bài tập lớn môn nông nghiệp, nông thôn, nông dân (2)

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của nhiều mô hình phát triển theo hướng ứng dụng công nghệ cao vào quá trình sản xuất đã trở thành một xu thế tất yếu khách quan và đặc biệt từ những năm trở lạ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐHQGHN

KHOA KINH TẾ PHÁT TRIỂN

BÀI TẬP CUỐI KỲ MÔN:

NÔNG NGHIỆP, NÔNG DÂN VÀ NÔNG THÔN

GIẢNG VIÊN HỌC PHẦN : NGUYỄN THỊ LAN HƯƠNG

HỌ VÀ TÊN SINH VIÊN : TRẦN THỊ

THANH HOA

MÃ SINH VIÊN : 19050382

NGÀY SINH : 01/12/2001 NGÀNH HỌC : KINH TẾ

PHÁT TRIỂN

HỌC PHẦN :

203_PECC3034 1

Hà Nội – 2021

Câu 1: Vai trò và lợi ích của nông nghiệp công nghệ cao trong

phát triển kinh tế xã hội? Để phát triển nông nghiệp công nghệ cao nhà nước cần có những chính sách nào? Ví dụ?

Bài làm

Hiện nay, thế giới đã và đang bước xu thế toàn cầu hóa cùng sự canh tranh đang ngày càng diễn ra một cách khốc liệt, trong đó ta không thể không nhắc đên lĩnh vực nông nghiệp Để chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và phát triển nên nông nghiệp bền vững nhằm tạo ra năng suất hiệu quả chất lượng công nghệ cao Đó chính là một trong những xu hướng phát triển nền nông nghiệp Việt Nam hiện nay khi bước vào quá trình hội nhập cùng với thế giới Bên cạnh đó, sự xuất hiện của nhiều mô hình phát triển theo hướng ứng dụng công nghệ cao vào quá trình sản xuất đã trở thành một xu thế tất yếu khách quan và đặc biệt từ những năm trở lại đay, khi ngành công nghiệp điện tử cũng như công nghệ sinh học và công nghệ vật liệu đã ngày càng trở nên phát triển, bên cạnh đó nó còn có nhiều ứng dụng vào thực tiễn vào trong quá trình sản xuất Cho tới nay ở trên

thế giới, ngành nông nghiệp đã có những bước tiến khá dài trong việc sử dụng các thành tựu từ các lĩnh vực công nghệ điều này đã tạo ra một bước đột phá lớn trong nông nghiệp và giảm thiểu sự lệ thuộc tự nhiên đã tồn tại rất lâu đời của rất nhiều các quốc gia nông nghiệp trên thế giới

Trước khi đi vào tìm hiểu vài trò của ngành nông nghiệp công nghệ cao chúng ta cần phải nắm vững khái niệm nông nghiệp công nghệ cao Theo Vụ Khoa học Công nghệ - Bộ Nông nghiệp và PTNT “ Nông nghiệp công nghệ cao là Là nền nông nghiệp được áp dụng những công nghệ mới vào sản xuất, bao gồm: công nghiệp hóa nông nghiệp (cơ giới hóa các khâu của quá trình sản xuất), tự động hóa, công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học và các giống cây trồng, giống vật nuôi có năng suất và chất lượng cao, đạt hiệu quả kinh tế cao trên một đơn vị diện tích và phát triển bền vững trên cơ sở canh tác hữu cơ”

Hay các nhà khoa học Trung quốc cho rằng: khi ứng dụng công nghệ mới như: công nghệ vũ trụ, tin học, tia laser hay tự động hóa, các năng lượng mới, các công nghệ vật liệu mới và công nghệ vi sinh học được áp dụng vào nền nông nghiệp đã làm ảnh hưởng lơn đến tiến bộ của khoa học công nghệ cũng như kinh tế nông nghiệp, có thể dẫn đên hình thành công nghệ cao hay công nghệ mới của sản xuất nông nghiệp mới chúng ta đều có thể gọi nó là ngành nông nghiệp công nghệ cao Hay NextFarm, trang tin tức về Nông nghiệp công nghệ cao – xu hướng mới của nên nông nghiệp Việt Nam cũng có những nét tương đồng với hai quan điểm trên nhưng vắn tắt hơn khi cho rằng: “Nông nghiệp công nghệ cao được hiểu là một nền sản

xuất nông nghiệp ứng dụng những công nghệ mới và tiên tiến nhất vào quá trình sản xuất, đấy còn gọi là ngành công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo ra các bước đột phá lớn về năng suất và chất lượng các loại nông sản nhằm thỏa mãn các nhu cầu ngày càng lớn của xã hội hiện nay, bên cạnh

đó còn đảm bảo được sự phát triển của một nông nghiệp bền vững Quan điểm của họ cũng tương tự như những chuyên gia Trung Quốc khi cho rằng: Công nghệ cao tích hợp rất nhiều ứng dụng trong ngành nông nghiệp bao gồm: công nghiệp hóa nông nghiệp, ngành tự động hóa, ngành công nghệ thông tin, ngành công nghệ vật liệu mới, sinh học và các quy trình canh tác chất lượng cao, canh tác theo mô hình hữu cơ đã đem lại hiệu quả kinh tế cao đối với đơn vị sản xuất

a Vai trò của ngành nông nghiệp công nghệ cao trong phát triển kinh tế xã hội:

Ngành nông nghiệp công nghệ cao là sự tích hợp giữa nghiên cứu khoa học cũng với phát triển công nghệ theo xu hướng hiện đại nhằm tạo ra các sản phẩm có chất lượng, mang tính năng vượt trội so hơn với sản phẩm trước, đặc biệt phải thân thiện với môi trường và đóng một vai trò quan trọng trong quá trình hiện đại hóa ngành sản xuất, điển hình là đối với ngành nông nghiệp

Thứ nhất, áp dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp đống vai trò kết nối, hội nhập với những nền nông nghiệp hiện tại trên thế giới, điều này không những làm tăng tổng sản phẩm quốc nội mà còn góp phần thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế

Thứ hai, khẳng định thế mạnh chủ chốt của nước ta về ngành nông nghiệp, từ lợi thế đó ta có thể áp dụng một cách triệt để nhằm tối ưu hóa quá trình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao tại việt nam

Thứ ba, đóng vai trò quan trọng trong việc thoải mãn, đáp ứng đủ nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng, mang đến một sản phẩm nông nghiệp đủ tiêu chuẩn VietGap, đáp ứng nhu cầu cao về chất lượng cũng như sản được đối với thị trường nội địa

và quốc tế

b Lợi ích của nông nghiệp công nghệ cao trong phát triển kinh tế xã hội

Hiện nay, nhu cầu của thị trường về các sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao là rất lớn vì vậy nó ngày càng trở nên chiếm ưu thế hơn so với ngành nông nghiệp truyền thống Từ

đó ta có thể thấy lợi ích mà ngành nông nghiệp công nghệ cao mang lại gồm các yêu tố chính như sau:

Thứ nhất, mang lại chất lượng cuộc sống hơn cho các hộ nông dân, bởi khi sản xuất nông nghiệp theo mô hình công nghệ cao sẽ giúp tăng năng xuất lao động trong quá trình sản xuất, tạo điều kiện nâng cao năng suất cũng như chất lượng và giá thành sản phẩm Điểu này sẽ trở nên dễ dàng hơn khi đưa sản phẩm ra noải thị trường trong nước cũng như thế giới một cách dễ dàng Đối với các sản phẩm đến từ gia súc, gia cầm, việc áp dụng các biện pháp công nghệ mới làm cho quá trình sản xuất trở nên dễ dàng và tang sản lượng sản phẩm, điều này làm cho nguồn thu nhâp của người dân được cải thiện, nâng cao chất lượng cuộc sống của ạ Bên cạnh đó, khi nhu cầu về

các mặt hàng nông nghiệp công nghệ cao ngày càng lớn thúc đầy quá trình áp dụng các thành tự nghiên cứu vào quá trình sản xuất ngày càng nhiều Khi nguồn cầu nhiều, nguồn cung đáp ứng đủ sẽ làm tăng GDP của quốc giá

Thứ hai, giảm sức người, khi áp dụng thành tựu công nghệ cao vào quá trinh sản xuất khiến cho máy móc thay thế con người làm hấu hết các bước, các công đoạn Không những giảm được phần lớn sức lao động nhưng vẫn nâng cao năng suất Tuy nhiên, khi sử dung các thiết bị công nghệ cao vào quá trình sản xuất, yêu cầu một đội ngũ nhân công có tay nghề cao, được đào tạo, nhưng đối với khu vực nông thông thì điều này lại là vấn đề vô cùng nhức nhối, tình trạng này sẽ gây ra các vấn đề như thất nghiệp đối với một bộ phận lao động tại nông thôn, năng suất lao động sẽ không đạt được hiệu quả khi trình độ tay nghề thấp

Thứ ba, ngành nông nghiệp công nghệ cao giúp giảm chi phí sản xuất và tăng năng suất cây trồng vật nuôi Việc ứng dụng công nghệ cao vào quá trinh sản xuất đã giúp các hộ kinh doanh tiết kiệm được chi phí nhân công từ 40 - 50% Năng suất các mặt hàng nông sản tăng trung bình từ 30% đến 40%/sào Bên cạnh đó, chất lượng sản phẩm ngày càng được đảm bảo an toàn về mẫu mã cũng như chất lượng Đối với lĩnh vực chăn nuôi, các hộ kinh doanh cũng đã áp dụng những thành tựu công nghệ hiện đại vào trong quá trình sản xuất nhằm giảm bớt đi sức lao động như việc sử dụng các thiết bị cho ăn, cho uống tự động danh cho động vật, gia súc trong quá trình chăn nuôi Đồng thời các hộ còn áp dụng thêm hệ thống làm mát và thông

gió… Điều này đã hình thành nên rất nhiều doanh trại, trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm đem lại hiệu quả kinh tế lớn

Thứ tư, giúp tiết kiểm chi phí, theo GS TS Phạm Văn Cường cho rằng việc lập kế hoạch cho quá trình sản xuất, các chi phí cũng doanh thu tính theo mùa vụ Hiện nay các phần mềm quản lý và ứng dụng trong nông nghiệp đã cho phép các

hộ nông nghiệp sản xuất công nghệ cao trong quá trình có thể kiểm soát được gần như hầu hết các chi phí trong quá trình sản xuất theo từng mùa vụ hoặc cả năm, đối với từng ngành hàng Bên cạnh đó, các phần mềm còn giúp hỗ trợ quá trình tính toán doanh thu một cách tương đối chính xác, đồng thời tạo ra bảng cân đối các khoản thu chi kèm lợi nhuận của hộ nông dân Đây chính là cơ sở để giảm đi nhân công hay chi phí trong quá trình quản lý sản xuất nông nghiệp theo mô hình công nghệ cao

Thứ năm, tạo ra các giống mới giúp tăng năng suất trong quá trình sản xuất, trong sản xuất mô hình nông nghiệp công nghệ cao không thể thiếu quy trình nghiên cứu, phối giống và tạo ra những giống mới nhằm nâng cao năng suất Trong nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ thông qua các yếu tố sinh học như giải mã trình tự gen rồi mới chọn lọc ra những phân tử nhằm mục đích thay đổi hay chỉnh sửa các lỗi của gen di truyền để lại nhằm tạo ra giống mới về cây trồng, vật nuôi có khả năng thích nghi một cách tốt nhất với sự biến đổi khí hậu và nó có thể kháng được sâu bệnh gây hại đồng thời tạo ra năng suất cao và chất lượng tuyệt đối Trong 10 năm từ 2005 đến 2015, có tới 233 giống cây mới được

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn công nhân và đi vào

sản xuất Những thành tựu này có sự đóng góp vô cùng lớn đến

từ khoa học công nghệ

c Những chính sách của nhà nước nhằm phát triển

mô hình nông nghiệp công nghệ cao:

Để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nhà nước cần có những chính sách như sau:

- Tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

- Hỗ trợ vồn, nguồn lực cho các hộ kinh doanh trong việc đầy tư máy móc công nghệ cao vào quá trình sản xuất

- Đẩy mạnh phát triển nghiêm cứu tạo ra các giống cây trồng vật nuôi mới nhằm tạo ra năng suất cao

- Chính sách khai hoang đối với những vùng miền chưa được khai thác hết tiềm năng

- Chú trọng phát triển những ưu điểm của từng vùng nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm

Những ví dụ cụ thể tại Hà Nội đã một số những chính sách nhằm phát triển nông nghiệp công nghệ cao mà ta có thể kể đến như có thể kể đến như:

Quyết định số 17/2012/QĐ-UBND ngày 9/7/2012, UBND thành phố Hà Nội về vấn đề phê duyệt các Quy hoạch Phát triển nông nghiệp tại thành phố Hà Nội từ đến năm 2020 và định hướng tới năm 2030 Theo đó, những quan điểm phát triển nông nghiệp tại thành phố phải được hiện đại hóa trên cơ sở có thể ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ cùng với những phương thức sản xuất hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng năng lực cạnh tranh cùng với quá trình chế biến, tiêu thụ sản phẩm và thay đổi cơ cấu lao động nông nghiệp và

quá trình đô thị hóa, nâng cao thu nhập, đồng thời nân cao chất lượng đời sống của nông dân

Mục tiêu của chính sách này là tập trung phát triển ngành nông nghiệp công nghệ theo hướng năng suất lớn, chất lượng cao, đồng thời đảm bảo được an toàn vệ sinh thực phẩm; bên cạnh đó tạo ra những vùng sản xuất hàng hóa tập trung lớn ở từng vùng nói riêng và trên cả nước nói chung, đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng nội địa và xuất khẩu quốc tế; đồng thời tăng sản xuất rau hữu cơ, hoa cây cảnh, cây ăn quả chất lượng cao,

…; chú trọng phát triển mạnh trong lĩnh vực chăn nuôi theo mô hình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển thủy hải sản theo xu hướng tập trung thâm canh, tang vụ nhằm tăng nhanh năng suất sản lượng, phát triển nông nghiệp một cách bền vững

Dựa trên cơ sở mục tiêu, kết quả trong giai đoạn từ

2011-2020 và giai đoạn từ 2021-2030 tiếp tục tăng trưởng diện tích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; tăng nhanh nông sản qua chế biến; công nghiệp hóa hoàn toàn chăn nuôi, gia cầm, lợn; đẩy mạnh công nghiệp hóa chăn nuôi bò, thủy sản và một số vật nuôi khác; phấn đấu không còn chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư

Nghị quyết số 25/2013/NQ-HĐND vào ngày 04/12/2013 từ HĐND thành phố về các chính sách nhằm khuyến khích phát triển các khu vực sản xuất nông nghiệp chuyên canh thâm vụ tập trung trong thành phố Hà Nội giai đoạn từ 2014 - 2020; Những chính sách nhằm khuyến khích phát triển thành phố Hà Nội, hay những Chính sách hỗ trợ đầu tư các công trình cung

cấp nước sạch tại nông thôn trên địa bàn toàn thành phố Hà Nội Các chính sách này được áp dụng trong các hoạt động sản xuất và tiêu thụ các loại nông sản phẩm tại các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung được hỗ trợ các lớp tập huấn kỹ thuật và

hỗ trợ khuyến khích thay đổi cơ cấu giống và cơ cấu cây trồng, vật nuôi Cụ thể là hỗ trợ về các giống cây trồng, thủy sản: các

hộ được hỗ trợ 50% chi phí mua giống trong lần đầu; hỗ trợ phòng chống dịch bệnh với cây trồng: hỗ trợ tới 50% chi phí giúp bảo vệ thực vật trong năm đầu, 30% trong năm thứ 2 bao gồm: các loại thuốc, nhân công lao động, tiền thuê máy Bên cạnh đó hỗ trợ 70% các chi phí trong năm đầu, 50% trong năm thứ 2 chi phí bảo vệ thực vật trong khi sử dụng chế phẩm sinh học, có nguồn gốc vi sinh học để phòng và chống lại dịch bệnh trong qaúa trình sản xuất rau, quả, chè sạch

Quyết định 27/2017/QĐ-UBND vào ngày 7/8/2017 từ UBND thành phố về việc ban hành việc hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 25/2013/NQ-HĐND vào ngày 04/12/2013, HĐND thành phố về các chính sách khuyến khích và phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh tăng vụ tập trung trong thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ 2016 - 2020 Nghị quyết 03/2015/NQ-HĐND vào ngày 8/7/2015, HĐND thành phố

đã ban hành các chính sách nhằm thực hiện các Chương trình phát triển trong nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên toàn địa bàn thành phố Hà Nội, trong giai đoạn từ 2016 - 2020

Theo quyết định 28/2017/QĐ-UBND vào ngày 7/8/2017 của UBND thành phố Hà Nội về việc ban hành những hướng dẫn thực hiện các Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐND vào ngày 8/7/2015, HĐND thành phố về các chính sách nhằm thực hiện

các Chương trình phát triển nông nghiệp trong ứng dụng công nghệ cao trên toàn địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn

2016 - 2020

Nghị quyết 10/2018/NQ-HĐND vào ngày 5/12/2018 HĐND thành phố về việc một số chính sách khuyến khích trong phát triển sản xuất, hợp tác, quá trình liên kết trong sản xuất cũng như tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp; vieeck xây dựng hạ tầng nông thôn trong toàn thành phố Hà Nội

Nghị quyết đã đề cập đến vấn đề như hỗ trợ chuyển đổi các cơ cấu giống, cơ cấu cây trồng vật nuôi, thủy sản, mục đích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đồng thời hỗ trợ xây dựng các hạ tầng tại vùng sản xuất nông nghiệp có tính ứng dụng công nghệ cao; bên cạnh đó hỗ trợ và đào tạo nghề

về sản xuất NNCNC, sản xuất nông nghiệp hữu cơ, cùng xúc tiến thương mại, và phát triển thị trường

Tóm lại, chính sách từ trung ương đến địa phương đều được hỗ trợ và phát triển NNCNC, thành phố Hà Nội đã dùng những chính sách ưu đãi để dành riêng cho NNCNC Tuy nhiên, những chính sách hướng dẫn thực hiện ban hành chậm khiến cả doanh nghiệp, các cấp chính quyền lúng túng, chưa thể thực hiện các ưu đãi dành cho các mô hình này Đơn cử như việc HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐND vào ngày 8/7/2015 về các chính sách thực hiện các Chương trình Phát triển nông nghiệp có tính ứng dụng công nghệ cao trên toànđịa bàn Thành phố Hà Nội, trong giai đoạn từ 2016

-2020, nó đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2016, nhưng cho đến ngày 7/8/2017, thành phố mới bắt đầu ban hành Quyết định số