MỤC LỤC CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN NGÀNH XÂY DỰNG 3CHƯƠNG II: KHÁI QUÁT NHỮNG ẢNH HƯỞNG TIÊU CỰC CỦA NGÀNH NGHỀ XÂY DỰNG ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG - MỤC ĐÍCH CỦA BÀI TIỂU LUẬN 4 CHƯƠNG III:
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA KHOA QUẢN LÍ TÀI NGUYÊN - MÔI TRƯỜNG
BỘ MÔN: CON NGƯỜI VÀ MÔI TRƯỜNG
-o0o -ĐỀ TÀI TIỂU LUẬN:
TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC CỦA NGÀNH XÂY DỰNG
ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH
GVHD: HỒ THỊ NGỌC HÀ
Nhom 8
Trang 2MỤC LỤC CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN NGÀNH XÂY DỰNG 3
CHƯƠNG II: KHÁI QUÁT NHỮNG ẢNH HƯỞNG TIÊU CỰC CỦA NGÀNH NGHỀ XÂY DỰNG ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG - MỤC ĐÍCH CỦA BÀI TIỂU LUẬN 4
CHƯƠNG III: NGUỒN GỐC GÂY Ô NHIỄM ĐẾN CÁC LOẠI MÔI TRƯỜNG 8
CHƯƠNG IV: MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA NGÀNH XÂY DỰNG ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG
12
CHƯƠNG V: CÁC BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC 16
CHƯƠNG VI: KINH NGHIỆM VÀ BÀI HỌC RÚT RA TRONG QUÁ TRÌNH TÌM HIỂU VÀ
Trang 3CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
NGÀNH XÂY DỰNG
Tuy nhiên, để chúng ta định nghĩa chính xác thì có rất nhiều quan điểm
được đưa ra Trong đó, tổng hợp nhất có thể nhận định rằng xây dựng là
một quy trình thiết kế và thi công tạo nên các cơ sở hạ tầng hoặc các
công trình dân dụng, công trình công nghiệp Từ đó, chúng ta biết được
ngành xây dựng là lĩnh vực bao gồm tất cả các hoạt động liên quan đến
kỹ thuật thiết kế và thi công hạ tầng Không giống các lĩnh vực sản xuất
khác Ngành xây dựng thường nhắm đến những sản phẩm tại những địa
điểm dành cho từng đối tượng khách hàng riêng biệt Đó có thể là cá
nhân, hộ gia đình, tổ chức hoặc cả cộng đồng
xây dựng một ngôi nhà mới, một văn phòng được cải thiện hoặc bất kỳ
công trình xây dựng nào là cần thiết Có nhiều loại xây dựng khác nhau,
tùy thuộc vào dự án và loại công trình Các loại hình phổ biến nhất bao
gồm: nhà ở, thương mại và công cộng
Trang 4CHƯƠNG II: KHÁI QUÁT NHỮNG ẢNH
HƯỞNG TIÊU CỰC CỦA NGÀNH NGHỀ
XÂY DỰNG ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG
-MỤC ĐÍCH CỦA BÀI TIỂU LUẬN
dựng ngày càng trở thành một trong những ngành nghề, một lĩnh vực
không thể thiếu trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước Song,
ngành nghề và các công trình xây dựng cũng có nhiều tác động tiêu cực
đến với môi trường tự nhiên bên ngoài Theo Hội đồng “Công trình
Xanh” của Vương quốc Anh, lĩnh vực xây dựng sử dụng hơn 400 triệu
tấn vật liệu mỗi năm, nhiều trong số đó có tác động xấu đến môi trường
Theo nghiên cứu của Construction Products nói rằng các sản phẩm
được sử dụng trong một công việc xây dựng cụ thể cũng có thể có tác
động đến môi trường xung quanh, do quá trình "khai thác nguyên liệu
thô" Tương tự, ở Mỹ, một số công cụ và nguồn lực được sử dụng
thường xuyên bởi các công nhân hợp đồng và các công ty xây dựng,
chẳng hạn như hóa chất tại chỗ và thậm chí cả động cơ Diesel được sử
dụng bởi máy đào và xe tải, có thể "gây hại đáng kể cho sức khỏe cộng
đồng và môi trường", theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) Hơn
nữa, ngành công nghiệp xây dựng của Hoa Kỳ chiếm 160 triệu tấn,
tương đương 25%, phát sinh chất thải phi công nghiệp mỗi năm, theo
cơ quan này
chuyển vật tư và tập trung nhiều thiết bị thi công có sử dụng động cơ
ảnh hưởng tới sức khỏe của người dân trên một diện rộng quanh khu
vực thi công Trong vài năm trở lại đây, đã chứng kiến sự phát triển
một cách nhanh chóng từ các công trình tòa nhà chung cư, văn phòng
thương mại Xe tải cỡ lớn nườm nượp nối đuôi nhau chở phế thải, vật
liệu xây dựng ra vào các công trình Hệ lụy đi kèm là tình trạng ô
nhiễm nghiêm trọng tại các dự án này
Trang 5❖ Không chỉ bụi bẩn, tiếng ồn từ các công trình xây dựng ở đây
cũng trở thành nỗi ám ảnh của người dân Những người dân sinh sống
dọc tuyến đường này cho hay, các dự án khi ở giai đoạn đào móng, ép
cọc gây ra tiếng ồn rất khủng khiếp Trong khi đó, dự án xây dựng
thường nằm liền kề với nhà dân nên ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống
của họ
những tiếng máy móc, đóng móng cọc rồi sắt thép va đập vào nhau
khiến cuộc sống của người dân bị đảo lộn Dọc tuyến đường rác thải
được tập kết tràn lan gây ô nhiễm môi trường, mất cảnh quan đô thị và
bức xúc cho người dân
Trang 6❖ Theo quan sát, rác thải chủ yếu là vôi vữa, bê tông, bao bì, vật
liệu xây dựng từ công trường đã qua sử dụng Theo người dân sinh
sống, rác, phế thải xây dựng đã xuất hiện từ rất lâu Nguồn rác thải này
chủ yếu từ những công trình xây dựng được vận chuyển và đổ trộm
xuống đây Có thể thấy, ô nhiễm môi trường do sự phát triển của đô thị
đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân
mạnh, điều này sẽ chắc chắn có tác động bất lợi đến môi trường Chính
vì vây, mục đích của bài luận này là phân tích những nguyên nhân gây
ô nhiễm đến với các loại môi trường do chính ngành nghề, các công
Trang 7trình xây dựng trong quá trình hoạt động đã vô tình gây ra không ít tác
hại đến với môi trường Từ đó, ta có thể phát huy được các điểm mạnh,
khắc phục điểm yếu, nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức trong môi
trường ngày càng gay gắt đầy khó khăn Và cuối cùng, để có được
những biện pháp hiệu quả, bài tiểu luận này của nhóm chúng em sẽ đưa
ra những lựa chọn chiến lược giảm thiểu hợp lý nhất, góp phần vào sự
phát triển của đất nước trong ngành
Hà Nội thuộc top thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới (theo
Air Visual)
- GS Phạm Ngọc Đăng, phó chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và môi
trường Việt Nam chỉ rõ hai "thủ phạm" chính gây ô nhiễm không khí ở
- Ô nhiễm không khí rất nghiêm trọng với sức khỏe, nhưng "nguy hiểm
nhất là bụi mịn PM2.5, bụi này siêu nhỏ, có thể đi sâu vào trong cơ thể
và gây ra nhiều bệnh tật, kể cả ung thư" - Ông Đăng chia sẻ
- GS Đăng nêu số liệu dẫn chứng nguồn gây ô nhiễm không khí khoảng
40% từ hoạt động giao thông, 16% từ hoạt động xây dựng Hoạt động
giao thông làm phát sinh bụi mịn PM2.5, còn xây dựng gây ra bụi có
kích cỡ lớn hơn là PM10 nhưng khi rơi xuống đường phố, xe cộ chạy
qua lại cũng làm bào mòn bụi PM10 thành mụi mịn
- Ngoài ra, số liệu nguồn gây ô nhiễm thứ cấp chiếm khoảng 35%
nhưng cũng từ hoạt động xây dựng như xây nhà mới, phá nhà cũ, đào
đường, đào hè, xây dựng cầu cống… vì quá trình thi công ở Việt Nam
đều không có ý thức bảo vệ môi trường
Trang 8CHƯƠNG III: NGUỒN GỐC GÂY Ô
NHIỄM ĐẾN CÁC LOẠI MÔI TRƯỜNG
+Theo nghiên cứu mới của blog xây dựng BIMhow, lĩnh vực xây dựng
đóng góp vào 23% ô nhiễm không khí, 50% biến đổi khí hậu, 40% ô
nhiễm nước uống và 50% chất thải chôn lấp Trong nghiên cứu riêng
biệt của Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ (USGBC), ngành xây dựng
chiếm 40% năng lượng sử dụng trên toàn thế giới, với ước tính đến
năm 2030 lượng khí thải từ các tòa nhà thương mại sẽ tăng 1,8%
→ Ô nhiễm là vấn đề mà ngành xây dựng không thể bỏ qua Các loại ô
nhiễm môi trường chính mà chúng ta cần để tâm đến là không khí, đất,
nước và tiếng ồn
1 Ô nhiễm môi trường không khí:
- Không khí là môi trường bị ảnh hưởng nặng nề nhất, ngành xây dựng
tác động đến không khí qua:
+Sử dụng nhà máy và phương tiện tại chỗ: Điều này phụ thuộc vào
các hoạt động của địa điểm nhưng có thể bao gồm máy móc như máy
cắt, máy ủi và máy xúc Nhà máy và máy móc được sử dụng tại các
công trường xây dựng không được chính phủ quy định ở mức độ như
các phương tiện khác Do quy mô của nhiều công trình xây dựng, thiết
bị thường xuyên chạy lâu ngày gây ô nhiễm Khi rất nhiều máy móc
Trang 9hạng nặng này và các phương tiện khác trên công trường hoạt động
bằng động cơ diesel, chúng thải các chất ô nhiễm vào không khí Điều
này bao gồm các khí carbon monoxide, carbon dioxide, nitơ oxit và
hydrocacbon
+Giải phong mặt bằng và phá dỡ: Do đất thường phải được giải
phóng mặt bằng và tạo điều kiện thích hợp cho việc xây dựng, nên quá
trình này phải được thực hiện theo cách đảm bảo tác động đến môi
trường ở mức tối thiểu nhất có thể Cũng như việc xây dựng các tòa nhà,
lượng bụi cao được tạo ra khi đất bị xáo trộn và các tòa nhà hiện có bị
phá bỏ
+ Hoa chất: Có khả năng bạn sẽ sử dụng hóa chất độc hại trên các
công trường xây dựng Điều này có thể bao gồm sơn, keo, dầu, chất pha
loãng và nhựa, tất cả đều tạo ra hơi độc
+ PM 10: Những lượng lớn bụi xây dựng từ xi măng, bê tông, silica và
gỗ này được phân loại chung là PM 10 PM10 là vật chất hạt có đường
kính nhỏ hơn hoặc bằng 10 micromet mà mắt thường không nhìn thấy
được Khí thải động cơ diesel của nhà máy và các phương tiện giao
thông khác cũng là nguyên nhân góp phần lớn vào việc phát thải khí
PM10 tại các công trường xây dựng Cụ thể, chất này được gọi là vật
chất hạt diesel (DPM) và chứa sunfat và silicat làm tăng thêm các chất
ô nhiễm trong khí quyển
2 Ô nhiễm môi trường nước:
Trang 10*Ghi chú: Có thể hiểu "nước chảy tràn" là khi nước chảy từ chỗ cao đến chỗ thấp không theo một tuyến dẫn nước
nhất định nào cả, một số ví dụ như sau:
1 Nước lũ cao vượt bờ sông/đê sông sẽ chảy tràn bờ trên mặt đất, ruộng, đường
2 Nước mưa trước khi chảy vào hệ thống thoát nước (có lòng dẫn theo hướng nhất định) thì chảy tràn trên bề mặt là
chỗ cao đến chỗ thấp.
- Nước ở bề mặt chảy tràn và mạch nước ngầm gần công trường xây
dựng bị ô nhiễm do các vật liệu khác nhau được sử dụng trong công
trình xây dựng Như đã mô tả về ô nhiễm không khí ở trên, các chất gây
ô nhiễm xây dựng sau đây có thể gây ô nhiễm nước: VOC (Volatile
Organic Compound), sơn, keo, dầu diesel, các hóa chất độc hại khác và
xi măng Tác động tức thì là tạo ra độ đục trong nước chảy, nước ngầm
và bề mặt bị ảnh hưởng (vì một số nước chảy tràn có thể ngấm vào bề
mặt dưới lớp nước ngầm
- Trên thực tế, cả nước ngầm bên dưới nhà chúng ta và nước chảy bề
mặt gần nhà chúng ta đều có thể tạo thành một nguồn ô nhiễm phát ra
từ các công trường xây dựng Động vật và vật nuôi trong nhà có thể
uống nước bị ô nhiễm và đất cũng có thể bị ô nhiễm Ngoài ra, một khi
nước ngầm bên dưới nhà chúng ta bị ô nhiễm, nó có thể ảnh hưởng đến
ta theo những cách sau: thông qua việc tiêu thụ trực tiếp nếu bạn sử
dụng nước từ giếng nước và gián tiếp bằng cách ảnh hưởng đến chất
lượng không khí trong nhà của bạn (sự xâm nhập hơi của các chất ô
nhiễm bay hơi từ nước)
→ Nhìn chung, ô nhiễm nước từ các công trường xây dựng được đánh
giá thấp và có khả năng gây ra các vấn đề môi trường nghiêm trọng
dòng chảy từ công trình xây dựng Các chất ô nhiễm có thể xâm nhập
vào hệ thống nước theo một số cách, chẳng hạn như qua cống rãnh,
thấm vào đất hoặc chảy trực tiếp ra sông hoặc hồ
3 Ô nhiễm tiếng ồn:
- Không giống như các ngành công nghiệp nói chung, hoạt động xây
dựng không phải lúc nào cũng diễn ra ở một địa điểm và nhất là các
công trình xây dựng ngoài trời thường gây ra tiếng ồn từ việc di chuyển
máy móc, thiết bị, âm thanh từ hoạt động của máy móc, công nhân xây
dựng
- Sự khó chịu của tiếng ồn trong tòa nhà sẽ tăng lên nếu các yếu tố cấu
trúc bên trong tòa nhà cũng không thể hiện bất kỳ khả năng chống lại
Trang 11tiếng ồn Người ta thấy rằng sự truyền tiếng ồn bị chặn lại khi nó đi qua
các bức tường, sàn nhà, cửa sổ, trần nhà và cửa ra vào của tòa nhà
- Một nghiên cứu cho thấy khoảng cách giữa các đinh tán sẽ làm tăng
khả năng truyền âm thanh của căn phòng Giả sử sự gia tăng từ 2 đến 5
decibel STC được xác định đối với đinh tán cách nhau 24 inch so với
đinh tán cách nhau 16 inch
4 Ô nhiễm môi trường đất:
- Ô nhiễm đất là khi nồng độ các chất ô nhiễm trong đất cao hơn so với
tự nhiên, đặc biệt là do tác động của các hoạt động xây dựng trước đây
đã được thực hiện trên địa điểm và do đó đã tác động đến lớp đất bên
dưới Việc xây dựng các tòa nhà và đường phố cũng góp phần gây ra
việc xói mòn đất, chúng không cho phép nước lưu thông bình thường
Thay vào đó, nước chảy ra làm ngập các vùng đất lân cận, tăng tốc độ
xói mòn ở những khu vực đó
- Đất tại một công trường xây dựng có thể bị ô nhiễm do vận chuyển,
sau đó là sự lắng đọng của các chất gây ô nhiễm xây dựng, cũng như
nước chảy tràn các chất gây ô nhiễm trong xây dựng Đất có thể tạo
thành bể chứa các chất ô nhiễm và một số chất ô nhiễm có thể tích tụ
trong đất và tồn tại trong thời gian lâu dài
- Tác động đến môi trường đất do chất thải sinh hoạt của công nhân,
chất thải xây dựng và dầu mỡ từ các thiết bị máy móc xây dựng tại
công trường: Trong suốt thời gian san nền và chuẩn bị xây dựng công
trình, tại khu vực công trường sẽ phát sinh ra lượng rác thải và nước
thải sinh hoạt của công nhân xây dựng từ các khu lán trại; các chất thải
xây dựng dư thừa hoặc thất thoát ra môi trường khi thi công; dầu mỡ từ
các loại ô tô, máy xây dựng có động cơ…
- Đối với dự án có thảm thực vật chủ yếu là thảm phủ nông nghiệp, xen
lẫn rừng trồng phải chặt phát quang thảm thực vật, dọn dẹp, san ủi mặt
Trang 12CHƯƠNG IV: MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG
CỦA NGÀNH XÂY DỰNG ĐỐI VỚI MÔI
TRƯỜNG
1 Ô nhiễm môi trường không khí:
●Người lao động:
- Nghiên cứu về PM 10 đã chỉ ra rằng nó có thể xâm nhập sâu vào phổi
của những người hít phải không khí ô nhiễm Đối với những nhân viên
làm việc thường xuyên trên các công trường xây dựng, do đó có nhiều
nguy cơ họ bị các biến chứng về sức khỏe Chất lượng không khí kém
do ô nhiễm có thể gây ra các vấn đề sức khỏe sau:
- Thật vậy, 56% các ca ung thư nghề nghiệp ở nam giới là trong ngành
xây dựng Điều này bao gồm ung thư trung biểu mô, một loại ung thư
phát triển trên niêm mạc phổi và ngực và nguyên nhân duy nhất được
biết đến là tiếp xúc với amiăng Tiếp xúc thường xuyên với bụi và sợi,
chẳng hạn như silica và amiăng, cũng như khói và khí thải ra từ xe cộ
Trang 13và máy móc giải thích tại sao ung thư phổi đặc biệt phổ biến ở những
công nhân xây dựng Thật vậy, những người làm việc trong ngành xây
dựng có khả năng tiếp xúc với từ 15 đến 20 chất gây ung thư do kết quả
của các hoạt động công việc thông thường
●Cư dân địa phương:
Những người sống gần các địa điểm xây dựng cũng có thể bị ảnh
hưởng của ô nhiễm không khí Mặc dù người dân địa phương sẽ không
ở gần các chất gây ô nhiễm như công nhân, nhưng họ có thể phải chịu
ảnh hưởng của chất lượng không khí kém rất lâu sau khi dự án hoàn
thành PM 10 và các chất ô nhiễm không khí khác được lan truyền theo
gió đến khu vực xung quanh và sau đó có thể lắng xuống Ở đây, cư
dân thường vô tình hít phải chúng và sau đó có thể bị ho hoặc khó thở
như một hậu quả ngắn hạn
●Môi trường:
Cũng như những hậu quả đối với sức khỏe con người, bạn cần nhận
thức được tác động của ô nhiễm không khí đối với môi trường Các
công trường xây dựng chịu trách nhiệm cho 14,5% PM 2.5 (vật chất hạt
có đường kính 2,5 micromet) và 8% lượng khí thải PM 10 Phần lớn
trong số này đến từ máy móc xây dựng và máy phát điện chạy bằng dầu
diesel, với 1% đại diện cho bụi từ các hoạt động tại công trường như
phá dỡ Cả thực vật và động vật đều đấu tranh để phát triển do sự ô
nhiễm này, gây mất đa dạng sinh học và phá vỡ chuỗi thức ăn
2 Ô nhiễm môi trường nước:
Trang 14●Con người:
Các chất ô nhiễm từ các công trường xây dựng có thể ngấm vào mạch
nước ngầm Việc xử lý nước ngầm khó hơn nhiều so với nước bề mặt
và do đó, là nguồn nước uống của con người, có nguy cơ một số hóa
chất có thể bị tiêu thụ Các chất ô nhiễm hóa học như asen và thủy ngân
có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm cả ung thư,
nếu ăn phải qua nguồn nước bị ô nhiễm
●Môi trường:
Nước bị ô nhiễm bởi các chất ô nhiễm do ngành xây dựng tạo ra gây
nguy hiểm nghiêm trọng cho môi trường Một khi ô nhiễm đã xâm nhập
vào hệ thống nước, nó có thể gây hại hoặc giết chết cá và động vật sống
trong đó hoặc uống từ nó Điều này có thể phá vỡ toàn bộ hệ sinh thái
của động vật, thực vật, vi khuẩn và nấm, khiến nhiều loài bị thiệt hại
- Nếu không có kế hoạch cẩn thận, các sự cố ô nhiễm nước nghiêm
trọng có thể rất dễ phát sinh trên các công trường xây dựng, đặc biệt là
với thời tiết ẩm ướt mà chúng ta thường xuyên phải đối mặt
- Đã có rất nhiều ví dụ trong ba năm qua về các công ty và tổ chức đã
áp dụng cách tiếp cận ít cứng rắn hơn để quản lý nước, không tuân theo
các hướng dẫn tăng án, trong một số trường hợp dẫn đến tiền phạt vượt
quá một triệu bảng Anh Tuyên bố lập trường theo quy định của Cơ
quan Môi trường "Tạm thời khử nước từ các công trình đào xuống nước