Khái lược sự ra đời và phát triển của dân chủ phân tích bản chất của nền dân chủ XHCN những định hướng để xây dựng XHCN ở việt nam

Dân chủ là sản phẩm, là thành quả của quá trình đấu tranh giai cấp cho những giá trị tiến bộ của nhân loại, là một hình thức nhà nước, là một trong những nguyên tắc hoạt động của tổ chức

Khái lược sự ra đời và phát triển của dân chủ Phân tích bản chất của nền dân chủ XHCN Những định hướng để xây dựng XHCN

ở Việt Nam.

Nhóm 5

Định hướng để xây dựng XHCN ở Việt Nam

03

Sự ra đời và phát triển của

dân chủ

01

a) Quan niệm về dân chủ:

● Thuật ngữ dân chủ ra đời vào khoảng thế kỷ thứ

VII-VI trước công nguyên Thuật ngữ dân chủ

(Demokratos) được ghép từ nhân dân (Demos) và quyền lực hay cai trị (Kratos) Theo đó, dân chủ được hiểu với nghĩa là nhân dân cai trị Sau này,

được các nhà chính trị gọi ngắn là quyền lực của

nhân dân hay quyền lực thuộc về nhân dân

Dân chủ là sản phẩm, là thành quả của quá trình đấu tranh giai cấp cho những giá trị tiến bộ của nhân loại, là một hình thức nhà nước, là một trong những nguyên tắc hoạt động của tổ

chức chính trị-xã hội.

Theo chủ nghĩa Mác-Lênin, dân chủ bao gồm:

Phương diện chế độ xã hội và trong linh vực

chinh trị Phương diện quyền lực

vong Song, dân chủ với tư cách một giá trị xã hội (giá trị nhân loại chung), nó là một phạm trù vĩnh viễn tồn tại và phát triển cùng với sự tồn tại và phát triển của con người, của xã hội con người.

 Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin với điều kiện cụ thể của Việt Nam, theo Hồ Chí Minh, dân chủ là khát vọng muôn đời của con người Quan niệm của Hồ Chí Minh về dân chủ được biểu đạt qua hai mệnh đề

ngắn gọn : “dân là chủ” và “dân làm chủ” Người nói:

(1) “Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất

là dân, vì dân là chủ”

(2) ” Nước ta là nước dân chủ , nghĩa là nước nhà do nhân dân là chủ”.

(3) “Chế độ ta là chế độ dân chủ, chế độ dân chủ tức là nhân dân làm chủ”.

“Toàn bộ tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị nước ta trong giai đoạn mới nhằm xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa , bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân Dân chủ gắn liền với công bằng xã hội phải được thực hiện trên thực tế cuộc sống trên tất cả lĩnh vực chính trị , kinh tế, văn hóa,

xã hội thông qua các hoạt động của nhà nước

do nhân dân cử ra và bằng các hình thức dân chủ trực tiếp Dân chủ đi đôi với kỉ luật, kỷ cương, phải được thể chế hóa bằng pháp luật

và được pháp luật đảm bảo”

Sự ra đời và phát triển của dân chủ

Dân chủ sơ khai

Dân chủ và thực hiện dân chủ là nhu cầu khách quan

của con người , do đó, ngay từ xã hội Công xã

nguyên thủy, con người đã biết tự tổ chức ra những

hoạt động có tính cộng đồng, các thành viên công xã

đều bình đẳng tham gia vào mọi công việc của xã

hội.

Đại hội nhân dân được tổ chức với sự tham gia của mọi thành viên trong công xã để cử ra những người đứng đầu trong cộng đồng và phế bỏ những người đứng đầu nếu không thực thi đúng những quy định

chung được giao.

Thế kỉ VII – VI

(TCN)

 Chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất ra đời, giai cấp và bất bình đẳng xuất hiện, các hình thức tự quản của xã hội trước đây được thay thế bởi một tổ chức đặc biệt , đó là nhà nước với những công cụ bạo lực , cưỡng bức để điều chỉnh hoạt động trong xã hội Dân chủ khi đó được hiểu là một phạm trù chính trị gắn với nhà nước chiếm hữu nô lệ và giai cấp cầm quyền là giai cấp chủ nô Giai cấp chủ nô đã lập ra nhà nước trước hết để bảo vệ lợi ích của mình và sau đó đáp ứng nhu cầu ổn định trật tự xã hội

Độc tài chuyên chế

Ý thức về dân chủ và đấu tranh

để thực hiện quyền làm chủ của người dân đã không còn bước tiến đáng kể nào

Chiếm hữu nô lệ

Lịch sử của xã hội loài người

bước vào thời kỳ đen tối với sự

thống trị của nhà nước chuyên

chế phong kiến, chế độ dân chủ

chủ nô bị xóa bỏ

Cuối TK XIV – Đầu

TK XV

 Giai cấp tư sản với những tư tưởng tiến bộ về tự

do, công bằng, dân chủ đã mở đường cho sự ra đời của nền dân chủ tư sản Nền dân chủ này là một bước tiến lớn của nhân loại với những giá trị nổi bật về quyền tự

do, bình đẳng, dân chủ.

Cách mạng XHCN Tháng Mười Nga - 1917

Thời đại quá độ từ chủ nghĩa

tư bản lên chủ nghĩa xã hội

Nhân dân lao động giành được quyền làm chủ nhà nước, làm chủ xã hội

Thiết lập Nhà Nước công- nông ( Nhà nước Xã hội chủ nghĩa), thiết lập nền dân chủ XHCN để thực hiện quyền lực cửa đại đa

số nhân dân

Bản chất của nền dân chủ XHCN

02

Chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ rõ: Bản chất chính trị của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là sự lãnh đạo chính trị của giai cấp công nhân thông qua đảng của nó đối với toàn xã hội, nhưng không phải chỉ để thực hiện quyền lực và lợi ích riêng của giai cấp công nhân, mà chủ yếu là để thực hiện

quyền lực và lợi ích của toàn thể nhân dân, trong đó có giai cấp công nhân

Trong nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhân dân lao động là những người làm chủ những quan hệ chính trị trong xã hội Họ tham gia ngày càng đông đảo vào công việc quản lý nhà nước, quản

lý xã hội

a Bản chất chính trị

Khi bàn về quyền làm chủ của nhân dân trên lĩnh vực chính trị, Hồ Chí Minh cũng đã chỉ rõ: Trong chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa thì bao nhiêu quyền lực đều là của dân, bao nhiêu sức mạnh đều ở nơi dân, bao nhiêu lợi ích đều là vì dân Chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhà nước xã hội chủ nghĩa do đó thực chất là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân

Xét về bản chất chính trị, dân chủ xã hội chủ nghĩa vừa có bản chất giai cấp công nhân, vừa có tính chất nhân dân rộng rãi, tính dân tộc sâu sắc Do vậy, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa khác

về chất so với nền dân chủ tư sản ở bản chất giai cấp( giai cấp công nhân và giai cấp tư sản);

ở cơ chế nhất nguyên và cơ chế đa nguyên; một đảng hay nhiều đảng; ở bản chất nhà

nước(nhà nước pháp quyền xã hội và nhà nước pháp quyền tư sản)

b Bản chất kinh tế

 Về kinh tế, bản chất của nhà nước xã hội Chủ nghĩa chịu sự quy định của cơ sở kinh

tế của xã hội chủ nghĩa, đó là quan hệ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu

 Trước hết đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân về các tư liệu sản xuất chủ yếu; quyền làm chủ trong quá trình sản xuất kinh doanh, quản lý và phân phối, phải coi lợi ích kinh tế của người lao động là động lực cơ bản nhất có sức thúc đẩy kinh tế -

xã hội phát triển

 Bản chất kinh tế của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa khác với bản chất kinh tế của các

chế độ tư hữu, áp bức, bóc lột, bất công

c.Bản chất tư tưởng - văn hóa - xã hội

• Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa lấy hệ tư tưởng Mac-Leenin - hệ tư tưởng của giai cấp công

nhân, làm nền tảng chủ đạo

• Đồng thời, nó kế thừa phát huy những giá trị tinh thần văn hóa dân tộc; tiếp thu giá trị văn

hóa, văn minh nhân loại trên thế giới

• Nhân dân được làm chủ những giá trị văn hóa tinh thần; được nâng cao trình độ văn hóa,

có điều kiện để phát triển bản thân

• Trong nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có sự kết hợp hài hòa về lợi ích giữa cá nhân, tập thể

và lợi ích của toàn xã hội

• Dân chủ xã hội chủ nghĩa trước hết và chủ yếu được thực hiện bằng Nhà nước pháp

quyền xã hội chủ nghĩa, là kết quả hoạt động tự giác của nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân, dân chủ xã hội chủ nghĩa chỉ có được với điều kiện tiên quyết

là bảo đảm vai trò lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản

- Do vậy, dân chủ xã hội chủ

nghĩa và nhất nguyên về chính trị, đảm bảo vai trò lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản không loại trừ nhau mà ngược lại, chính

sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện cho dân chủ xã hội chủ nghĩa ra đời, tồn tại

và phát triển

Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của

chế độ ta, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước Xây dựng

và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm dân chủ được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở mỗi

cấp, trên tất cả các lĩnh vực Dân chủ gắn

liền với kỷ luật, kỷ cương và phải được thể chế hóa bằng pháp luật, được pháp

luật bảo đảm.

Trong công cuộc đổi mới, Đảng ta luôn nhấn mạnh nhân dân làm chủ là bản chất của chủ nghĩa xã hội, kiên định nguyên

tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, không

ngừng thúc đẩy đổi mới chính trị, xây dựng nền dân chủ xã

hội chủ nghĩa và đã đạt được những thành tựu to lớn.

Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong sạch, vững mạnh với tư cách điều kiện tiên quyết để xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Việt Nam

3

Xây dựng Nhà nước pháp quyền

xã hội chủ nghĩa vững mạnh với tư cách điều kiện để thực thi dân chủ

xã hội chủ nghĩa

4

Nâng cao vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội hội chủ nhà trong xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

phát huy quyền làm chủ của nhân dân

a) Những định hướng để xây dựng:

Những bất cập cần khắc

phục

03.2

của nhân dân chưa hoàn toàn

được tôn trọng và phát huy,

chưa có cơ chế đầy đủ bảo

đảm để nhân dân thực hiện

vai trò chủ thể của quyền lực.

 Việc phát huy dân chủ ngoài

xã hội còn nhiều hạn chế, một bộ phận nhân dân còn bức xúc, khiếu kiện phức tạp.

 Nguyên tắc “tập thể lãnh đạo,

cá nhân phụ trách” trên thực

tế ở một số nơi rơi vào hình thức, tình trạng lạm quyền, lộng quyền, quan liêu, cửa

quyền gây phiền hà.

Những hạn chế đó cần sớm được khắc phục để nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân và thực hành quyền làm chủ của nhân dân trong thực tiễn ngày càng

rộng rãi.

Cảm ơn thầy

và các bạn

đã lắng nghe