Tích hợp: Kiến thức môn Sinh học 9 Bài: Tác động của con người đối với môi trường Phần III của bài?. * câu hỏi thảo luận.[r]
Trang 1Ngày soạn: 20/10/2013
Ngày dạy: 22/10/2013
Tiết 39 Văn bản:
THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
(Theo TL của Sở KH-CN Hà Nội)
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức:
* Sau khi học xong tiết học này học sinh thấy được:
- Thấy được ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ môi trường Từ đó có những suynghĩ và hành đông tích cực về vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt
- Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh và những kiến nghị
mà tác giả đề xuất trong văn bản
* Thông qua tiết học các em:
- Tính được số liệu bao bì ni lông thải ra hằng ngày vào môi trường (Kiến
thức Toán 6: Bàì 15 chương III: Tìm một số biết giá trị phân số).
- Thấy được tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông khi lẫn vào đất, vứtxuống cống rãnh thoát nước ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh
vật Bởi đặc tính không phân hủy của Platic (Kiến thức Sinh học 6: Bài 11 Sự hút nước và muối khoáng của rễ; Bài 31: Thực hành Quan sát cấu tạo ngoài
và hoạt động sống của cá Bài 34 Hóa học 9 Đặc tính của pô li me Môn Sinh học 9 Bài 53: Tác động của con người đối với môi trường Phần III của bài ).
- Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông và trách nhiệm của việc bảo vệ
môi trường (Kiến thức trong Môn Sinh hoc 9: Bài 54+55 Ô nhiễm môi
trương Môn Giáo dục công dân 7: Bài 17 Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên Môn Nếp sống thanh lịch văn minh lơp 8 bài 5: Ứng xử với môi trường).
- Học sinh mở rộng kiến thức về môi trường đang bị ô nhiễm ngoài bao bì
ni lông còn ô nhiễm bởi các khí thải, tiếng ồn, nguồn nước, không khí (Kiến
thức trong Vật Lý 7: Bài 15 Chống ô nhiễm tiếng ồn Môn Sinh học 8 Bài 22:
Vệ sinh hô hấp Môn Sinh hoc 9 Bài Ô nhiễm môi trường Và dựa vào Tư liệu
môi trường Việt Nam “Nhà xuất bản chính tri Quốc gia” của Thạc sỹ Trần lực
Trang 2và Luận văn Thạc sỹ Triết học của Nguyễn văn Xí: Môi trường tự nhiên dưới tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Hà Nội hiện nay.
-Các biện pháp hạn chế việc sử dụng bao bì ni lông( Kiến thức môn Sinh
hoc 8 Bài 22 Vệ sinh hô hấp Môn Sinh học 9 Bài: Tác động của con người đối với môi trường Phần III của bài ).
- Các em tìm và hát hoặc sáng tác những bài hát về bảo vệ môi trường
(Kiến thức Âm nhạc 8 Bài 7 Ngôi nhà chung của chúng ta).
- Các em vẽ tranh về bảo vệ môi trường (Kiến thức bài 20 Mỹ thuật 7).
- Các em có kiến thức viết bài văn thuyết minh
- Đọc – Hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức
thiết
2 Kỹ năng:
- Kỹ năng thu thập thông tin SGK, quan sát và trình bày một vấn đề
- Kỹ năng ra quyết định khi vận dụng kiến thức vào thực tế
- Kỹ năng lắng nghe và hoạt động nhóm
- Rèn kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin
- Rèn kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề về môitrường Đặc biệt là rác thải bao bì ni lông
- Kỹ năng liên kết các kiến thức giữa các phân môn
- Kỹ năng khái quát nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy
3 Thái độ:
* Qua tiết học:
- Giáo dục học sinh bảo vệ môi trường
- Giúp học sinh thêm yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ thiên nhiên
- Rèn ý thức, tinh thần tham gia môn học
- Yêu thích môn Ngữ văn cũng như các môn khoa học khác như: Giáo dụccông dân, Toán học, Hóa học, Vật lý, Sinh học, Âm nhac, Mỹ thuật
C CHUẨN BỊ
* Thầy: Giáo án, bài giảng, thiết bị dạy học, tư liệu dạy học (Băng hình,hình ảnh, tài liệu )
* Trò: Đọc tác phẩm,soạn bài,tìm hiểu các kiến thức về môi trường địa
phương đặc biệt là rác thải bao bì ni lông.
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ.
- Nêu suy nghĩ của em về cái chết của lão Hạc?
-Em thích nhất nhân vật nào trong các văn bản truyện kí đã học? Vì sao?
3 Bài mới.
Hoạt động 1 Giới thiệu bài.
Bảo vệ môi trường quanh ta, rộng lớn hơn là bảo vệ trái đất, ngôi nhà chung của chúng ta đang bị ô nhiễm nặng nề Nhiệm vụ của chúng ta phải làm gì Hôm nay cô hướng dẫn các em tìm hiểu văn bản Thông tin về trái đất năm 2000.
HĐ của Giáo Viên HĐ củaHọc
sinh
Nội dung
HĐ 1:HDHS đọc và tìm hiểu chung ( 15 )p
Trang 3Nội dung chính của từng phần?
- VB được viết bằng thể loại gì?
ĐọcNhận xétTrả lờiTrả lời
HĐ 2:HDHS tìm hiểu nội dung văn bản ( 20 )P
- Những sự kiện nào được
thông báo về ngày trái đất?
+ Có bao nhiêu nước tham dự?
+ VN tham gia vào thời gian
nào?
- VB này chủ yếu thuyết minh
cho sự kiện nào?
- Nguyên nhân cơ bản nào
khiến ni lông gây hại cho môi
trường?
- Các phương diện gây hại nào
của bao bì ni lông được thuyết
minh?
* Tích hợp:
Trả lời
Trả lờiNhận xét
- Có 141 nước tham dự
- Năm 2000 VN tham gia vớichủ đề “Một ngày không sửdụng bao bì ni lông”
- Thế giới rất quan tâm đếnvấn đề bảo vệ môi trường tráiđất Trong đó có VN
b Tác hại của việc dùng bao bì ni lông và những biện pháp hạn chế sử dụng:
* Tác hại:
- Bao ni lông có thể gây nguyhại với môi trường bởi đặctính “Không phân huỷ củapla- xtíc”
Trang 4- Kiến thức Toán 6 Bài 19
chương III.
Tìm một số biết giá trị phân
số của nó.
Em còn biết tác hại nào khác
chưa được liệt kê?
- Giáo viên hướng dẫn học
sinh tìm hiểu tác hại của việc
sử dụng bao bì ni lông và biện
pháp hạn chế việc sử dụng
* Tích hợp:
- Kiến thức môn Sinh học 6,
Bài 11 Sự hút nước và muối
khoáng của rễ.
- Môn Hóa học 9 bài 34 Đặc
tính của Pôlime.
( + Mất mĩ quan…
+ động vật chết khi ăn phải…
+ Ngăn sự phát triển của vi
sinh vật…)? Bao bì ni lông khi
trôi ra biển còn có tác hại như
thế nào?
Tích hợp:
- Kiến thức môn Sinh học lớp
7 Bài 31
Thực hành quan sát cấu tạo
ngoài và hoạt động sống của
cá.
- Để xử lí rác thải bao ni lông
người ta thường làm gì? Giặt
để dùng lại, chỉ dùng khi thật
cần thiết.
- Dùng lá, giấy, lạt buộc, cây
rơm nếp, làn xách tay thay ni
Lấy VDTrả lời
Nêu hạn chếTrả lời
Trả lời
Tự bộc lộ
Trả lờiTrả lời
Trả lờiTrả lời
Đọc
Giặt để dùng lại, chỉ dùng khi thật cần thiết.
- Dùng lá,
buộc, cây rơm nếp, làn xách tay thay
ni lông.
truyền mọi
+ Lẫn vào đất làm cản trởquá trình sinh trưởng của thựcvật…
+ Làm tắc các đường dẫnnước thải
-> ngập lụt và muỗi phát sinh,lây truyền dịch bệnh…
+ Làm chết các sinh vật khichúng nuốt phải…
+ Làm ô nhiễm thực phẩm,gây tác hại cho não, gây ungthư phổi
- Khí độc thải ra khi đốt gâyngộ độc, ngất…ung thư…
=> Thuyết minh vừa mangtính khoa học, vừa mang tínhthực tiễn, sáng rõ, ngắn gọnnên dễ hiểu, dễ nhớ
c Kiến nghị, kêu gọi bảo vệ môi trường trái đất:
- Mọi người phải cùng bảo vệTrái Đất khỏi nguy cơ ônhiễm
- Hành động cụ thể: “Mộtngày không dùng bao bì nilông”
- Là lời khuyên bảo, yêu cầu,
đề nghị ứng với 3 ý ở phần 1
Trang 5- Hiện nay ở VN chúng ta đã
và sẽ có sự thay thế ni lông
bằng các túi tự tiêu ( chất
liệu ) hạn chế lượng rác thải
do túi ni lông gây ra
( chôn lấp- đốt- tái chế)
- Hạn chế của các phương pháp
này là gì?
- Em có nhận xét gì về cách
thuyết minh này?
- Vậy làm thế nào hạn chế việc
sử dụng tác hại của ni lông?
- Theo em biện pháp nào hiệu
Kiến thức môn Sinh học 9
Bài: Tác động của con người
đối với môi trường Phần III
(thời gian thảo luận 2 phút)
- Trong phần kết bài tác giả
kiến nghị điều gì?
- Tại sao nhiệm vụ chung được
nêu trước, hành động cụ thể nêu
sau?
( Bảo vệ trái đất là nhiệm vụ to
lớn, thường xuyên lâu dài
- Hạn chế tiến tới không dùng bao bì
ni lông.
- Nghiên cứu bao bì ni lông
Trang 6- Qua bài học, em sẽ làm gì để
bảo vệ môi trường trái đất?
* Tích hợp:
- Kiến thức môn Giáo dục
công dân lớp 7 bài 13: Bảo vệ
môi trường và tài nguyên
thiên nhiên.
- Môn giáo dục Nếp sống
thanh lịch văn minh lớp 8 bài
5: Ứng xử với môi trường.
HĐ 4 :HDHS tổng kết (5 )p
- Qua nội dung bài học em nêu
vài nét về nội dung và nghệ
thuật của văn bản?
- Học bài, soạn bài “ Nói giảm, nói tránh”
Hoạt động 2:HDHS tìm hiểu chung
GV nêu yêu cầu đọc: rõ ràng, mạch lạc, chú
ý phát âm chính xác các thuật ngữ chuyên
môn
- '' Vì vậy chúng ta cần gây ô nhiễm
nghiêm trọng đối với môi trường '' cần nhấn
mạnh rành rọt từng điểm kiến nghị
- '' Mọi người hãy '' giọng điệu như lời kêu
gọi
- Giáo viên đọc mẫu một đoạn
- Gọi lần lượt 2 đến 3 học sinh đọc nối tiếp
cho đến hết văn bản
- Hỏi đáp chú thích: 1, 4, 5, 6, 7 ?
- GV nói thêm về hai chú thích
1/ Ô nhiễm: gây bẩn, làm bẩn, gây hại
2/ Plastic (chất dẻo, nhựa): Vật liệu tổng hợp
gồm các phân tử pôlime
Túi ni lông được sản xuất từ hạt pôliêtilen và
nhựa tái chế Các loại ni lông, nhựa có một
đặc tính chung là không thể tự phân huỷ,
không thể tự biến hoá do thời gian, do côn
I Đọc- tìm hiểu chung 1- Đọc.
2- Chú thích.
Trang 7trùng và do các nấm sống phân huỷ như các
chất hữu cơ hoặc vô cơ khác Nếu không bị
đốt (thiêu huỷ) túi ni lông và nhựa có thể tồn
tại từ 20 năm - 5000 năm
? Văn bản được sáng tác theo thể loại nào
? Tìm chủ đề của văn bản
? Văn bản này có thể chia làm mấy phần?
Nêu nội dung của từng phần?
* Vậy nội dung cụ thể của văn bản này như
thế nào, cô hướng dẫn các em tìm hiếu tiếp
phần II
Hoạt động 3: HDHS tìm hiểu văn bản.
? Theo dõi phần mở đầu văn bản em hãy
cho biết: Phần mở đầu văn bản thồng báo
điều gì
? Những sự kiện nào được thông báo
+ Ngày 22/4 hàng năm được gọi là ngày gì?
+ Có bao nhiêu nước tham gia?
+ Việt Nam tham gia với chủ đề gì?
? Tại sao lần đầu Việt Nam tham gia ngày
trái đất lại lấy chủ đề“ Một ngày không dùng
bao bì ni lông”
(Vì ni lông là một rác thải sinh hoạt gắn với
đời sống, mọi người cần có những hiểu biết
tối thiểu về nó và cùng tham gia xử lí nó Vì
vậy đây là vấn đề gần gũi, thiết thực, có ý
nghĩa to lớn đối với mỗi người).
? Từ đó cho thấy thế giới đang quan tâm đến
vấn đề gì
3-Thể loại.
- Văn bản nhật dụng, thuyếtminh một vấn đề khoa học tựnhiên
+ Phần II: Tiếp theo -> “Gây ônhiễm nghiêm trọng đối với môitrường” => Tác hại của việc sửdụng bao bì ni lông và các giảipháp
+ Phần III: Còn lại => Lời kêugọi bảo vệ Trái đất
II- Đọc- Tìm hiểu văn bản 1- Thông báo về ngày trái đất.
- Ngày 22/4 hàng năm gọi làngày trái đất
- Có 141 nước tham gia
- Việt Nam tham dự với chủ đề:
“Một ngày không dùng bao bì nilông”
Thế giới rất quan tâm đến vấn đềbảo vệ môi trường
- Thuyết minh số liệu cụ thể
Trang 8? Nhận xét cách trình bày các sự kiện ở phần
đầu đoạn văn này
? Cách trình bày đó có tác dụng gì
(Tác dụng nhấn mạnh đến nhận thức của
người đọc, người nghe)
? Ở Việt Nam bao bì ni lông được sử dụng
với số lượng như thế nào
? Điều đáng lo ngại họ đã thu gom ra sao
( Ở Việt Nam bao bì ni lông sử dụng với số
lượng lớn Mỗi ngày thải ra hàng triệu bao
bì ni lông Chỉ được thu gom một phần Còn
phần lớn bao bì ni lông bị vứt bừa bãi khắp
nơi công cộng, ao hồ sông ngòi )
*Giáo viên giảng (Dựa vào luận văn Thạc
sỹ Triết học của Nguyễn văn Xí: Môi
trường tự nhiên dưới tác động của công
nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Hà Nội hiện
nay).
Ở khu vực xử lí rác thải Nam Sơn huyện
Sóc Sơn Thành phố Hà Nội hàng ngày tiếp
nhận hàng 1000 tấn rác thải trong đó có
khoảng 10 đến 15 tấn nhựa và ni lông Vì
vậy việc chôn lấp gặp nhiều khó khăn và gây
bất tiện.
? Em hãy liên hệ thực tế việc sử dụng bao bì
ni lông của bản thân và của gia đình em
- Học sinh trả lời
* Tích hợp:
- Kiến thức Toán 6 Bài 19 chương III.
Tìm một số biết giá trị phân số của nó.
Để tính số liệu bao bì ni lông thải ra hằng
ngày:
Một hộ gia đình chỉ sử dụng một bao bì ni
lông trong một ngày thì cả nước có tới 25
triệu bao bì ni lông vứt ra môi trường mỗi
ngày và trên 9 tỉ bao bì ni lông mỗi năm.
? Việc thu gom bao bì ni lông ở địa phương
em có gì giống và khác trong văn bản này
- Học sinh trả lời
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu tác
hại của việc sử dụng bao bì ni lông và biện
a Tác hại
Trang 9- Kiến thức môn Sinh học 6, Bài 11 Sự hút nước và muối khoáng của rễ.
- Môn Hóa học 9 bài 34 Đặc tính của Pôlime.
- Chiếu các hình ảnh (Slide 1) minh họa yêucầu học sinh quan sát và trả lời câu hỏi
? Bằng kiến thức trong sách giáo khoa vàkiến thức thực tế, quan sát các hình ảnh trênmàn hình nêu tác hại của việc sử dụng bao bì
ni lông
( Bởi đặc tính không phân hủy của Plastic khi lẫn vào đất, làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loài thực vật bị nó bao quanh, cản trở sự phát triển của có dẫn đến các hiện tượng sói mòn).
- Chiếu hình ảnh minh họa (slide 2) yêu cầuhọc sinh quan sát và trả lời
? Ngoài hiện tượng sói mòn đất, sử dụng bao
bì ni lông còn có tác hại gì nữa
(- Khi vứt xuống cỗng rãnh làm tắc các
Trang 10đường dẫn nước thải.
- Tăng sự ngập lụt của các đô thị về mùa mưa.
- Sự tắc nghẽn hệ thống cống rãnh, làm cho muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh)
- Chiếu hình ảnh minh họa (slide 3) yêu cầuhọc sinh quan sát và trả lời
? Bao bì ni lông khi trôi ra biển còn có táchại như thế nào?
Tích hợp:
- Kiến thức môn Sinh học lớp 7 Bài 31 Thực hành quan sát cấu tạo ngoài và hoạt động sống của cá.
(Bao bì ni lông khi trôi ra biển làm chết các sinh vật khi chúng nuốt phải).
* Giáo viên đưa ra một số ví dụ cụ thể ở một
số nước trên thế giới: (Theo tài liệu của Sở Khoa học - Công nghệ Hà Nội)
- Mỗi năm có hơn 400.000 tấn Pôliêtilen được chôn lấp ở miền Bắc nước Mĩ.
- Ở Mê-hi-cô người ta đã xác nhận một trong những nguyên nhân làm cho cá ở các
hồ nước chết nhiều là do rác thải ni lông và nhựa ném xuống hồ quá nhiều.
- Ở vườn thú quốc gia Cô-bê ở Ấn Độ có 90 con hươu đã chết do ăn phải những hộp nhựa đựng thức ăn của khác tham quan vứt bừa bãi.
- Hằng năm, trên thế giới có khoảng 100.000 chim, thú biển chết do nuốt phải túi
ni lông
? Em hãy cho biết ở địa phương em bao bì
ni lông khi không sử dụng nữa họ có vứt bừa
Trang 11bãi ở sông, ao, hồ không
- Học sinh trả lời
* Giáo viên giảng:
- Ngày 23 Tết hàng năm (cúng tết ông Công ông Táo) rất nhiều người thả cá chép và vứt
cả túi ni lông xuống sông, hồ Như vậy không những không đưa được Táo quân lên trời mà cá còn bị chết do nuốt phải bao bì ni lông Đặc biệt là các hộ gia đình đi bón phân cho lúa, tay xách túi phân đạm bón xong vứt ngay trên bờ các ruộng lúa hoặc xuống rửa chân tay tiện thể vứt luôn xuống sông
- Chiếu hình ảnh minh họa (Slide 4) yêu cầu
học sinh quan sát và trả lời
- Chiếu hình ảnh minh họa (Slide 5) yêu cầu
Trang 12học sinh quan sát và trả lời.
? Các em quan sát bức tranh câu chuyện củamột gia đình Em có nhận xét gì về việc sửdụng bao bì ni lông qua những hình ảnh này
- Chiếu hình ảnh minh họa (Slide 6) giáoviên phân tích thêm về tác hại khi bao bì nilông bị đốt
Trang 13- Chiếu hình ảnh minh họa (Slide 7) yêu cầu
học sinh quan sát và trả lời
? Ngoài tác hại như sách giáo khoa đã nêu,
Sử dụng bao bì ni lông còn ảnh hưởng như
thế nào đến cảnh quan môi trường qua
những hình ảnh trên
- Học sinh trả lời
* Giáo viên giảng:
- Ô nhiễm môi trường một phần là rác thải.
Đặc biệt là rác thải vô cơ Bao bì ni lông
thường được đổ chung với rác thải hữu cơ
như cuống rau, động vật chết Nó làm cho
chất hữu cơ khó phân hủy.
? Em có nhận xét gì về phương pháp thuyết
minh của đoạn văn này? Nêu tác dụng
phương pháp đó
? Sau khi đọc và tìm hiểu những thông tin
này, em nhận thấy hiểm họa của việc sử
dụng bao bì ni lông như thế nào
? Sử dụng bao bì ni lông có nhiều tác hại
nhưng tại sao họ vẫn sản xuất, vẫn sử dụng
- Học sinh trả lời
Tích hợp:
Kiến thức môn Sinh học 9 Bài: Tác động
của con người đối với môi trường Phần III
của bài.
- Phương pháp liệt kê, phân tích
cơ sở thực tiễn khoa học, rõràng, ngắn gọndễ hiểu, dễ nhớ
Tổn hại đến môi trường và nguyhiểm đến sức khỏe con người
b- Biện pháp
- Giặt phơi khô dùng lai khi cần
