SKKN một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường tiểu học

SKKN một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường tiểu học SKKN một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường tiểu học SKKN một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường tiểu học SKKN một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường tiểu học

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Khi bàn đến vai trò của những người thầy trong sự nghiệp giáo dục, Thủ tướng Phạm Văn Đồng viết “Thầy giáo là một nhân vật trọng tâm của nhà trường, là người quyết định đào tạo nên những con người mới xã hội chủ nghĩa Vậy thầy giáo phải không ngừng vươn lên, rèn luyện tu dưỡng về mọi mặt để thực sự xứng đáng là người thầy giáo xã hội chủ nghĩa”

Giáo dục Tiểu học là cơ hội tốt nhất hình thành vững chắc nhân cách và bản sắc Việt Nam cho học sinh Tiểu học Giáo dục Tiểu học đảm bảo Dạy chữ -Dạy người, chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, kỹ năng vận dụng kiến thức Đảm bảo mục tiêu giáo dục Tiểu học Để giáo dục Tiểu học thực sự là nền tảng của giáo dục quốc dân, phát triển Giáo dục tiểu học chính là góp phần đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước

Vì vậy công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên

có tầm quan trọng chiến lược, có tính chất quyết định đến chất lượng giáo dục trong nhà trường Bởi lao động sư phạm là lao động sáng tạo, đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức chuyên sâu và toàn diện, luôn bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệ thuật sư phạm

Thực tế cho thấy đội ngũ giáo viên tiểu học hiện nay vẫn còn nhiều bất cập, trình độ chuyên môn chưa đồng đều, năng lực chưa đáp ứng kịp thời với yêu cầu đổi mới của xã hội Nhận thức của nhiều giáo viên tiểu học về công tác bồi dưỡng chuyên môn còn hạn chế, chưa đúng, chưa đủ về vị trí, vai trò của công tác này trong nhà trường việc triển khai công tác chuyên môn thiếu sự tuân thủ những nguyên tắc nhất định Nội dung của công tác bồi dưỡng chuyên môn nhiều khi thực hiện còn chung chung, thiếu chiều sâu Biện pháp chỉ đạo triển khai công tác này còn chua khoa học, không thường xuyên, chưa có sự sáng tạo Đó là nguyên nhân dẫn đến kết quả công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong các trường Tiểu học còn gặp nhiều hạn chế

Trong thời gian qua, các trường Tiểu học nói chung và trường Tiểu học Địch Quả nói riêng đã có nhiều chuyển biến tích cực trong việc nâng cao chất lượng dạy và học Tuy nhiên so với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho sự

nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước ngang tầm với các nước phát triển trong khu vực thì chất lượng giáo dục của nhà trường nói chung và chất lượng đội ngũ giáo viên cần phải nâng cao hơn nữa

Là cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn, tôi luôn băn khoăn với công tác quản

lý , chỉ đạo chuyên môn trong nhà trường Tôi xác định rằng: Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên sẽ là mắt xích quan trọng nhất trong

hệ thống công tác quản lý giáo dục Công tác này được cải tiến và đẩy mạnh sẽ

có tác dụng quyết định tạo nên sự chuyển biến cao về chất lượng giáo dục của

nhà trường Vì vậy tôi chọn nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm: “ Một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học - - ”.

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Thực trạng của vấn đề:

Theo đường lối đúng đắn của Đảng, Bộ giáo dục và Đào tạo đã triển khai đổi mới chương trình giáo dục các bậc học, các cấp học trong đó có bậc Tiểu học để phù hợp với xu thế phát triển chung của các nước trong khu vực và trên thế giới Nội dung sách giáo khoa mới của bậc Tiểu học đã được tinh giản, tập trung vào các kiến thức, kỹ năng cơ bản, mang tính thực tiễn và tích hợp nội dung giáo dục trong mỗi bài dạy, tạo sự gắn kết các môn học nhằm đạt mục tiêu chung của cấp học, khắc phục tình trạng chồng chéo dẫn đến tình trạng quá tải của học sinh

Hình thức tổ chức và phương tiện dạy học cũng cần đổi mới cho phù hợp với phương pháp và nội dung dạy học

Trước yêu cầu đổi mới của chương trình và sách giáo khoa, đòi hỏi đội ngũ giáo viên cần có trình độ chuyên môn nghiệp vụ sư phạm vững vàng Vì vậy, cải tiến chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường là công tác quan trọng thiết thực Theo quyết định số 14/2007/BGD&ĐT ngày 4 tháng 5 năm 2007 Bộ Giáo dục đào tạo đã ban hành “ Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học” Theo điều 3 của Quyết định ghi: Mục đích ban chuẩn:

1 Làm cơ sở để xây dựng, đổi mới nhiệm vụ, mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở các khoa, trường cao đẳng, đại học sư phạm

2 Giúp giáo viên Tiểu học tự đánh giá năng lực nghề nghiệp, từ đó xây dựng

kế hoạch học tập, rèn luyện phấn đấu nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ

3 Làm cơ sở để đánh giá giáo viên Tiểu học hằng năm theo quy chế đánh giá xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập ban hành kèm theo quyết định số 06/2006/QĐ- BNV ngày 21 tháng 3 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, phục vụ công tác quy hoạch, sử dụng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Tiểu học

4 Làm cơ sở để đề xuất chế độ, chính sách đối với giáo viên tiểu học được đánh giá tốt về năng lực nghề nghiệp nhưng chưa đáp ứng điều kiện về văn bằng của ngạch ở mức cao hơn

Đây được xem như cẩm nang giúp người giáo viên Tiểu học hoàn thiện và phấn đấu trong cuộc đời dạy học của mình

Thực tiễn cho thấy giáo viên là một bộ phận trong cơ cấu tổ chức của nhà trường, công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về chuyên môn nghiệp vụ là một phần kế hoạch tổng thể của nhà trường, Hiệu quả của công tác bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên quyết định đến kết quả chất lượng giáo dục của mỗi đơn vị

Trên thực tế, qua hoạt động của công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường TH Địch Quả cho thấy: Đội ngũ giáo viên tích cực, nhiệt tình, có ý thức trách nhiệm cao trong học tập bồi dưỡng chuyên môn, 100% giáo viên luôn ủng hộ hoạt động của các tổ chuyên môn trong nhà trường và hoạt động này luôn được ban giám hiệu đánh giá cao Tuy nhiên so với yêu cầu thực tiễn của xã hội thì đội ngũ giáo viên của trường vẫn phải cố gắng nhiều, cần được bồi dưỡng về chuyên môn một cách thường xuyên; vấn đề bồi dưỡng phải được xây dựng thành kế hoạch một cách chủ động khoa học dưới sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường

Do đó : kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn của công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học là cơ sở khoa học cần thiết để định hướng, chỉ đạo trong quá trình nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm

1.1 Thực trạng của đơn vị:

Trường Tiểu học Địch Quả đặt tại trung tâm xã Trường gồm 29 lớp với tổng số 634 học sinh Tổng số cán bộ giáo viên nhân viên trong nhà trường là

53 Trong đó : - Quản lí : 4

- Nhân viên : 2

- Giáo viên: 47

- Tổng số đảng viên: 33

Từ khi thành lập đến nay nhà trường luôn đạt trường tiên tiến xuất sắc được UBND Tỉnh, Bộ Giáo dục Đào tạo tặng Bằng khen Nhà trường đạt trường chuẩn Quốc gia mức độ I tháng 11 năm 2010 và đang phấn đấu xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ II

* Thuận lợi:

Hầu hết giáo viên đều yêu nghề, mến trẻ, nắm vững chuyên môn nghiệp

vụ, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc Đạo đức tác phong tốt, mẫu mực, năng nổ nhiệt tình Trình độ đào tạo chuẩn 100% và trên chuẩn đạt 76,2

% Đội ngũ đoàn kết, quan hệ giữa giáo viên, phụ huynh, cán bộ địa phương luôn gắn bó, giáo viên của trường được biên chế đầy đủ tỷ lệ đạt 1,4% có giáo viên dạy môn Nghệ thuật và Tự chọn

* Khó khăn:

Đội ngũ giáo viên đa số là nữ: 43/47 giáo viên Về trình độ: Có sự chênh lệch về trình độ và năng lực của giáo viên, thể hiện ở những điểm sau:

Số giáo viên trẻ mới ra trường có kiến thức nhưng lại hạn chế về phương pháp giảng dạy và kinh nghiệm giáo dục

Số giáo viên cao tuổi có kinh nghiệm nhưng lại hạn chế về sức khỏe và việc tiếp cận với chương trình thay sách giáo khoa cũng như đổi mới phương pháp dạy học cũng có những khó khăn nhất định

Một thực trạng nữa là ngay trong bản thân mỗi giáo viên cũng có những mâu thuẫn giữa năng lực chuyên môn nghiệp vụ thực sự với trình độ đào tạo Cơ

sở vật chất phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập cũng như trang thiết bị dạy học còn hạn chế chưa đáp ứng được nhu cầu phục vụ giảng dạy và học tập của học sinh trong thời kì đổi mới Tuy còn những khó khăn nhất định nhưng nhà trường quyết tâm phấn đấu để khắc phục để xây dựng trường được công nhận là trường đạt chuẩn quốc gia mức độ II Nhà trường đã có những giải pháp

cụ thể, tạo được những bước phát triển cho từng năm

1.2 Thực trạng công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên của đơn vị trường.

* H ệ đào tạo đào tạo ạoo t o

Số giáo viên Nữ

Hệ đào tạo

Sơ cấp Trung cấp Cao đẳng Đại học Sau đại học

Một số các đồng chí giáo viên trẻ đang theo học các lớp đại học tại chức

* Kết quả xếp loại giáo viên dạy giỏi trong 4 năm gần đây:

Giáo viên dạy giỏi

Năm học 2009- 2010 2010- 2011 2011- 2012 2012- 2013

* Công tác giảng dạy ở trường Tiểu học :

Qua quá trình nghiên cứu kết hợp với việc điều tra dự giờ, khảo sát chất lượng ở một số lớp của trường cho thấy kết quả như sau:

 Đối với tiết dạy của giáo viên

*Đối với chất lượng học sinh:

Qua khảo sát về giảng dạy và học tập có thể đánh giá:

Đội ngũ giáo viên ngày đã được chuẩn hóa về mặt đào tạo và đang được trẻ hóa dần Đặc biệt là đội ngũ giáo viên trẻ năng động, nhiệt tình trong công tác

và được trang bị nhiều kiến thức mới, gặp môi trường sư phạm tốt đã phát huy năng lực là mũi nhọn trong công tác giảng dạy Tuy nhiên một số giáo viên nhận thức về vị trí, vai trò và nhiệm vụ của công tác bồi dưỡng chuyên môn chưa đầy

đủ, chưa thực sự tích cực tham gia hoạt động chuyên môn

Nguyên nhân của thực trạng trên là do một số giáo viên chưa thấy hết tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học; chưa thực sự thích thú và hăng hái tham gia bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ; biện pháp tổ chức của

BGH chưa có sự đổi mới, chưa phát huy được tính tích cực của mỗi cá nhân; việc xây dựng kế hoạch tháng dựa vào kinh nghiệm làm việc, trình độ, năng lực của giáo viên trong tổ khối chuyên môn còn hạn chế; hình thức động viên khen thưởng và nhắc nhở phê bình thiếu phong phú, chưa thiết thực

Việc kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học có tính “ dĩ hòa vi quý”, thủ tiêu đấu tranh; mọi người né tránh việc nhận xét, phê bình những việc làm chưa đúng; việc biểu dương, khen thưởng về chuyên môn chưa tạo được sự phấn khích cho người làm tốt công việc (phần thưởng vật chất ít giá trị thực tế) Do vậy, hiệu quả của việc kiểm tra, đánh giá, khen thưởng về chuyên môn chưa cao, chất lượng còn quá thấp so với quy định của trường chuẩn Quốc Gia

Từ thực tế trên đã đặt ra yêu cầu cấp thiết cho cán bộ quản lý nhà trường phải tích cực tổ chức bồi dưỡng chuyên môn kịp thời và lâu dài để có đội ngũ Giáo viên đáp ứng yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của xã hội Tôi đã tiến hành

nghiên cứu “ Một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của trường Tiểu học xã – huyện ”

2 Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề:

2.1 Nâng cao vai trò của cán bộ quản lý trong công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên:

Cán bộ quản lý trước hết phải là tấm gương tiêu biểu trong quá trình bồi dưỡng và tự bồi dưỡng Quan trọng nhất là phải luôn khẳng định trình độ năng lực chuyên môn của mình trong tập thể sư phạm Tự học là một cách tự bồi dưỡng, tự làm giàu kiến thức cho mình vừa đơn giản, tiết kiệm và hiệu quả Vì vậy trách nhiệm của người quản lý giáo dục là phải suy nghĩ, tìm biện pháp để thổi lên ngọn lửa của phong trào tự học, tự bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên bằng nhiều hình thức:

-Tổ chức hội thảo, trao đổi kinh nghiệm, giúp giáo viên định hướng việc tự học, tự bồi dưỡng Xác định được những nội dung và cách tự học, tự bồi dưỡng như thế nào? Cung cấp cho giáo viên các thông tin, tài liệu, xây dựng thư viện,

phòng đọc, tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên thực hành việc tự học, tự bồi

dưỡng

-Tổ chức các hoạt động sư phạm trong nhà trường gắn với tự học Xây dựng một cơ chế, chính sách, đánh giá thi đua khen thưởng kịp thời đối với việc tự học, bồi dưỡng của giáo viên

Một trong những nhiệm vụ của người quản lý là dự giờ của giáo viên và đánh giá tiết dạy Bản thân tôi trước đây là giáo viên, đã được Ban giám hiệu dự giờ nhiều lần, tôi hiểu sâu sắc tầm quan trọng của việc đánh giá tiết dạy của Ban giám hiệu đối với giáo viên Đó là sự “Tâm phục, khẩu phục” nếu là những lời nhận xét cụ thể xác đáng, nó sẽ giúp ích cho giáo viên rất nhiều và ngược lại nếu những lời nhận xét chung chung, thậm chí sai về kiến thức cơ bản thì sự tin tưởng của giáo viên đối với người quản lý sẽ giảm đi rất nhiều

Vì vậy, mỗi khi dự giờ, Ban giám hiệu đều phải xem trước nội dung bài dạy,

“ tìm bắt” kiến thức trọng tâm, những phần nào cần nâng cao kiến thức cho học sinh để dễ dàng đánh giá, chia sẻ những kinh nghiệm trong tiết dạy cùng đồng nghiệp

Người cán bộ quản lý phải biết kích thích ý thức tự vươn lên trong tập thể sư phạm do mình phụ trách bằng các biện pháp quản lý như: Quản lý hành chính, quản lý về kế hoạch và thi đua, khen thưởng Người cán bộ quản lý cần có quan điểm nhất quán, xuyên suốt trong quá trình xây dựng đội ngũ giáo viên dạy giỏi

và bồi dưỡng học sinh giỏi

Ban giám hiệu cần coi trọng và đầu tư có chiều sâu vào việc xây dựng đội ngũ giáo viên giỏi, bởi có giáo viên giỏi thì mới có học sinh giỏi và quan trọng hơn nhiều là nó sẽ nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trong trường Có thể nói, tiêu chuẩn cao nhất để đánh giá giáo viên là sự tiến bộ về mọi mặt của học sinh Người quản lý coi việc xem xét, đánh giá giáo viên theo chất lượng giảng dạy là biện pháp cốt lõi của công tác quản lý

2.2 Lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên:

Kế hoạch lập ra phải dựa trên thực trạng của đội ngũ giáo viên trong nhà trường, và sự nỗ lực phấn đấu của bản thân từng giáo viên Kế hoạch phải đạt những yêu cầu sau:

+ 100% giáo viên phải hoàn thành bồi dưỡng thường xuyên theo chu kì

+ Định ra cho từng tổ chuyên môn, từng giáo viên mức danh hiệu cao nhất cần đạt được

+ Giáo viên muốn đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi phải hoàn thành các chỉ tiêu cao Có số học sinh giỏi cao, và có sáng kiến kinh nghiệm

Ban giám hiệu nhà trường luôn động viên và tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên theo học các lớp bồi dưỡng thường xuyên, lớp đại học, cao đẳng tại chức, sắp xếp thời khóa biểu phù hợp để giáo viên được nghỉ trong các ngày đi học, giảm bớt một số buổi họp bằng cách ghi thông báo trên bảng giúp giáo viên nắm được và thực hiện Tất cả các giáo viên đi học đều được nhà trường hỗ trợ một phần kinh phí để mua sách, tài liệu tham khảo

Thực tế giảng dạy cho thấy, những giáo viên có trình độ học vấn cao đã đóng góp vai trò chủ chốt trong các khối chuyên môn, là những mũi nhọn trong phong trào thi đua giáo viên dạy giỏi và được đồng nghiệp phụ huynh tin yêu, quý mến

2.3 Chỉ đạo tổ chức đổi mới sinh hoạt chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy và học.

Để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn, cán bộ quản lí phải xây dựng một nề nếp sinh hoạt cụ thể Ban giám hiệu quy định tổ sinh hoạt: 2 lần/tháng Mỗi tháng Ban giám hiệu họp trước với các tổ trưởng chuyên môn để phổ biến những nội dung cơ bản của buổi họp tổ

Cần lựa chọn tổ trưởng chuyên môn phải là người giỏi về chuyên môn, có uy tín với đồng nghiệp, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc và có khả năng lãnh đạo Trước những vấn đề ngoài khả năng giải quyết của tổ, tổ trưởng

sẽ phối hợp với Ban giám hiệu để tìm biện pháp giải quyết kịp thời Giáo viên thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn sẽ trao đổi với nhau việc thực hiện chương trình, phương pháp giảng dạy những bài khó, cách sử dụng đồ dùng dạy

học sao cho hiệu quả, đưa các nội dung tích hợp lồng ghép vào các môn học: giáo dục kĩ năng sống; nội dung điều chỉnh các môn học sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh

Nhờ có sự đổi mới, từ nhiều năm nay, nhất là 2 năm học vừa qua, chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn đã được nâng cao rõ rệt Khi các tổ sinh hoạt chuyên môn, Ban giám hiệu phân công người trực tiếp dự hoặc kiểm tra thông qua sổ ghi chép biên bản của tổ Đặc biệt là các buổi sinh hoạt chuyên môn không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra tiến độ chương trình, trao đổi bài dạy khó mà các đồng chí giáo viên còn trao đổi với nhau cách hướng dẫn học sinh giải các bài văn hay, toán khó theo các cách ngắn gọn, phù hợp với đặc điểm từng đối tượng học sinh của lớp mình

2.4 Xây dựng kế hoạch, tổ chức thăm lớp, dự giờ giao lưu giáo viên dạy giỏi cấp trường:

Thực tế cho thấy, do trình độ giáo viên không đồng đều nên việc giảng dạy không đều tay, chất lượng của học tập của học sinh bị hạn chế Vì vậy để nâng cao chất lượng giảng dạy, Ban giám hiệu cần có kế hoạch dự giờ thường xuyên ( báo trước và đột xuất)

Việc dự giờ không thể tùy tiện, đối với người cán bộ quản lí, trước khi dự giờ, phải xem trước nội dung bài học của học sinh để sau khi dự giờ phân tích cái hay, cái chưa được, những vấn đề còn tồn tại trong bài giảng của giáo viên Có

kế hoạch đi dự giờ cùng tổ trưởng chuyên môn Sau tiết dạy, Ban giám hiệu phải

có đánh giá, nhận xét chính xác, chân tình, chia sẻ những kinh nghiệm có tính xây dựng, khuyến khích giáo viên phát triển những mặt mạnh, điều chỉnh những mặt còn hạn chế Tổ chức cho giáo viên dự giờ các đồng nghiệp là giáo viên dạy giỏi các cấp để cùng học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau

Hàng năm cứ vào tháng 10, tháng 11 là nhà trường tổ chức“ Thi giảng”

“ Thao giảng” Đó là dịp để mọi giáo viên được thể hiện hết khả năng của mình trước đồng nghiệp Từ đó khuyến khích được phong trào thi đua dạy tốt ,giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin, tự làm đồ dùng dạy học để phục vụ cho bài giảng của mình.Vì vậy chất lượng giảng dạy ngày càng được nâng lên rõ rệt