Thực trạng thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt của hộ gia đình ở phường an cựu

Chính vì thế, trong chiến lược bảo vệ môi trường, một trong những vấn đề cầnđược quan tâm hàng đầu là các giải pháp phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt.. Vì vậy, nhóm điều tra quyết đị

MỤC LỤCPHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

PHẦN 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Chương 1: Tổng quan về rác thải sinh hoạt

1.1 Định nghĩa về rác thải sinh hoạt

1.2 Nguồn phát sinh rác thải

1.3 Phân loại rác thải

1.3.1 Phân loại theo nguồn gốc phát sinh

1.3.2 Theo mức độ nguy hại

1.3.3 Phân loại theo thành phần

1.3.4 Phân loại theo trạng thái chất thải

1.4 Tác hại của rác thải

1.4.1 Môi trường đất

1.4.2 Môi trường nước

1.4.3 Môi trường không khí

1.4.4 Đối với sức khỏe con người

1.4.5 Đối với mỹ quan đô thị

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt

Chương 2: Thực tiễn việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt ở thành phố Huế

PHẦN 3: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Chương 1: Thực trạng thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt của hộ gia đình ở Phường An Cựu – Thành phố Huế

1.1 Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu

1.2 Thực trạng thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt của hộ gia đình ở phường An Cựu1.2.1 Thành phần và khối lượng rác thải sinh hoạt

1.2.2 Công tác phân loại và thu gom rác thải sinh hoạt

1.2.2.1 Phân loại rác thải sinh hoạt

1.2.2.2 Thu gom rác thải sinh hoạt

1.2.3 Công tác xử lý rác thải sinh hoạt

1.3 Nhận thức và thái độ của người dân trong công tác phân loại, thu gom và xử lý rácthải sinh hoạt

1.4 Vai trò của các cơ quan quản lý trong việc hướng dẫn và quản lý người dân thu gom

PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất nước ta hiện nay đang trên đà phát triển theo hướng công nghiệp hóa và hiệnđại hóa, cùng với sự phát triển trên, quá trình đô thị hóa ở Việt Nam cũng đang pháttriển không ngừng cả về tốc độ lẫn quy mô, về số lượng lẫn chất lượng Bên cạnh nhữngmặt tích cực, những tiến bộ vượt bậc nêu trên vẫn còn tồn tại những mặt tiêu cực, nhữnghạn chế mà bất kỳ một nước phát triển nào cũng phải đối mặt, đó là tình trạng môi trườngngày càng bị ô nhiễm cụ thể là ô nhiễm về đất, nước, không khí và tình trạng tài nguyên

bị cạn kiệt cũng như hàng loạt các vấn đề môi trường khác cần được giải quyết

Trong đó, rác thải là sản phẩm tất yếu của cuộc sống, càng ngày con người càngtạo ra nhiều rác hơn với các thành phần cũng phức tạp và đa dạng hơn Tác động tiêu cựccủa rác thải nói chung là rất rõ ràng nếu như những chất thải này không được quản lý thugom và xử lý đúng kỹ thuật môi trường Nếu như những nhà quản lý nhà khoa học tạođiều kiện giúp đỡ và nâng cao nhận thức cộng đồng, cho các doanh nghiệp và đặc biệt làcho họ tiếp cận với công nghệ xử lý và ứng xử với rác một cách thân thiện thì ngược lại,rác thải sẽ là một trong những tài nguyên quý giá phục vụ lại cho con người

Ở các thị xã, thành phố, việc thu gom, xử lý rác thải đã có Công ty Môi trường vàCông trình Đô thị đảm nhiệm Hình thức thu gom rác thải phổ biến nhất hiện nay ở nước

ta là công nhân vệ sinh thu gom rác tại các hộ gia đình rồi tập trung tại các bãi trungchuyển, xe cơ giới sẽ vận chuyển rác thải đến các nhà máy để tiến hành xử lý

Tuy nhiên, có nhiều hộ gia đình do ý thức kém trong việc bảo vệ môi trường nên

đã tự xử lý rác thải dưới nhiều hình thức khác nhau Một số gia đình ở gần sông, hồ hoặc

có mương nước đi qua thì họ vẫn xem như đó là một bãi rác khổng lồ và thản nhiên đổcác chất thải mà không hề nghĩ đến hậu quả sau này Bên cạnh đó, một số hộ gia đình dođiều kiện diện tích đất vườn rộng rãi nên đã tự xử lý rác thải bằng cách đốt hoặc chôn lấp

cả lượng rác thải sinh hoạt trong gia đình Những việc làm đó dẫn đến môi trường ngàycàng bị ô nhiễm trầm trọng và hơn thế nữa đó cũng là nguyên nhân gây ảnh hưởng tớisức khoẻ của con người Nếu chúng ta không quản lý và xử lý một cách triệt để, đến mộtlúc nào đó con người sẽ bị các chất gây ô nhiễm tiêu diệt

Chính vì thế, trong chiến lược bảo vệ môi trường, một trong những vấn đề cầnđược quan tâm hàng đầu là các giải pháp phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt

Phường An Cựu là một trong những ví dụ điển hình về vấn đề rác thải ở thành phốHuế Tình hình kinh tế - xã hội phát triển nhanh cùng với sự gia tăng dân số làm cho sốlượng và chủng loại rác thải ngày càng đa dạng và phong phú Việc thu gom, vận chuyển

và xử lý rác thải ở phường An Cựu trở nên khó khăn hơn bao giờ hết Chính quyền địaphương cũng như các cơ quan chức năng cần phải đề ra những phương hướng, nhiệm vụ,

để phần nào giải quyết được vấn đề trên

Vì vậy, nhóm điều tra quyết định chọn đề tài: "Thực trạng thu gom và xử lý rác thảisinh hoạt của hộ gia đình ở phường An Cựu - Thành phố Huế" nhằm đưa ra tương đốiđầy đủ thực trạng phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ở hộ gia đình để đề ra cácgiải pháp cụ thể nhất nhằm nâng cao công tác quản lý rác thải cũng như nhận thức củangười dân về việc thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt tại địa phương.

2 Đối tượng, khánh thể và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt

- Khách thể nghiên cứu: Người dân đang sống ở phường An Cựu, Thành phố Huế

- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu thực trangj thu gom, vậnchuyển và xử lý rác thải sinh hoạt, qua đó có thể đưa ra một vài giải pháp nhằm nâng caohiệu quả phân loại, thu gom và xử lý rác của phường nói riêng và thành phố nói chung

Do hạn chế về thời gian và kinh nghiệm nên nhóm chưa thể nghiên cứu sâu vào nhiềukhía cạnh của ô nhiễm môi trường mà chỉ có thể nghiên cứu một mảng nhỏ Với mongmuốn đề tài này sẽ được mở rộng hơn trong tương lai

3 Mục tiêu nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp:

Nghiên cứu và phân tích các tài liệu có sẵn liên quan đến đề tài Dữ liệu thứ cấpđược thu thập từ các nguồn chính sau: Các báo cáo và công trình nghiên cứu trước đây vàcác tài liệu có sẵn được đăng tải trên báo, tạp chí (Báo Tuổi Trẻ, Báo Thanh Niên, tạp chí

Xã Hội Học,Vietnam.net, và những công trình có liên quan)

- Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp:

Số liệu sơ cấp được thu nhập từ số liệu điều tra phỏng vấn của 45 hộ gia đìnhphường An Cựu, thành phố Huế

PHẦN 2

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH

HOẠT1.1 Định nghĩa về rác thải sinh hoạt

Rác thải sinh hoạt là những chất thải có liên quan đến các hoạt động của conngười, nguồn tạo thành chủ yếu từ các khu dân cư, các cơ quan, trường học, các trungtâm dịch vụ, thương mại…

1.2 Nguồn phát sinh rác thải sinh hoạt

Khối lượng rác thải sinh hoạt ngày càng tăng do tác động của sự gia tăng dân số,

sự phát triển kinh tế - xã hội, sự thay đổi tính chất tiêu dùng trong các đô thị và các vùngnông thôn Trong đó các nguồn chủ yếu phát sinh chất thải bao gồm:

-Từ các khu dân cư (một hộ, nhiều hộ…), phần lớn do sinh hoạt

-Từ thương mại (các cửa hàng, chợ…)

-Từ các khu trống của đô thị (bến xe, công viên…)

-Từ khu công nghiệp (công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ, công nghiệp hoá học, côngnghiệp năng lượng, vật liệu xây dựng…)

-Từ nông nghiệp

-Từ các nhà máy xử lý rác

Hình: Sơ đồ nguồn gốc phát sinh rác thải sinh hoạt

Nhờ việc đánh giá tìm hiểu các nguồn phát sinh ra rác thải sinh hoạt, góp phần choviệc ứng dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật giảm thiểu ảnh hưởng của rác thải sinhhoạt đến môi trường sống của con người

1.3 Phân loại rác thải sinh hoạt

- Theo thành phần hóa học và đặc tính vật lý: người ta phân biệt theo các thành phần

vô cơ, hữu cơ, cháy được, không cháy được, kim loại, da, giẻ vụn, cao su, chất dẻo…

xí nghiệp

Chính quyền địa phương

Nơi vui chơi, giải trí

- Theo mức độ nguy hại

+ Rác thải nguy hại: bao gồm các loại hóa chất dễ gây phản ứng,các chất dễ cháy, nổhoặc các rác thải phóng xạ, các rác thải nhiễm khuẩn, lây lan… có thể gây nguy hại tớicon người, động vật và tới môi trường

+ Rác thải không nguy hại: là những loại rác thải không có chứa các chất và hợpchất có một trong các đặc tính nguy hại trực tiếp hoặc tương tác thành phần

1.4 Tác hại của rác thải sinh hoạt

1.4.1 Môi trường đất

- Rác thải sinh hoạt nằm rải rác khắp nơi không được thu gom đều được lưu giữ lại trongđất, một số loại chất thải khó phân hủy như túi nilon, vỏ lon, hydrocacbon… nằm lạitrong đất làm ảnh hưởng tới môi trường đất: thay đổi cơ cấu đât, đất trở nên khô cằn, các

vi sinh vật trong đất có thể bị chết

- Nhiều loại chất thải như xỉ than, vôi vữa…đổ xuống đất làm cho đất bị đóng cứng, khảnăng thấm nước, hút nước kém, đất bị thoái hóa

1.4.2 Môi trường nước

- Lượng rác thải rơi vãi nhiều, ứ đọng lâu ngày, khi gặp mưa rác rơi vãi sẽ theo dòngnước chảy, các chất độc hòa tan trong nước, qua cống rãnh, ra ao hồ, sông ngòi, gây ônhiễm nguồn nước mặt tiếp nhận

- Rác thải không thu gom hết ứ đọng trong các ao, hồ là nguyên nhân gây mất vệ sinh và

ô nhiễm các thủy vực Khi các thủy vực bị ô nhiễm hoặc chứa nhiều rác thì có nguy cơảnh hưởng đến các loài thủy sinh vật, do hàm lượng oxy hòa tan trong nước giảm, khảnăng nhận ánh sáng của các tầng nước cũng giảm, dẫn đến ảnh hưởng tới khả năng quanghợp của thực vật thủy sinh và làm giảm sinh khối của các thủy vực

- Ở các bãi chôn lấp rác chất ô nhiễm trong nước rác là tác nhân gây ô nhiễm nguồn nướcngầm trong khu vực và các nguồn nước ao hồ, sông suối lân cận Tại các bãi rác, nếukhông tạo được lớp phủ bảo đảm hạn chế tối đa nước mưa thấm qua thì cũng có thể gây ônhiễm nguồn nước mặt

1.4.3 Môi trường không khí

- Tại các trạm/ bãi trung chuyển rác xen kẽ khu vực dân cư là nguồn gây ô nhiễm môitrường không khí do mùi hôi từ rác, bụi cuốn lên khi xúc rác, bụi khói, tiếng ồn và cáckhí thải độc hại từ các xe thu gom, vận chuyển rác

- Tại các bãi chôn lấp rác thải sinh hoạt vấn đề ảnh hưởng đến môi trường khí là mùi hôi

- Tại các bãi rác, nếu không áp dụng các kỹ thuật chôn lấp và xử lý thích hợp, cứ đổ dồnrồi san ủi, chôn lấp thông thường, không có lớp lót, lớp phủ thì bãi rác trở thành nơi phátsinh ruồi, muỗi, là mầm mống lan truyền dịch bệnh, chưa kể đến chất thải độc hại tại cácbãi rác co nguy cơ gây các bệnh hiểm nghèo đối với cơ thể người khi tiếp xúc, đe dọa đếnsức khỏe cộng đồng xung quanh.

- Rác thải còn tồn đọng ở các khu vực, ở các bãi rác không hợp vệ sinh là nguyên nhândẫn đến phát sinh các ổ dịch bệnh, là nguy cơ đe dọa đến sức khỏe con người Theonghiên cứu của tổ chức y tế thế giới (WHO), tỷ lệ người mắc bệnh ung thư ở các khu vựcgần bãi chôn lấp rác thải chiếm tới 15,25 % dân số Ngoài ra, tỷ lệ mắc bệnh ngoại khoa,bệnh viêm nhiễm ở phụ nữ do nguồn nước ô nhiễm chiếm tới 25 %

1.4.5 Đối với mỹ quan đô thị

- Rác thải sinh hoạt nếu không được thu gom, vận chuyển đến nơi xử lý, thu gom khônghết, vận chuyển rơi vãi dọc đường, tồn tại các bãi rác nhỏ lộ thiên… đều là những hìnhảnh gây mất vệ sinh môi trường và làm ảnh hưởng đến vẻ mỹ quan đường phố, thôn xóm

- Một nguyên nhân nữa làm giảm mỹ quan đô thị là do ý thức của người dân chưa cao.Tình trạng người dân đổ rác bừa bãi ra long lề đường và mương rãnh vẫn còn rất phổbiến, đặc biệt là ở khu vực nông thôn nơi mà công tác quản lý và thu gom vẫn chưa đượctiến hành chặt chẽ.hở vẫn còn phổ biến gây ô nhiễm nguồn nước và ngập úng khi mưa

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt

Theo nghị định 59/2007 NĐ-CP định nghĩa về quản lí rác thải sinh hoạt như sau:Hoạt động quản lí rác thải sinh hoạt bao gồm các hoạt động quy hoạch quản lí, đầu tư cơ

sở quản lí rác thải sinh hoạt, các hoạt động phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển, tái sửdụng, tái chế và xử lí rác thải sinh hoạt nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu những tác động cóhại đối với môi trường và sức khỏe con người Để thực hiện được điều này, chúng ta cầnphải nắm vững được các yếu tố ảnh hưởng đến việc thu gom, vận chuyển và xử lý rácthải sinh hoạt sinh hoạt

1.5.1 Phạm vi thu gom, khối lượng các loại rác thải sinh hoạt dự kiến

- Phạm vi thu gom: xây dựng tuyến thu gom; tính toán chi phí thu gom, vận chuyển;

- Khối lượng các loại rác thải sinh hoạt: để bố trí phương tiện, nhân công

1.5.2 Trang thiết bị, phương tiện phục vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt

Các trang thiết bị an toàn và bảo hộ lao động cho người lao động và đầy đủ thì sẽđảm bảo cho quá trình thu gom, vận chuyển rác thải

1.5.3 Vị trí các trạm trung chuyển

Các trạm trung chuyển nằm ở các vị trí thuận lợi thì quá trình thu gom, vận chuyển

sẽ dễ dàng, tiện lợi, nhanh chóng hơn

1.5.4 Phương án tổ chức, quản lý và điều hành quá trình thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt

Nếu có được phương án tốt từ tổ chức đến điều hành thì quá trình thu gom, vậnchuyển sẽ diễn ra thuận lợi hơn.

1.5.5 Các biện pháp, phương án an toàn

Các biện pháp an toàn, ứng cứu sự cố môi trường xảy ra do hoạt động thu gom,vận chuyển nhằm ứng phó khi có sự cố xảy ra

1.5.6 Chi phí thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt

Chi phí thu gom, vận chuyển sẽ đảm bảo cho quá trình thu gom, vận chuyển đượcthuận lợi, mặt khác tạo nên thu nhập cho nhân công

CHƯƠNG 2 THỰC TIỄN VIỆC THU GOM VÀ XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN

SINH HOẠT Ở THÀNH PHỐ HUẾ

Năm 2010, tỉnh Thừa Thiên-Huế thực hiện chương trình trọng điểm về bảo vệ môitrường với tổng vốn đầu tư 100 tỷ đồng; trong đó vốn huy động từ các doanh nghiệp 70

tỷ đồng, còn lại là vốn từ ngân sách Nhà nước

Thừa Thiên-Huế là địa phương xác định đúng yêu cầu kết hợp hài hoà giữa tăngtrưởng kinh tế và lợi ích đời sống cộng đồng Tỉnh đã tăng cường công tác giáo dục vàtriển khai có kết quả hoạt động bảo tồn thiên nhiên, nhằm phục hồi và bảo vệ các hệ sinhthái đặc thù của địa phương; ngăn ngừa, hạn chế thấp nhất mức độ gia tăng ô nhiễm, suythoái và sự cố môi trường trên địa bàn

Nhờ làm tốt công tác xã hội hóa việc thu gom và xử lý rác thải nên thành phố Huếđang là 1 trong 10 đô thị sạch nhất của cả nước do Hiệp hội các đô thị Việt Nam bìnhchọn.Công ty MTĐT đã có nhiều sáng kiến làm sạch đô thị, tỉ lệ thu gom rác thải đạt80% khối lượng trở lên/ ngày, hè phố được lát gạch hoặc bê tông hóa đạt tỉ lệ từ 70% trởlên Công ty Môi trường và Công trình đô thị Huế đã phối hợp với các xã, phường tăngcường tuyên truyền thực hiện nếp sống văn minh đô thị, giữ gìn vệ sinh môi trường, đổrác đúng giờ và đúng nơi quy định; đặt thêm 180 thùng rác trên các tuyến phố trung tâm.Công ty đã tính toán xây dựng kế hoạch, lộ trình hợp lý cho từng tổ đội, và cá nhân đểthu gom và vận chuyển hết lượng rác thải trên 377 km đường phố với tổng lượng rác thảikhoảng 4.258 m3/ngày đêm; đồng thời quản lý và vận hành 247,3 km đường điện chiếusáng, tạo điều kiện cho nhân dân đi lại thuận tiện

Nhưng bên cạnh đó, cùng với quá trình phát triển nhanh về nhà ở, các công trìnhxây dựng mới , các làng nghề, gia tăng chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp chưaqua xử lý … đã gây quá tải đối với hệ thống thoát nước, cây xanh bị chặt phá nhiều vàmôi trường ngày càng ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt là môi trường nước và không khí

Cụ thể như: Khu công nghiệp Phú Bài đi vào sản xuất khi chưa có hệ thống xử lý chấtthải hoàn thiện đã gây ô nhiễm nghiêm trọng, nước thải khu công nghiệp còn khiến 100%giếng nước của người dân trong khu vực bị nhiễm độc nên không thể sử dụng Nhiều hộdân đang tính bỏ làng đi nơi khác vì cuộc sống hiện tại đang đi vào ngõ cụt; Các ngànhđúc đồng và sản xuất vôi hàu hoạt động trong tình trạng công nghệ sản xuất thủ công, lạchậu, không có hệ thống xử lý khói, bụi hợp quy chuẩn Các cơ sở này sử dụng cao su, lốp

xe hỏng, dầu nhớt phế thải để đốt lò nên người dân quanh vùng còn phải đối mặt với khóiđen và mùi cao su cháy khét; Làng nghề bún Vân Cù thì hầu như rác và chất thải từ các

cơ sở sản xuất đều thải trực tiếp ra ngoài, kể cả sông, suối, ao, hồ gây ô nhiễm môi trườn;Bãi rác ở Thuỷ Phương gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng do sự rò rỉ nước thải từ hệthống xử lý rác thải tập trung tại nhà máy xử lý rác Thuỷ Phương; Trên địa bàn tỉnhThừa Thiên-Huế hiện còn một số cơ sở sản xuất khác như: Nhà máy chế biến cao su tại

Nam Đông và Phong Điền, Nhà máy sản xuất tinh bột sắn Phong An, Nhà máy xi măngLong Thọ gây ô nhiễm nặng nề mà chưa được xử lý … khó phân hủy nên làm cho môitrường trở nên ô nhiễm Việc phân loại rác thải sinh hoạt sinh hoạt ở các khu dân cư, hộgia đình trong thành phố cũng được tuyên truyền, phổ biến nhưng hiệu quả vẫn còn thấp.

Bình quân, mỗi người trong một ngày thải khoảng 0,8 kg rác Như vậy, với tổngdân số khu vực đô thị trung tâm thống kê năm 2010 là 519.500 người thì ước phát thảigần 400 tấn/ngày Đến năm 2020, với mức tăng dân số đô thị kết hợp đời sống nâng caothì khối lượng rác thải sinh hoạt sinh hoạt phát sinh gần 750 tấn/ngày Với mức tăng nhưvậy, nếu chỉ trông chờ vào sự đầu tư, quản lý của nhà nước thì khó giải quyết xuể Trướchết là do ngân sách để chi trả cho việc thu gom, vận chuyển của địa phương còn hạn hẹp.Một số gặp khó khăn trong việc quy hoạch bãi chôn lấp nên thậm chí dân kêu trời về ônhiễm nguồn rác thải suốt nhiều năm liền vẫn không thể giải quyết được Ý thức củangười dân trong việc xả thải vẫn còn thấp Ngay ở những nơi đã được trang bị thùng vứtrác rất tiện dụng, nhưng rác vẫn xuất hiện la liệt cạnh đó hoặc chỉ cách vài mét đường

Vấn đề ô nhiễm môi trường đang còn nhiều bức xúc nhưng lãnh đạo và nhân dânThừ Thiên Huế đang dần khắc phục tình trạng này, cụ thể: Tỉnh đã xã hội hoá việc thugom rác thải, Công ty MTĐT Huế thành lập các xí nghiệp thu gom rác thải để vươn racác khu vực ngoại ô thành phố, đáp ứng nhu cầu thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạtcho các vùng ven và các thị trấn, thị tứ phụ cận mạng lưới thu gom rác thải sinh hoạt đôthị đang được mở rộng Việc đầu tư thực hiện các bãi chôn lấp rác thải theo quy hoạchcủa tỉnh đang được triển khai theo đúng tiến độ Đặc biệt, thời gian tới, hai khu liên hợp

xử lý chất thải quy mô ở xã Phú Sơn (Hương Thủy) và Hương Bình (Hương Trà) trêntầm quy hoạch của tỉnh được xây dựng sẽ là hướng đầu tư khả thi cho việc xử lý lượngrác thải đang ngày càng gia tăng trên địa bàn Ngoài ra, để phù hợp với từng điều kiệnđịa hình của từng vùng, cơ sở xử lý rác thải sinh hoạt được thiết kế theo mô hình bãichôn lấp chìm áp dụng cho vùng gò đồi và bãi chôn lấp kết hợp chìm nổi cho vùng đồngbằng ven biển

Thừa Thiên - Huế phấn đấu đến năm 2015 nguồn thu phí vệ sinh môi trường dodân đóng góp đảm bảo 15% nguồn chi phí chung cho công tác xử lý vệ sinh môi trường,tăng 5% so với hiện nay

PHẦN 3: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG THU GOM VÀ XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT CỦA HỘ GIA ĐÌNH Ở PHƯỜNG AN CỰU – THÀNH PHỐ HUẾ

1.1 Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu

An Cựu là một phường nằm ở cửa ngõ Tây Nam thành phố Huế, được thành lậpnăm 1983 do sát nhập một phần địa lý, dân nư của xã Thủy An và phường Vĩnh Lợi Vịtrí:

Bắc giáp phường Phú Nhuận, Phường An Đông

Đông giáp phường An Đông

Nam giáp phường An Tây

Tây giáp phường Phước Vĩnh

Khu vực dân cư, tổ dân phố: Gồm 6 khu vực và 21 tổ dân phố trong đó Khu vực 1gồm tổ 1, 2, 3; khu vực 2 gồm tổ 4, 5, 6; khu vực 3 gồm tổ 7, 8; khu vực 4 gồm tổ: 9, 10,

An Cựu và sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành, phường An Cựu đã có nhiềuchuyển biến khởi sắc trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội – văn hóa – ANQP, đặc biệt quantâm nhiều hơn đến môi trường sống của chính họ!

1.2 Thực trạng phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt sinh hoạt ở phường An Cựu

1.2.1 Thành phần và khối lượng rác thải sinh hoạt sinh hoạt

Bảng 1: Thành phần CTRSH trên địa bàn Phường An Cựu

Thành phần rác thải sinh hoạt qua phân tích 45 mẫu rác tại các hộ gia đình tạiPhường An Cựu_ Thành Phố Huế, trong quá trình khảo sát thực tế được trình bày trongbảng sau:

STT Thành phần rác thải sinh hoạt sinh hoạt Tỷ lệ

Bảng 2: Khối lượng rác thải TB hàng ngày của mỗi hộ gia đình tại Phường An Cựu:

Biểu đồ tỷ lệ khối lượng rác thải TB hàng

ngày của mỗi hộ gia đình trên địa bàn

Phường An Cựu

Khối lượng < 0,5 Khối lượng từ 0,5 - 1 Khối lượng > 1

Biểu đồ 2: Tỷ lệ khối lượng TB hàng ngày của mỗi hộ gia đình

trên địa bàn Phường An Cựu

Theo kết quả thống kê khối lượng rác thải trung bình hàng ngày của mỗi hộ giađình trên địa bàn Phường An Cựu cho thấy phần lớn mỗi hộ gia đình thải ra từ 0,5-1 kgrác/ngày/hộ có khoảng 23/45 hộ được điều tra, chiếm 51,1% Bên cạnh đó khối lượng rácthải ra >1kg/ngày/hộ cũng khá cao, chiếm 26,7 %

Phần lớn lượng rác thải này không được phân loại và bỏ chung vào thùng rác Nếukhông được thu gom và xử lý đúng cách sẽ gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường, mấtcảnh quan đô thị và ảnh hưởng đến sức khoẻ của người dân xung quanh

1.2.2 Công tác phân loại và thu gom rác thải sinh hoạt sinh hoạt

1.2.2.1 Phân loại rác thải sinh hoạt sinh hoạt

Việc phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn mang lại lợi ích rất lớn giúp cho việcthu gom dễ hơn, tái sử dụng và tái chế lại những loại rác có thể sử dụng được Phân loạirác thải tại nguồn sẽ tiết kiệm được ngân sách trong việc thu gom, xử lý, giảm diện tíchbãi rác đồng thời giảm ô nhiễm môi trường không khí, môi trường đất và nước ngầm,việc làm phân bón hữu cơ sẽ hiệu quả hơn, tiết kiệm nguồn tài nguyên, chi phí khai thácnhiên liệu Ngoài ra phân loại rác tại nguồn giúp cho việc quản lý rác tốt hơn, hạn chế sự

ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt, góp phần bảo vệ môi trường sống

Kết quả khảo sát về thực trạng phân loại rác thải sinh hoạt của người dân chothấy, đây là vấn đề được nhiều người quan tâm, nhưng mức độ quan tâm trong cộng đồng

có khác nhau theo những khía cạnh khác nhau

Bảng : Đánh giá tầm quan trọng của việc phân loại rác chia theo nhóm tuổi

Nhóm tuổi Đánh giá việc phân loại rác thải sinh hoạt Tổng

Rất quan trọng

Quan trọng

Không quan trọng

Không biết rõ

Nguồn: Kết quả của nhóm điều tra

Kết quả nghiên cứu mức độ quan trọng về vấn đề phân loại rác thải được trình bàytrong bảng 2.1 Có 35/45 (chiếm 77,78%) người trả lời cho rằng việc phân loại rác là rấtquan trọng và quan trọng trong khi đó có 10/45 (chiếm 22,22%) số người cho rằng làkhông quan trọng và không biết rõ Điều này có thể nhận định rằng người dân trongphường có kiến thức và đã hiểu được tầm quan trong của việc phân loại rác sinh hoạt

Nhìn chung sự đánh giá về mức độ quan trọng của việc phân loại rác sinh hoạttrong gia đình có sự thay đổi theo tuổi tác Bảng số liệu trên cho thấy trong 27 ngườithuộc các nhóm tuổi (41 – 50) và nhóm tuổi (51 – 60) được hỏi có tới 23 người chiếmtrên 50% cho rằng việc phân loại là rất quan trọng và quan trọng, như vậy có thể nói đa

số nhóm người ở tuổi trung niên đều đánh giá việc phân loại là quan trọng và rất quantrọng Theo nhận định chủ quan của nhóm tác giả, có thể đây là nhóm tuổi mà công việccủa họ đã ổn định, họ chú ý nhiều đến những gì xảy ra xung quanh, chú ý đến môi trườngsống Đồng thời, nhu cầu về một môi trường trong sạch cũng cao hơn khi họ đã lớn tuổi

Trong khi đó người cao tuổi( trên 60) có 6 người tham gia trả lời thì không cóngười nào cho rằng việc phân loại là quan trọng và rất quan trọng Điều này cho thấy họkhông mấy quan tâm đến vấn đề môi trường xung quanh

Bảng: Số hộ dân phân loại rác thải sinh hoạt hàng ngày trước khi xử lý

Tổng 45 100,0%

Nguồn: Kết quả của nhóm điều tra

Số liệu trên cho thấy trong tổng số 45 hộ gia đình được hỏi thì chỉ có 9/45 hộ(chiếm 20%) trả lời có phân loại rác trước khi được thu gom và xử lý Trong đó có đến36/45 hộ trả lời (chiếm 80%) cho biết là họ không phân loại rác thải sinh hoạt hàng ngày.Như vậy, có một số hộ dân trong phường thường phân loại rác thải sinh hoạt hàng ngàycòn đa số hộ dân thì chưa phân loại Qua đó cho thấy việc phân loại rác sinh hoạt củangười dân tại địa bàn phường chưa được chú ý đúng mức

Bảng 2.3: Số hộ có biết cách phân loại rác sinh hoạt

(N=45)

Số hộ biết cách phân loại rác

Nguồn: Kết quả của nhóm điều tra

Có đến 7/45 hộ tham gia trả lời (chiếm 15,56%) trả lời có biết cách phân loại rácthải sinh hoạt Chứng tỏ, đa số các hộ dân trong khu vực có kiến thức còn hạn hẹp trongviệc phân loại rác Tuy nhiên việc thực hiện việc phân loại rác lại không chỉ phụ thuộcvào kiến thức mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nữa

Điều này phản ánh tình trạng một số hộ dân trong phường không quan tâm nhiềuđến việc phân loại rác sinh hoạt của gia đình mình Cần nâng cao nhận thức của ngườidân, quan tâm hướng dẫn cho người dân biết cách phân loại rác thải sinh hoạt tại giađình và có những biện pháp nhằm thay đổi hành vi của họ một khi đã nhận thức được têntầm quan trọng của việc phân loại rác

Một thực tế là ngay cả nhân viên môi trường còn có những hạn chế trong quá trình

đi thu gom rác chứ không riêng người dân Với 33/45 (chiếm 73,33%) số người được hỏiđều trả lời là nhân viên vệ sinh không phân loại rác trước khi thu gom Ở đây có nhữngnguyên nhân khách quan và cả những nguyên nhân chủ quan

- Nguyên nhân khách quan: thùng rác chỉ có một ngăn, muốn phân loại cũngkhông dễ dàng Nhân viên chỉ có thể để chai lọ nhựa hoặc các thùng giấy vào bì đựng bêncạnh, còn những loại rác khác không được phân ra Bên cạnh đó, vào giờ đổ rác rất nhiềungười ra đổ cùng một lần, hầu hết trong số họ không phân loại, các loại rác đổ lẫn lộn,gây ra nhiều khó khăn cho nhân viên nếu muốn phân loại

- Nguyên nhân chủ quan: Nhân viên có xu hướng làm theo mọi người Họ hầu nhưkhông có phản ứng khi người dân đổ rác ra mà không phân loại trước

Ngoài những hạn chế trên thì còn có một hạn chế khác cũng quan trọng trong việclàm cho người dân không thể phân loại rác Đó là tình trạng thiếu thùng rác hoặc vị trí

thung rác không phù hợp Điều này gây nhiều trở ngại cho người dân trong việc chủ độngtrong việc đổ rác Tâm lý ngại xa cộng thêm việc thấy người khác vứt bừa bãi đã làm chophần lớn người dân đổ rác không đúng quy định Chính vì thế đã tạo nên các đống rácnhỏ gây ô nhiễm và làm mất mỹ quan của khu vực.

Hiện nay, việc phân loại rác hầu như không được phổ biến rộng rãi Từ quản lýcấp phường đến các cụm dân cư và về từng hộ gia đình đều ít quan tâm đến vấn đề này.Một mặt vì còn thiếu kiến thức, chưa được tuyên truyền rõ, một mặt do thiếu sự chỉ đạo,quan tâm của các ban ngành Ngoài ra cơ sở vật chất còn chưa đảm bảo nên gây nhiều trởngại

Tóm lại, vấn đề môi trường đang là mối quan tâm của nhiều người, nhiều lứa tuổikhác nhau Hầu hết mọi người đều nhận thức được tầm quan trọng của việc phân loại rácsinh hoạt đối với việc bảo vệ môi trường, việc phân loại rác thải sinh hoạt hàng ngàyđược đánh giá ở mức độ rất quan trọng và quan trọng Từ đó sẽ tạo được nhiều thuận lợitrong việc nâng cao nhận thức của người dân đối với vấn đề bảo vệ môi trường sốngthông qua việc phân loại rác thải sinh hoạt của người dân và chính quyền địa phương

1.2.2.2 Thu gom rác thải sinh hoạt sinh hoạt

Việc phân loại rác sinh hoạt ngay trong gia đình rất quan trọng và cần phải thườngxuyên thực hiện, nhưng việc thu gom cũng không kém phần quan trọng vì trong quá trình

xử lý có phân loại nhưng cũng không thể thiếu hoạt động thu gom

Vì vậy, nhóm đã tiến hành khảo sát đối với vấn đề thu gom rác tại địa bàn phường

An Cựu và thu nhận được một số kết quả như sau:

Ngày và giờ thu gom rác thải tại các tổ trong các khu phố của phường không thốngnhất với nhau ở môt số con đường ở phường An Cựu, rác thải được thu gom cách 1 ngày

1 lần, giờ lấy rác khoảng 18h chiều, dụng cụ thu gom rác thải chủ yếu là chổi, xẻng, giỏrác, bao nilon, thùng rác…, sau đó đưa về bãi rác do Công ty Quản lý môi trường và đôthị Huế quản lý

Dòng chu chuyển của rác thải ở Phường An Cựu

Người dân để rác thải sinh hoạt của họ trước nhà và công nhân thu gom sẽ đổ rácvào phương tiện thu gom Khi phỏng vấn người công nhân, cho biết rằng khu vực thugom được chia thành nhiều cụm rải đều ở các khu dân cư, mỗi cụm khoảng từ 150-200

hộ gia đình, bố trí 1 đội thu gom rác (mỗi đội thu gom có 1 xe đẩy tay và 2 công nhân).Người thu gom rác thải sinh hoạt điều khiển phương tiện thu gom qua các dãy phố để thugom rác Ở đây họ sử dụng chủ yếu là xe đẩy tay, sau khi đầy rác sẽ chở đến điểm hẹn và