VÀI KINH NGHIỆM TRONG VIỆC tổ CHỨC CHUYÊN đề NHẰM góp PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN môn CHO GIÁO VIÊN TIỂU học

Điều đó chứng tỏ muốn học trò tốt cần phải có người thầy giỏi vững chuyên môn, có kiến thức sâu rộng, hiểu biết về đặc điểm tâm lý, sinh lý của học sinh, vận dụng các hiểu biết đó vào ho

1.Tên đề tài:

VÀI KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ CHỨC CHUYÊN ĐỀ NHẰM GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN MÔN CHO

GIÁO VIÊN TIỂU HỌC.

2 Đặt vấn đề:

Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của giáo viên giữ vai trò rất quan

trọng trong mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học ở nhà trường phổ thông Điều

đó chứng tỏ muốn học trò tốt cần phải có người thầy giỏi vững chuyên môn, có kiến thức sâu rộng, hiểu biết về đặc điểm tâm lý, sinh lý của học sinh, vận dụng các hiểu biết đó vào hoạt động giáo dục và giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh, để từ đó tổ chức được các hoạt động học tập cho các em nhằm giúp các em

có thể chủ động học tập tích cực và chiếm lĩnh được kiến thức Đặc biệt, giáo dục tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục phổ thông, do vậy người giáo viên tiểu học có vị trí, vai trò quan trọng góp phần quyết định trong việc thực hiện hoạt động dạy và học có chất lượng.Vì lý do đó, người quản lý giáo dục phải đặt nhiệm vụ dạy tốt lên hàng đầu Có thế thì thế hệ học sinh được đào tạo mới có được những kiến thức, kĩ năng, phát triển toàn diện và có đạo đức tốt Muốn đạt được mục tiêu này, người quản lý cần phải chú trọng đến việc nâng cao tay nghề cho đội ngũ người thầy Thực tế cho thấy, hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có thể tiến hành bằng nhiều hình thức khác nhau song

có lẽ hoạt động chuyên đề là hoạt động then chốt và đem lại hiệu quả cao Cũng

có thể nói đây là một hoạt động bồi dưỡng chuyên môn tại chỗ cho giáo viên có tính chất tác nghiệp tốt nhất, vì qua chuyên đề giáo viên có thể được tháo gỡ những khó khăn vướng mắc trong chuyên môn Chuyên đề còn là nơi để giáo viên bộc lộ được năng lực và trình độ chuyên môn, trình độ quản lý trong các nhà trường.Thông qua hoạt động này, giáo viên trong nhà trường có cơ hội học tập, chia sẻ, trao đổi với đồng nghiệp những kinh nghiệm hay trong giảng dạy và giáo dục học sinh Qua đó, giúp người giáo viên biết lựa chọn, sử dụng hợp lý các phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính sáng tạo, chủ động trong việc học tập của học sinh và vận dụng có hiệu quả các phương pháp giáo dục đạo đức, tri thức, thẩm mĩ thể chất trong quá trình giáo dục

Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động tổ chức chuyên đề trong nhà trường, với vai trò nhiệm vụ của một người làm công tác quản lý, trực tiếp chỉ đạo các hoạt động chuyên môn trong nhà trường, trong trong năm học

2011-2012 tôi luôn đặc biệt quan tâm đến hoạt động này nhằm góp phần vào việc bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường Qua đề tài, tôi muốn chia sẻ với đồng nghiệp một vài kinh nghiệm nhỏ của mình trong việc tổ chức hoạt động này

3 Cơ sở lý luận:

Công tác giảng dạy đòi hỏi mỗi giáo viên một nỗ lực không ngừng để trau dồi kiến thức, cải tiến phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy Ngạn

ngữ Anh có câu: “ Praticemakes perfect” (nghề dạy nghề) Chính trong thực

tiễn đứng lớp, người giáo viên sẽ có điều kiện phát triển tay nghề, mà một trong những yếu tố quan trọng góp phần cho sự phát triển ấy chính là sự giúp đỡ, chia

sẻ kinh nghiệm của đồng nghiệp thông qua các hoạt động chuyên môn, trong đó không thể không nói đến vai trò của hoạt động tổ chức chuyên đề Bởi vậy, hoạt động chuyên đề là một trong những nội dung sinh hoạt cơ bản của chuyên môn trong nhà trường tiểu học Vì qua hoạt động chuyên đề, kết quả giảng dạy và trình độ tay nghề của giáo viên được nâng lên rõ rệt, cụ thể là phát huy được năng lực, tiềm tàng, sáng kiến kinh nghiệm của từng giáo viên, nhân rộng những kinh nghiệm tốt trong toàn trường, từ đó không ngừng nâng cao chất lượng học tập của học sinh

4 Cơ sở thực tiễn:

Trong các năm học qua, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đại Lộc luôn chú trọng đến công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, cán bộ quản lý dưới nhiều hình thức, trong đó hoạt động nổi nét nhất là việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn liên trường- Có thể nói rằng đây là một hình thức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ có hiệu quả cao Tuy nhiên trong thực tế nhiều năm nay, công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên tại trường đôi lúc chưa đem lại hiệu quả nhiều, cụ thể là việc tổ chức chuyên đề còn gặp nhiều bất cập: chẳng hạn như thiên về chỉ tiêu, số lần sinh hoạt do vậy thường chỉ chú ý đến việc làm thế nào tổ chức cho đủ số lượng chuyên đề ở tất cả các môn học trong năm học chứ ít chú ý đến nội dung chuyên đề đó có thực sự cấp bách, cần thết để tháo gỡ những vướng mắc về nhu cầu trong chuyên môn của giáo viên hạy không Điều này không những gây “bội thực” cho giáo viên và học sinh mà còn làm lãng phí thời gian lại không đạt hiệu quả Về phía giáo viên ở trường, trong các năm học qua, khi được phân công viết chuyên đề, thường viết lại những điều

đã có trong tài liệu, nội dung chuyên đề còn dàn trải do chưa xác định cụ thể tên

đề tài hoặc chuyên đề được thực hiện quá sơ sài chưa đầy đủ các bước theo qui trình nên chất lượng về lí thuyết của chuyên đề không cao.Hạn chế đó đã làm ảnh hưởng không ít đến chất lượng dạy- học của thầy và trò Minh chứng từ thống kê kết quả dự giờ của nhà trường trong học kì 2 của năm học 2010-2011 (khi chưa thực hiện đề tài này)

được dự dự Tốt Tỉ

lệ( %)

Khá Tỉ lệ( %) T bình Tỉ lệ(

%)

Từ thực tiễn đó, tôi thấy cần giúp cho giáo viên có được những nhận thức và quan điểm đúng đắn về việc tổ chức chuyên đề là nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, một vấn đề hết sức thiết thực và cần thiết cho mỗi giáo viên đứng lớp Các chuyên đề thường tập trung sâu vào một vấn đề chuyên môn cần giải quyết do đó giáo viên có điều kiện học tập bồi dưỡng chuyên môn tốt hơn Sau chuyên đề, quá trình dạy thực hành chuyên đề giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp dạy học phù hợp hơn

5 Nội dung nghiên cứu:

5.1: Phát hiện vấn đề và chọn đề tài:

Đây là giai đoạn khá quan trọng quyết định thành công của chuyên đề vì những vấn đề đưa ra giải quyết phải thực sự “thiết thực, cấp bách” và những vướng mắc mà giáo viên đang cần tháo gỡ trong chuyên môn Vậy để lựa chọn

đề tài phù hợp cho việc tổ chức chuyên đề trong năm học,vào đợt sinh hoạt chuyên môn hè tại trường tôi đã dành thời gian tổ chức cho giáo viên nêu lên những vấn đề còn khó khăn, tồn tại và vướng mắc của giáo viên cần tháo gỡ (Căn cứ vào những tồn tại trong quá trình thao giảng, dự giờ, thực tế của đội ngũ, những khó khăn trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy và học ) Từ những khó khăn giáo viên nêu lên, tôi đã tổ chức cho giáo viên đi vào thảo luận, phân tích và tổng hợp rút ra những tồn tại phổ biến để làm cơ sở chọn đề tài phù hợp

5.2: Xây dựng kế hoạch tổ chức chuyên đề:

Sau khi chọn được đề tài, Ban giám hiệu cùng các tổ trưởng chuyên môn bàn bạc để xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện trong cả năm học.Chúng tôi đã chọn ra những nội dung nào nên tổ chức trong toàn hội đồng, những nội dung nào giao về tổ chuyên môn thực hiện Việc xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên

đề được chúng tôi thực hiện một cách cụ thể và chi tiết về thời gian, nội dung công việc cần làm, phân công người thực hiện Việc lựa chọn thời điểm tổ chức chuyên đề là rất quan trọng, phải kịp thời và đáp ứng được nhu cầu cấp thiết của giáo viên.Do vậy, căn cứ vào nội dung chương trình giảng dạy, khi xây dựng kế hoạch tổ chức chuyên đề, tôi luôn lưu ý đến thời gian tổ chức chuyên đề cho phù hợp Vấn đề lưu ý ở đây là chuyên đề phải đảm bảo “đi trước, đón đầu” kịp thời đáp ứng nhu cầu của giáo viên khi giảng dạy, vận dụng thực hành Ví dụ: Chuyên đề “Dạy học môn Tập viết” tôi tổ chức vào tuần đầu của năm học để

giáo viên vận dụng vào dạy thực hành chuyên đề ngay hoặc chuyên đề “Dạy Tập đọc lớp 1” tôi tổ chức vào thời điểm cuối giai đoạn Học vần (tuần thứ 24 trong năm học) để đến tuần 25 giáo viên có thể vận dụng thực hành chuyên đề vào dạy Tập đọc ở lớp 1

5.3: Tổ chức thực hiện báo cáo chuyên đề:

Để giúp giáo viên viết một chuyên đề được hệ thống, logic tôi đã thống nhất

về cấu trúc của chuyên đề gồm các phần sau:

+ Lý do thực hiện chuyên đề ( cần nêu lên được ý nghĩa, sự cần thiết của chuyên đề)

+ Cơ sở lý luận của chuyên đề

+ Nội dung cụ thể của chuyên đề

+Những khó khăn vướng mắc của giáo viên trong quá trình giảng dạy

+ Các giải pháp tháo gỡ

Trước khi tổ chức chuyên đề một tuần, bản thân tôi cùng các Tổ trưởng chuyên môn tiến hành duyệt nội dung và tham gia góp ý kiến vào báo cáo chuyên đề Cũng trong quá trình duyệt báo cáo chuyên đề, tôi và các Tổ trưởng chuyên môn đã đưa ra những ý kiến chỉ đạo, bổ sung, chỉnh lí, sửa chữa giúp cho chuyên đề hoàn thiện hơn Sau đó, trao đổi với người được phân công viết chuyên đề về bổ sung những góp ý và trực tiếp báo cáo chuyên đề với các thành viên trong hội đồng hoặc trong tổ chuyên môn

5.4:Tổ chức thực hành, chọn bài dạy minh hoạ:

Đây là hoạt động thực tế nằm làm sáng tỏ và minh chứng cho những vấn đề được trình bày trong báo cáo và nhằm giải quyết những vấn đề thực tế trong giảng dạy

Trong tiết dạy minh hoạ cho chuyên đề, giờ dạy cần đảm bảo tính thống nhất cao với lý thuyết đã trình bày Do vậy, yêu cầu người báo cáo chuyên đề phải gởi trước nội dung chuyên đề cho người dạy minh hoạ nghiên cứu, sau đó họ cần có

sự trao đổi, thảo luận, thống nhất với người báo cáo chuyên đề Thông thường, khi thực hiện chuyên đề, tôi phân công một người báo cáo chuyên đề và hai người thực hành dạy minh hoạ ( thường 2 tiết dạy cùng một bài dạy đối với 2 lớp khác nhau) và yêu cầu giáo viên không nên tiến hành dạy thử trước mà cứ tiến hành dạy bình thường như thường ngày Có như vậy thì giáo viên sẽ dễ dàng nhìn nhận được những tồn tại, những khó khăn thực tế và sẽ đưa ra được những giải pháp cá nhân mà họ cho là khả thi, hiệu quả Mỗi khi giáo viên lên lớp, ngoài việc tuân thủ những nguyên tắc đặc trưng của từng môn, phân môn khi sử dụng phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, thì mỗi giáo viên lại có sự linh hoat trong sử dụng phương pháp, có những tình huống ứng xử sư phạm không giống nhau Bên cạnh đó, họ cũng sẽ bộc lộ những nhược điểm, những tồn tại cá nhân trong các hoạt động dạy học Tất cả những điều đó sẽ được tập thể ghi nhận

và nhận xét, đánh giá sau đó rút ra bài học chung Đây mới chính là mục đích của chuyên đề và cũng là một kinh nghiệm mà trong quá trình thực hiện tôi rất tâm đắc

5.5: Thảo luận, thống nhất chuyên đề:

Trong quá trình thảo luận, thống nhất chuyên đề tôi (hoặc hướng cho các tổ trưởng chuyên môn- người điêù khiển thảo luận) khuyến khích và tạo điều kiện

để giáo viên, người dự chuyên đề được phát biểu, đóng góp ý kiến vào các nội dung sau:

+ Nội dung chuyên đề: Đã chỉ ra được những vấn đề thực sự vướng mắc trong nội dung, phương pháp dạy học chưa? Các giải pháp đưa ra có khả thi không? Cần bổ sung giải pháp nào? Có cần phải thay đổi yêu cầu hay nội dung nào trong các giải pháp thực hiện đó?

+ Giờ dạy minh hoạ: Đã bám sát nội dung chuyên đề chưa? Nếu đã bám sát chuyên đề thì nội dung nào chưa đem lại hiệu quả, cần thay đổi? Những đề xuất

để giờ dạy, chuyên đề đạt hiệu quả hơn

* Ngoài ra, để khơi dậy được những ý kiến tâm huyết của tập thể, trong quá trình thảo luận, nếu giáo viên khen về một hoạt động nào đó thì tôi (người điều khiển thảo luận) luôn gợi ý: “Vậy theo thầy (cô), hoạt động này có những ưu điểm nào cần phát huy?” hoặc nhận xét khuyết điểm thì yêu cầu: “ Theo thầy ( cô) để khắc phục những tồn tại trên, ta phải làm như thế nào?”; Hay là hỏi thêm câu hỏi gợi mở: “Hoạt động nào trong tiết dạy, nội dung chuyên đề mà thầy (cô) cho là tâm đắc nhất? Vì sao?

5.6:Vận dụng chuyên đề vào giảng dạy:

Khi vận dụng chuyên đề vào giảng dạy, tôi lưu ý với giáo viên không nên vận dụng một cách máy móc và luôn khuyến khích sự sáng tạo, sự vận dụng linh hoạt của mỗi thầy, cô giáo với mục đích mang lại giờ dạy nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả nhất

5.7:Tổng kết chuyên đề và rút kinh nghiệm:

Phần này khá quan trọng, nếu bỏ ngỏ thì phần nào đó hiệu quả của chuyên đề

sẽ chưa mang lại hiệu quả tốt Vì vậy,sau một thời gian triển khai, nhà trường (tổ chuyên môn) đã tổ chức tổng kết rút kinh nghiệm chuyên đề Đưa ra những giải pháp bổ sung để thực hiện, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn mới nảy sinh sau khi áp dụng chuyên đề để chuyên đề mang lại hiệu quả cao hơn trong những năm học tới

6 Kết quả nghiên cứu:

Trong năm học năm học 2011-2012, trường Tiểu học Nguyễn Văn Bổng thuộc huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam đã triển khai thực hiện các giải pháp nêu trên trong việc tổ chức chuyên đề đã góp phần không nhỏ vào việc bồi dưỡng

nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh trong nhà trường cụ thể:

-Do được phân công cụ thể về nội dung đề tài cần nghiên cứu, thời gian thực hiện ngay từ đầu năm học nên hầu hết các chuyên đề được giáo viên đầu tư dẫn đến nội dung chuyên đề súc tích

- Nhờ xác định mục đích của chuyên đề nên các giải pháp đề ra đã giải quyết được một số vướng mắc của giáo viên trong quá trình dạy học Giáo viên được tiếp cận nhiều phương pháp dạy học tích cực dẫn đến nhiều giờ dạy của giáo viên trở nên linh hoạt, sáng tạo hơn Qua các giờ kiểm tra đột xuất, các tiết dạy xếp loại tốt cũng dần được nâng lên, không còn tiết dạy xếp loại trung bình Bảng thống kê kết quả dự giờ trong năm học 2011-2012 sau đây chứng minh điều đó:

Tháng Số GV

được dự

Số tiết dự

Xếp loại Tốt Tỉ

lệ( %)

Khá Tỉ lệ( %) T bình Tỉ lệ(

%)

-Tay nghề của giáo viên được nâng lên đồng nghĩa với chất lượng giáo dục cũng được tăng dần

-Chất lượng học tập của học sinh qua các thời điểm kiểm tra định kỳ cũng được nâng lên

-Nhiều giáo viên tự tin hơn khi lên lớp dù cho có người dự giờ đột xuất

7 Kết luận:

Mục tiêu cuối cùng của giáo dục là đào tạo học sinh thành những con người phát triển toàn diện Muốn đạt được mục tiêu này không có con đường nào khác

là phải bồi dưỡng, nâng cao tay nghề của đội ngũ giáo viên Giáo viên phải thường xuyên học hỏi, cập nhật thông tin, trình độ để có thể đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh cũng như nhu cầu nâng cao chất lượng giáo dục của xã hội Một trong những con đường đưa đến thành công đó là việc nâng cao chất lượng chuyên đề trong nhà trường Đây là cơ hội để giáo viên có thể trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau

Tổ chức tốt chuyên đề trong trường tiểu học sẽ góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, chất lượng dạy học Điều này góp phần không nhỏ trong việc thực hiện tốt nhiệm vụ năm học và nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội đối với địa phương Song việc tổ chức chuyên đề cần phải theo

đúng một qui trình, kế hoạch Có như vậy, chuyên đề mới mang tính khoa học, hiệu quả cao

8 Đề nghị:

Qua thời gian thực hiện, tôi nhận thấy đề tài nàycó tính thiết thực và có thể vận dụng trong các trường học ở các cấp học, đặc biệt là cấp học tiểu học

Muốn đề tài đem lại hiệu quả tốt, tôi có một số đề nghị đối với cán bộ quản

lý trong nhà trường như sau:

-Nên có nhận thức đúng về tầm quan trọng của hoạt động chuyên đề, biết kết hợp các nguyên tắc, đảm bảo các chức năng quản lý nhằm thực hiện có hiệu quả trong việc bồi dưỡng nâng cao trình độ cho giáo viên

- Cần lựa chọn thời điểm thích hợp để thực hiện chuyên đề Cân đối thời gian hợp lý cho việc tổ chức chuyên đề để cùng một lúc thuận tiện cho giáo viên và gặt hái được hiệu quả cao nhất

- Xây dựng quy trình chuyên đề hợp lý nhằm khai thác hết hiệu quả từ chuyên đề

- Phát huy hết nguồn của đội ngũ bằng cách chọn những phương pháp quản

lý phù hợp với đặc điểm nhà trường

- Cần chủ động phối hợp với tổ chuyên môn để kịp thời có sự chỉ đạo sâu sát đến việc nâng cao tay nghề cho đội ngũ thông qua con đường tổ chức hoạt động chuyên đề

Đại Lãnh, ngày 22 tháng 3 năm 2012

Người viết

Văn Thị Cân

9 Phụ lục:

1.BẢNG PHÂN CÔNG GIÁO VIÊN THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ TRONG PHẠM VI HỘI ĐỒNG - Năm học: 2011-2012

( Được trích từ kế hoạch tổ chức Thao giảng- Chuyên đề năm học

2011-2012 của trường TH Nguyễn Văn Bổng)

môn

Tên chuyên đề Người

báo cáo chuyên

đề

Người dạy minh hoạ

Dạy lớp

9 1.Tập viết

lớp 1-2-3

2 HĐCM

1.ĐMPP trong dạy học môn Tập viết nhằm rèn cho học sinh kĩ năng viết chữ đẹp và nhanh

2.Một số giải pháp khắc phục tình trạng học sinh học yếu

Nguyễn Thị Thuỷ

Ngô T K Phát

1.Võ TM Dung 2.Nguyễn T K Anh

1A 2A

10 1 Toán

2.Đạo đức

1.Tổ chức trò chơi học tập trong môn Toán lớp 1-2, 3

2 Hình thành và phát triển kĩ năng sông cho học sinh thông qua môn Đạo đức

1.Lê T Thanh Tâm

2.Âu Thái Đức

Nguyễn T Lạc

Võ Thị Hạnh

Nguyễn A Nhi Ngô T K Phát

2C 3C

5A 5B

12 1.Tập làm

văn 4

2.TN&XH

1.Sử dụng PPDH theo hướng đổi mới nhằm dạy tốt tiết Trả bài viết lớp 4-5

2.Biện pháp tổ chức, xây dựng cách học nhóm có hiệu quả trong giờ học môn TN&XH

1.Nguyễn T.Phương

2.Lê Trường Sơn

Phạm Tphong Lương K Yến

Đỗ Lê

Võ T Mỹ Dung

4B 4C

3A 1A

1&2 1.LT&C 1 Phát huy trí lực Võ Hạnh

2 Tập đọc

( lớp 1)

học sinh trong dạy- học phân môn LT&C

2 Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc hiểu cho học sinh lớp 1 thông qua tiết Tập đọc

2.Võ T

Mỹ Dung

Ngô K Phát Nguyễn T Lạc

Nguyễn Thị Thuỷ

5B 2B

1B

chuyện

(lớp 4)

2 Âm nhạc

1 Vài kinh nghiệm

để dạy tốt một tiết

kể chuyện lớp 4

2 Nâng cao chất lượng dạy học môn

Âm nhạc cho học sinh tiểu học thông qua một số hình thức luyện tập khi học hát

1.Phạm Thị Phong

2.Nguyễn

T T Tâm

1.Lương Kim Yến

2 Nguyễn T Phương

1.Nguyễn T Thanh Tâm

4C 4A

3B

4-5 LS-ĐL

Toán

1.Hướng dẫn học sinh cách khai thác,

sử dụng bản đồ, lược đồ có hiệu quả trong dạy học môn Địa lý, Lịch sử lớp 4-5

2.Làm thế nào để dạy tốt một tiết Ltập toán

Lương Thanh Bình

Lương K Yến

Lê Trường Sơn

Âu Thái Đức

Lê T T Tâm Nguyễn T Sáu

5B 5A

2B 3B

10 Tài liệu tham khảo:

a Công văn số 616/BGDDT-NGCBQLGD và QĐ số 14/2007/QĐ-BGDĐT

b Báo dạy và học ngày nay số 8-2004

c.Tập san GDTH