Tieu luan đổi mới công tác sử dụng thiết bị dạy học và chỉ đạo sử dụng thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường tiểu học Tieu luan đổi mới công tác sử dụng thiết bị dạy học và chỉ đạo sử dụng thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường tiểu học Tieu luan đổi mới công tác sử dụng thiết bị dạy học và chỉ đạo sử dụng thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường tiểu học
Trang 1PHẦN THỨ NHẤT
LÍ DO CHỌN CHỦ ĐỀ TIỂU LUẬN.
Với mục tiêu giáo dục của tiểu học là giúp học sinh hình thành những
cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thểchất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản khác để học sinh tiếp tục học lên trunghọc cơ sở Một yêu cầu đặt ra: Những nhà quản lý phải làm gì? Làm thế nàotrong các hoạt động của nhà trường có chất lượng để “Sản phẩm” của mìnhlàm nền móng thật vững chắc Chính vì vậy để nâng cao chất lượng giáo dụctrong nhà trường nói chung và cấp tiểu học nói riêng, hiện nay vấn đề đổimới phương pháp giảng dạy, giáo dục không phải là mối quan tâm của cánhân nào, đó là nhiệm vụ chung của toàn xã hội
Xu hướng chung của sự đổi mới phương pháp giảng dạy ở tiểu học làlàm sao để giáo viên không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà còn làngười tổ chức định hướng cho học sinh hoạt động để học sinh huy động vốnhiểu biết và kinh nghiệm của bản thân vào sự chiếm lĩnh tri thức mới
Vì thế việc cải tiến phương pháp giảng dạy bằng cách tạo ra nhiềuhình thức học tập là cần thiết nhằm cuốn hút học sinh say mê hào hứng, tựgiác lĩnh hội tri thức, từ đó phát huy năng lực, trí sáng tạo của mỗi học sinh
Xuất phát từ yêu cầu đó mà vấn đề sử dụng đồ dùng dạy học trong cácgiờ học phục vụ đổi mới phương pháp dạy học được nhiều giáo viên quantâm Bởi học sinh tiểu học mới từ mẫu giáo chuyển lên, nên việc thu nhậnkiến thức thông qua hình thức “Học mà chơi - chơi mà học” rất phù hợp Mặtkhác xuất phát từ nhận thức của học sinh là: Từ trực quan sinh động đến tưduy trừu tượng - Từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn
Vậy làm thế nào để việc sử dụng thiết bị dạy học có hiệu quả nhấttrong các giờ lên lớp phục vụ đổi mới phương pháp dạy học? Đó là câu hỏi
Trang 2mà người làm công tác quản lý như tôi luôn trăn trở và thực sự lưu tâm chútrọng
Là một cán bộ quản lý nhà trường, tôi thấy được việc sử dụng thiết bịdạy học trong các tiết học là cần thiết đối với sự tiếp thu của học sinh Nhất
là với vấn đề đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, trong tôi nảy sinh ýtưởng nâng cao chất lượng dạy và học bằng cách: Sử dụng thiết bị dạy họcnhư thế nào để có hiệu quả cao phục vụ đổi mới phương pháp dạy học Đó làmột giải pháp bước đầu, nhằm tháo gỡ những vướng mắc về việc sử dụngthiết bị dạy học trong các giờ học ở trường tôi hiện nay Chính vì vậy tôi
chọn “Đổi mới công tác sử dụng thiết bị dạy học và chỉ đạo sử dụng thiết
bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường Tiểu học”.
PHẦN THỨ HAI TÌNH HÌNH THỰC TIỄN CÔNG TÁC SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ CHỈ ĐẠO SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TH
THỌ SƠN- THÀNH PHỐ
I Khái quát tình hình nhà trường và địa phương :
1.Đặc điểm tình hình địa phương:
* Đặc điểm về tự nhiên:
Phường Thọ Sơn nằm ở phía Nam trung tâm Thành phố có diện tích
tự nhiên trên 1,08 km2 Phía đông tiếp giáp phường Thanh Miếu và phườngBến Gót, phía tây tiếp giáp phường Tiên Cát, phía Nam tiếp giáp xã TrưngVương; phía Bắc tiếp giáp sông Hồng Có 3 tuyến giao thông: Quốc lộ II,đại lộ Hùng Vương, đại lộ Nguyễn Tất Thành đi qua Phường hiện có 6 khudân cư, 36 tổ nhân dân với 1583 hộ, dân số 6.393 người, chủ yếu là ngườikinh
Trang 3* Về kinh tế:
Phường Thọ Sơn là phường không có sản xuất nông nghiệp, có nhiều
cơ quan, xí nghiệp, trường học của Tỉnh và Thành phố đóng trên địa bàn.Mũi nhọn trong việc phát triển kinh tế chính ở địa phương là thương mại vàdịch vụ vì không có đất sản xuất nông nghiệp Trong giai đoạn từ năm 2005đến nay tình hình kinh tế của địa phương phát triển toàn diện, nhiều chínhsách cụ thể phù hợp của Đảng, Nhà nước và của tỉnh đã tạo đà phát triểnlàm cho đời sống văn hoá và vật chất của nhân dân được nâng lên, cácnguồn nội lực kinh tế được khai thác và phát huy triệt để Các hộ kinhdoanh, các doanh nghiệp trên địa bàn đã duy trì có hiệu quả nhịp độ sản xuất
và kinh doanh dịch vụ đạt mức tăng trưởng khá với tổng doanh thu hằngnăm tăng từ 10-20%, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động Các doanhnghiệp thực hiện tốt các chế độ cho người lao động, hoàn thành các nghĩa vụthuế đối với Nhà nước đã góp phần làm tăng đáng kể nguồn thu ngân sáchcủa địa phương Kết quả thu ngân sách hàng năm đều đạt và vượt kế hoạch
* Về Giáo dục và Đào tạo:
Đảng uỷ và Chính quyền địa phương luôn quan tâm lãnh, chỉ đạo thựchiện công tác giáo dục toàn diện ở 03 nhà trường Thực hiện tốt công tác xãhội hoá giáo dục, phát huy hiệu quả hoạt động của Hội đồng giáo dục
Chương trình kiên cố hoá trường lớp học được đầu tư kịp thời, 3/3 nhàtrường đã được kiên cố hoá Trang thiết bị, cơ sở vật chất đảm bảo phục vụtốt cho công tác dạy và học theo hướng hiện đại hoá 100% các trường đạtchuẩn quốc gia, 100% trẻ em trong độ tuổi đến trường Trong 5 năm qua cả
3 nhà trường đều phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, Trường Mầm nonluôn là trường tiến xuất sắc; trường Tiểu học là trường tiên tiến xuất sắc cấpTỉnh và được chủ tịch nước tăng Huân chương lao động hạng nhất; Trường
Trang 4THCS là trường tiờn tiến xuất sắc cấp Tỉnh, là lỏ cờ đầu cấp THCS của Tỉnh,giữ vững và phỏt huy những thành quả cụng tỏc giỏo dục, cụng tỏc khuyếnhọc, phỏt huy hiệu quả và tỏc dụng Trung tõm học tập cộng đồng
2 Đặc điểm tỡnh hỡnh nhà trường.
* Tỡnh hỡnh đội ngũ:
Tổng số giỏo viờn: 45( QL: 03; NV: 05; GV: 37)
Tổng số đảng viờn: 39Trình độ đào tạo của đội ngũ GV:
+ Đại học: 35 đ/c+ Cao đẳng: 5 đ/c
+ Trung học s phạm: 5 đ/cTrỡnh độ chuyờn mụn: Giỏi: 43; Khỏ: 02; TB: 0
2 lần đún nhận Bằng khen của Thủ tướng Chớnh Phủ; 2 lần đún cờ thi đuaXuất Sắc của Chớnh phủ; 8 năm là đơn vị dẫn đầu bậc tiểu học Tỉnh ; 23 nămliờn tục là TTLĐXS Là trường đầu tiờn của tỉnh được chứng nhận kiểmđịnh chất lượng giỏo dục Năm 2011 là trường đầu tiờn của thành phố đạtchuẩn quốc gia mức độ II Hơn 10 năm qua năm nào nhà trường cũng cú họcsinh giỏi cấp Quốc gia
- Nhà trờng có phong trào thi đua “ Dạy tốt - Học tốt ”trong nhiều năm liền đợc các cấp uỷ Đảng, chính quyền vànhân dân trên địa bàn ghi nhận
Trang 5- Đội ngũ giáo viên phát triển toàn diện cả về số lợng vàchất lợng Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng, cótinh thần và ý thức trách nhiệm cao trong công việc Chất l-ợng giáo viên giỏi luôn đợc duy trì và phát triển theo từngnăm.
- Cán bộ quản lý đoàn kêt, thống nhất trong việc xâydựng và chỉ đạo triển khai các kế hoạch, để thực hiện tốtmục tiêu, nhiệm vụ của năm học đề ra
- Phụ huynh học sinh có trách nhiệm trong công tác phốikết hợp cùng nhà trờng giáo dục học sinh
- Môi trờng s phạm của nhà trờng đợc đầu t xây dựngkhang trang đảm bảo 100% các lớp học đợc kiên cố hoá, bànghế đúng quy cách Hệ thống quạt và ánh sáng đúng tiêuchuẩn vệ sinh, y tế học đờng
2 Khó khăn:
- Học sinh trên địa bàn khác nhau Do đó ảnh hởng
đến việc thực hiện nề nếp chuyên cần trong học tập
- Còn một bộ phận gia đình phụ huynh kinh tế còngặp nhiều khó khăn nên việc quan tâm đến học tập củacon không đợc chú ý
II.Thực trạng cụng tỏc sử dụng thiết bị dạy học và chỉ đạo sử dụng thiết bị dạy học ở trường tiểu học Thọ Sơn.
1 Số và chất lượng thiết bị dạy học so với yờu cầu:
Cú 457 thiết bị theo yờu cầu Trong đú: Mụn Âm nhạc: 28 thiết bị; đạođức: 24; thiết bị dung chung: 12; Kỹ thuật: 128; lịch sử: 13; địa lý: 16; Mỹ
Trang 6thuật: 15; Thể dục: 25; Thủ công: 15; Tiếng Việt: 112; Toán: 44; môn Tựnhiên và xã hội, môn khoa học: 25
2 Khai thác sử dụng thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học nâng cao chất lượng dạy học:
Tại Trường Tiểu học Thọ Sơn đội ngũ giáo viên đều sử dụng, phát huyhiệu quả và tính năng của TBDH Nhiều giáo viên đã tự thiết kế và sử dụngbài giảng điện tử để phối hợp tốt các phương pháp dạy học tích cực Trongcác giờ thực hành, thí nghiệm, giáo viên đã chú ý tổ chức lớp học khoa học,hợp lý để huy động mọi học sinh đều tham gia thực hành Nhà trường đãđược trang bị tương đối đầy đủ TBDH, đảm bảo nhu cầu tối thiểu theo danhmục TBDH được Bộ GD&ĐT ban hành Nhà trường thực hiện tốt việc quản
lý, sử dụng TBDH Tuy nhiên, quá trình dạy học thực tế cho thấy, TBDHchưa thực sự phát huy hết giá trị sử dụng vì nhà trường còn thiếu các phòngchức năng nên có TBDH không được dùng Một số giáo viên sử dụng theokiểu đối phó gây lãng phí TBDH Các giờ thực hành, thí nghiệm trongchương trình quá ít cũng khiến cho việc sử dụng các TBDH không đượcthường xuyên trong khi việc mua sắm bổ sung, thay thế các TBDH vẫn còngặp khó khăn…
3 Công tác chỉ đạo sử dụng thiết bị dạy học:
a Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân
viên về tầm quan trọng của phương tiện thiết bị giáo dục
- Thu thập những thông tin lý luận của việc sử dụng thiết bị dạy họcqua tài liệu
- Tổ chức học tập, nghiên cứu, trao đổi về đổi mới phương pháp dạy
và học
Trang 7- Trao đổi về cách tổ chức các hình thức tổ chức dạy học nhằm pháthuy tính tích cự của học sinh.
b Chỉ đạo các tổ chuyên môn tổ chức trao đổi, hướng dẫn, bồi dưỡng
kỹ năng vận dụng lý luận vào thực tiễn giảng dạy của giáo viên
- Thống nhất chỉ đạo thay đổi cách trao đổi, rút kinh nghiệm và đánhgiá giờ dạy của giáo viên, chú trọng đánh giá phương pháp, kỹ năng sử dụng,khai thác hiệu quả thiết bị dạy học
- Dạy mẫu, so sánh, đối chiếu, phân tích, rút kinh nghiệm việc sử dụngthiết bị dạy học
- Triển khai dạy đại trà trong toàn trường
- Bồi dưỡng cho giáo viên kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học, kỹ nănghướng dẫn học sinh khai thác kiến thức qua việc sử dụng thiết bị dạy họcmột cách chủ động, tích cực và sáng tạo
c Chỉ đạo giáo viên tự đánh giá kết quả sử dụng thiết bị dạy học của
mình và đánh giá sự tích cực của học sinh trong quá trình sử dụng thiết bịdạy học một cách khách quan
- Xây dựng quy chế làm việc của tổ, khối chuyên môn, cá nhân giáoviên hướng dẫn thảo luận kỹ năng thực hành sử dụng thiết bị giáo dục
d Tổ chức kiểm tra đánh giá xếp loại việc sử dụng thiết bị dạy học.
- Kiểm tra giáo án, Kiểm tra sổ trả, mượn thiết bị dạy học
- Kiểm tra qua dự giờ thăm lớp
- Kiểm tra thông qua việc quan sát, theo dõi
- Kiểm tra thông qua học sinh
- Kiểm tra thông qua phiếu trắc nghiệm tổng hợp (trong đó có lồng cảnội dung kiểm tra việc sử dụng thiết bị dạy học)
- Theo dõi xếp loại giao viên hàng tháng qua việc sử dụng thiết bị dạyhọc và hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học
Trang 8- Kiểm tra qua giáo án, lịch báo giảng, sổ trả, mượn thiết bị.
3 Những điểm mạnh, yếu, thuận lợi, khó khăn trong đổi mới và nâng cao chất lượng sử dụng TBDH.
Đội ngũ đủ về số lượng đạt chuẩn về trình độ đào tạo
Thiết bị dạy học được sử dụng nhiều và tương đối có hiệu quả qua cácđợt hội giảng, hội thi giáo viên giỏi hoặc các giờ kiểm tra
Thiết bị dạy học tự làm hoặc sưu tầm được giáo viên chuẩn bị tươngđối kỹ cả về nội dung và hình thức
d Khó khăn:
Những hạn chế của TBDH là trở ngại lớn cho công tác đổi mới PPDH,đổi mới công tác quản lý ở trường tiểu học Thọ Sơn
Trang 9Một bộ phận giáo viên: phần thì do tuổi nghề cao, phần thì còn mangnặng phong cách dạy học truyền thống, cũng có những giáo viên ngại khó -thiếu trách nhiệm nên ít chú ý đến tầm quan trọng và yêu cầu sử dụng TBDHtrong đổi mới.
Học sinh còn nhỏ nên chưa biết cách giữ gìn và bảo quản đồ dùng học tập.Sân chơi bãi tập còn hẹp chưa đáp ứng được nhu cầu học tập của họcsinh
4 Những kinh nghiệm thực tế, những việc đã làm của bản thân trong đổi mới và nâng cao chất lượng quản lí và sử dụng TBDH.
a Tình huống tiêu biểu liên quan đến công tác quản lí và sử dụng TBDH.
Trong quá trình sử dụng thiết bị dạy học nhiều giáo viên còn mangtính hình thức Phiếu học tập còn nặng về sao chép, chưa phát huy hết khảnăng của học sinh
Khi soạn bài giảng trình chiếu, giáo viên còn nặng nề về trang trí hìnhthức như hoa lá, chim muông những hình ảnh động trong bài gây sự chú ýcho học sinh, học sinh không tập trung vào bài giảng đặc biệt là khối lớpMột và Hai
Nhiều giáo viên còn lạm dụng vào trình chiếu bài giảng nhưng chưa
có sự lựa chọn phù hợp vì có những bài có nội dung yêu cầu về kĩ năng thựchành hay thao tác của giáo viên trên bảng lớn
b Kinh nghiệm giải quyết tình huống
Từ thực trạng trên một số vấn đề đặt ra trong quản lý, sử dụng TBDH
ở trường chúng tôi là:
- Cần thiết phải nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, đạo đức nghềnghiệp, kỹ năng sử dụng cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trongquản lý, khai thác thiết bị dạy học
Trang 10- Phải có sự chỉ đạo, phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận: Ban giámhiệu, tổ chuyên môn, tổ hành chính - văn phòng, giáo viên và học sinh trongquản lý và sử dụng thiết bị dạy học.
- Nâng cao năng lực chuyên môn cho mỗi cán bộ, nhân viên chuyêntrách các phòng thực hành , thư viện
- Lãnh đạo được phân công trực tiếp chỉ đạo, quản lý phải thườngxuyên kiểm tra, đôn đốc, uốn nắn, động viên giáo viên - nhân viên thực hiệnnghiêm túc và tuyên dương những cá nhân có tinh thần trách nhiệm trongcông tác sử dụng thiết bị dạy học
c Một số kết quả đạt được.
- Công tác bảo quản:
Thiết bị được phân loại từng khối, từng môn bảo quản đúng yêu cầutừng loại thiết bị, lau chùi sạch sẽ, sắp xếp gọn gàng, trong phòng thiết bị,từng buổi học, tiết học giáo viên sử dụng thiết bị được vào sổ theo dõi cụ thể
- Công tác quản lí sử dụng:
Nhà trường cử giáo viên tham gia các lớp tập huấn về sử dụng TBDH
do Phòng, Sở, Bộ Giáo dục và Đào tạo mở, những giáo viên này trở trhànhnhững cốt cán của bộ môn và có trách nhiệm tập huấn lại cho đồng nghiệp;Chỉ đạo các tổ chuyên môn đưa việc sử dụng TBDH vào nội dung sinh hoạtchuyên môn của tổ, nhờ vậy đã có nhiều giáo viên sử dụng thành thạo TBDHtrong các giờ học
Qua kiểm tra, theo dõi thấy rằng giáo viên có sử dụng TBDH ở cáclớp đều khớp với lịch báo giảng và sử dụng theo phân phối chương trình của
Bộ GD & ĐT, điều đó thực sự đã góp phần nâng cao chất lượng dạy học củanhà trường
Phó hiệu trưởng phụ trách CSVC thường xuyên kiểm tra, lập kế hoạchtác nghiệp ngắn hạn về quản lí, sử dụng, mua sắm TBDH trình duyệt Hiệu
Trang 11trưởng và tổ chức thực hiện đúng thời gian nhờ đó tạo điều kiện cho các hoạtđộng dạy học và giáo dục đạt kết quả tốt
* Nguyên nhân kết quả đạt được:
Ban giám hiệu thống nhất chỉ đạo, quán triệt đầy đủ và cụ thể hoá cácvăn bản chỉ đạo của cấp trên
Đại bộ phận cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh có ý thức trongviệc sử dụng thiết bị dạy học có hiệu quả
Biện pháp quản lý chỉ đạo, tổ chức thực hiện của nhà trường phù hợpvới thực tế nhiệm vụ từng năm học
d Một số tồn tại:
Nhận thức của một bộ phận các bộ, giáo viên về quản lý, sử dụngTBDH còn hạn chế, tâm lý ngại khó, trình độ và điều kiện tiếp cận nhữngphương tiện kỹ thuật mới hiện đại chưa đạt yêu cầu, nên nhiều tiết dạy chưacoi trọng sử dụng TB, dạy chay kết quả giờ dạy thấp
CSVC còn thiếu (Phòng nghe nhìn, phòng chức năng bộ môn…) Nhânviên phụ trách là giáo viên kiêm nhiệm việc quản lý chưa thực sự khoa họclàm trở ngại, mất thời gian của giáo viên khi sắp xếp TBDH cho tiết dạy
Công tác bồi dưỡng kỹ năng sử dụng TBDH hàng năm còn ít
Công tác chỉ đạo, quản lí ở các tổ nhóm chuyên môn có lúc chưa thậtchặt chẽ, chưa động viên được giáo viên tự làm đồ dùng dạy học thườngxuyên
PHẦN THỨ BA
KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG CỦA BẢN THÂN VỀ ĐỔI MỚI CÔNG TÁC
SỬ DỤNG TBDH VÀ QUẢN LÝ CHỈ ĐẠO TBDH Ở TRƯỜNG TIỂU
HỌC THỌ SƠN- THÀNH PHỐ
Trang 12Căn cứ vào mục tiêu, nội dung cơ bản của công tác quản lý TBDH củanhà trường.
Dựa vào các nguyên tắc quản lý TBDH: Đảm bảo tính mục đích, tínhphù hợp, tính kế thừa và phát triển, tính chu trình quản lý
Vận dụng hệ thống kiến thức khoa học tiếp thu được từ khóa bồidưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục (từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2012), đặcbiệt là những kiến thức về lập kế hoạch, kiến thức quản lý
Xét thực tại yêu cầu về công tác quản lý TBDH của Trường TH Thọ Sơn Tôi xin trình các hoạt động chính của kế hoạch ngắn hạn, kế hoạch năm vềcông tác quản lí TBDH ở Trường Tiểu học Thọ Sơn như sau