3.Tổng quan về các nghiên cứu có liên quan để giải quyết tình huống: Để đạt được hiệu quả cao ta cần áp dụng vào nhiều môn học khác nhau: - Lịch sử: Hình thành và sự phát triển cây Bòn b[r]
Trang 1SỞ GD & ĐT QUẢNG NAM PHÒNG GD & ĐT TIÊN PHƯỚC
BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỀ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
TRƯỜNG THCS TRẦN NGỌC SƯƠNG Địa chỉ: TIÊN THỌ- TIÊN PHƯỚC- QUẢNG NAM ĐT:
Email:
Họ tên học sinh: Tập thể lớp 8/1
Năm học: 2015 - 2016
Trang 2
1.Tên tình huống cần giải quyết là:
Cây Bòn bon đã góp phần xóa đói giảm nghèo ở quê em Em hãy hướng dẫn kĩ thuật trồng giống bòn bon này để nhân rộng hiệu quả của loại cây trồng này cho nhân dân.
2 Mục tiêu giải quyết tình huống:
Vận dụng các kiến thức liên môn để áp dụng vào trồng cây Bòn bon trên vùng đồi trung du giúp cho người nông dân nâng cao hiệu quả kinh tế gia đình
3.Tổng quan về các nghiên cứu có liên quan để giải quyết tình huống:
Để đạt được hiệu quả cao ta cần áp dụng vào nhiều môn học khác nhau:
- Lịch sử: Hình thành và sự phát triển cây Bòn bon
- Địa lý: Vị trí địa hình thổ nhưởng.
- Toán học:
+ Đo khoảng cách giữa các hố trồng cây ( tùy theo trồng thuần hay trồng xen) + Hàng cách hàng ( tùy theo trồng thuần hay trồng xen)
- Vật lý:
+ Đảm bảo về độ dốc và sự thoát nước kịp thời khi trồng cây trên đồi hoặc trồng cây trên ruộng cạn, trên đất vườn
- Sinh học:
+ Nêu được đặc điểm sinh trưởng của cây bòn bon trong từng giai đoạn phát triển
- Về Công nghệ:
+ Kiểm tra sâu bệnh hại, phòng trừ sâu, bệnh có hại Chỉ phun thuốc trừ sâu khi dịch hại tới ngưỡng gây hại, tránh lạm dụng thuốc kích thích
+ Đảm bảo tưới tiêu đầy đủ để cây trồng sinh trưởng và phát triển
4 Giải quyết tình huống :
BÒN BON là quả NAM TRÂN.
Vậy, nam trân là quả gì mà hằng năm dân Quảng Nam phải cung tiến cho nhà vua như đoạn trích trên đây từ Mục lục Châu bản Triều Nguyễn, tập III đời vua Khải Định, hiện lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I – Hà Nội?
Trang 3Đó là một loại quả rừng, dân gian gọi là trái loòng boong, trong bài hát về đất Quảng, nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý cũng đã có nhắc đến: “Em đưa anh đi ăn trái loòng boong, ăn hoài mệt nghỉ ” Theo “Địa chí Đại Lộc”, thì đây là một loại trái rừng, nhưng chỉ có nhiều ở vùng thượng nguồn sông Vu Gia Khu rừng loòng boong mọc tập trung nhiều nhất trên một diện tích gần 4km2, nằm bên tả ngạn sông Vu Gia, phía tây Hội Khách (Đại Sơn)
Trái loòng boong kết thành chùm ở thân cây và ở cành, có chùm đơn, chùm kép – trông đẹp như chùm nho Trái to bằng hoặc hơn ngón tay cái, hình bầu dục,
vỏ mỏng hơn vỏ dâu đất, hơi dai Ruột loòng boong có năm múi trắng trong, mỗi múi thường có một đến hai hạt Cây loòng boong cao vài chục mét, nhiều cành, thân trơn, mọc tầng tầng lớp lớp thành rừng, đến mùa trái chín vàng đẹp mắt Đến mùa thu hoạch, người dân gọi là “ngày xả trái” Vì thế trong dân gian Quảng Nam
có câu phương ngôn “Nhứt trường thi, nhì trường trái”, là để nói về cái không khí náo nức của mùa hái quả loòng boong này
Sau khi đã hoàn tất việc cung tiến là đến ngày xả trái Đó là ngày hội mùa mở
ra khắp vùng rừng Đại Lộc, Quế Sơn xưa Ngày hội này thường được tổ chức hằng năm vào rằm tháng Tám âm lịch Ngày đó, hàng trăm ghe thuyền ngược sông Vu Gia đến vườn trái chờ mua và hàng ngàn người từ các miền quê như Hà Nha, Hà Tân, Hà Vi, Hà Dục, Hữu Trinh, Hội Khách tụ tập về với nhiều loại dụng cụ để hái trái
Sáng sớm, sau khi cúng thần Sơn lâm xong, viên chức giữ vườn đánh ba hồi thanh la báo hiệu ngày hội xả trái bắt đầu Lập tức, hàng ngàn người tỏa vào các cánh rừng, vườn rừng để hái trái Người hái được quyền bán trái đã hái cho các thương thuyền chờ sẵn, nhưng phải trích lại khoảng một phần năm số thu được để nộp thuế giữ vườn cho viên Quản nam trân và hương lý ba xã có dân đinh canh giữ vườn rừng Số trái chín được tập trung hái trong một ngày là ngót, số còn lại thì ai muốn hái cứ tự do vào hái trong các ngày sau đó, không phải nộp thuế giữ vườn rừng nữa
Trang 4Ở vùng rừng các huyện Hiên, Giằng, nay là Nam Giang, Đông Giang, Tây Giang cũng có trái loòng boong, đồng bào Cơtu ở đó cũng tiến hành hái trái và bán lại cho các thương lái buôn nguồn Tiếc rằng, do nhiều nguyên nhân, tục lệ “xả trái”, “đi trái” đầy chất dân dã một thời, nay không còn nữa
Cây Bòn bon không có nguồn gốc ở quê tôi như các cây khác mà các bạn đã biết đến Gia đình tôi và vài hộ trong thôn đã thử trồng giống bòn bon này Sau 8 đến 10 năm giống cây này phát triển rất tốt và cho sản lượng ổn định, điều đó chứng tỏ cây Bòn bon rất hợp thổ nhưỡng và khí hậu vùng trung du Tiên phước
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
Đây là giống Bòn bon ra quả hằng năm, quả Bòn bon to gần bằng đầu ngón tay cái người lớn, vỏ mỏng, nhiều nước, có vị thơm, hạt ít, rất được thị trường ưa chuộng
Giống Bòn bon chỉ trồng 5 đến 7 năm là đã ra đợt quả đầu tiên, từ năm thứ hai thu hoạch trở đi là quả đã ra nhiều
a/Thời vụ trồng giốngBòn bon:
- Vùng trung du Tiên Phước Quảng Nam trồng vào vụ chính từ tháng 7đến tháng
9 âm lịch
b/Loại đất trồng:
- Cây Bòn bon cũng giống như các giống cây khác, trồng được trên nhiều loại đất khác nhau
- Quê tôi trồng trên đất đồi, trồng trên đất vườn xen với cây khác, trồng trên đất bãi ven bờ sông Tiên (Tốt nhất nên trồng Bòn bon trên đất thịt tơi xốp và nhiều mùn)
- Độ PH thích hợp từ 5 - 8, bòn bon không chịu được úng nước và mặn
c/Chuẩn bị đất trồng:
- Đất trồng được chuẩn bị trước từ 1 đến 2 tháng Nếu vùng đất trồng thấp ta đào
hố trồng sâu 30 - 40cm, đất ruộng ta phải lên luống để dễ thoát nước, Trồng trên đất đồi đào hố trồng sâu 60 - 80cm, độ rộng của hố là 60 x 60 cm
- Mỗi hố trồng ta chuẩn bị phân chuồng hoai mục: 20 - 30kg,( cũng có thể băm nhỏ rơm, rạ hoặc trấu để mục rồi thay cho phân chuồng), phân lân 0,5kg, kali
Trang 50,1kg, vôi bột 1 - 1,5 kg, khoảng 1 xô bùn đã để ải Trộn đều lượng phân với đất, sau đó dùng cuốc phá hố và rải vôi lên mặt hố và lấp đất mỏng.(nếu có điều kiện thì tưới nước vào hố), để khoảng 10 - 15 ngày là trồng cây giống được.( sở dĩ ta không trồng ngay là để các vi khuẩn gây hại và độ phèn chua trong đất được vôi khử sạch và dần tái tạo chất dinh dưỡng nhờ phân và bùn ải)
d/Khoảng cách trồng:
Bà con cần lưu ý về khoảng cách trồng để sau này cây phát triển mạnh và mang lại hiệu quả: Khi trồng chuyên canh thì khoảng cách giữa cây với cây là 4 x 5 m, trồng xen với cây trồng khác thì khoảng cách là 5 x 6m
e/Cách trồng:
- Cây Bòn bon giống có hai loại: cây con ghép và cây ươn
*Cây con ghép phải mua của các nhà làm vườn chuyên nghiệp, hoặc các công ty giống cây trồng nên giá thành hơi cao Trồng bằng cây con ghép, bà con nhớ xoay mắt ghép về hướng gió chính, lấp đất ngang cổ rễ hoặc cao hơn 1 - 2cm, tránh làm vỡ bầu hay lấp đất quá sâu
*Cây ươn được bà con ưa chuộng hơn và dễ mua hơn Trồng cây ươn rất dễ trồng và dễ chuyên chở di chuyển Sau khi trồng xong bà con phải cắm cọc để buộc thân cây tránh gió làm đổ cây
- Chú ý: Những năm đầu tiên bà con có thể trồng xen các loại cây có bóng
mát để tăng độ ẩm cho đất và tránh ánh nắng cho cây con.
f/Bón phân chăm sóc cây:
- Việc chăm sóc, bón phân cho Bòn bon cũng hết sức quan trọng Nếu bón phân đúng cách, đúng thời điểm thì cây phát triển tốt, cho quả nhiều, chất lượng quả tốt Khi bón phân cần chú ý tới chất đất, giai đoạn sinh trưởng của cây
- Có hai loại phân dùng để bón cho cây: Phân chuồng và phân hóa học
*Phân chuồng: mỗi gốc cây bón 20 - 30 kg + 1 - 2kg tro/ 1 năm
*Phân hóa học được sử dụng bình quân như sau cho mỗi cây:
Do cây trồng lâu năm nên ta bón phân NPK cho cây vào đầu mùa mưa Năm đầu bón mỗi gốc 1/2 kg, đến năm thứ 5 ta tăng từ 1,5 đến 2 kg
Trang 6g/Sâu bệnh hại và biện pháp phòng trừ:
- Cây bòn bon là cây lâu năm cành cứng lá to ít sâu bệnh Nhược điểm cây Bòn
bon không chịu ngập nước Nên mùa mưa chúng ta cần khơi thông rảnh không cho đọng nước
h/Thu hái:
Vì Bòn bon có nhiều quả trên một chuỗi nên khi thu hái, ta chọn những chuỗi
quả có vỏ căng, bóng chuyễn sang màu sáng trắng Thu hái nhẹ nhàng từng chuỗi, tránh làm rụng lá, rụng quả non hay gãy cành
i/ Kết quả:
Sau 5 hoặc 6 năm đầu sẽ cho quả bói đầu tiên sản lượng từ 1 đến 2 kg Tiếp tục những năm kế tiếp sản lượng tăng theo cấp số nhân Ta chăm sóc tốt cây có thể cho cả tạ kg quả trên một cây
Hiện nay trên thị trường mỗi kg Bòn bon bán giá từ 15 000đ đến 20 000đ, có lúc đầu mùa hoặt cuối mùa giá Bòn bon lên đến 40 000đ/kg
6.Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống.
Các biện pháp trên đều được lấy từ kinh nghiệm đời sống và kinh nghiệm qua sách kĩ thuật trong nông nghiệp và kinh nghiệm thực tế của các gia đình trong thôn khi trồng giống cây Bòn bon tại quê mình Biện pháp băm nhỏ rơm rạ, tận dụng trấu để mục thay cho phân chuồng là biện pháp rẻ nhất mà lại có hiệu quả cao Cây Bòn bon là một loại cây dễ trồng và đặc biệt giống cây Bòn bon ít sâu bệnh Quả
ăn ngon bổ không gây nặng bụng dể tiêu hóa Nên việc nắm vững từng giai đoạn
để thu hoạch quả và bán cây giống sẽ đem lại thu nhập cao hơn cho người nông dân