Là một loại hình nghệ thuật tổng hợp, lựa chọn những xung đột trong đời sống làm đối tượng mô tả, thường được viết ra để diễn.. Vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt được viết dựa trên:A
Trang 4I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả Lưu Quang Vũ
- Sống trong thời kỳ kinh tế đất nước nhiều khó khăn.
- Người nghệ sĩ đa tài: viết thơ, vẽ tranh, nặn tượng, viết tiểu luận, kịch…
- Kịch là phần đóng góp đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ.
Một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại.
(1948 – 1988)
Trang 5Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh
Trang 71 Dòng nào sau đây nêu đúng khái niệm thể loại Kịch (Kịch bản văn
học) đã học trong chương trình Ngữ Văn lớp 11?
A Tiêu biểu cho loại trữ tình, chú trọng đến cái đẹp, cái thi vị trong đời sống tâm hồn con người.
B Tiêu biểu cho loại tự sự, phản ánh sự thật đời sống trong tính khách quan; thường có cốt truyện, nhân vật, sự kiện
C Là một loại hình nghệ thuật tổng hợp, lựa chọn những xung đột
trong đời sống làm đối tượng mô tả, thường được viết ra để diễn.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Lựa chọn đáp án đúng:
Trang 82 Thể loại Kịch gồm có những đặc trưng nào?
A Xung đột kịch và giải quyết xung đột kịch
Trang 9Viết năm 1981, ra mắt năm 1984.
Một số cảnh trong vở Hồn Trương Ba da hàng thịt của Nhà hát kịch Việt Nam.
Trang 10Vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt được viết dựa trên:
A: Một câu chuyện dân gian nhưng đã có nhng thay đổi khá
cơ bản.
B: Nội dung một vở kịch của tác giả Nguyễn Huy Tưởng.
C: Một câu chuyện có thật ngoài đời
D: Tất cả các đáp án đều sai.
Trang 11+ Cốt truyện dân gian:
c) Nguồn gốc và sự sáng tạo cốt truyện:
Truyện cổ tích Việt Nam “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”
- Nguồn gốc:
- Sự sáng tạo cốt truyện:
Trang 12C Đoạn trích:
- Vị trí: Nằm ở cảnh VII và màn kết của tác phẩm
Trang 13Màn đối thoại giữa Hồn và Xác
Màn đối thoại với người thân
Màn đối thoại với Đế Thích
Màn kết
HỒN TRƯƠNG
Trang 14d) Nội dung, chủ đề tác phẩm và vi trí đoạn trích:
+ Cảnh 1, 2: Nam Tào, Bắc Đẩu
gạch nhầm tên Trương Ba Đế
Thích xuống trần tìm được bạn
cờ là Trương Ba.
+ Cảnh 3: Trương Ba chết Vợ
Trương Ba lên trời đòi trả mạng
chồng Nam Tào, Bắc Đẩu sửa
sai - hồn Trương Ba nhập vào
+ Cảnh 7: Hồn Trương Ba xung đột gay gắt với Xác hàng thịt, càng ngày càng xa lạ với người
thân -> quyết định trả lại thân
xác, chấp nhận cái chết.
+ Kết: Hồn Trương Ba nhập vào cây lá, cái Gái ươm những hạt na
Trang 15• Tìm hiểu về đoạn trich Trắc nghiệm: Điền tiếp vế
còn thiếu trong nhận xét sau sao cho hợp lý nhất về ý
nghĩa vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt: “Vở
kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt……… ”.
• A: Đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ về xã hội và con người với ý nghĩa triết lý nhân sinh sâu sắc
• B: Là tác phẩm mang dấu ấn chính trị sâu sắc.
• C: Mang lại tiếng cười hóm hỉnh.
• D: Tất cả các đáp án đều sai.
Trang 16* Chủ đề:
Phê phán những biểu hiện tiêu cực của lối sống bấy giờ
Chạy theo ham muốn
tầm thường về vật
chất, sống cuộc sống
hưởng thụ.
Chỉ đề cao đời sống tinh thần – chủ nghĩa duy tâm chủ quan, sự lười biếng.
Tình trạng sống giả
- nguy cơ đẩy con người tới chỗ tha hóa do danh và lợi.
d) Nội dung, chủ đề tác phẩm và vi trí đoạn trích:
Trang 17• Ý nào sau đây miêu tả đúng nhất về anh
hàng thịt trong vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt?
• A: Người gầy còm, tính nhút nhát
• B: Tất cả các đáp án đều sai
• C: Người học rộng biết nhiều
• D: Thân xác thô kệch, tính cách thô thiển
Trang 18• Nhận xét nào dưới đây là đúng nhất khi nói
về nhân vật Trương Ba?
• A: Người làm vườn- người chồng, người bố, người ông hiền hậu, cao quý
• B: Người sống dựa dẫm vào con cháu
• C: Người chồng, người cha vũ phu
• D: Người nông dân thiển cận, ít suy nghĩ
Trang 19*S¬ l îc c¶nh tr íc ®o¹n trÝch
Nh©n hËu, trong s¹ch, ngay th¼ng
Uèng r îu nhiÒu, ham b¸n thÞt, kh«ng mÆn mµ víi ch¬i cê, n íc cê kh«ng cßn kho¸ng
ho¹t nh tr íc
Th« lç, phò phµng
Thó vui tao nh·, trÝ tuÖ ch¬i cê víi n íc
®i kho¸ng ho¹t
Tró nhê thÓ x¸c dung tôc cña hµng thÞt
Tr ¬ng
Ba
Hồn Trương Ba ý thức được điều đó, ngày càng thấy xa lạ với mọi người, thấy chán
chính mình
Nguyên nhân xung đột kịch
Trang 20Khẳng định linh hồn vẫn
có đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn…
Khẳng định sự âm u, đui
mù của thể xác có sức mạnh ghê gớm, có khả năng điều khiển, làm át đi linh hồn cao khiết Dồn hồn Tr ơng
Ba vào thế đuối lý buộc phải thoả hiệp, quy phục.
X ng hô
Cử chỉ
Ôm đầu, đứng vụt dậy, nhìn chân tay, thân thể, bịt tai lại
->Uất ức, tức giận, bất
lực
Lắc đầu
-> Tỏ vẻ th ơng hại
Mày –Ta
->Khinh bỉ, xem th ờng
Ông - Tôi
->Ngang hàng thách thức
Chủ động đặt nhiều câu hỏi phản biện, lý lẽ giảo hoạt-> Kẻ thắng thế, buộc
đ ợc hồn Tr ơng Ba quy phục mỡnh.
Khi ngạo nghễ thách thức, khi buồn rầu thỡ thầm ranh mãnh, an ủi.
Trang 21Theo em Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt là những hình ảnh ẩn dụ cho điều gì?
A Tầm hồn và thể xác con người.
B Trương Ba và anh hàng thịt.
C Quá khứ và hiện tại.
D Niềm vui và nỗi buồn.
Trang 22Thông điệp của Lưu Quang Vũ
• 1 Con người sẽ ra sao khi không được là
chính mình?
• 2 Con người có hạnh phúc không khi
không được là chính mình
• 3.Con người có giữ được phẩm chất tốt
đẹp khi sống trong hoàn cảnh dung tục
Trang 23“Tác giả đưa vào vở kịch xung đột giữa linh hồn và thể xác ở con người để gửi gắm vào đây một thông điệp mang tư tưởng triết học về quan niệm sống: Quan tâm đến con người là phải quan tâm cả mặt thể xác lẫn tâm hồn Con người lại không chỉ sống với những nhu cầu bản năng, mà phải tự đấu tranh với bản thân để có được một cuộc sống cao cả, có ý nghĩa Đây là một cuộc đấu tranh vô cùng phức tạp khó khăn”.
( TS Hoàng Hữu Bội)
Trang 24Viết một bài văn nghị luận khoảng 20 dòng trình bày suy nghĩ của anh chị/về vẫn đề sau: Hãy sống là chính mình.
Trang 25LUYỆN TẬP
1.Sự mâu thuẫn giữa hồn và xác mâu thuẫn giữa hồn và xác phản ánh một thực tế, thực trạng nào có không ít trong xã hội ta lúc bấy giờ?
2.Anh/ chị thu được kinh nghiệm sống, tri thức sống gì sau bài học này?
Trang 26Dặn dò
Tiết sau:
• Chuẩn bị tiếp màn đối thoại giữa Trương Ba
và những người thân (Đọc kỹ văn bản, soạn các câu hỏi định hướng)
• Chú ý diễn biến tâm trạng nhân vật Trương
Ba sau màn đối thoại và so sánh với màn đối thoại giữa hồn và xác