Ngày nay, Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức trang nghiêm, thành kính theo các nghi lễ truyền thống với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành Trung ương, các
Trang 1Tìm hiểu về Lễ Giỗ tổ Hùng Vương và Tết truyền thống Việt Nam
Môn: Cơ sở văn hoá Việt Nam GVHD: Cô Lê Thị Gấm
Kỳ 3 - Nhóm 4
Trang 2LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG
I
Trang 3Kinh Dương Vương lấy Long
Nữ sinh ra Lạc Long Quân Lạc Long Quân lấy Âu Cơ sinh ra Hùng Vương Hùng Vương là cháu đích tôn của Kinh Dương Vương Giỗ Tổ vì vậy phải là giỗ Tổ Kinh Dương Vương Trong thời khai quốc, Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Hùng Vương đều là những Tổ Phụ quan trọng của nòi giống Lạc Hồng Giỗ Tổ vì thế nên cũng nhớ đến các Tổ Phụ Tổ Mẫu thời khai quốc, không nên chỉ nhớ đến Hùng Vương không mà thôi
1 Nguồn gốc
Trang 4Theo những tài liệu còn
lưu lại, hình thức sơ
khai của Ngày Giỗ Tổ
Trang 5Trong suốt hàng ngàn năm lịch sử, nhiều vị vua có tên tuổi của các triều đại phong kiến Việt Nam ngay từ khi lên ngôi đã từng bước xác lập “ngọc phả” về thời đại Hùng Vương, khẳng định vai trò to lớn của các Vua Hùng đối với non sông đất nước.
Trang 6Từ thời Hậu Lê trở về trước các triều đại đều quản lý Đền Hùng theo cách giao thẳng cho dân sở tại trông nom, sửa chữa, cúng bái, làm Giỗ Tổ ngày 10 tháng 3
âm lịch Bù lại họ được miễn nộp thuế 500 mẫu ruộng, miễn đóng sưu, miễn đi phu đi lính
Trang 7“Trước đây, ngày Quốc tế lấy vào mùa thu làm định
kỳ Đến năm Khải Định thứ hai (dương lịch là năm 1917), Tuần phủ Phú Thọ là Lê Trung Ngọc có công văn xin bộ Lễ ấn định ngày mồng Mười tháng Ba hằng năm làm ngày Quốc tế, tức trước ngày giỗ tổ Hùng Vương đời thứ 18 một ngày Còn ngày giỗ (11 tháng Ba) do dân sở tại làm lễ”
Trang 8Phần tế lễ được cử hành rất trọng thể mang tính quốc lễ Lễ vật dâng cúng
là “lễ tam sinh" (1 lợn, 1 dê và 1 bò), bánh chưng, bánh dày và xôi nhiều màu, nhạc khí là trống đồng cổ Sau một hồi trống đồng vang lên, các vị chức sắc vào tế lễ dưới sự điều khiển của chủ lễ Tiếp theo đến các cụ bô lão của làng xã sở tại quanh đền Hùng vào tế lễ Sau cùng là nhân dân và du khách hành hương vào tế lễ trong các đền thờ, tưởng niệm các vua Hùng.
2 Hoạt động văn hoá
Trang 9A: Phần Lễ
Có 2 lễ được cử hành cùng thời điểm ngày chính hội:
Lễ rước Kiệu Vua:
Nghi thức này gồm một đội quân nhiều người, mặc trang phục truyền thống, khiêng kiệu lọng, tay cầm cờ hoa nhiều màu sắc, xuất phát từ chân núi Nghĩa Lĩnh, đi qua các đền
Hạ, đền Trung để tới nơi làm lễ dâng hương là Đền Thượng.
Trang 10Mỗi một đám rước kiệu có 3 cỗ kiệu đi liền nhau Chúng đều được sơn son thiếp vàng, chạm trổ rất tinh xảo Sự bày biện trang trí trên
cỗ kiệu cũng rất khéo léo và đẹp mắt
Trang 11- Cỗ kiệu đi đầu bày hương hoa, đèn nhang, trầu cau, chóe nước và bầu rượu.
- Cỗ kiệu thứ 2 có đặt hương án, bài vị của Thánh, có lọng và quạt với nhiều sắc màu trang hoàng tôn nghiêm
- Cỗ thứ 3 rước bánh chưng và bánh dày,
1 cái thủ lợn luộc để nguyên, đi sau 3 cỗ kiệu này là các vị quan chức và bô lão trong làng Các vị chức sắc thì mặc áo thụng theo kiểu các bá quan triều đình, còn các cụ bô lão cũng mặc áo thụng đỏ, hoặc mặc quần trắng, áo the, đầu đội khăn xếp
Trang 12Lễ dâng hương:
Được tiến hành sau nghi thức rước kiệu Nghi thức này được diễn ra lần lượt, từ các vị chức sắc, các bô lão trong làng, cuối cùng là người dân và
du khách hành hương.
Trang 13Nghi thức diễu hành rước lễ dâng bánh chưng, bánh dày lên Quốc tổ Hùng Vương.
Trang 14Người dân Việt chúng
ta quan niệm rằng, mỗi nắm đất, gốc đây, hốc
đá nơi đây đều rất linh thiêng Những người hành hương từ khắp nơi trên đất nước sẽ về đền Thượng, dâng lên một nén hương để bày
tỏ lòng biết ơn của mình với các bậc tổ tiên của đất nước.
Trang 15Ngày nay, Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức trang nghiêm, thành kính theo các nghi lễ truyền thống với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành, kiều bào nước ngoài và đông đảo nhân dân.
Trang 16B: Phần Hội
Trang 17Điệu múa hát Xoan được lưu truyền rộng rãi trong dân cư của các làng
xã quanh vùng, được nhiều người
ưa thích, đặc biệt là bà Lan Xuân, vợ của vua Lý Thần Tông Bà đã cảm nhận được âm hưởng dân ca đặc biệt và độc đáo của nó, nên bà đã cho sưu tầm và cải biên thành điệu hát thờ tại một số đền, đình làng thờ các vua Hùng
Trang 19Bộ lễ phục mặc trong lễ dâng hương (từ năm 2000 đến 2020) được thực hiện theo mẫu của họa
sĩ Ngô Thu Nga - Viện mẫu thời
trang Fadin.
3 Trang phục tế lễ
Trang 214 Món ăn đặc trưng
Trong các nghi lễ, nhất định không thể thiếu mâm cơm, những món cơ bản được dâng lên các Vua Hùng trong ngày giỗ tổ có thể kể đến như
Bánh chưng, bánh giầy, cơm tẻ là những món không thể thiếu trong ngày lễ Giỗ Tổ Hùng Vương Bánh chưng và bánh giầyđược làm từ gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn Bánh chưng có hình vuông, tượng trưng cho “đất” Còn bánh giầy có hình tròn, tượng trưng cho “trời” Ngoài ra, bánh chưng bánh giầy còn gắn liền với câu chuyện truyền thuyết mang ý nghĩa lịch sử được lưu truyền qua nhiều thế hệ Cơm tẻ là ghi nhớ công ơn Vua Hùng dạy dân cấy lúa mà có Có nếp có tẻ, mâm cơm ngày giỗ Tổ mới đầy đủ âm dương, tượng trưng cho sự phồn thịnh của đất nước
Trang 22Gà luộc
Gà luộc cũng là một món không thể thiếu trong mâm cúng tổ tiên của người Việt Theo quan niệm mà cha ông để lại, gà là con vật biểu tượng cho sự cương trực, mạnh mẽ Vì vậy Món ăn này trong ngày lễ Giỗ Tổ Hùng Vương cũng thể hiện cho mong muốn một cuộc sống may mắn, tốt đẹp
Cơm hạt sen
Cơm hạt sen là món ăn được mệnh danh “món ăn của bậc vương giả”
Từ thời phong kiến, món ăn này được chọn để tiến Vua nên đòi hỏi người chế biến phải rất tỉ mỉ, có tay nghề Vậy nên trong mâm cúng ngày giỗ tổ cơm hạt sen cũng là món ăn rất đặc trưng
Trang 23Đây cũng là dịp diễn ra nhiều hoạt động văn hóa thể thao truyền thống, tâm linh
của người Việt.
Đây là dịp để người Việt bày tỏ lòng thành kính và biết ơn với công lao dựng nước, giữ nước của bậc cha ông Hơn hết, ý nghĩa ngày Giỗ Tổ Hùng Vương còn nằm ở chỗ mang yếu tố giáo dục, giúp các thế hệ hiểu rõ hơn về lịch sử đất nước, về cội nguồn của tổ tiên, từ đó ra sức giữ gìn và bảo tồn những giá trị quý báu của văn hóa
dân tộc.
Lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương là truyền thống lâu đời mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc
Lễ hội này như một phần không thể thiếu trong đời sống tín ngưỡng của người
Việt, được lưu truyền và gìn giữ qua nhiều thế hệ.
5 Ý Nghĩa
Trang 24Ngày 6/12/2012, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã được
Ủy ban Liên chính phủ theo Công ước năm 2003 của Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại
Trang 25TẾT
NGUYÊN ĐÁN
Trang 26Tết Nguyên Đán là dịp lễ đầu năm mới theo âm lịch của các dân tộc thuộc vùng văn hoá Đông Á Hàng năm, Tết được tổ chức vào ngày mồng 1 tháng Giêng âm lịch trên toàn nước Việt Nam
và ở một vài nước khác có cộng đồng
người Việt sinh sống
Trang 27•Cúng ông Công, ông Táo
Theo truyền thống, ngày 23 tháng Chạp âm lịch là ngày ông Công, ông Táo lên thiên đình để báo cáo mọi việc trong nhà của gia chủ với Ngọc Hoàng Chính vì vậy, tới ngày này các gia đình Việt Nam sẽ dọn dẹp nhà bếp sạch sẽ, mua
cá vàng về cúng để tiễn ông Công, ông Táo về trời
1 Đặc trưng phong tục
Trang 29• Chơi hoa dịp Tết
Hoa đào miền Bắc, hoa mai miền Nam và cây quất là một trong những cây tượng trưng cho sự may mắn, hạnh phúc, thịnh vượng cho gia đình Hiện nay, ở Việt Nam còn có thêm rất nhiều loại hoa đẹp khác được người dân ưa thích mua về trang trí trong nhà để chào đón năm mới như hoa lan, hoa ly, hoa cúc, hoa thủy tiên,
Trang 30Cầu mong một năm
mới bình an, may
mắn, hạnh phúc, an
khang, phú quý
Mâm ngũ quả là mâm quả gồm 5 loại quả khác nhau,
Trang 31Mâm ngũ quả miền Bắc truyền
thống thường có các loại quả phổ
biến: Chuối xanh, bưởi, phật thủ,
đào, hồng xiêm, quýt/quất, đu đủ
xanh, trứng gà, chùm sung Sau
này, khi hoa quả nhập khẩu trở nên
phổ biến thì người ta còn thêm vào
mâm ngũ quả các loại táo đỏ, nho
tím, thậm chí là kiwi.
Ở miền Trung , các loại quả được chọn thường dựa vào mùa màng và đặc sản địa phương.
Các loại quả thường thấy nhất là:
Thanh long, chuối, dưa hấu, mãng cầu, dứa, sung, cam, quýt… Thông thường sẽ có một cặp dưa hấu xanh
vỏ đỏ lòng được khắc chữ bày hai bên, mâm ngũ quả ở giữa.
Người miền Nam bày mâm ngũ quả theo mong muốn “Cầu sung vừa đủ xài”, ước mong một năm mới đủ đầy, sung túc, tương ứng với 5 loại quả: Mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài Ngoài ra, một số nhà còn có thêm quả thơm (dứa) với mong muốn con cháu đầy nhà và một cặp dưa hấu xanh vỏ đỏ lòng để cầu may mắn.
Trang 32• Lau dọn nhà cửa
Các gia đình ở Việt Nam đều dọn dẹp, vệ sinh nhà cửa, đồ vật sạch sẽ trong những ngày cuối năm với ý nghĩa sắp xếp lại những điều chưa ổn thoải, xóa bỏ những điều không tốt của năm cũ chuẩn bị đón chào năm mới với nhiều tài lộc và may mắn
Trang 35• Đón giao thừa
Giao thừa là thời điểm chuyển giao giữa năm
mới và năm cũ, là thời gian quan trọng khi đất
trời giao hòa Lễ cúng giao thừa còn được gọi là
lễ trừ tịch diễn ra vào phút cuối cùng của năm
với ý nghĩa đem bỏ hết những điều xấu của năm
cũ để đón những điều tốt đẹp của năm mới
• Hái lộc
Hái lộc đầu xuân là nét đẹp truyền thống trong năm mới của người Việt Hái lộc thường được thực hiện vào đêm giao thừa hoặc sáng sớm mùng một Tết để cầu may mắn, rước lộc vào nhà
Trang 36• Xông đất
Xông đất hay còn gọi là đạp đất, xông nhà là phong tục truyền thống của người Việt Nam trong dịp Tết Nguyên Đán cổ truyền để cầu mong những điều may mắn, mọi điều thuận lợi cho các thành viên trong gia đình.Theo quan niệm truyền thống, người nào bước vào nhà gia chủ đầu tiên sau thời điểm giao thừa với lời chúc mừng năm mới thì đó là người xông đất Gia chủ thường chọn người xông đất là nam giới, hợp tuổi, thành đạt, gia đình hạnh phúc, tốt tính… với quan niệm rằng trong ngày mùng 1 Tết nếu được người có vận khí tốt đến xông nhà thì cả năm mọi việc sẽ may mắn, suôn sẻ.
Trang 37• Xin chữ
Không biết từ bao đời nay, người Việt còn có thói quen xin chữ vào những ngày đầu tiên của năm mới Những chữ được xin thường là chữ Tâm, Phúc, Đức, An, Lộc, Thọ, Phát… Đây là một phong tục mang nhiều ý nghĩa văn hóa, thể hiện
sự trọng chữ nghĩa trọng tri thức của người Việt đồng thời cũng để cầu may mắn, tài lộc, phúc thọ đầy nhà trong năm mới
Trang 38•Phong tục dựng cây nêu ngày Tết:
Dựng cây nêu Tết là một phong tục truyền thống tại nhiều địa phương trong dịp Tết
cổ truyền Một cây tre cao khoảng 5 đến 6 mét với vàng mã, bùa trừ tà, giải cờ vải tây, tấm vải điều, hình cá chép bằng giấy… được treo ở trên ngọn được dựng lên để mừng năm mới tới đồng thời xua đuổi ma quỷ hoặc những điều không may.Cây nêu thường được dựng vào ngày 23 tháng chạp - ngày Táo quân về trời và được hạ
xuống vào ngày mùng 7 Tết.
Trang 39Người Cơ- tu thường gọi cây nêu là cột buộc trâu
hiến tế mỗi khi tổ chức các lễ hội truyền thống như: mừng lúa mới, cầu mưa, lập làng… Cây nêu thường được trang trí khá cầu kỳ gồm nhiều chi tiết, hoa văn với 4 màu chủ đạo là: đen, trắng, đỏ, vàng, thể hiện nét văn hóa truyền thống và yếu tố tâm linh trong tín ngưỡng của người Cơ-tu Ngoài ý nghĩa tâm linh, cây nêu còn có vai trò là trung tâm của các lễ hội Khi kết thúc lễ hội, người Cơ-tu tập trung quanh cây nêu, cùng uống rượu cần, thưởng thức món ăn truyền thống và tham gia điệu nhảy tung tung - da dá trong tiếng cồng chiêng rộn ràng của các nghệ nhân
Trang 40• Chúc Tết và mừng tuổi
Người Việt có phong tục đi chúc Tết họ hàng, bạn bè trong những ngày Tết Thường trong sáng mồng một Tết, con cháu sẽ tới chúc thọ, mừng tuổi ông bà, cha mẹ mình Sau đó, con cháu được ông bà, cha mẹ mừng tuổi lại những đồng tiền mới đựng trong phong bao lì
xì màu đỏ để lấy may kèm theo những lời chúc các con cháu hay ăn chóng lớn, học hành giỏi giang, hạnh phúc, vui vẻ trong năm mới Tiền mừng tuổi không quan trọng ở số tiền nhiều hay ít mà quan trọng ở ý nghĩa
Trang 41• Xuất hành
Ngày mồng một Tết Nguyên
Đán, người Việt thường chọn giờ
đẹp, hướng đẹp phù hợp với tuổi
để xuất hành với y vọng gặp
may mắn mỗi khi ra khỏi nhà
• Đi chùa đầu năm
Phong tục đi lễ chùa trong những ngày đầu của năm mới là một nét đẹp văn hóa tâm linh trong đời sống mỗi người Việt
Đi lễ chùa đầu năm không chỉ là
để cầu xin một năm mới may mắn, phúc lộc và tỏ tấm lòng thành kính của mình đối với đức Phật, tổ tiên
Trang 42•Món ăn
• Bánh truyền thống: bánh chưng, bánh giầy, bánh tét Đây là các loại bánh đặc trưng cho phong tục ăn uống ngày Tết ở Việt Nam Bánh chưng và bánh giầy còn được gắn với các sự tích cổ của các vua Hùng,
tổ tiên của người Việt
Trang 43•Mứt Tết và các loại bánh kẹo khác để thờ cúng, sau đó dọn ra để đãi khách Mứt có rất nhiều loại như: mứt gừng, mứt táo, mứt dừa,…
•Kẹo bánh đa dạng
Trang 44•Trang phục
Trước đây, trang phục truyền thống có khác biệt giữa các vùng miền, chẳng hạn người miền Bắc thường chuộng mặc áo dài, người miền Nam mặc áo bà ba Về màu sắc trang phục, người Việt nhìn chung thích màu vàng hoặc đỏ trong 3 ngày Tết với tâm niệm sẽ được nhiều phúc lộc, may mắn, tiền bạc dồi dào và phú quý trong năm mới
Trang 45•10 điều kiêng kị không nên làm trong ngày Tết
10 điều kiêng kị không nên làm trong ngày Tết Năm mới là thời gian dành cho những điều tốt đẹp, may mắn Xuất phát từ quan niệm đó nên từ xưa ông cha ta qua những chiêm nghiệm thực tế đã cho thấy những điều kiêng kỵ để tránh những điều xui xẻo xảy ra trong năm mới Dưới đây là 10 điều kiêng kỵ trong
ngày tết bạn nên biết và tránh.
Trang 46Người Việt Nam có tục hằng năm mỗi khi Tết đến, dù làm bất cứ nghề gì, ở bất cứ nơi đâu đều mong được trở về sum họp dưới mái ấm gia đình trong 3 ngày Tết, được khấn vái trước bàn thờ tổ tiên, thăm lại ngôi nhà thờ, ngôi mộ, giếng nước, mảnh sân nhà,… được sống lại với những kỷ niệm đầy ắp yêu thương của tuổi thơ yêu dấu “Về quê ăn Tết”, đó không phải là một khái niệm thông thường đi hay về, mà là một cuộc
hành hương về với cội nguồn, nơi chôn rau cắt rốn
Tết Nguyên Đán biểu hiện sự giao cảm giữa trời đất và con người với thần linh Xét ở góc độ mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên Tết – do tiết (thời tiết) thuận theo
sự vận hành của vũ trụ, biểu hiện ở sự chu chuyển lần lượt các mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông – có một ý nghĩa đặc biệt đối với một xã hội mà nền kinh tế vẫn còn dựa vào
nông nghiệp làm chính
•Ý nghĩa Tết Nguyên đán
Trang 47CREDITS: This presentation template was created by Slidesgo, including icons
by Flaticon, and infographics & images by Freepik
Chân thành cảm ơn cô
và các bạn đã quan
tâm theo dõi!
THE END
Trang 48Họ tên MSSV Nhiệm vụ Trọng số
Trần Uyên Diệu Mai
Lưu Thị Hân
Phạm Hoàng Phụng Phiên
Phan Minh Quang
Lư Tâm Như
207QC45028207DV68901197QC03764 187DH10735187PR02238
Làm ppt, tổng hợp nội dung, thuyết trìnhPhân công, tìm nội dung, thuyết trìnhTìm nội dung, thuyết trìnhTìm nội dung, thuyết trìnhTìm nội dung, thuyết trình
100%
100%100%95%95%
BẢNG ĐÁNH GIÁ NHÓM