Tiểu luận nguyên tắc mặc cả thú tội trong pháp luật tố tụng hình sự hoa kỳ

Nguyên tắc này được ghi nhận cụ thể tại điều 11 Nguyên tắc tố tụng hình sự Hoa Kỳ: “Tòa án không được tham gia vào những cuộc thảo luận giữa bên luật sự biện hộ và công tố viên khi họ “m

B NỘI DUNG 3

I Khái quát chung 3

1 Khái niệm 3

2 Đặc điểm 3

II Các chủ thể tiến hành “mặc cả thú tội” 4

1 Công tố viên 4

2 Bị cáo 4

3 Luật sư bị cáo 5

III Cách thức và nội dung tiến hành 5

1 Giai đoạn tiến hành 5

2 Nội dung tiến hành 6

IV Ý nghĩa của nguyên tắc “Mặc cả thú tội” trong pháp luật Hoa Kỳ 7

1 Ý nghĩa với hệ thống tố tụng ở Hoa Kỳ 7

2 Những tiêu cực của nguyên tắc mặc cả thú tội 8

C KẾT LUẬN 10

D ANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

A MỞ ĐẦU

Mỗi quốc gia đều có những quy định khác nhau về các lĩnh vực luật, trong đó có luật hình sự Nếu tại Việt Nam hầu hết các

vụ án hình sự đã được khởi tố đều được đưa ra xét xử thì tại Hoa Kỳ,ở cả cấp độ bang và liên bang, ít nhất 90 phần trăm số vụ hình

sự không bao giờ bị xét xử Sở dĩ có sự khác biệt trên là vì trước ngày xử án, giữa công tố và luật sư bên bị đã có sự thương lượng

về những lời buộc tội chính thức sẽ được đưa ra và nội dung bản

án mà bang sẽ khuyến nghị với tòa án Trên thực tế sẽ có cam kết

về một hình thức khoan dung để đổi lấy lời khai tự nhận tội Hay

có thể nói theo cách khác là trong tố tụng hình sự Hoa Kỳ có một nguyên tắc được áp dụng rộng rãi, là đặc trưng của hình sự Hoa

Kỳ và cũng chính là nguyên nhân của sự khác biệt vừa nêu trên

Đó là việc áp dụng rộng rãi nguyên tắc “ Mặc cả thú tội” Để làm

rõ nguyên tắc trên và những ảnh hưởng của nó với tố tụng hình sự Hoa Kỳ em xin được lựa chọn đề tài:

B NỘI DUNG

I Khái quát chung

1 Khái niệm

Nguyên tắc Mặc cả thú tội được áp dụng rộng rãi trong hình

sự Hoa Kỳ, thậm chí được xem là nét đặc trưng của mô hình tố tụng này Tuy nhiên không có khái niệm cụ thể nào về nguyên tắc này

Nguyên tắc này được ghi nhận cụ thể tại điều 11 Nguyên tắc

tố tụng hình sự Hoa Kỳ: “Tòa án không được tham gia vào những cuộc thảo luận giữa bên luật sự biện hộ và công tố viên khi họ

“mặc cả thú tội”, nhưng các bên phải công bố điều đó tại tòa công khai” 1

Tuy nhiên có thể hiểu một cách đơn giản nhất, “Mặc cả thú tội” là sự thỏa thuận giữa công tố viên , bị cáo và luật sự biện hộ của họ cho phép bị cáo nhận tội để đổi lấy một vài sự nhượng bộ như giảm lời buộc tội hoặc đưa ra mức án khoan dung hơn Có thể xem mặc cả thú tội như một cơ hội được giảm nhẹ mức án và chi phí luật sư cho người bị buộc tội Ngoài ra Công tố viên cũng thông qua hoạt động này, công tố viên cũng thực hiện quyền tự quyết của mình bằng sự trao đổi thương lượng giữa các bên Hoạt động áp dụng nguyên tắc mặc cả thú tội không chỉ đem lại những lợi ích nhất định cho người bị cáo buộc mà còn cả phía nhà nước trước các thủ tục tố tụng

2.Đặc điểm

Nhiều tài liệu cho rằng mặc cả thú tội được xem như thủ tục rút gọn của pháp luật hình sự Hoa Kỳ, tuy nhiên thực tế chứng

1 Phương thức hoạt động của tòa án Mỹ - Tạp chí điện tử của bộ Ngoại giao Hoa Kỳ , số2 tập 4 háng 9/1999

minh mặc cả thú tội mặc dù làm gọn nhẹ đi rất nhiều các thủ tục

tố tụng nhưng bản chất không phải là một thủ tục rút gọn Đây là

sự thảo luận, trao đổi và thương lượng giữa hai bên có sự nhượng

bộ lẫn nhau để đạt được những mục đích nhất định Có thể thấy

rõ thông qua các đặc điểm của nguyên tắc này:

Thứ nhất, mặc cả thú tội không được tham gia bởi tòa

án Không tham gia ở đây hiểu theo quy định tại điều 11 về nguyên tắc tố tụng hình sự Hoa Kỳ là không tham gia vào sự thương lượng giữa các bên Sau khi Công tố viên, bị cáo và luật sư biện hộ của bị cáo thảo luận, thương lượng xong sẽ công bố sự thương lượng này tại phiên tòa và tòa án có quyền chấp nhận hoặc bác bỏ sự thương lượng này Nhưng xét về nội dung cuộc thương lượng không được có sự tác động của tòa án

Thứ hai, mặc cả thú tội chỉ diễn ra khi có sự đề nghị của

bị cáo xuất phát từ sự tự nguyện hoặc thông qua lời khuyên của luật sư biện hộ Sự tự nguyện của bị cáo phải được thể hiện rõ trong quá trình mặc cả thú tội

Điều này có nghĩa rằng bị cáo phải được cảnh báo về những hậu quả của việc tự nhận tội (chẳng hạn, bị cáo khước từ mọi cơ hội thay đổi ý kiến vào một thời điểm sau đó), rằng bị cáo phải có đầu óc bình thường và như một bang đã nêu rằng “Rõ ràng là bị cáo phải không chịu ảnh hưởng của bất kỳ sự đe dọa hay thuyết phục nào, hay hy vọng hão huyền sẽ được tha thứ khiến anh ta

Thứ ba, mặc cả thú tội làm giảm bớt gánh nặng về pháp

lý cho tố tụng Hoa Kỳ

2 Chương 5 – Khái quát chung về hệ thống pháp luật Hoa KỲ - Vũ Thế Hùng , Hồng Hạnh, Minh Nguyệt (dịch), NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội 2006

Pháp luật tố tụng hình sự Hoa Kỳ không quy định về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, kèm theo đó các thủ tục tố tụng phức tạp, rườm rà khiến việc giải quyết vụ án có thể kéo dài đến mấy năm, riêng thủ tục lựa chọn bồi thẩm đoàn đã có thể kéo dài cả tháng trời Việc giải quyết bằng thủ tục mặc cả thú tội vừa giảm thiểu được chi phí tố tụng, sự quá tải cho đội ngũ giải quyết

và vẫn đảm bảo được đòi công lý của xã hội

II Các chủ thể tiến hành “mặc cả thú tội”

Theo quy định về các nguyên tắc tố tụng tại điều 11 về việc mặc cả thú tội, khi tiến hành mặc cả thú tội bao gồm các chủ thể sau:

1 Công tố viên

Công tố viên đại diện cho quyền lực nhà nước thực hiện quyền truy tố đối với người bị buộc tội Với tư cách là một người được bầu hoặc bổ nhiệm, Công tố viên được xem là người có quyền lực nhất trong hệ thống tư pháp hình sự Công tố viên thực hiện quyền tự quyết không bị ràng buộc, có quyền quyết định ai

là người bị truy tố, đưa ra những lời buộc tội với người bị truy tố,

có bỏ qua lời buộc tội hay không , có cần thực hiện việc mặc cả thú tội hay không và thực hiện việc truy tố như thế nào Có ba vấn

đề chính mà quyền tự quyết của Công tố viên được thể hiện rõ nhất là: quyết định đưa ra lời buộc tội, quyết định bãi bỏ lời buộc tội và mặc cả thú tội

Quyết định truy tố được đảm bảo khi có đủ các chứng cứ pháp lý để đảm bảo cho việc truy tố về hình sự.Ngoài ra Công tố viên còn có thể bỏ qua các vụ án có chứng cứ yếu ngay từ đầu vào và giảm các vụ án nghiêm trọng xuống ít nghiêm trọng để nhằm giải quyết thông qua mặc cả thú tội Ngoài ra có thể thấy

các Công tố viên ở Hoa Kỳ phần lớn sẽ chỉ truy tố khi có đủ khả năng để xé xử, bao gồm cơ sở truy tố, điều tra của cảnh sát và đối chứng với luật sư

Như vậy việc mặc cả thú tội được diễn ra hay không phụ thuộc rất lớn vào Công tố viên Phần lớn các Công tố viên sẽ khéo léo sử dụng mặc cả thú tội để đạt được những mục đích pháp lý nhất định như đã nêu ở trên Công tố viên cũng là một bên cố định trong khi mặc cả thú tội, Công tố viên và luật sư sẽ thảo luận

và đưa ra những thỏa thuận có lợi nhất cho cả hai bên, nghĩa là công tố viên sẽ giảm bớt một số truy tố nào đó để đổi lấy sự nhận tội của người bị buộc tội (bị cáo) Trong quá trình mặc cả thú tội công tố viên hoàn toàn độc lập và không chịu bất kỳ sự chi phối nào

2 Bị cáo

Bị cáo là người bị công tố viên buộc tội và có khả năng sẽ diễn ra phiên tòa xét xử Bị cáo khi đứng trước lời cáo buộc của Công tố viên, những chứng cứ bất lợi cho mình có thể tự mình hoặc bằng sự tư vấn của luật sư bào chữa, có quyền đồng ý thỏa thuận nhận tội với phía Công tố viên để đổi lấy những lợi ích khác như một cáo buộc ít nghiêm trọng hơn và một hình phạt khoan hồng hơn

Dù bằng cách nào thì bị cáo phải thể hiện được sự tự nguyện của bản thân khi thực hiện mặc cả thú tội Trước khi thẩm phán chấp nhận sự mặc cả thú tội này hay nói cách khác là lời khai nhận tội, bị cáo hoàn toàn có thể rút lại lời khai nhận tội của mình

và ra tòa

Tuy nhiên trường hợp này rất ít khi xảy ra, Trong khi tòa bác

bỏ sự nhận tội, với các trường hợp này bị cáo thường nhận được

sự đồng tình của tòa án và bồi thẩm đoàn nên họ thường tận dụng

cơ hội này để thoát tội

3 Luật sư bị cáo

Người bị buộc tội, bị cáo ở Hoa Kỳ có quyền hiến định có luật

sư bào chữa hay nói cách khác là quyền được đại diện bởi một luật sư Có ba cách để bảo chữa là thuê luật sư, sử dụng dịch vụ pháp lý cho người nghèo và tự đại diện cho chính mình ở tòa Thông thường một người sẽ tự đại diện cho chính mình khi người

đó từ bỏ quyền lợi có người đại diện thay Các bị cáo không đủ tiền thuê luật sư riêng cho mình, theo quy định của pháp luật thì tòa án được yêu cầu phải cung cấp cho họ đại diện pháp lý do Chính phủ chi trả nếu bản án có thể là phạt tù hoặc tạm giam

Với mô hình tố tụng tranh tụng, luật sư được xem như bên đối trọng và là “đối thủ” của Công tố viên Trách nhiệm của họ là đưa vụ án của bên công tố ra chứng minh theo quan điểm của mình Luật sư biện hộ sẽ tiến hành xem xét tính đáng tin của các nhân chứng cả hai bên, thái độ cộng đồng đối với tội phạm đã gây

ra và với bị cáo, từ đó đưa ra lời khuyên tốt nhất cho thân chủ của mình Thông thường khi nhận thấy khả năng trắng án của thân chủ là rất thấp, luật sư biện hộ sẽ đưa ra lời khuyên nhận tội để đổi lấy sự cáo buộc nhẹ hơn và mức án khoan hồng hơn

Quá trình mặc cả thú tội trên thực tế thường sẽ chỉ có sự tham gia của luật sư biện hộ và Công tố viên Việc mặc cả thú tội

sẽ diễn ra khi có được sự đồng ý của bị cáo, luật sư biện hộ mới bắt đầu làm việc với bên công tố Công tố viên không gặp trực tiếp bị cáo để thương lượng mà thông qua sự làm việc với luật sư bào chữa để đạt được sự thỏa thuận với bị cáo Luật sư bào chữa lúc này sẽ đóng vai trò trung gian cho việc thỏa thuận, luật sư sẽ

cố gắng thuyết phục bị cáo đồng ý với thỏa thuận nhận tội cùng

với đó thương lượng với công tố để đmả bảo được thân chủ của mình hưởng được những lợi ích tốt nhất từ việc thỏa thuận nhận tội

III Cách thức và nội dung tiến hành

1 Giai đoạn tiến hành

Mặc cả thú tội được xem như một bước trong các giai đoạn trong tố tụng hình sự Hoa Kỳ Mặc cả thú tội được diễn ra ở giai đoạn tiền xét xử Mặc cả thú tội, thủ tục này đã được diễn ra đồng thời tại phiên trình diện đầu tiên Nghi phạm sẽ được hỏi có nhận tội hay không? Nếu nghi phạm nhận tội thì thẩm phán sẽ kết tội

và đưa ra mức án Nếu nghi phạm không nhận tội thì phiên điều trần sơ bộ sẽ được tiến hành

Như đã nói ở trên tại tòa án, khi công bố lời thú tội và sự thỏa thuận giữa hai bên, tòa án có quyền chấp nhận sự thỏa thuận đó hoặc không chấp nhận sự thỏa thuận

Địa điểm tiến hành mặc cả thú tội có thể rất đa dạng Những cuộc thương lượng giữa công tố và luật sư bào chữa không được thực hiện ở tòa án công khai do một luật gia trung gian chủ trì và không phải để cho tất cả mọi người quan sát Thay vào đó, những cuộc thương lượng này có thể diễn ra bên tách cà phê trong một quán cà phê ở tầng hầm trụ sở tòa án nơi mà lương tâm của hai

2 Nội dung tiến hành

Khi tiến hành mặc cả thú tội thông thường bị cáo sẽ nhận tội

để nhận được sự giảm nhẹ cáo trạng và hình phạt khoan hồng hơn cụ thể bao gồm các thỏa thuận như sau:

3 Chương 5 – Khái quát chung về hệ thống pháp luật Hoa KỲ - Vũ Thế Hùng , Hồng Hạnh, Minh Nguyệt (dịch), NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội 2006

Thứ nhất, giảm cáo trạng.

Hình thức thỏa thuận phổ biến nhất giữa công tố và bên bị là giảm cáo trạng xuống một mức đỡ nghiêm trọng hơn so với những

gì mà bằng chứng đưa ra Điều này làm cho những khả năng kết

án tội phạm bị giảm đi đáng kể Ngoài ra bị cáo thường tự nhận cáo trạng để tránh mang tiền án của một tội nhơ nhuốc cho xã hội Thường luật sư biện hộ sẽ xem xét mức phản ứng của xã hội với các loại tội này để tư vấn cho thân chủ của mình Ngoài ra việc tự nhận tội thông thường nếu bằng chứng có thể chứng minh tội nghiêm trọng, với mong muốn tránh bị buộc về tội nghiêm trọng, bị cáo sẽ sẵn sàng nhận bất kỳ tội ít nghiêm trọng hơn mà Công tố viên đưa ra việc vướng vào hồ sơ trọng tội, cũng là để tránh hình phạt của các tội nặng hơn

Thứ hai, xóa cáo trạng tăng nặng

Ở pháp luật Hoa Kỳ, hình thức xóa cáo trạng tăng nặng có 2 biến thể Công tố viên có thể thỏa thuận không khởi tố “theo chiều dọc” , không đưa ra những cáo buộc nghiêm trọng hơn chống lại cá nhân đó Có nghĩa là, có thể người bị buộc tội đang bị cáo buộc bởi nhiều tội khác nhau và nếu thực hiện việc thương lượng họ sẽ không bị công tố viên cáo buộc về các tội nặng hơn

mà chỉ giữ một cáo buộc nhẹ nhất

Hoặc Công tố viên có thể bác bỏ những cáo trạng bổ sung đối với cùng một tội danh mà bị cáo đang bị cáo buộc Lý giải đơn giản về việc xóa cáo trạng tăng nặng “theo chiều ngang” có thể hiểu là bị cáo đang bị cáo buộc bởi một tội và khi thực hiện mặc

cả thú tội, bị cáo sẽ được xóa bớt tình tiết tăng nặng trong tội bị cáo buộc

Điển hình hình thức thương lượng lời khai này là thỏa thuận

mà trong đó điều khoản phạm tội nhiều lần được xóa khỏi bản cáo trạng Ở cấp độ liên bang và tại nhiều bang, một người bị đánh giá là phạm tội thường xuyên khi bị kết án lần thứ ba về một trọng tội tại bất cứ nơi nào ở Mỹ Bản án bắt buộc cho phạm tội thường xuyên là tù chung thân Ở các tòa án bang, lời buộc tội đối với phạm tội thường xuyên thường được xóa bỏ để đổi lấy lời khai

Một thương lượng lời khai khác thuộc loại này là thỏa thuận

mà trong đó những cáo trạng ở các tòa án khác nhau được hợp nhất tại một tòa án để các bản án được thi hành cùng một lúc Do những cáo trạng và quyết định của phiên tòa sơ bộ được lưu giữ ở nhiều khu vực tài phán nên chúng được đưa vào sổ ghi án xét xử trong một hệ thống luân phiên Điều này có nghĩa là một bị đơn bị cáo buộc bốn điểm giả mạo và tội danh sở hữu công cụ giả mạo

có thể bị đưa vào sổ ghi án của năm tòa án khác nhau Nhìn chung, việc chuyển tất cả những cáo trạng của một người cho tòa

án đầu tiên được liệt kê là tập quán phổ biến ở những địa hạt có

hệ thống nhiều tòa án như vậy Điều này mang lại cho thẩm phán chủ tọa quyền tự quyết cho phép tất cả những bản án của bị đơn được thực hiện cùng một lúc

Thứ ba, thương lượng hình phạt

Ngoài hai hình thức trên, bị cáo thường tự nhận tội để đổi lấy sự thỏa thuận về việc Công tố viên sẽ yêu cầu thẩm phán đưa ra bản án nhẹ hơn Việc thương lượng ở cấp bang, thông thường Công tố viên sẽ đưa ra lời hứa, lời cam kết về việc bị cáo

sẽ được nhận bản án công bằng cụ thể và bị cáo tin rằng thẩm phán sẽ chấp nhận đề nghị đó của công tố viên Sự thỏa thuận

4 Chương 5 – Khái quát chung về hệ thống pháp luật Hoa KỲ - Vũ Thế Hùng , Hồng Hạnh, Minh Nguyệt (dịch), NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội 2006

này dựa trên thực thể về nguồn lực hạn chế của hệ thống pháp lý.

Và thực tế thẩm phán sẽ chấp nhận vì nếu thẩm phán không chấp thuận thì niềm tin của công tố sẽ nhanh chóng giảm sút và nhiều

bị đơn đã tự nhận tội sẽ bắt đầu bào chữa vô tội và giành lấy cơ hội của họ tại tòa án Kết quả có thể là án nợ đọng trong sổ ghi án của tòa ngày càng tăng lên, tràn ngập hệ thống pháp lý và làm nó

bị ngưng trệ

IV Ý nghĩa của nguyên tắc “Mặc cả thú tội” trong pháp luật Hoa Kỳ

1 Ý nghĩa với hệ thống tố tụng ở Hoa Kỳ

Mặc cả thú tội là nguyên tắc được sử dụng rộng rãi tại Hoa

Kỳ, chứng tỏ nguyên tắc có tác động đáng kể đối với nền tư pháp nơi này Chưa kể đến những mặt tiêu cực còn gây nhiều tranh cãi thì phải thừa nhận rằng nguyên tắc này đã và đang mang lại nhiều lợi ích cho qua trình tố tụng

Đối với hệ thống tư pháp của Hoa Kỳ, mặc cả thú tội được xem như biện pháp giảm áp lực lên nguồn nhân lực hạn hẹp, giảm thiểu chí phí tố tụng, tập trung nhiều nhân lực và công sức cho những vụ trọng tội hơn, mặt khác việc gọn nhẹ các thủ tục tố tụng mà vẫn đáp ứng được sự đòi hỏi của dư luận xã hội Việc áp dụng nguyên tắc mặc cả thú tội cũng làm giảm sự tồn đọng của

án xuất phát bởi sự rườm rà trong hệ thống tố tụng, và người ta cũng tin rằng khi áp dụng nguyên tắc này thẩm phán, cảnh sát cũng sẽ có nhiều thời gian để tập trung cho những công việc quan trọng hơn

Đối với phía công tố viên, việc áp dụng mặc cả thú tội cũng được xem như một sự buộc tội chắc chắn đối với bị cáo Bới trước khi đưa ra xét xử dù chứng cứ có chắc chắn đến đâu vẫn không