Quy hoạch, giải phóng mặt bằng luôn là vấn đề cần thiết trong việc phục vụ các dự án trọng điểm. Bên cạnh đó, bồi thường trong việc giải phóng mặt bằng cũng luôn là vấn đề được chú ý và có nhiều khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện. Bài viết này sẽ đề cập đến một vài bất cập trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại Việt Nam hiện nay. Bên cạnh đó, bài viết cũng sẽ tìm hiểu về bồi thường thu hồi đất của một số quốc gia trên thế giới, từ đó đưa ra một số kiến nghị cho công tác giải phóng mặt bằng tại Việt Nam.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT
BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
BÀN VỀ QUY ĐỊNH BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TẠI VIỆT NAM - KINH NGHIỆM CỦA CÁC
QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI
Học viên thực hiện:
NGUYỄN THỊ THU HUYỀN MSHV:
Lớp:
TP Hồ Chí Minh, 2021
Trang 2BÀN VỀ QUY ĐỊNH BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TẠI VIỆT NAM
KINH NGHIỆM CỦA CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI
Nguyễn Thị Thu Huyền
TÓM TẮT
Quy hoạch, giải phóng mặt bằng luôn là vấn đề cần thiết trong việc phục vụ các dự
án trọng điểm Bên cạnh đó, bồi thường trong việc giải phóng mặt bằng cũng luôn là vấn
đề được chú ý và có nhiều khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện Bài viết này sẽ đề cập đến một vài bất cập trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại Việt Nam hiện nay Bên cạnh đó, bài viết cũng sẽ tìm hiểu về bồi thường thu hồi đất của một số quốc gia trên thế giới, từ đó đưa ra một số kiến nghị cho công tác giải phóng mặt bằng tại Việt Nam
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày nay, cùng với việc đất đai ngày càng có giá, thì việc thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng ngày càng gặp nhiều khó khăn Bồi thường, giải phóng mặt bằng là một trong những giải pháp then chốt phải thực hiện khi Nhà nước ra quyết định thu hồi đất Thực tế có rất nhiều trường hợp diễn ra việc phản đối của người dân đối với quy hoạch, giải phóng mặt bằng do chưa hài lòng với mức bồi thường được Nhà nước đặt ra, dẫn đến tiến độ thi công các công trình bị chậm trễ Đồng thời việc thực hiện bồi thường không thỏa đáng dễ dẫn đến việc ngươi dân khiếu nại, khiếu kiện ngày càng gay gắt
Kể từ khi có Luật Đất đai năm 1993 đến nay, Nhà nước ta đã thường xuyên rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định về bồi thường, giải phóng mặt bằng Tuy nhiên thực tế triển khai vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập, vấn đề tranh chấp liên quan đến bồi thường do thu hồi đất cũng có xu hướng tăng Do đó, chúng ta cần phải tiếp tục nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm trong pháp luật bồi thường, giải phóng mặt bằng của các quốc gia trên thế giới để hoàn thiện hơn hệ thống pháp luật Việt Nam
2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN
2.1 Khái niệm về giải phóng mặt bằng
Quy định pháp luật Việt Nam không có quy định khái niệm cụ thể về Giải phóng mặt bằng
“Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa, các công trình xây dựng, cây trồng, vật nuôi và một bộ phận (hoặc toàn bộ người dâm) bị thu hồi đất trên một diện tích đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc thực hiện một dự án mới.” 1
1 PGS.TS.GVCC Phan Trung Hiền, ThS Châu Hoàng Thân & Ths Trần Vang Phủ: Giáo trình Pháp luật về quy hoạch và giải phóng mặt bằng, NXB Chính trị Quốc gia Sự Thật, Cần Thơ, 2019, tr.122
Trang 3Theo khoản 1 Điều 16 Luật Đất đai năm 2013, việc giải phóng mặt bằng sẽ được diễn ra khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất trong trường hợp:
– Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng;
– Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai;
– Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người
2.2 Khái niệm về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
Theo từ điển tiếng Việt, “bồi thường” là hành động trả lại cho người khác cái có giá trị (thường bằng tiền) tương xứng với những thiệt hại mà mình đã gây ra.2
Trong lĩnh vực pháp lý nói chung, bồi thường thiệt hại là hình thức trách nhiệm dân
sự nhằm buộc bên có hành vi gây ra thiệt hại phải khắc phục hậu quả bằng cách đền bù các tổn thất về vật chất và tổn thất về tinh thần cho bên bị thiệt hại
Pháp luật đất đai quy định phạm vi bồi thường bao gồm: bồi thường về đất và bồi thường thiệt hại về tài sản, về sản xuất, kinh doanh
Theo quy định tại khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013, Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất có các đặc trưng sau:
- Điều kiện được bồi thường về đất: khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
- Nguyên tắc bồi thường về đất: giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền
- Giá trị bồi thường về đất không căn cứ vào giá trị thực tế mà dựa vào giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất
- Nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản, về sản xuất, kinh doanh: thực hiện theo giá thị trường, căn cứ vào thiệt hại thực tế xảy ra
2.3 Khái niệm về lợi ích quốc gia, công cộng
a) Lợi ích quốc gia
Theo cuốn “Từ điển Thuật ngữ Ngoại giao Việt - Anh - Pháp”: lợi ích quốc gia là
“lợi ích chung của cộng đồng những người sống trên một đất nước, có chung nguồn gốc, lịch sử, phong tục, tập quán và phần nhiều còn chung cả tiếng nói, chữ viết”.3
b) Lợi ích công cộng
2 Từ điển Lạc Việt, tra cứu trên web http://tratu.coviet.vn/ ngày 10/5/2021
3TS Dương Văn Quảng, TS Vũ Dương Huân: Từ điển Thuật ngữ Ngoại giao Việt – Anh – Pháp, Nxb Thế giới, 2002, tr.63
Trang 4Từ điển Oxford đưa ra định nghĩa vô cùng ngắn gọn về lợi ích công cộng là “lợi
ích hoặc lợi thế của toàn thể cộng đồng; là lợi ích công” Trong khi đó, Từ điển kinh doanh thương mại của Hoa Kỳ thì định nghĩa: “lợi ích chung của cộng đồng (trái ngược với tư lợi của một người, một nhóm người, hoặc một công ty) là lợi ích mà trong đó toàn thể xã hội đạt được quyền lợi và nhận được sự công nhận, thúc đẩy, bảo vệ của nhà nước
và các tổ chức chính quyền” Từ điển chuyên ngành luật Black’s Law định nghĩa về lợi ích công cộng như sau: “1 đó là lợi ích chung của công chúng, đạt được sự thừa nhận và bảo vệ; 2 là điều mà toàn thể công chúng có quyền lợi” 4
3 MỘT VÀI ĐIỂM BẤT CẤP KHI NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TẠI VIỆT NAM
3.1 Về căn cứ thu hồi đất
Khi những khái niệm lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng còn hết sức mập mờ như hiện nay, căn cứ thu hồi đất trong rất nhiều trường hợp đã bị lạm dụng nhất là các loại
dự án được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận, bao gồm: “Dự án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn mới; chỉnh trang đô thị, khu dân cư nông thôn; cụm công nghiệp; khu sản xuất, chế biến nông sản, lâm sản, thủy sản, hải sản tập trung; dự án phát triển rừng phòng hộ, rừng đặc dụng” 5
Trên thực tế, có nhiều dự án, công trình được triển khai khó có thể chứng minh được đó là dự án vì lợi ích quốc gia, công cộng Dưới danh nghĩa xây dựng, chỉnh trang
đô thị, một số dự án do doanh nghiệp thực hiện khi được Nhà nước giao đất thực tế có thực sự đem lại lợi ích cho quốc gia, công cộng, hay mục đích chính là giúp cho doanh nghiệp thu được nhiều lợi nhuận?
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp không có năng lực tài chính, lợi dụng quy định của pháp luật để xin giao đất “chạy dự án”, đầu cơ “giữ đất” lại để chờ giá đất tăng thêm, sau đó chuyển nhượng cho nhà đầu tư khác, làm phát sinh những “dự án treo” ở nhiều nơi, gây lãng phí tài nguyên đất Dự án “treo” xảy ra ở nhiều địa phương, chỉ tính riêng tại Hà Nội, theo số liệu thống kê của Sở Tài nguyên và Môi trường, Thành phố hiện còn 379 dự
án chậm triển khai, tập trung ở các quận, huyện: Cầu Giấy, Thạch Thất, Mê Linh… Các
dự án này chậm triển khai làm ảnh hưởng lớn đến quá trình phát triển kinh tế, xã hội ở các địa phương
3.2 Thực hiện bồi thường về đất
a) Giao đất có cùng mục đích sử dụng với đất bị thu hồi
Trên thực tế, phần lớn diện tích đất bị Nhà nước thu hồi là đất nông nghiệp Tuy nhiên, cùng với sự phát triển về kinh tế, xã hội, quỹ đất nông nghiệp đang giảm dần, thay
4 TS Trần Việt Dũng & ThS Nguyễn Ngọc Mai Thy (2020), ‘Lợi ích công cộng” trong luật đầu tư quốc tế – Thực
tiễn giải quyết tranh chấp quốc tế và một số đề xuất cho Việt Nam’, Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam, số
01(122)/2019 – 2019, Trang 68-73
5 TS Cao Đình Lành (2018), ‘Thực thi pháp luật bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở’, Tạp chí Tòa án
ngày 06 /6/2018, https://tapchitoaan.vn/bai-viet/phap-luat/thuc-thi-phap-luat-boi-thuong-ve-dat-khi-nha-nuoc-thu-hoi-dat-o (truy cập ngày 13/5/2021)
Trang 5vào đó diện tích đất phi nông nghiệp ngày càng tăng Do đó, việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với đất bị thu hồi ngày càng khó khăn
Đồng thời Nhà nước khó có thể đảm bảo cho người dân rằng đất được bồi thường
có giá trị sử dụng tương đương với đất bị thu hồi Chúng ta có thể xét theo các khía cạnh như sau:
- Thứ nhất, vị trí mảnh đất được bồi thường không tốt như đất bị thu hồi
- Thứ hai, về tính chất của đất: đất bị thu hồi đã được xử lý để canh tác (trong trường hợp đất nông nghiệp), còn đất được bồi thường thuộc loại đất xấu, dẫn đến ảnh hưởng đến năng suất thu hoaạch sản xuất, làm ảnh hưởng đến kinh tế của người sử dụng đất
Như vậy, nếu đất được giao mới không đảm bảo giá trị tương ứng với đất bị thu hồi sẽ gây nên sự mâu thuẫn với người dân, dẫn đến việc thu hồi đất giải phóng mặt bằng
bị chậm trễ
b) Bồi thường bằng tiền
Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 112 Luật Đất đai năm 2013, việc định giá đất phải phù hợp với giá đất phổ biến trên thị trường của loại đất có cùng mục đích sử dụng đã chuyển nhượng
Tuy nhiên trên thực tế chúng ta khó xác định được đâu là giá đất phổ biến Vì ở mỗi đơn vị hành chính ở địa phương, mỗi vị trí đất sẽ có một mức giá tương ứng
Ví dụ: Tham khảo giá đất ở Quận 1 tháng 04/2021 như sau:6
3 Cách Mạng Tháng Tám Bến Thành 332 triệu/m2
6 Theo bảng giá đất tham khảo tại website https://mogi.vn/gia-nha-dat-quan-1-qd363 (truy cập ngày 10/5/2021)
Trang 6Mặt khác, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thường thể hiện mức giá thấp hơn trên thực tế nhằm giảm bớt các loại phí, lệ phí cần đóng Do đó, việc bồi thường dựa trên hợp đồng chuyển nhượng loại đất tương đương sẽ không đảm bảo đúng giá trị của đất trên thực tế
3.3 Thực hiện bồi thường về thiệt hại tài sản, về sản xuất, kinh doanh
Các quy định bồi thường về tài sản, sản xuất, kinh doanh được quy định từ Điều 88 đến Điều 94 Luật Đất đai năm 2013
Việc bồi thường được thực hiện trên cơ sở: có thiệt hại xảy ra
Bài viết này sẽ tập trung chỉ ra một số bất cập trong việc bồi thường thiệt hại về tài sản
Thứ nhất, Theo quy định tại khoản 2 Điều 93 Luật Đất đai năm 2013: Các tài sản
gắn liền với đất được tạo lập sau khi có thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì không được bồi thường
Trên thực tế xảy ra nhiều vụ việc tranh chấp về tài sản gắn liền với đất giữa chủ sở hữu đất bị thu hồi với cơ quan thực hiện giải tỏa, đặc biệt là tranh chấp về cây trồng, vật nuôi và những tài sản mà việc tạo lập không cần khai báo Nguyên nhân chủ yếu là do chủ
sở hữu đất bị thu hồi cố tình tạo lập tài sản nhằm mục đích nâng giá trị đất và tài sản trên đất khi bị Nhà nước thu hồi đất
Thứ hai, việc bồi thường về nhà, công trình xây dựng trên đất trên thực tế còn chưa
đáp ứng được yêu cầu “xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương”
Vì sau khi khấu hao tài sản, giá trị tài sản còn lại không còn như thời điểm ban đầu Trong khi giá cả thị trường ngày càng tăng nên giá vật liệu xây dựng, nhân công… cũng tăng theo Do đó, với mức bồi thường mà cá nhân, hộ gia đình có đất bị thu hồi nhận được theo quy định phần lớn sẽ chưa đủ để xây dựng lại nhà ở, công trình có giá trị tương đương trên đất bị thu hồi
4 KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VỀ BỒI THƯỜNG DO THU HỒI ĐẤT
4.1 Bồi thường đất ở Trung Quốc
Đất được thu hồi dựa trên quy định tại Luật Địa chính Cộng hòa nhân dân Trung Hoa 7Hiến pháp Trung Quốc cũng quy định rằng "Nhà nước, vì lợi ích công cộng, có thể trưng dụng đất để sử dụng theo quy định của pháp luật."
Theo quy định của pháp luật Trung Quốc, “tiền bồi thường đối với đất canh tác bị thu hồi bằng sáu đến mười lần giá trị sản lượng bình quân hàng năm của đất bị thu hồi,
7 Điều 47 Luật Địa chính Cộng hòa nhân dân Trung Hoa,
Trang 7được tính trên cơ sở ba năm trước khi trưng dụng… Trợ cấp tái định cư tiêu chuẩn được chia cho các thành viên của dân nông nghiệp cần tái định cư sẽ bằng bốn đến sáu lần giá trị sản lượng trung bình hàng năm của đất canh tác bị thu hồi được tính trên cơ sở ba năm trước khi bị thu hồi Tuy nhiên, mức trợ cấp tái định cư tối đa cho mỗi ha đất canh tác bị thu hồi không được vượt quá mười lăm lần giá trị sản lượng trung bình hàng năm được tính trên cơ sở ba năm trước khi bị thu hồi.”[6] Nếu tiền bồi thường đất và hỗ trợ
tái định cư theo quy định này vẫn không đủ để người dân cần tái định cư duy trì mức sống ban đầu thì có thể tăng trợ cấp tái định cư khi được chính quyền nhân dân các tỉnh, thành phố tự trị, vùng, thành phố trực thuộc Trung ương phê duyệt Tuy nhiên, tổng số tiền bồi thường đất và hỗ trợ tái định cư không được vượt quá 30 lần giá trị sản lượng bình quân hàng năm của đất bị thu hồi được tính trên cơ sở ba năm trước khi bị thu hồi
Như vậy, trong quy định của pháp luật Trung Quốc, việc bồi thường chỉ được xác định dựa trên giá trị sản lượng canh tác chứ không dựa vào giá trị của đất Đây cũng là một vấn đề có thể tạo nên sự bất mãn của chủ sở hữu đất khi xảy ra thu hồi đất Nếu chỉ bồi thường giá trị sản lượng thì chủ sở hữu đất sẽ bị thiệt hại phần tiền đã bỏ ra khi mua lại đất trước đó từ cá nhân khác Do đó cần có sự quy định thêm về bồi thường giá trị đất
để đảm bảo lợi ích tối đa cho người có đất bị thu hồi
4.2 Bồi thường đất ở Ethiopia8
Hiến pháp Ethiopia, theo Điều 40 đã đặt ra nghĩa vụ đối với chính phủ phải trả trước tiền bồi thường “tương xứng với giá trị tài sản” bị chiếm đoạt Tuy nhiên Hiến pháp cũng không có định nghĩa cụ thể như thế nào là “tương xứng”
Bồi thường do thu hồi đất ở Ethiopia phần lớn dựa vào giá trị của bất động sản trên đất hoặc dựa vào thu nhập bình quân hàng năm Tuy nhiên, giá trị thị trường của bất động sản trên đất (nhà, cây cối, hàng rào…) thường phụ thuộc vào giá của vật liệu xây dựng thay vì giá trị và vị trí của đất Trong quá trình thu hồi đất, chủ sở hữu đất không được bồi thường cho những tổn thất của họ liên quan đến giá trị đất tại một địa điểm nhất định, yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thu nhập, điều kiện sống của họ Do đó, việc thu hồi đất về mặt này có ảnh hưởng xấu đến chủ sở hữu, chủ sở hữu không được đảm bảo
về lợi ích của mình đối với phần đất bị thu hồi
Ở khu vực nông thôn, giá trị thu hồi đất dựa trên thu nhập bình quân hàng năm của người nông dân 5 năm trước Thu nhập hàng năm này được nhân với mười và đó là giá trị của đất cần được bồi thường Cách định giá này không lấy giá trị thị trường hiện tại của năng suất để tính toán tổn thất trong tương lai mà sử dụng mức thu nhập cũ, trong khi giá cả hàng hóa luôn vận động theo chiều hướng ngày càng tăng Do đó, với mức bồi thường như trên khó có thể đáp ứng được nhu cầu cuộc sống của người có đất bị thu hồi
8 Daniel Weldegebriel Ambaye (2009), Land Valuation for Expropriation in Ethiopia: Valuation Methods and Adequacy of Compensation, 7th FIG Regional Conference Spatial Data Serving People: Land Governance and the Environment – Building the Capacity Hanoi, Vietnam, 19-22 October 2009,
05/5/2021)
Trang 84.3 Bồi thường đất ở Malaysia 9 [8]
Thu hồi đất ở Malaysia được thực hiện theo Đạo luật Thu hồi đất năm 1960, sửa đổi bổ sung năm 1992
Theo đó, pháp luật Malaysia quy định rằng Nhà nước thu hồi đất trong bất kỳ
trường hợp nào đều phải bồi thường thỏa đáng cho chủ sở hữu Nguyên tắc chung là "bồi thường là số tiền cần thiết để đưa chủ đất bị tước đoạt vào vị trí giống như tài sản của anh ta chưa được mua lại"
Giá trị bồi thường được dựa trên sự thỏa thuận giữa Nhà nước và chủ sở hữu đất, căn cứ vào sự thẩm định giá Trong trường hợp giá trị bồi thường không thỏa đáng, chủ
sở hữu đất có quyền gửi đơn lên tòa án, yêu cầu xem xét lại giá trị bồi thường
Tuy nhiên, Đạo luật thu hồi đất không xác định thời hạn bồi thường thỏa đáng nên
có thể tạo ra mâu thuẫn giữa chủ sở hữu và Nhà nước trong công tác thu hồi đất, thậm chí
có thể kéo dài đến vài năm Đồng thời, pháp luật về thu hồi đất của Malaysia cũng không
đề cập đến vấn đề bồi thường khi người dân bị mất thu nhập do ảnh hưởng bởi thu hồi đất Như vậy, tuy rằng có thể nói việc bồi thường giá trị đất theo thỏa thuận căn cứ vào giá trị thị trường là một điểm sáng trong Đạo luật thu hồi đất của Malaysia, nhưng vẫn chưa đảm bảo cân bằng lợi ích của những cá nhân chịu ảnh hưởng liên đới
5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Từ một số vấn đề về bồi thường thu hồi đất ở Trung Quốc, Ethiopia, Malaysia, chúng ta có thể xem xét ghi nhận giải quyết các vấn đề như sau:
Thứ nhất, bồi thường về đất không thể chỉ căn cứ vào giá trị của đất mà còn cần phải phân tích, xác định mức thiệt hại về thu nhập bị mất do không còn đất canh tác
Đối với đất nông nghiệp, ngoài việc được bồi thường về đất và thiệt hại về cây trồng trên đất của vụ thu hoạch theo thiệt hại thực tế, Nhà nước ta nên xem xét về vấn đề thiệt hại năng suất trong tương lai Vì có những loại cây trồng giá trị sản lượng của nó sẽ tăng theo từng năm do được tích lũy chăm sóc đầu tư, nên việc chỉ bồi thường thiệt hại theo giá trị ngay tại thời điểm đó, hoặc tính theo năng suất trung bình của 3 năm gần nhất
là chưa thực sự phù hợp
Thứ hai, mức bồi thường nên có sự thỏa thuận giữa Nhà nước và chủ sở hữu đất bị thu hồi, căn cứ theo kết quả định giá của đơn vị thẩm định giá để đảm bảo được lợi ích của người dân
Việc căn cứ vào kết quả thẩm định giá và thỏa thuận giữa các bên sẽ làm giảm tối
đa mức độ gay gắt của người dân đối với việc thu hồi đất cho mục đích giải phóng mặt
9 ANUAR ALIAS and MD NASIR DAUD (2015), Payment of Adequate Compensation for Land Acquisition in Malaysia, Pacific Rim Property Research Journal, Vol 12, No 3,
https://www.researchgate.net/publication/237125458_Payment_of_Adequate_Compensation_for_Land_Acquisitio n_in_Malaysia (truy cập ngày 05/5/2021)
Trang 9bằng Từ đó cũng góp phần làm giảm khiếu nại, khiếu kiện, giảm bớt áp lực cho cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương
Thứ ba, chúng ta nên xem xét việc bồi thường bằng đất nhưng không bắt buộc
là đất cùng mục đích sử dụng
Bằng việc quy đổi, Nhà nước có thể thực hiện giao các loại đất khác, không bắt buộc cùng mục đích sử dụng, nhưng cần có sự tương đương về giá trị của đất Nếu thực hiện theo hình thức này, chúng ta có thể giảm được quỹ đất “nhàn rỗi”, đồng thời đảm bảo được công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng vẫn được thực hiện
Tóm lại, để hoàn thiện hơn pháp luật về bồi thường, giải phóng mặt bằng, chúng ta cần phải nghiên cứu, đánh giá một cách triệt để dựa trên thực tiễn tại Việt Nam cũng như tại các quốc gia khác, từ đó tìm ra cốt lõi của vấn đề để xác định được giải pháp tối ưu nhất
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
PGS.TS.GVCC Phan Trung Hiền, ThS Châu Hoàng Thân & Ths Trần Vang Phủ: Giáo trình Pháp luật về quy hoạch và giải phóng mặt bằng, NXB Chính trị Quốc gia Sự Thật, Cần Thơ, 2019, tr.122
TS Dương Văn Quảng, TS Vũ Dương Huân: Từ điển Thuật ngữ Ngoại giao Việt – Anh – Pháp, Nxb Thế giới, 2002, tr.63
TS Trần Việt Dũng & ThS Nguyễn Ngọc Mai Thy (2020), ‘Lợi ích công cộng” trong luật đầu tư quốc tế – Thực tiễn giải quyết tranh chấp quốc tế và một số đề xuất cho Việt Nam’, Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam, số 01(122)/2019 – 2019, Tr 68-73
TS Cao Đình Lành (2018), ‘Thực thi pháp luật bồi thường về đất khi Nhà nước thu
hồi đất ở’, Tạp chí Tòa án ngày 06 /6/2018,
Daniel Weldegebriel Ambaye (2009), Land Valuation for Expropriation in Ethiopia: Valuation Methods and Adequacy of Compensation, 7th FIG Regional Conference Spatial Data Serving People: Land Governance and the Environment – Building the Capacity Hanoi, Vietnam, 19-22 October 2009,
https://chilot.files.wordpress.com/2011/04/land-valuation-for-expropriation-in-ethiopia1.pdf (truy cập ngày 05/5/2021)
ANUAR ALIAS and MD NASIR DAUD (2015), Payment of Adequate Compensation for Land Acquisition in Malaysia, Pacific Rim Property Research Journal,
https://www.researchgate.net/publication/237125458_Payment_of_Adequate_Compensa