Kiến thức : - Tình hình nước ta sau cách mạng Tháng Tám thuận lợi – khó khăn : chính quyền dân chủ nhân dân ở trong tình thế “ ngàn can treo sợi tóc”, vì thù trong giặc ngoài, những khó [r]
Trang 1Ngày soạn : 22/1/2016
Tiết: 29.Tuần: 24
Tên bài dạy :
CHƯƠNG IV.VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM ĐẾN TOÀN QUỐC
KHÁNGCHIẾN BÀI 24.
CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN
DÂN (1945-1946)
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Tình hình nước ta sau cách mạng Tháng Tám (thuận lợi – khó khăn ): chính quyền dân chủ nhân dân ở trong tình thế “ ngàn can treo sợi tóc”, vì thù trong giặc ngoài, những khó khăn do thiên tai, hậu quả của chế độ thuộc địa
- Dưới sự lãnh đạo của đảng và Hồ Chí Minh, chúng ta phát huy thuận lợi, khắc phục khó khăn, thực hiện những chủ trương và biện pháp để giữ vững và củng cố chính quyền dân chủ nhân dân
2 Kỹ năng :
Phân tích, tổng hợp, nhận định, đánh giá các sự kiện lịch sử
3.Thái độ:
Giáo dục cho HS lòng yêu nước, kính yêu lãnh tụ, có tinh thần cách mạng, tin tưởng vào sự lãnh đạo cuả đảng, Bác Hồ và lòng tự hào dân tộc
II.Chuẩn bị :
G: Tranh: Bầu cử Quốc hội đầu trên cả nước VN dân chủ cộng hoà (1-46)
H 42: Nhân dân góp gạo chống ‘’ giặc đói‘’
H 43: Lớp bình dân học vụ
H:SGK
III Các bước lên lớp :
1 Ổn định :KTVS KTSS
2 Kiểm tra bài cũ :
- Lệnh tổng khởi nghĩa của đảng được ban bố trong hoàn cảnh nào ?
- Giành chính quyền trong toàn quốc diễn ra như thế nào ?
- Nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa cách mạng tháng Tám ?
3 Nội dung bài mới :
HĐ1: HS biết được những
khó khăn của nước ta sau
Cách mạng tháng Tám như
trong tình thế “ ngàn cân treo
sợi tóc”
*Sau cách mạng tháng Tám,
đất nước ta gặp những khó
khăn gì ?
Nhận xét- chốt lại vấn đề
*Câu hỏi thảo luận: Tại sao
Trình bày kết quả (SGK)
Đại diện nhóm trình bày:
+Từ vĩ tuyến 16 trở ra, 20
I.Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám
- Khó khăn +Từ vĩ tuyến 16 trở ra, 20 vạn quân Tưởng và tay sai phản động âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng + Từ vĩ tuyến 16 trở vào, quân Anh kéo vào, dọn đường cho Pháp quay trở lại
Trang 2nói VN dân chủ cộng hoà
ngay sau khi thành lập đã ở
vào tình thế ‘’ngàn cân treo
sợi tóc ‘’
Nhận xét – kết luận
*Song bên cạnh đó ta có
những thuận lợi cơ bản nào?
Nhận xét – kết luận
HĐ2:Lãnh đạo sáng suốt của
đảng – HCM
*Đảng và chính phủ ta đã
tiến hành những biện pháp gì
để củng cố kiện toàn chính
quyền cách mạng?
Nhận xét chốt lại vấn đề
Giới thiệu hình 41
* Việc nhân dân đi bầu cử
trong cả nước có ý nghĩa gì?
-vạn quân Tưởng dưới danh
nghĩa Đồng minh giải giáp quân Nhật nhưng kéo bọn Việt gian tay sai( Việt Quốc, Việt Cách) âm mưu thủ tiêu chính quyền cách mạng
Từ vĩ tuyến 16 trở vào hơn 1 vạn quân Anh, danh nghĩa
Đồng minh giải giáp quân Nhật nhưng giúp Pháp quay lại xâm lược Nam Bộ
+ Hơn 6 vạn quân Nhật còn lại trên đất nước ta chờ giải
giáp ,một bộ phận giúp Pháp
mở rộng phạm vi chiếm đóng
+ Pháp muốn khôi phục lại địa vị thống trị cũ, xâm lược Nam Bộ
+ Nội phản: Bọn tay sai
Tưởng, bọn phản cách mạng
ở miền Nam, các giáo phái chống phá cách mạng
+ Nạn đói, dốt( 90% dân số
mù chữ) các tệ nạn xã hội
+ Chính quyền mới thành lập , lực lượng cò non yếu,
ngân sách trống rổng, chưa
kiểm soát được ngân hàng Đông Dương
- Thuận lợi : + Phong trào cách mạng thế giới lên cao
+ Nhân ta phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đậo của đảng và lãnh tụ HCM
Dựa vào nội dung SGK phát biểu
- 2/3/46 ,chính phủ mới ra mắt đồng bào
- Lập ban dự thảo hiến pháp
- Bắc-Trung bộ, thành lập uỷ
xâm lược Nam Bộ
+ Các lực lượng phản cách mạng ngóc đầu dậy chống phá cách mạng
+ Kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, chiến tranh tàn phá nặng nề, nạn đói cuối 1944 đầu 1945
+ Tài chính trống rỗng Nhà nước chưa kiểm soát được Ngân hàng Đông Dương
+ Hơn 90% mù chữ, các tệ nạn xã hội …
II Bước đầu xây dựng chế
độ mới
- Ngày 8/9/1945,Tổng tuyển cử bầu Quốc hội trong
cả nước
- 6-1-46 , nhân dân cả nước đi bầu Quốc hội khóa I với hơn 90% cử tri tham gia
Ý nghĩa:Người dân thực sự làm chủ đất nước Nhà nước của dân, do dân, vì dân
III Diệt giặc đói ,giặc dốt
và giải quyết khó khăn về tài chính
1 Giải quyết giặc đói
Trang 3HĐ3: Những biện pháp giải
quyết khó khăn trước mắt và
lâu dài
*Để giải quyết nạn đói
Chính phủ và chủ tịch HCM
có những biện pháp gì? Kết
quả?
Nhận xét – kết luận
Giới thiệu hình 42
*Đảng ta có những biện
pháp nào để giải quyết giặc
dốt ?
Nhận xét – bổ sung
Giới thiệu H 43
*Đảng ta có những chủ
trương , biện pháp gì để giải
quyết tài chính?
Nhận xét – bổ sung
Sơ kết chung
ban các cấp
- Bộ máy chính quyền mới được xác lập từ trung ương địa phương
-29/5/46, Mặt trận Liên Việt
ra đời mở rộng khối đoàn kết dân tộc
Dựa vào nội dung SGK phát biểu
-Quan sát
Đáp SGK
-Đáp SGK
- Trước mắt: kêu gọi tiết kiệm “nhường cơm xẻ áo” tổ chức “ngày đồng tâm” “lập
hũ gạo cứu đói”
- Lâu dài, đẩy mạnh tăng gia sản xuất , chia ruộng đất cho nông dân
- Kết quả nạn đói được đẩy lùi
2 Giải quyết giặc dốt
- 8/9/45, chủ tịch HCM kí sắc lệnh thành lập Nha bình dân học vụ
- Phong trào xoá nạn mù chữ , phát triển trường học
……
3 Giải quyết về tài chính
- Xây dựng “quỹ độc lập”
“tuần lễ vàng”
- 31/1/46, chính phủ ra sắc lệnh phát hành tiền VN
- 23/11/46, tiền VN được lưu hành cả nước
4 Củng cố :
- Đảng và chính phủ ta đã có những biện pháp gì để củng cố chính quyền, giải quyết được những khó khăn trong nước ?
- Em có nhận xét gì về vai trò của Đảng, Bác Hồ trong thời gian này ?
5 Hướng dẫn về nhà :
Học bài
Chuẩn bị phần còn lại
IV Rút kinh nghiệm :
Trang 4Ưu điểm Khuyết điểm Định hướng dạy lần sau
: -Ngày soạn: 29/1/2016
Tiết: 30.Tuần: 25
Tên bài dạy :
BÀI 24 (TT) CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN
DÂN (1945-1946)
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
Hoàn cảnh, ý nghĩa của việc kí Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946 và Tạm ước 14/9/1946; ý nghĩa của những kết quả bước đầu đạt được
2.Kỹ năng :
Phân tích ,tổng hợp ,nhận định ,đánh giá sự kiện lịch sử
3.Thái độ :
Tin tưởng lãnh đạo của Đảng – chủ tịch Hồ Chí Minh
II.Chuẩn bị :
G:Hình ảnh : “Đoàn quân Nam tiến” vào Nam Bộ chiến đấu
H:SGK
III Các bước lên lớp :
1 Ổn định :KTVS
KTSS
2 Kiểm tra bài cũ :
Sau cách mạng tháng Tám, Đảng và chính phủ ta gặp những khó khăn gì ? Giải quyết bằng biện pháp gì ?
3 N i dung bài m i :ộ ớ
HĐ4: những diễn biến chính về
cuộck/c của ta không nhượng bộ
Pháp trở lại xl miền Nam
*Vì sao cuộc kháng chiến
chống Pháp xâm lược xảy ra
trước tiên tại Nam Bộ?
Nhận xét – kết luận
*Nhân dân ta đã chiến đấu
chống thực dân Pháp quay trở
- 2/9/1945, Pháp xả súng bắn vào nhân dân Sài Gòn- Chợ Lớn
- Đêm 22 rạng 23/9/1945, Anh giúp Pháp đánh úp trụ sở
Ủy ban nhân dân Nam Bộ và các cơ quan tự về thành phố Sài Gòn, mở đầu xâm lược nước ta lần thứ hai
- Hành động trắng trợn, Pháp Xâm phạm chủ quyền dân tộc, trước hết là đồng bào Nam Bộ
IV Nhân nhân Nam Bộ k/c chống thực dân Pháp (trở lại xâm lược)
- Đêm 22 rạng 23/9/1945, Anh giúp Pháp đánh úp trụ sở Uỷ ban nhân dân Nam Bộ và các
cơ quan Tự vệ thành phố Sài Gòn, mở đầu xâm lược nước ta lần thứ hai
- Nhân dân ta anh dũng
Trang 5lại xâm lược như thế nào?
Nhận xét – bổ sung (chữ in
nhỏ SGK t/100)
Giới thiệu hình 44 (SGK) –
nhận xét
* Vì sao thực dân Pháp không
thực hiện âm mưu mở rộng
chiến tranh cả nước ngay khi
đánh chiếm Nam Bộ?
HĐ5: Các biện pháp đối phó
với quân Tưởng và bọn tay sai
*Trong lúc Nam Bộ diễn ra
cuộc khởi nghĩa chống Pháp ác
liệt thì ở Bắc Bộ sự kiện gì xảy
ra ?
Nhận xét – kết luận – bổ sung
*Chính phủ ta có những chủ
trương, đối sách gì với quân
Tưởng ?
*Em có nhận xét, đánh giá về
chủ trương của chính phủ ta
Nam Bộ kiên quyết chống Pháp đầu tiên
*Trình bày tóm lược dân ta đánh Pháp
Nhận xét – đánh giá
Trình bày sgk
- Quân dân Sài Gòn chợ lớn sẵn sàng đứng lên đánh giặc bằng mọi vũ khí có trong tay với nhiều hình thức phong phú
-Quân Pháp được tăng viện, đánh chiếm các tỉnh Nam
Bộ ,Nam Trung Bộ -Đảng ta phát động phong trào ủng hộ Nam Bộ kháng chiến
- Trung ương Đảng, chính phủ,và chủ tịch HCM phát động phong trào ủng hộ Nam
Bộ kháng chiến, đồng thời chuẩn bị đối phó âm mưu mới của Pháp mở rộng chiến tranh
cả nước
- Nhân dân Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ủng hộ sức người sức của cho đồng bào Nam Bộ
- Tại Nam Bộ , dùng chiến tranh du kích, kìm chân địch không cho mở rộng
Quân Pháp bị chặn đứng nhiều nơi như Nha Trang, Tuy Hòa, Buôn Mê Thuột
-Dựa vào nội dung SGK trình bày - 20 vạn quân Tưởng và
bè lũ tay sai chống phá cách mạng, đòi áp ứng nhiều yêu sách về kinh tế, chính trị
đánh trả quân xâm lược bằng mọi hình thức, mọi
vũ khí Mở đầu ở Sài Gòn, sau đó là ở Nam Bộ
và Nam Trung Bộ
- Miền Bắc tích cực chi viện cho miền Nam chiến đấu: những đoàn quân“ Nam tiến” nô nức lên đường vào Nam chiến đấu
-V Đấu tranh chống quân tưởng và bọn phản cách mạng
- Chủ trương của ta : + Nhường 70 ghế trong Quốc hội và 1 số ghế bộ trưởng không qua bầu cử
và 4 ghế bộ trưởng trong Chính phủ Liên hiệp + Cho Tưởng một số quyền lợi trước mắt về kinh tế như cung cấp lương thực, nhận tiêu tiền
“ quan kim“, + Kiên quyết trấn áp bọn phản cách mạng
Trang 6đối với quân Tưởng?
Kết luận phân tích
HĐ5: Chủ trương của ta đối
phó quân Tưởng và Pháp, mục
đích, nội dung, ý nghĩa Hiệp
định Sơ bộ( 6/3/1946) và Tạm
ước 14-9-1946
* Tưởng Giới Thạch và Pháp đã
có âm mưu gì để chống phá cách
mạng nước ta?
*Trước tình hình đó, Đảng ta có
chủ trương, sách lược gì để đối
phó?
Nhận xét – phân tích
* Nội dung cơ bản của Hiệp
định sơ bộ là gì?
*Hiệp định Sơ bộ kí xong, ta có
những thuận lợi gì ?
Nhận xét – phân tích
*Vì sao ta lại kí với Pháp
Tạm ước 14/9/1946 ?
Phân tích – bổ sung
Đáp nội dung SGK – chữ in nhỏ SGK t/101
- Chủ trương của ta : + Nhường 70 ghế trong quốc hội và 1 số ghế bộ trưởng không qua bầu cử
+ Cho Tưởng một số quyền lợi trước mắt về kinh tế
+ Kiên quyết trấn áp bọn phản cách mạng
- Sáng suốt, nhạy cảm “ cứng rắn về nguyên tắc, mềm dẻo trong đối sách”
trước tình thế, vì 1 phải đối phó 2 kẻ thù: Nam thì Pháp, Bắc thì Tưởng , không cùng
1 lúc chống 2 kẻ thù.
- Ký Hiệp ước Hoa – Pháp (28/2/1946)
+Pháp thay Tưởng ra Bắc tước khí giới Nhật
+Tưởng hưởng 1 số quyền lợi về kinh tế trên đất nước TQ
và được vận chuyển hàng hóa qua cảng Hải Phòng vào Hoa Nam không phải đóng thuế
- Ta chủ trương hòa với Pháp
kí Hiệp ước sơ bộ( 6/3/46) nhằm đuổi 20 van quân Tưởng
về nước,tranh thủ thời gian chuẩn bị kháng chiến lâu dài
- Đọc nội dung Hiệp định Sơ
bộ SGK
VI Hiệp định sơ bộ (6/3/1946) và Tạm ước Việt - Pháp (14/9/1946)
1 Pháp
- Pháp - Tưởng kí Hiệp ước Hoa - Pháp (28-2-1946), bắt tay chống phá cách mạng
- 6/3/1946, Chủ tịch HCM thay mặt chính phủ
kí với Pháp Hiệp định Sơ
bộ nhằm đuổi quân Tưởng về nước, tranh thủ thời gian chuẩn bị kháng chiến lâu dài
- Nội dung : + Công nhận nước VN DCCH là 1 quốc gia tự
do, có chính phủ, nghị viện, quân đội và tài chính riêng
+Ta cho Pháp ra Bắc thay Tưởng giải giáp quân Nhật và rút dần trong 5 năm
+Thực hiện 2 bên ngừng bắn ngay ở Nam
Bộ
- HCM kí với Pháp bản Tạm ước 14/9/1946, tiếp tục nhượng bộ cho Pháp 1
số quyền lợi kinh tế, văn hóa ở Việt Nam để kéo dài thời gian củng cố lực lượng
- Ý nghĩa: Việc kí Hiệp định Sơ bộ và Tạm ước Việt – Pháp giúp ta loại
Trang 7*Việc kí Hiệp định Sơ bộ và
Tạm ước Việt – Pháp có ý nghĩa
gì?
Em có suy nghĩ gì việc lãnh
đạo của HCM?
- Quốc gia tự do, có chính phủ, nghị viện, quân đội và tài riêng
- Pháp chấp nhận ngừng bắn
ở Nam Bộ, ta có điều kiện thuận lợi củng cố lực lượng
- Ta dùng tay Pháp gạt Tưởng ra khỏi miền Bắc
- Ngăn chặn được nguy cơ bùng nổ trên pham vi cả nước
Phân tích tình hình Pháp vi phạm Hiệp định Sơ bộ có nguy cơ chiến tranh Dùng bàn tay của Pháp đẩy 20 vạn quân Tưởng và bọn tay sai ra khỏi miền Bắc mà không tốn viên đạn nào; tránh được cuộc chiến đấu bất lợi, vì cùng một lúc phải chống nhiều kẻ thù;
tranh thủ thời gian chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài chống Pháp mà ta đã biết trước thế nào cũng xảy ra
Biểu lộ cảm xúc
được kẻ thù quân Tưởng,
có thêm thời gian hòa hoãn để chuẩn bị cuộc kháng chiến lâu dài
4.Củng cố :
- Đảng ta có chủ trương gì để chống quân Tưởng và bạn phản cách mạng?
+ Nhường 70 ghế trong Quốc hội và 1 số ghế bộ trưởng không qua bầu cử và 4 ghế bộ trưởng trong Chính phủ Liên hiệp
+ Cho Tưởng một số quyền lợi trước mắt về kinh tế như cung cấp lương thực, nhận tiêu tiền “ quan kim“,
+ Kiên quyết trấn áp bọn phản cách mạng
- Sách lược của Đảng và chính phủ đối với Pháp và Tưởng trong 2 thời kì trước và sau Hiệp định sơ bộ( 6/3/1946) có gì khác nhau? Tại sao có sự khác nhau?
Yêu cầu:cùng 1 lúc phải đối phó nhiều kẻ thù, Đảng và Chính phủ ta đã sử dụng sách lược mềm dẻo để phân hóa kẻ thù.Sách lược đó thể hiện khác nhau:
+ Trước 6/3/1946, hòa Tưởng ở miền Bắc, tập trung lực lượng đánh Pháp ở Nam Bộ
+ Sau 6/3/1946, hòa Pháp để đuổi Tưởng ra khỏi miền Bắc
+ Sự khác biệt đó là vì:
Trang 8Trước 6/3/46, ta nhân nhượng với Tưởng để tránh cùng 1 lúc phái đối phó nhiều kẻ thù cùng 1 lúc và lực lượng ta còn non yếu
Sau khi nhân nhượng thì Pháp- Tưởng cấu kết với nhau chia xẻ quyền lợi Trong bối cảnh này ta có 2 con đường lựa chọn: đánh cả Pháp lẫn Tưởng; hòa 1 kẻ thù để đánh 1 kẻ thù; Ta chọn con đường hòa Pháp, dùng Pháp đuổi Tưởng ra khỏi miền Bắc
- Em có nhận xét gì về sách lược, chiến lược của Đảng – HCM trong bối cảnh này ?
Yêu cầu: đường lối chính trị vô cùng sáng suốt: cứng rắn về nguyên tắc, mềm dẻo về
sách lược, phân hóa cô lập kẻ thù, đã đưa nước nhà vượt qua thời khắc nguy hiểm, củng cố bảo vệ chính quyền cách mạng, tạo điều kiện để chuẩn bị toàn quốc kháng chiến
- Chính phủ ta kí Hiệp định sơ bộ và Tạm ước nhằm mục đích gì? ( câu hỏi bài tập)
Yêu cầu:
+ Nhanh chóng đuổi 20 van quân Tưởng về nước, tranh thủ thời gian củng cố lực lượng cho kháng chiến chống Pháp sau này
+ Kí Tạm ước nhằm kéo dài thêm thời gian hòa hoãn để xây dựng và củng lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến đối với Pháp là không tránh khỏi
5 Hướng dẫn về nhà :
Làm bài tập 1,2,3 SGK
Học bài
Chuẩn bị bài 25
IV Rút kinh nghiệm :
Ưu Khuyết điểm: Định hướng lần