- Tác giả đã sử dụng những thao tác lập luận nào để bàn về hiện tượng nói trên?Nêu dẫn chứng và phân tích tác dụng của chúng - Cách dùng từ, viết câu, diễn đạt độc đáo trong văn bản [r]
Trang 1Ngày soạn: 26- 08- 2015
Ngày giảng: Lớp 12A3 ; 12A4
Tiết 12
Nghị luận về một hiện tượng đời sống
A Mục tiờu bài học: : HS đạt được
1 Kiến thức:
- Biết vận dụng tổng hợp các thao tác lập luận để làm tốt bài văn nghị luận về một hiện tợng đời sống
- Có ý thức và cách ứng xử đúng đắn trớc những vấn đề và hiện tợng đời sống
2 Kĩ năng: Làm bài văn nghị luận xó hội, phõn tớch đề, lập dàn ý
3 Thỏi độ: Học tập nghiờm tỳc, cú cỏi nhỡn đỳng đắn về hiện tượng xó hội
Từ đó HS hình thành cỏc năng lực
- Tự học
- Thu thập thụng tin, xử lớ thụng tin
- Hợp tỏc
B Trọng tõm
1 Kiến thức:
- Biết vận dụng tổng hợp các thao tác lập luận để làm tốt bài văn nghị luận về một hiện tợng đời sống
2 Kĩ năng: Rèn luyện năng lực tổng hợp, khái quát, hệ thống hóa các kiến thức đã học
C Chuẩn bị bài học
1 Thầy: Dự kiến cỏc phương phỏp, kĩ thuật dạy học : kết hợp giữa cỏc phương
phỏp, dự ỏn, nờu vấn đề, gợi tỡm và trao đổi thảo luận nhúm, kết hợp với diễn giảng
2 Trũ: Soạn bài
D Tiến trình dạy và học
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tạo tõm thế
- Phương phỏp:
- Kĩ thuật:
- Thời gian:
GV hớng dẫn HS thực hiện
các yêu cầu luyện tập để
biết cách làm bài nghị luận
về một hiện tượng xó hội
HS thực hiện các yêu cầu luyện tập để biết cách làm bài nghị luận về một hiện tượng xó hội
Hoạt động 2: Phõn tớch, cắt nghĩa
- Phương phỏp:
- Kĩ thuật:
Trang 2- Thời gian:
chú
I Tìm hiểu ngữ liệu
GV hướng dẫn HS tìm
hiểu ngữ liệu
Yêu cầu HS chia vở làm 2
phần : 1 bên là tìm hiểu ngữ
liệu, một bên là nhận xét
- GV cũng cấp tư liệu về
hiện tượng đời sống cho HS
+ GV hướng dẫn HS đọc đề
văn, lưu ý tên văn bản, nội
dung câu chuyện và ý khái
quát của người kể
chuyện :một câu chuyện lạ
lùng
+ Để hiểu cụ thể “câu
chuyện lạ lùng” GV yêu cầu
HS đọc tư liệu tham khảo :
truyện cổ tích mang tên
NHA
- GV hướng dẫn HS thực
hiện những yêu cầu trong
SGK
*Tìm hiểu đề
- Đề bài yêu cầu bàn về hiện
tượng gì
- Bài viết cần có những ý
nào?Sắp xếp các ý đó ra sao
- Nên chọn những dẫn
chứng nào
- Cần vận dụng những thao
tác lập luận nào
*Lập dàn ý
- Mở bài cần nêu những ý
gì?giới thiệu hiện tượng cần
nghị luận như thế nào
- Thân bài
I Tìm hiểu ngữ liệu
HS: - Xác
định hiện tượng cần nghị luận
- Xác định những ý cần nghị luận
- Xác định dẫn chứng, thao tác cần nghị luận
HS: Lập dàn
ý dựa trên các
ý đã xá định
ở phần tìm hiểu đề
I Tìm hiểu ngữ liệu
Cho đề bài : bày tỏ ý kiến của mình
về hiện tượng được nêu trong bài viết
1 Tìm hiểu đề và lập dàn ý
a)Tìm hiểu đề
- Đề bài yêu cầu bày tỏ ý kiến đối với việc làm của anh NHA- vì tình thương “dành hết chiếc bánh thời gian” của mình chăm sóc cho 2 người mẹ bị bênh hiểm nghèo -> Đề cập đến vấn đề phẩm chất, lối sống, cách ứng xử của giới trẻ trong mối quan hệ với gia đình và cộng đồng: tình yêu thương, vị tha, đức hi sinh, tinh thần trách nhiệm
- Một số ý chính + Hiện tượng NHA Thế hệ trẻ ngày nay có nhiều tấm gương như NHA + Nguyên nhân
+ ảnh hưởng Nhưng bên cạnh đó, vẫn còn 1 số người có lối sống ích
kỉ, vô tâm, đáng phê phán + Bài học:tuổi trẻ cần dành thời gian
tu dưỡng, lập nghiệp, sống vị tha để cuộc đời ngày một đẹp hơn
- Dẫn chứng : khai thác trong văn bản “chuyện cổ tích mang tên Nguyễn Hữu Ân” và bổ sung dẫn chứng vè những thanh niên làm việc tốt trong xã hội dể biểu dương hoặc những thanh niên lãng phí thời gian vào những trò chơi vô bổ mà các phương tiện thông tin đại chúng đã nêu để phê phán
-Thao tác lập luận : phân tích, chứng minh, bác bỏ, bình luận
b)Lập dàn ý
Mở bài: giới thiệu hiện tượng NHA
rồi dẫn dắt vấn đề “ chia chiếc bánh của mình cho ai”
Thân bài : triển khai thành 4 ý
chính
Trang 3+ Tóm tắt những việc làm
của NHA
+ Phân tích : hiện tượng
NHA có ý nghĩa gì, tiêu
biểu cho những phẩm chất
nào của thanh niên ngày
nay; có thể minh họa thêm
một vài tấm gương thanh
niên có nghĩa cử tương tự
+ Bình luận : phê phán một
vài hiện tượng tiêu cực
trong lối sống “lãng phí
chiếc bánh thời gian vào
những trò chơi vô bổ” của
thanh niên, hs
-Kết bài : suy nghĩ riêng
GV yêu cầu HS nhận xét về
cách làm bài văn nghị luận
về một hiện tượng đời sống
Tõ kÕt qu¶
luyÖn tËp trªn, HS ph¸t biÓu nhËn thøc cña m×nh
vÒ c¸ch lµm bµi nghÞ luËn
vÒ mét hiện tượng đời sống
+ Hiện tượng NHA Thế hệ trẻ ngày nay có nhiều tấm gương như NHA + Nguyên nhân
+ ảnh hưởng Nhưng bên cạnh đó, vẫn còn 1 số người có lối sống ích
kỉ, vô tâm, đáng phê phán + Bài học:tuổi trẻ cần dành thời gian
tu dưỡng, lập nghiệp, sống vị tha để cuộc đời ngày một đẹp hơn
Kết bài : đánh giá chung và nêu
cảm nghĩ riêng của người viết
2 Nhận xét
a Nghị luận về 1 hiện tượng đời sống
- Lấy 1 hiện tượng trong đời sống
để bàn bạc, từ hiện tượng này, người nghị luận phải phân tích , tìm
ra ý nghĩa xã hội về tư tưởng đạo đức
Đề tài : tai nạn giao thông, môi trường ô nhiễm, tiêu cực trong thi cử, bạo hành trong gia đình, thanh niên tình nguyện, tấm gương người tốt việc tốt…
- Bài nghị luận về 1 hiện tượng đời sống còn có tác dụng giáo dục tư tưởng, đạo lí, cách sống đúng đắn, tích cực đối với thanh niên, HS
b Cách làm
- Nêu hiện tượng
- Phân tích : chỉ ra nguyên nhân ảnh hưởng
- Bày tỏ ý kiến , thái độ của người viết về hiện tượng xã hội
- Rút ra ý nghĩa xã hội, ý nghĩa giáo dục của hiện tượng,
Hoạt động 3: Luyện tập
Trang 4GV hướng dẫn HS luyện tập
Bài tập 1 : GV yờu cầu HS đọc
văn bản và trả lời cỏc cõu hỏi
- Trong văn bản trờn, NAQ bàn
về hiện tượng gỡ trong đời sống?
Hiện tượng ấy diễn ra trong thời
gian nào
- Tỏc giả đó sử dụng những thao
tỏc lập luận nào để bàn về hiện
tượng núi trờn?Nờu dẫn chứng
và phõn tớch tỏc dụng của chỳng
- Cỏch dựng từ, viết cõu, diễn đạt
độc đỏo trong văn bản cú tớnh
thuyết phục cao ở những điểm
nào?Phõn tớch 1 số vớ dụ cụ thể
để minh họa
- Em rỳt ra những bài học gỡ cho
bản thõn sau khi đọc văn bản
trờn
Bài tập 2 : GV yờu cầu HS về
nhà lập dàn ý
- Khẳng định tớnh tớch cực và
thiết yếu của cỏc phương tiện
giải trớ, thụng tin đối với đời
sống của con người hiện đại đặc
biệt là internet
-Thực trạng: một số bạn trẻ lạm
dụng cỏc phương tiện này và hậu
quả là lóng phớ thời gian, sức lực,
nguy cơ bị ảnh hưởng bởi những
kờnh thụng tin khụng lành mạnh
-Trải nghiệm và định hướng của
bản thõn về cỏch khai thỏc, sử
dụng cỏc phương tiện thụng tin,
giải trớ để cỏc phương tiện này
thực sự hữu ớch
II Luyện tập
HS thực hiện các yêu cầu luyện tập để biết cách làm bài nghị luận
về một hiện tượng xó hội
II Luyện tập Bài tập 1 :
- Hiện tượng : thanh niờn , sinh viờn VN du học nước ngoài dành quỏ nhiều thời gian cho việc chơi bời giải trớ mà chưa chăm chỉ học tập, rốn luyện để khi trở về gúp phần xõy dựng đất nước Hiện tượng ấy diễn ra vào những năm đầu thế kỉ XX
- Thao tỏc lập luận : + phõn tớch : thanh niờn du học, thanh niờn trong nước…
+ so sỏnh : thanh niờn , sinh viờn TH
+ bỏc bỏ
- Nghệ thuật diễn đạt của văn bản : dựng từ, nờu dẫn chứng
cụ thể, kết hợp nhuần nhuyễn cỏc kiểu cõu trần thuật, cõu hỏi, cõu cảm thỏn…
- Bài học rỳt ra : + Xỏc định lớ tưởng sống, cỏch sống, mục đớch, thỏi độ học tập đỳng đắn
+ Cỏch làm bài nghị luận về 1 hiện tượng đời sống
Bài tập 2