá trình cạnhtranh quốc tế ngày càng gay gắt thì văn hóa doanh nghiệp được chú trọng xâydựng và phát triển Nó trở thành một loại tài sản vô hình đóng vai trò cực kỳquan trọng trong kho tài sản doanh nghiệp và là một trong những công cụ cạnhtranh khá sắc bén Những doanh nghiệp không có nền văn hóa mạnh khó cóthể cạnh tranh cao trên thị trường Đồng thời, doanh nghiệp có thể tạo ra vàtăng uy tín của mình trên thị trường thông qua việc xây dựng và phát triển mộtnền văn hóa doanh nghiệp mạnh

* Văn hóa tập đoàn đa quốc gia

Các tập đoàn đa quốc gia có nhiều chi nhánh hoạt động ở nhiều nướctrên thế giới, thường phải đối mặt với môi trường kinh doanh đa sắc tộc, đa

quốc tịch và đa văn hóa Để tăng cường sức mạnh và sự liên kết giữa các chinhánh của các công ty đa quốc gia ở các nước khác nhau, các tập đoàn phải cómột nền văn hóa đủ mạnh Hầu như tập đoàn đa quốc gia nào cũng có bản sắcvăn hóa riêng của mình và đây được coi là một trong những điều kiện sốngcòn, một loại vũ khí cạnh tranh lợi hại Các công ty đa quốc gia có mục đíchkinh doanh chiến lược, nhãn hiệu hàng hóa nổi tiếng và danh tiếng cao về chấtlượng sản phẩm và dịch vụ trên thị trường thế giới Những kết quả này có thểcoi là sản phẩm của quá trình vận động của văn hóa tập đoàn Tuy nhiên, đểđạt được những đỉnh cao của sự thành công đó, các tập đoàn phải mất nhiềuthời gian và tiền bạc Chẳng hạn, để có nhãn hiệu Pepsi Cola nổi tiếng với màuxanh tươi trẻ, Tập đoàn Pepsi phải chọn cách tiếp cận văn hóa ph ơng Đông -sản xuất loại đồ uống mang nhãn hiệu Pepsi Cola với biểu tượng thiếu âm vàthiếu dương (biểu tượng của những người theo Phật giáo) để đến với kháchhàng là những tín đồ của Phật giáo Để bảo hộ cho biểu tượng này, Tập đoànphải chi tới 500 triệu USD và giá của nhãn hiệu Pepsi đã lên tới 55 tỷ USD.Đối thủ cạnh tranh của Pepsi Cola là Tập đoàn Coca Cola Tập đoàn này cónền văn hóa hùng mạnh và với những ưu thế về danh tiếng, uy tín cũng nhưnghệ thuật kinh doanh đã chiến thắng Pepsi Cola trên thương trường mặc dù đồuống Coca Cola chỉ được xếp thứ 7 trong số 12 loại đồ uống hàng đầu của nướcMỹ về chất lượng và đồ uống này đã bị người tiêu dùng châu Âu tẩy chay vàonăm 1999

* Văn hóa doanh nghiệp gia đình

Các doanh nghiệp gia đình được xem là một loại định chế độc đáo trongđó một gia đình là hạt nhân của doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp gia đìnhchịu ảnh hưởng của truyền thống gia đình, sự kế tục giữa các thế hệ và lòng

trung thành với những triết lý kinh doanh, kinh nghiệm, bí quyết được gia đìnhđúc rút được trong quá trình kinh doanh Thông thường, trong gia đình, ngườichủ gia đình thường nắm được bí quyết về một nghề nghiệp nào đó và dựa vàonghề nghiệp đó để thành lập doanh nghiệp gia đình Vì thế, văn hóa doanhnghiệp gia đình chịu ảnh hưởng rất lớn tác động của phong cách lãnh đạo củangười chủ gia đình Kỷ luật trong doanh nghiệp gia đình thường được đề cao vìhọ vừa là người chủ sở hữu vừa là người sử dụng các tài sản của gia đình.Chẳng hạn, doanh nghiệp sản xuất giày dép Biti’s (Việt Nam) là một biến thểcủa doanh nghiệp gia đình Doanh nghiệp này có một nền văn hóa mạnh vàcác thành viên của doanh nghiệp đều thấm nhuần được những giá trị và chuẩnmực của văn hóa doanh nghiệp Doanh nghiệp này đang có triển vọng trởthành một trong những công ty đa quốc gia đầu tiên của Việt Nam

Có thể nói, Văn hoá doanh nghiệp là nhằm tạo ra quy tắc ứng xử chodoanh nghiệp mà không phải tạo ra tác dụng chỉ đạo Cách làm này của cácdoanh nghiệp không chỉ có tác dụng thúc đẩy cho doanh nghiệp mình thực hiệnđược phương thức kinh doanh "lấy con người làm trung tâm", mà còn làm chonăng lực phát triển sản phẩm và năng lực đoàn kết hiệp đồng tập thể củadoanh nghiệp trở nên phồn vinh, tăng thêm sự gắn bó của nhân viên với doanhnghiêp, nâng cao hiệu quả kinh doanh

* Xây dựng văn hóa doanh nghiệp:

Một trong những điều kiện hình thành giá trị mới của văn hoá doanh nghiệp làphải trên một thể trạng văn hoá đủ mạnh Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầuphải đề cao văn hoá trong kinh doanh, xây dựng truyền thống và uy tín củadoanh nghiệp là rất cấp bách Một nền văn hoá doanh nghiệp thể hiện trướchết ở chỗ nó định hướng cho việc kinh doanh đúng pháp luật và tôn trọng chữ

"tín"; lợi ích của doanh nghiệp kết hợp hài hoà với lợi ích của cộng đồng, củađất nước; lợi ích của doanh nghiệp thu được trên cơ sở tôn trọng và làm theocái đúng, cái tốt và cái đẹp.

Xây dựng văn hoá doanh nghiệp trước hết là trách nhiệm của nhữngngười đứng đầu doanh nghiệp - đội ngũ doanh nhân Do đó, quan điểm đúngđắn của doanh nghiệp về vai trò của văn hoá doanh nghiệp phải được đặt lênhàng đầu Trên thương trường, chiến thắng của bất cứ một doanh nghiệp nàokhông phải ở chỗ có bao nhiêu vốn và sử dụng công nghệ gì mà nó được quyếtđịnh bởi việc con người đó tổ chức như thế nào, được dẫn dắt bởi giá trị nào.Điểm xuất phá của các doanh nghiệp khác nhau hầu hết ở sự khác nhau củanền văn hoá Xây dựng văn hoá doanh nghiệp là một quá trình lâu dài và giankhổ nên rất cần ở đội ngũ doanh nhân có nhận thức, quan điểm đúng đắn, mộtniềm tin mạnh liệt và lòng khát khao cháy bỏng Bất cứ xây dựng cái gì chỉ cótính thuyết phục khi nó phục vụ cho lợi ích chung Xây dựng văn hoá doanhnghiệp chính là để phục vụ lợi ích chung của toàn doanh nghiệp trong quá trìnhtồn tại và phát triển

Như trên đã phân tích, văn hoá doanh nghiệp là một bộ phận của vănhoá kinh doanh, văn hoá dân tộc nên nó là một hệ thống bao gồm các yếu tốhợp thành như: hệ giá trị, tập quán, thói quen, lối ứng xử, các chuẩn mực cótính truyền thống bền vững và có khả năng lưu truyền qua nhiều thế hệ doanhnhân Văn hoá doanh nghiệp không chỉ hình thành một cách tự phát mà cần cósự định hướng và quản lý Chính vì vậy, xây dựng văn hoá doanh nghiệp cần:

- Xác định cho được những giá trị phù hợp để mọi thành viên trongdoanh nghiệp cùng chia sẻ, quan tâm Những giá trị ấy không bất biến Trongquá trình phát triển, giá trị ấy vẫn giữ cái cốt lõi và luôn biến đổi phù hợp với

yêu cầu của xã hội Các giá trị mà doanh nghiệp theo đuổi luôn bao hàm nộidung sứ mạng và mục tiêu: Chúng ta là ai? Chúng ta có trách nhiệm như thếnào với doanh nghiệp? Mục đích của chúng ta là gì? Đó là những yêu cầu vềphẩm chất, năng lực có tính chuẩn mực mà mỗi thành viên cũng như toàndoanh nghiệp cần phấn đấu vươn tới, bảo vệ, giữ gìn và phát triển Đồng thờinhanh nhạy với những giá trị mới xuất hiện trong quá trình phát triển và hộinhập Cụ thể trong thời đại thông tin ngày nay thì sức chú ý là một giá trị mới.

- Xây dựng cho được một hệ thống định chế của doanh nghiệp, bao gồmnhững vấn đề liên quan đến tính chuyên nghiệp như: sự hoàn hảo của côngviệc; sự rõ ràng về công việc trên cơ sở hài hoà giữa quyền hạn và tráchnhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ, người nào làm việc gì trước hết phải có tráchnhiệm và nghĩa vụ hoàn thành tốt công việc ấy; các tiêu chuẩn kiến thức và kỹnằng; tinh thần và thái độ; quy trình kiểm soát, phân tích các công việc sao chonhững người lãnh đạo có được những quyết định sáng suốt, sát với yêu cầu củathị trường, còn nhân viên có lòng tin và tôn trọng lãnh đạo và biết chính xácviệc mình làm hiệu quả như thế nào

- Xây dựng cơ chế thu thập và xử lý thông tin Việc làm này rất quantrọng, bởi thông tin là chìa khoá của thành công Cơ chế nếu được vận hànhhoàn hảo sẽ giúp cho doanh nghiệp lựa chọn nguồn thông tin cần thiết phục vụmục tiêu, có các giải pháp thu thập và xử lý thông tin hiệu quả, đồng thời bảođảm bí mật kinh doanh Khi có thông tin cùng với sức sáng tạo của con ngườiqua phân tích, tính toán, nhận định, suy luận sẽ trở thành giá trị giúp cho doanhnghiệp có những quyết định đúng đắn, sát hợp

- Xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ tại cơ sở, tạo điều kiện để mọithành viên có cơ hội thực hiện quyền và nghĩa vụ tham gia quản lý quá trình

sản xuất - kinh doanh Đây là một trong những cách tốt nhất để quyết định củangười quản lý trở thành chính quyết định của người bị quản lý Những vấn đềthường làm đau đầu người quản lý như tiết kiệm nguyên nhiên vật liệu, thờigian, kỷ luật sản xuất, bảo vệ tài sản chung sẽ được mọi thành viên giảiquyết một cách tự giác Một khi con người được tôn trọng sẽ làm khơi dậy vàphát huy trong họ tình yêu doanh nghiệp, tinh thần trách nhiệm với công việc,biết rõ và tận tâm với công việc phát huy mọi năng lực cống hiến cho doanhnghiệp Trong doanh nghiệp sẽ đầy ắp không khí cởi mở, sáng dạo và thânthiện là điều kiện thuận lợi cho văn hoá phát triển.

- Xây dựng cơ chế kết hợp hài hoà các lợi ích để cá nhân và doanhnghiệp cùng phát triển Đây là vấn đề rất khó, bởi vì, lợi ích cá nhân và lợi íchdoanh nghiệp không phải bao giờ cũng thống nhất với nhau, nên đòi hỏi sựkiên trì, bền bỉ và hy sinh của lãnh đạo Lợi ích cá nhân là động lực trực tiếpthôi thúc con người luôn vươn tới Lợi ích cá nhân nằm trong tổng thể lợi íchchung của cả doanh nghiệp, đồng thời, lợi ích của doanh nghiệp tạo điều kiệncho lợi ích cá nhân được thực hiện Điều đó đòi hỏi phải xây dựng một cơ chếkích thích và thúc đẩy sao cho mỗi cá nhân hăng hái thực hiện lợi ích của mìnhlại đồng thời thực hiện mục đích chung của doanh nghiệp, từ đó tạo ra xuhướng vận động chung của cả doanh nghiệp

Xây dựng văn hoá doanh nghiệp, suy cho cùng là tạo động lực và môitrường hình thành các giá trị mới, phù hợp với yêu cầu hiện tại và tương lai,định hướng suy nghĩ và hành động của các thành viên sao cho phát huy đượccao nhất những ưu thế sẵn có của nội lực, đồng thời khơi dậy và nhân lên cácnguồn lực mới cho phát triển Rõ ràng là bất cứ doanh nghiệp nào cũng cầnnhững động lực vật chất và động lực tinh thần trong quá trình phát triển Doanh

nghiệp phát triển cũng có nghĩa là xã hội phát triển Trong một doanh nghiệpkhông phải là những động lực riêng biệt thúc đẩy từng cá nhân mà là cả nềnvăn hoá doanh nghiệp, thúc đẩy và lôi cuốn tất cả thành viên của doanh nghiệpvào sự nghiệp chung Về cơ bản, văn hoá doanh nghiệp được biểu hiện ra lànhững động cơ thúc đẩy người đứng dầu - nhân vật chính của doanh nghiệp.Khi ấy, doanh nghiệp là niềm kiêu hãnh chung của tập thể, nhân tố con ngườiđược tổ chức và sử dụng hiệu quả nhất, mang lại chiến thắng cho doanhnghiệp Thành hay bại của việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp quyết định cơbản ở vai trò người lãnh đạo: về tầm nhìn, bản lĩnh, phong cách và sự dấn thân.

1.3 Vai trò của văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp rất cần thiết cho một doanh nghiệp, nó có thểlàm cho một tổ chức doanh nghiệp phát triển, và nếu thiếu nó, sẽ làm cho công

ty lụi tàn Theo những nghiên cứu của những nhà xã hội học Mỹ thì nhữngcông ty tuân thủ và thực hiện một Văn hóa doanh nghiệp chính đáng, thì giá trịcủa nó có thể sẽ tăng lên 200%, và có nhiều doanh nghiệp còn đạt được hiệuquả cao hơn như những công ty General Electric (GE), Southwest Airline,ConAgra, IBM,…

Một công ty có một môi trường văn hóa luôn luôn chứa đựng:

- Một tầm nhìn rõ ràng

- Một sứ mệnh và nhiệm vụ cụ thể

- Kiện định trong mục tiêu

- Mạnh mẽ trong lãnh đạo

- Tuyển những người tài giỏi

- Tự do trong hợp tác

- Quyền lực được chia sẻ

- Mục tiêu là khách hàng

- Ý tưởng được xem xét

- Cải tiến được ủng hộ

- Thành công được ghi nhận…

Cho dù mức độ ưu tiên thực hiện cho mỗi công ty có khác nhau (ví dụnhư GE, thì đẩy mạnh vấn đề tuyển người tài và ủng hộ cải tiến kỹ thuật,Southwest Airline thì phát triển mảng mục tiêu khách hàng, còn Visa thì ủnghộ vấn đề ý tưởng)… song tất cả những công ty lớn và thành công trên thế giớiđều tuân thủ kiên định thực hiện những nhiệm vụ trên

* Văn hóa doanh nghiệp tạo cho mỗi thành viên hiểu được giá trị của bản thân họ đối với công ty

Một tổ chức chỉ có thể phát triển khi tất cả mọi thành viên đều hiểuđược họ đang đi đâu? Họ đang làm gì? Và vai trò của họ đến đâu? Với nhữngmục tiêu rất cụ thể, họ được sống trong một môi trường tự do cống hiến, chia sẻ

ý tưởng, được ghi nhận khi thành công… tất cả đều được hiểu rằng, họ là thànhphần không thể thiếu của công ty Họ như một mắt xích trong một chuỗi dây

truyền đang hoạt động Và nếu mắt xích đó ngừng hoạt động, toàn bộ hệ thốngcũng phải ngừng theo.

Một người được mệnh danh là Socrates của Hoa Kỳ, Tiến sỹ Stenphen

R Convey, tác giả của cuốn sách rất nổi tiếng “Bảy thói quen của những ngườihiệu quả” đã khẳng định “Không tham gia, thì sẽ không bao giờ có thi hành”.Hay nói một cách khác rằng, họ đang thi hành công việc của tổ chức, vì họ đãđược ghi nhận tham gia Họ có cảm giác như đang được làm cho chính bản thânhọ Một dẫn chứng hùng hồn cho nhận định này là môi trường làm việc tạihãng hàng không Southwest Airlines Hãng hàng không này, là hãng hàngkhông đầu tiên trên thế giới thực hiện bán cổ phần cho nhân viên Ngoài mộtvăn hoá cởi mở, nhân viên ở đây đã làm việc một cách hăng say, vì họ đanglàm việc cho chính bản thân họ

* Văn hóa doanh nghiệp tạo cho tất cả mọi người trong công ty cùng chung thân làm việc, vượt qua những giai đoạn thử thách, những tình thế khó khăn của công ty và họ có thể làm việc quên thời gian.

Một sự đoàn kết, một khí thế làm việc của công ty cần thiết nhất khicông ty ấy đang ở trong thời kỳ khó khăn, thử thách, đặc biệt là những công tyđang trên bờ vực của sự phá sản Tất cả mọi thành viên của công ty cần tinhthần đoàn kết và hy sinh Công ty có cấp độ càng cao, có ảnh hưởng lớn thì cácthành viên càng cần phải hy sinh nhiều hơn Để vượt qua những tình thế khókhăn, công ty cần một sức mạnh tổng lực để chống đỡ và sức mạnh ấy chỉ đạtđược khi nó có một Văn hóa Doanh nghiêp – văn hóa của sự hy sinh, văn hoácủa sự đoàn kết

Một dẫn chứng tiêu biểu cho văn hoá này là Lee Iacocca và nhân viêncông ty Chrysler của ông Năm 1978, khi ông vừa bước chân tới, công ty đangrơi vào tình cảnh phá sản, với 130.000 cán bộ công nhân viên có nguy cơ thấtnghiệp Ông và các cộng sự của ông đã đưa cào một văn hoá của sự hy sinhquên mình Ai ai cũng cố gắng làm việc Tất cả vì sự sống còn của công ty Vìsự bình an của mọi người Tuy nhiên, một điều hiển nhiên rằng, trong tình cảchkhó khăn, sự hy sinh của một người sẽ không bao giờ mang lại thành công,nhưng phải cần một tập thể hy sinh.

* Văn hóa doanh nghiệp tạo được sự khích lệ, động lực cho mọi người và trên hết tạo nên khí thế của một tập thể chiến thắng

Trong một thế giới, khi những chuẩn mực của xã hội về sự thành côngkhông còn được đo bằng sự thành công của một cá nhân nữa, mà nó được đẩylên tầm tập thể Và cho dù trên góc độ cá nhân, thì cá nhân đó sẽ không baogiờ được coi là thành công, nếu tập thể của anh ta không thành công Một quanniệm mới cho lãnh đạo hôm nay là, “team work is dream work,” tức là chỉ cólàm việc tập thể thì giấc mơ thành công của ta mới thành hiện thực Hay nóimột cách khác, khả năng lãnh đạo được đo bằng khả năng lãnh đạo một tậpthể Một tập thể càng lớn thì khả năng lãnh đạo càng cao, và một công việccàng có nhiều người cùng tham gia thì công việc đó càng sớm được hoàn thành

Thử tưởng tượng, nếu tất cả mọi người đều trong khí thế của những ngườichiến thắng, khí thế của những người đang trên con đường tiến tới vinh quang?Với họ không bao giờ có con đường thứ hai ngoài chiến thắng Điều này vôcùng cần thiết, vì tất cả mọi người đều tập trung vào một mục tiêu Khi họ đãđặt vào một mục tiêu cho một tập thể chiến thắng thì tất cả họ đều muốn đồng

lòng, cùng chung sức để thực hiện Tinh thần tập thể đều phấn chấn Đó là chìakhoá cho sự thành công và cũng là chìa khoá cho sự đoàn kết Và để có đượcmột tập thể chiến thắng ấy chỉ khi có một Văn hóa doanh nghiệp.

1.4 Môi trường cho văn hoá doanh nghiệp

Có thể thấy rõ: văn hoá doanh nghiệp bao gồm các yếu tố pháp luật và đạođức Văn hoá doanh nghiệp không thể hình thành một cách tự phát mà phảiđược hình thành thông qua nhiều hoạt động của bản thân mỗi doanh nghiệp,mỗi doanh nhân, của Nhà nước và các tổ chức xã hội Thực tiễn cho thấy hệthống thể chế, đặc biệt là thể chế chính trị, thể chế kinh tế, thể chế hành chính,thể chế văn hoá tác động rất sâu sắc đến việc hình thành và hoàn thiện vănhoá doanh nghiệp

* Một số điểm về thể chế cần được quan tâm để hình thành và ngày càng hoàn thiện văn hoá doanh nghiệp phù hợp với đặc điểm nước ta.

Trước hết, đó là khơi dậy tinh thần kinh doanh trong nhân dân, khuyếnkhích mọi người, mọi thành phần kinh tế cùng hăng hái tìm cách làm giầu chomình và cho đất nước Xoá bỏ quan niệm cho kinh doanh là xấu, coi thườngthương mại, chỉ coi trọng quan chức, không coi trọng thậm chí đố kỵ doanhnhân Xoá bỏ tâm lý ỉ lại, dựa vào bao cấp của Nhà nước, đề cao những nhântố mới trong kinh doanh, những ý tưởng sáng tạo, sáng kiến tăng năng xuất laođộng, tăng khả năng cạnh tranh của hàng hoá Tôn vinh những doanh nhânnăng động, sáng tạo, kinh doanh đạt hiệu quả cao, có ý chí vươn lên, làm rạngrỡ thương hiệu Việt Nam trên thị trường thế giới

Trong thực tế, trải qua những năm đổi mới, bằng thể nghiệm của bản thâncũng như của mỗi gia đình, ngày nay, nhân dân ta đã thấy rõ việc chuyển đổi từkế hoạch hoá tập trung sang thể chế kinh tế thị trường là tất yếu; thái độ củadân chúng đối với kinh tế thị trường là thái độ thiện cảm Vấn đề còn lại là các

cơ quan Nhà nước phải tiếp tục thay đổi tư duy quản lý, đề xuất những chủtrương, chính sách quản lý đủ mạnh để khuyến khích hơn nữa tinh thần kinhdoanh trong các thành phần kinh tế, tạo môi trường thuận lợi về thể chế và tâmlý xã hội cho sự phát triển kinh tế tư nhân, xoá bỏ sự phân biệt đối xử đối vớikinh tế tư nhân kể cả trong tư duy cũng như trong các chủ trương, chính sách cụthể

Hai là, Nhà nước cần tiếp tục hoàn chỉnh hệ thống thể chế kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm tạo lập đồng bộ các yếu tố của thịtrường, từng bước hình thành thể chế kinh tế thị trường phù hợp với đặc điểmnước ta Thực tế cho thấy, thể chế kinh tế có tác động rất lớn đối với việc hìnhthành văn hoá doanh nghiệp Do đó, điều cần nhấn mạnh là thể chế kinh tếphải đủ sức khuyến khích doanh nhân phát huy truyền thống văn hoá trong kinhdoanh của cha ông, bổ sung những nhân tố mới trong văn hoá doanh nghiệpcủa thời đại, kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống và hiện đại, bảo đảm cho kinhtế thị trường triển khai lành mạnh, đạt hiệu quả cao, văn hoá doanh nghiệpđược hình thành với những đặc điểm của nước ta

Thể chế đó phải chú trọng khuyến khích doanh nghiệp xác định đúng đắnchiến lược kinh doanh, có mục tiêu phấn đấu lâu dài nâng cao sức cạnh tranh,có chương trình làm ăn căn cơ theo định hướng quy hoạch, kế hoạch chuyển đổi

cơ cấu của nền kinh tế, không những phải thành công trong nước mà còn vươn

ra thế giới, đạt hiệu quả cao trong hội nhập kinh tế quốc tế, khắc phục tâm lýkinh doanh cò con, manh mún, không đầu tư lớn, làm ăn lâu dài.

Thế chế đó cũng phải khuyến khích doanh nghiệp thực hiện các biện pháphợp pháp trong việc mưu cầu lợi ích cá nhân, đạt lợi nhuận cao cho doanhnghiệp và doanh nhân, đương nhiên có sự kết hợp hài hoà với lợi ích toàn xãhội nhưng không vì thế mà đi đến triệt tiêu lợi ích cá nhân cũng tức là triệt tiêudộng lực kinh doanh Đồng thời, phải ngăn chặn những hành vi vi phạm phápluật, gian lạn thương mại, những kiểu làm ăn phi văn hoá, chạy chat cvửa sau,lợi dụng các quan hệkhông lành mạnhk để kiếm lời Doanh nghiệp phải tôntrọng, đặc biệt là giữ chữ tín đối với khách hàng và đối tác kinh doanh

Thể chế đó phải khuyến khích mọi thành phần kinh tế, khắc phục phân biệtđối xử, bảo đảm cho các thành phần kinh tế hợp tác và cạnh tranh bình đẳngtrong khuôn khổ luật pháp; khắc phục tình trạng biến độc quyền nhà nướcthành độc quyền doanh nghiệp, tạo ra cạnh tranh không bình đẳng, tạo ra cạnhtranh không bình đẳn, những khoản lợi nhuận không do tài năng kinh doanhcủa doanh nghiệp mà do vị thế độc quyền mang lại, những điểm dẫn đến triệttiêu văn hoá doanh nghiệp Điều cấp bách là Nhà nước phải có các qui phạmpháp luật về khuyến khích cạnh tranh hợp pháp, kiểm soát và hạn chế độcquyền

Thể chế đó cũng phải chú trọng nhân tố con người, phát triển con người,đặc biệt coi trọng việc bồi dưỡng nhân tài, đãi ngộ xứng đáng, tôn vinh doanhnhân giỏi Trong doanh nghiệp, đó là đảm bảo thu nhập hợp pháp của chủdoanh nghiệp tư nhân, là tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người laođộng, đối xử bình đẳng, tạo ra môi trường hoà thuận, sự cố kết, chung sứ chung

lòng tập trung vào việc thực hiện mục tiêu kinh doanh, vì sự phát triển bềnvững của doanh nghiệp và lợi ích của mỗi thành viên trong doanh nghiệp.

Ba là, việc hình thành văn hoá doanh nghiệp cũng đòi hỏi đẩy mạnh cuộccải cách hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp và hiệnđại hoá Đây là một yêu cầu hết sức bức xúc đối với toàn bộ sự phát triển kinhtế đất nước ũng như đối với việc hình thành văn hoá doanh nghiệp nước ta hiệnnay Điều cần nhấn mạnh hiện nay là tiếp tục xoá bỏ cơ chế "xin-cho", xoá bỏnhững thủ tục hành chính rườm rà gây tốn kém, tăng chi phí đầu tư và giảmnăng lực cạnh tranh của hàng hó Phải sắp xếp lại bộ máy tinh gọn, khắc phụcchồng chéo, quan liêu, nâng cao hiệu lực và hiệu quả của bộ máy hành chínhtrong quản lý điều hành Việc lành mạnh hoá cán bộ, công chức là rất cần thiếtđể khắc phục tình trạng một số công chức do kém năng lực và phẩm chấtkhông những đã làm sai lệch những chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhànước gây trở ngại, phiền hà dối với doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh,mà trong không ít trường hợp đã câu kết, tiếp tay cho những hành vi tiêu cực, viphạm pháp luật của doanh nghiệp, làm xấu văn hoá doanh nghiệp

Rất cần phát triển một cáh thường xuyên, định kỳ các cuộc tiếp xúc trựctiếp giữa cơ quan nhà nước với doanh nghiệp, để cùng trao đổi ý kiến về việcthực hiện các cơ chế, chính sách, qua đó doanh nghiệp hiểu thêm nội dung các

cơ chế, chính sách và cơ quan Nhà nước cũng nghe được tâm tư, nguyện vọngcủa doanh nghiệp, nắm thêm thực tế giúp cho việc hoạch định chính sách đượcsát thực tế hơn Các cơ quan Nhà nước cần tạo thói quen làm việc với hiệp hộidoanh nghiệp, tôn trọng vcác quyền của Hiệp hội, lắng nghe và giải quyết

đúng pháp luật những kiến nghị của Hiệp hội doanh nghiệp Đây cũng chính làmột nội dung quan trọng trong văn hoá quản lý.

Như vậy, văn hoá doanh nghiệp chỉ có thể được xây dựng và hình thànhtrong môi trường văn hoá lãnh đạo, văn hoá quản lý được đổi mới, nâng cao,đúng tầm, có ảnh hưởng tích cực trở lại đối với văn hoá doanh nghiệp

1.5 Văn hoá Doanh nghiệp Việt Nam

Được hình thành là một phần quan trọng của văn hoá Việt Nam, được lưutruyền và bồi đắp từ thế hệ này đến thế hệ khác mà chúng ta cần gìn giữ vàbồi đắp tiếp trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay và chủđộng hội nhập kinh tế quốc tế Văn hoá doanh nghiệp Việt Nam tiếp thu nhữngnhân tố văn hoá trong kinh doanh hình thành qua nhiều năm của các nền kinhtế hàng hoá trên thế giới, đồng thời tiếp thu và phát huy những tinh hoa vănhoá trong kinh doanh của cha ông, vận dụng phù hợp với đặc điểm của xã hộingày nay, đó là hiện đại hoá truyền thống đi đôi với sự truyền thống hoá hiệnđại

Nhìn nhận một cách tổng quát, chúng ta thấy văn hoá trong các cơ quan vàdoanh nghiệp ở nước ta còn có những hạn chế nhất định: Đó là một nền vănhoá được xây dựng trên nền tảng dân trí thấp và phức tạp do những yếu tố khácảnh hưởng tới; môi trường làm việc có nhiều bất cập dẫn tới có cái nhìn ngắnhạn; chưa có quan niệm đúng đắn về cạnh tranh và hợp tác, làm việc chưa cótính chuyên nghiệp; còn bị ảnh hưởng bởi các khuynh hướng cực đoan của nềnkinh tế bao cấp; chưa có sự giao thoa giữa các quan điểm đào tạo cán bộ quảnlý do nguồn gốc đào tạo; chưa có cơ chế dùng người, có sự bất cập trong giáodục đào tạo nên chất lượng chưa cao Mặt khác văn hoá doanh nghiệp còn bị

những yếu tố khác ảnh hưởng tới như: Nền sản xuất nông nghiệp nghèo nàn vàảnh hưởng của tàn dư đế quốc, phong kiến

Văn hoá doanh nghiệp có vị trí và vai trò rất quan trọng trong sự phát triểncủa mỗi doanh nghiệp, bởi bất kỳ một doanh nghiệp nào nếu thiếu đi yếu tốvăn hoá, ngôn ngữ, tư liệu, thông tin nói chung được gọi là tri thức thì doanhnghiệp đó khó có thể đứng vững và tồn tại được Trong khuynh hướng xã hộingày nay thì các nguồn lực của một doanh nghiệp là con người mà văn hoádoanh nghiệp là cái liên kết và nhân lên nhiều lần các giá trị của từng nguồnlực riêng lẻ Do vậy, có thể khẳng định văn hoá doanh nghiệp là tài sản vôhình của mỗi doanh nghiệp Theo ông Trần Hoàng Bảo (1 trong số 300 nhàdoanh nghiệp trẻ) nhận xét: Văn hoá của doanh nghiệp được thể hiện ở phongcách lãnh đạo của người lãnh đạo và tác phong làm việc của nhân viên Cũngtheo ông Bảo, đối tác khi quan hệ thì ngoài việc quan tâm tới lợi nhuận củacông ty họ còn đánh giá doanh nghiệp qua văn hoá của doanh nghiệp đó

Sự thành công của mỗi doanh nghiệp, đặc biệt là ở các nước châu á thườngđược dựa trên mối quan hệ cá nhân của người lãnh đạo, còn các nước Tây Âuthì thành công của doanh nghiệp lại được dựa trên các yếu tố như khả năngquản lý các nguồn lực, năng suất làm việc, tính năng động của nhân viên…Ngoài những yếu tố chủ quan, để xây dựng văn hoá doanh nghiệp còn phải chútrọng tới những yếu tố khách quan Đó là việc tạo lập thị trường, lợi ích củangười tiêu dùng, được thể hiện qua “Các nguyên tắc chỉ đạo để bảo vệ ngườitiêu dùng”, là quá trình hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới

* Có thể nêu lên một số điểm nổi bật về văn hoá doanh nghiệp nước ta trong giai đọan hiện nay như sau:

Trước hết, từ công cuộc đổi mới được bắt đầu đến nay, ở nước ta đã dầndần hình thành mục đích kinh doanh mới, đó là kinh doanh vì lợi ích của mỗidoanh nghiệp và lợi ích của cả dân tộc Đương nhiên, tranh thủ lợi nhuận tối đalà động cơ thúc đẩy ý trí kinh doanh của các doanh nghiệp, của mỗi doanhnhân, chúng ta cần đặc biệt quan tâm, không vì nhấn mạnh lợi ích chung màcoi nhẹ mục đích kinh doanh của mỗi cá nhân doanh nhân Song, ngay trongthời kỳ Pháp thuộc, chúng ta cũng có những doanh nhân không chỉ làm giàucho mình mà còn làm giàu cho đất nước như Bạch Thái Bưởi, vừa làm giàu vừaquan tâm những hoạt động xã hội từ thiện như Nguyễn Sơn Hà Ngày nay, mụcđích kinh doanh của mỗi doanh nghiệp gắn với công cuộc phát triển kinh tế củađất nước, vì lợi ích của cá nhân, gia đình và lợi ích của cả đất nước, dân tộc.Khác với doanh nhân các nước kinh tế phát triển và cũng không nên bị nhìnnhận như giai cấp bóc lột, doanh nhân nước ta ngày nay cũng có nỗi nhục củamột dân tộc kiên cường, thông minh mà vẫn phải chịu cảnh lạc hậu, kém pháttriển Mỗi doanh nghiệp phát triển không chỉ vì bản thân doanh nhân, mà còn

vì sự phát triển của quê hương, của mỗi huyện, tỉnh; động cơ đó thúc đẩy mỗidoanh nhân vươn lên Mục đích ấy đang được thể hiện ngày càng rõ nét trongchiến lược phát triển của mỗi doanh nghiệp; cũng đã được thể hiện trong cácdoanh nghiệp có hàng hoá được người tiêu ding bình chọn đạt chất lượng caotrong những năm gần đây

Tuy nhiên, cũng cần thấy rằng mục đích kinh doanh của mỗi doanh nhân ởnước ta hiện nay cũng rất đa dạng về tính chất, bởi vì lẽ sống của con người là

đa dạng, phong phú, nhiều màu vẻ, nhất là trong điều kiện nền kinh tế đangtrong giai đoạn chuyển đổi, thể chế kinh tế cũng đang được chuyển đổi từngbước Qua các cuộc kiểm tra xã hội học, có thể thấy một số khuynh hướng nổi

bật như: có những người chỉ mong kiếm được nhiều tiền; cũng có người muốnqua kinh doanh mà, có danh tiếng lớn, uy tín và địa vị xã hội cao; có ngườimuốn vươn lên, tiếp nỗi truyền thống gia đình, báo hiếu cha mẹ; lại có nhữngngười kinh doanh vì khao khát tự hoàn thiện bản thân, có ý chí mạnh về sự pháttriển tự do của con người trong chế độ xã hội mới, v.v…

Hai là, văn hoá doanh nghiệp đòi hỏi gắn bó chặt chẽ hiệu quả kinh doanhvà tính nhân văn trong kinh doanh; không thể đạt hiệu quả bằng bất cứ giá nàomà coi nhẹ những giá trị nhân văn (tôn trọng con người, bảo vệ môi trường).Điều đặc biệt quan trọng là nâng cao tinh thần cộng đồng dân tộc trong mọihoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, một đặc điểm của vănhoá doanh nghiệp mà chúng ta cần xây dựng: chúng ta đề cao ý chí tự lập, tựcường, sức vươn lên của mỗi doanh nghiệp, đồng thời huy động tính cộng đồng,tính truyền thống "chị ngã, em nâng" của dân tộc Đồng thời chúng, khuyếnkhích doanh nghiệp tham gia các hoạt động xã hội, như xoá đói giảm nghèo,cứu trợ đồng bào gặp thiên tai, tham gia các hoạt động từ thiện.v.v…

Điều cần nhấn mạnh hiện nay là khắc phục chủ nghĩa thực dụng, dùng mọithủ đoạn để đoạt lợi nhuận cao, thậm chí siêu lợi nhuận, bất kể việc làm đó cóhại cho người khác, các thủ đoạn làm giàu bất chấp tình nghĩa, thậm chí làmgiàu trên sự đau khổ của đối tác, trên sự phá sản của những doanh nghiệp yếuthế Có thể thấy rõ nhược điểm về mặt này của doanh nghiệp nước ta trongnhiều trường hợp như cạnh tranh bất hợp pháp, tranh giành thị trường, đáng phêphán nhất là những thủ đoạn hạ giá, phá giá khi xuất khẩu hàng hoá Trong bốicảnh kinh tế thế giới và khu vực hiện nay, khi cuộc cạnh tranh về chất lượng vàgiá cả hàng hoá diễn ra gay gắt, chúng ta đề cao việc nâng cao khả năng cạnhtranh của mỗi doanh nghiệp lại càng phải đề cao tính tập thể, truyền thống

đoàn kết dân tộc trong kinh doanh Do vậy, cần đặc biệt phát huy vai trò củacác hiệp hội doanh nghiệp Đó là những tổ chức xã hội – nghề nghiệp nhằmkhai thác mọi nguồn lực của xã hội, kể cả thu hút tài trợ từ bên ngoài, để pháttriển các hoạt động trợ giúp một cách trực tiếp, có hiệu quả thiết thực, khắcphục những yếu kém của doanh nghiệp Các hiệp hội doanh nghiệp có thểcung cấp nhiều loại dịch vụ đa dạng cho hội viên (như cung cấp thông tin, tưvấn, đào tạo), cùng nhau thương thảo giải quyết những vấn đề cụ thể mà tongdoanh nghiệp riêng lẻ không tự giải quyết được để bảo đảm lợi ích của mỗingành nghề, bảo đảm văn hoá doanh nghiệp, khắc phục những khiếm khuyếtcủa thị trường Đương nhiên, lợi ích của doanh nghiệp phải gắn bó hài hòa vớilợi ích của cộng đồng, của toàn xã hội, không nên chỉ đơn thuần coi trọng lợiích của doanh nghiệp cùng ngành nghề trở thành lợi ích phường hội.Đồng thờihiệp hội doanh nghiệp cũng được tạo điều kiện để làm tốt vai trò cầu nối giữahội viên với cơ quan của Chính phủ, đại diện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp củadoanh nghiệp, nhất là trong việc tham gia soạn thảo các văn bản quy phạmpháp luật liên quan đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Ba là, hình thành và phát huy văn hoá doanh nghiệp trước hết là phải dựavào con người Đó là vì phát triển doanh nhân không chỉ tăng vốn, tăng lợinhuận, tăng thu nhập cho người lao động mà còn phải tạo ra môi trường vănhoá doanh nghiệp tiến bộ cũng tức là tạo ra một sức mạnh tổng thể cố kết vàcổ vũ người lao động trong doanh nghiệp lao động sáng tạo với niềm tin, một lýtưởng cao đẹp.Văn hoá doanh nghiệp là lý tưởng và các nguyên tắc chi phốihành động của doanh nghiệp cũng như của mỗi thành viên là hệ giá trị tạo nênnguồn lực cho sự phát triển bền vững của một doanh nghiệp, do vậy, càng cầnthiết phát huy nhân tố con người trong doanh nghiệp Trình độ nhân lực của ta

hiện nay đang còn thấp so với yêu cầu (kể cả trình độ của người lao động cũngnhư của người quản lý doanh nghiệp) càng làm nổi bật ý nghĩa hết sức cấpbách của việc bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người trong khi xây dựng vănhoá doanh nghiệp.

Có thể nêu lên ba cấp độ trong việc phát huy nhân tố con người trongdoanh nghiệp; cấp độ thứ nhất là nâng cao năng lực tiềm tàng của mỗi côngnhân, viên chức (thông qua biện pháp giáo dục, đào tạo về kinh tế, công nghệ,quản lý ); cấp độ thứ hai là biến năng lực tiềm tàng đó thành hiện thực, thôngqua các biện pháp khuyến khích, kích thích sức sáng tạo trong lao động sảnxuất; cấp độ thứ ba là tập trung cho được các tiềm lực cá nhân của công nhânviên chức vào việc thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp , thông qua các biệnpháp tổ chức quản lý sản xuất và nhân sự Cấp độ thứ ba có ý nghĩa đặc biệtquan trọng bởi vì văn hoá doanh nghiệp không phải kết quả của sự phát triển tựphát trong quá trình sản xuất kinh doanh mà nó được định hướng xây dựng vàhình thành trong ý thức tự giác của người quản lý doanh nghiệp, biểu hiệnn tậptrung quản lý doanh nghiệp, bởi người quản lý doanh nghiệp Do vậy, phải đàotạo và trọng dụng đội ngũ doanh nhân nắm được và vận dụng được văn hoádoanh nghiệp vào trong tong hoạt động sản xuất kinh doanh cua doanh nghiệp,trong quan hệ với các đối tác cũng như trong công việc quản lý, điều hành nộibộ doanh nghiệp

Bốn là, văn hoá doanh nghiệp của từng doanh nghiệp Việt Nam có nhữngnét chung của văn hoá doanh nghiệp Việt Nam và những nét riêng của từngdoanh nghiệp Những nét riêng ấy là của quý đặc sắc, là truyền thống tốt đẹp,độc đáo của từng doanh nghiệp Ví dụ nét độc đáo của doanh nghiệp A la rấtnhã nhặn, chu đáo với khách hàng và đối tác, nét độc đáo của doanh nghiệp B

là nhiều sáng kiến vận dụng công nghệ cao, nét độc đáo của doanh nghiệp C làtận tình bồi dưỡng, đào tào nguồn nhân lực và phát triển con người.

Mỗi doanh nghiệp phải hình thành được những nét chung của văn hoádoanh nghiệp Việt Nam và tạo lập được một số nét riêng Không trộn lẫn dượccủa văn hoá doanh nghiệp mình Có thể nói văn hoá doanh nghiệp là cái nhãnhiệu, cái "mác" vinh quang của doanh nghiệp, niềm tự hào của doanh nghiệp(và có thể của cả ngành, cả địa phương, cả đất nước) được lưu truyền và bồiđắp từ thế hệ này sang thế hệ khác các công nhân và cán bộ của doanh nghiệp.Chúng ta đang nhấn mạnh việc tạo dựng và bảo vệ thương hiệu của doanhnghiệp; đó là vì thương hiệu là một bộ phận không thể thiếu của văn hoádoanh nghiệp, thể hiện uy tín, vị thế của sản phẩm, của doanh nghiệp, là tàisản được xây dựng, tích tụ một cách có ý thức trong quá trình phát triển củadoanh nghiệp Thương hiệu là niềm tự hào của doanh nghiệp, tạo ra niềm tincủa người tiêu dùng đối với sản phẩm và dịch vụ mà doanh nghiệp cung ứng;trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay việc xây dựng và bảo vệthương hiệu càng có ý nghĩa cấp bách

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG Á CHÂU ACB

2.1 Giới thiệu về ngân hàng Á Châu

2.1.1 Sơ lược về ngân hàng Á Châu

Tên gọi: Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu

Tên giao dịch quốc tế: ASIA COMMERCIAL BANK

Tên viết tắt: ACB

Trụ sở chính: 442 Nguyễn Thị Minh Khai, Q 3, TP Hồ Chí Minh

Vốn điều lệ : 6.355.812.780.000 đồng (Sáu nghìn ba trăm năm mươi

lăm tỷ tám trăm mười hai triệu bảy trăm tám mươinghìn đồng)

Ngành nghề kinh doanh:

- Huy động vốn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn dưới các hình thức tiềngửi có kỳ hạn, không kỳ hạn, tiếp nhận vốn ủy thác đầu tư và phát triểncủa các tổ chức trong nước, vay vốn của các tổ chức tín dụng khác;

- Cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn; chiết khấu thương phiếu, tráiphiếu và giấy tờ có giá; hùn vốn và liên doanh theo luật định;

- Làm dịch vụ thanh toán giữa các khách hàng;

- Thực hiện kinh doanh ngoại tệ, vàng bạc và thanh toán quốc tế, huyđộng các loại vốn từ nước ngoài và các dịch vụ ngân hàng khác trongquan hệ với nước ngoài khi được NHNN cho phép;

- Hoạt động bao thanh toán.

2.1.2 Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của ACB

Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) được thành lập và chính thức đi vào hoạtđộng ngày 04/06/1993 Qua gần 15 năm hoạt động, đến nay ACB có mạng lướihoạt động tính đến tháng 01 năm 2009 lên đến 187 chi nhánh và phòng giaodịch Vốn điều lệ tính đến nay là ~ 6.355 tỷ đồng Tổng số lượng cán bộ nhânviên của ACB là hơn 6.000 người

Trong 15 năm hoạt động với không ít khó khăn và thử thách, ACB vẫn luôngiữ vững sự tăng trưởng mạnh mẽ và ổn định.Với tốc độ tăng trưởng nhanh gấpđôi tốc độ tăng trưởng của ngành ngân hàng như hiện nay, ACB sẽ duy trì vịthế hàng đầu của mình trong hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần ViệtNam, thu hẹp khoảng cách về quy mô so với các ngân hàng thương mại nhà

nước Từ năm 2008 ACB tiếp tục thực hiện chiến lược tăng trưởng nhanh, quản lý tốt, lợi nhuận cao, trong đó ưu tiên cho mục tiêu tăng trưởng Tuy vậy,

ACB chủ trương tăng trưởng trong tầm kiểm soát, và chỉ tăng trưởng nếu kiểmsoát được rủi ro

Tính đến thời điểm hiện tại ACB dang dẫn đầu trong khối ngân hàngThương Mại Cổ Phần, và mục tiêu từ nay đến năm 2015 ACB sẽ là một trong

3 tập đoàn tài chính lớn nhất Việt Nam đồng thời là ngân hàng bán lẻ hàng đầuViệt Nam

2.1.3 Cơ cấu tổ chức

Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Ngân hàng

Đại hội đồng cổ đông

Hội đồng quản trị

Tổng Giám đốc

Khối Phát

triển kinh

doanh

Khối Giám sát Điều hành

Khối Quản trị Nguồn lực Khối CNTT

Khối Ngân quỹ

Khối k.hàng D.nghiệp

Ban chiến lược

Phòng Quan hệ Quốc tế

Ban chính sách và quản lý rủi ro tín dụng

Sở giao dịch, trung tâm thẻ, các chi nhánh và phòng giao dịch;

Các công ty trực thuộc: Công ty chứng khoán ACB (ACBS), Công ty Quản lý nợ và khai thác tài sản ACB (ACBA)

Ban kiểm soát

Các Hội đồng Văn phòng HĐQT

Hội đồng Sáng lập

Đại hội đồng cổ đông: là cơ quan có thẩm quyền cao nhất của Ngân hàng Hội đồng sáng lập: do ĐHĐCĐ bầu ra, hội đồng sáng lập là các cổ đông sáng

lập của ngân hàng nhưng không tham gia vào hội đồng quản trị Hội ĐồngSáng Lập có nhiệm vụ tư vấn cho HĐQT và Ban điều hành trang quá trình điềuhành và quản trị ngân hàng

Hội đồng quản trị: do ĐHĐCĐ bầu ra, là cơ quan quản trị Ngân hàng, có toàn

quyền nhân danh Ngân hàng để quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục đích,quyền lợi của Ngân hàng, trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền của ĐHĐCĐ.HĐQT giữ vai trò định hướng chiến lược, kế hoạch hoạt động hàng năm; chỉđạo và giám sát hoạt động của Ngân hàng thông qua Ban điều hành và các Hội

đồng

Ban kiểm soát: do ĐHĐCĐ bầu ra, có nhiệm vụ kiểm tra hoạt động tài chính

của Ngân hàng; giám sát việc chấp hành chế độ hạch toán, kế toán; hoạt độngcủa hệ thống kiểm tra và kiểm toán nội bộ của Ngân hàng; thẩm định báo cáotài chính hàng năm; báo cáo cho ĐHĐCĐ tính chính xác, trung thực, hợp phápvề báo cáo tài chính của Ngân hàng

Các Hội đồng: Do HĐQT thành lập, làm tham mưu cho HĐQT trong việc quản

trị ngân hàng, thực hiện chiến lược, kế hoạch kinh doanh; đảm bảo sự pháttriển hiệu quả, an toàn và đúng mục tiêu đã đề ra Hiện nay, Ngân hàng có bốn

Hội đồng, bao gồm:

- Hội đồng nhân sự: có chức năng tư vấn cho Ngân hàng các vấn đề về

chiến lược quản lý và phát triển nguồn nhân lực để phát huy cao nhất sức