Tiet 9 nghi luan ve mot bai tho, doan tho tiet 2

a.Dạng thức câu hỏi đặc trưng .* Phân tích/ cảm nhận/ vẻ đẹp + vấn đề nghị luận trong bài thơ, đoạn thơ.. * Ví dụ: Phân tích cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng được thể hiện qua đo

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH

I.Khái quát chung về lý thuyết

II Kỹ năng làm bài

a.Dạng thức câu hỏi đặc trưng

* Phân tích/ cảm nhận/ vẻ đẹp + vấn đề nghị luận trong bài

thơ, đoạn thơ

* Ví dụ:

Phân tích cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng được thể hiện

qua đoạn thơ sau :

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

(Tây Tiến – Quang Dũng).

Thân bài

* Bước 1: Giải thích vấn đề nghị luận

* Bước 2: Khái quát chung :

- Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác, chủ đề tác phẩm, cảm xúc chủ đạo ( Tùy thuộc vào vấn đề nghị luận )

- Khái quát vấn đề nghị luận

* Bước 3: Phân tích đoạn thơ theo luận điểm xuất phát từ vấn đề nghị luận.

* Lưu ý cách triển khai luận điểm :

- Cách 1: Triển khai theo hai bình diện : nội dung và nghệ

thuật

- Cách 2: Triển khai theo các vế sẵn có của vấn đề đề nghị luận

Ví dụ: Phân tích khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn thể hiện qua bài thơ “ Tây Tiến” ( Quang Dũng)

2 luận điểm :

+ Khuynh hướng sử thi

+ Cảm hứng lãng mạn

- Cách 3: Triển khai căn cứ vào những nội dung lớn của tác phẩm hoặc đoạn trích

Ví dụ: Vẻ đẹp của hình tượng người lính trong bài thơ

“Tây Tiến” ( Quang Dũng )

 Hai luận điểm

+ Hào hoa lãng mạn

+ Hào hùng bi tráng

Thân bài :

- Khái quát chung

-Phân tích nét đặc sắc nội dung, nghệ

c Bài tập vận dụng

Phân tích cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng

được thể hiện qua đoạn thơ sau :

Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông mã gầm lên khúc độc hành.

( Tây Tiến – Quang Dũng ).

Mở bài

- Quang Dũng là nhà thơ – chiến sĩ tài hoa thời kháng chiến chống Pháp Thơ của ông mang vẻ đẹp hồn hậu, chân thành, lãng mạn, thể hiện lòng yêu nước thiết tha

-Tây Tiến là tác phẩm nổi tiếng nhất của Quang Dũng bộc lộ sâu sắc cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng qua bức tượng đài về người lính những năm đầu kháng chiến

- Trích dẫn đoạn thơ

Thân bài

*Bước 1: Giải thích vấn đề nghị luận

- Cảm hứng lãng mạn: Là cảm hứng lớn trong văn học 1945-1975

+ Sự khẳng định cái tôi tràn đầy nhiệt huyết, hướng về lí tưởng.

+ Hình tượng thơ tô đậm những yếu tố phi thường, vượt lên trên những cái tầm thường của cuộc sống ( Thiên nhiên, con người)

+ Dù mất mát hi sinh cũng không sợ hãi; luôn tin tưởng vào sự chiến thắng cuối cùng của cách mạng

+ Nghệ thuật : Tưởng tượng; khoa trương, phóng đại; giọng điệu trang trọng, thiên về ngợi ca

 Cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng là nội dung lớn của văn học 1945-1975.

* Bước 2:Khái quát chung

- Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác : Trích trong tập thơ “ Mây đầu ô”, được sáng tác 1948, đầu kháng chiến chống Pháp

-Cảm xúc chủ đạo: Cảm xúc bao trùm thi phẩm là nỗi nhớ da diết của nhà thơ về thiên nhiên Miền Tây và những người đồng đội cũ trong đoàn quân Tây Tiến

- Khái quát cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng trong đoạn thơ: Đoạn thơ thể hiện sâu sắc cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng khi khắc họa sự hi sinh của người lính

* Bước 3: Phân tích vấn đề nghị luận.

- Luận điểm 1: Cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng thể hiện qua nội dung

+ Khắc họa khoảnh khắc hi sinh của người lính bi thương nhưng vẫn ngời sáng tinh thần chiến đấu kiên cường,coi cái chết nhẹ tựa lông hồng

+ Khẳng định cái tôi tràn đầy nhiệt huyết với lí tưởng sống cao

đẹp : Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

+Tiếng khóc tiễn đưa người lính không phải của cá nhân mà là

của hồn thiêng sông núi : Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

-Luận điểm 2: Cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng thể hiện qua nghệ thuật.

+ Đan xen giữa một câu thơ thể hiện yếu tố bi và một câu thơ thể hiện yếu tố tráng.

+ Hình ảnh thơ: Khoa trương, phóng đại, kì vĩ

+ Nghệ thuật tương phản đối lập  nổi bật khí phách, tinh thần chiến đấu của người lính

+ Sử dụng nhiều từ Hán Việt, giọng thơ hào hùng  không khí trang trọng, thiêng liêng khi khắc họa sự hi sinh của người lính.

….

* Bước 4: Đánh giá

hiện sâu sắc trong đoạn trích Nhờ đó sự hi sinh của người lính trở nên nhẹ nhàng, thanh thản, như một sự lựa chọn tự nguyện Người lính đã về với đất mẹ và bất tử cùng hồn thiêng sông núi.

- Dưới ngòi bút tài hoa lãng mạn của Quang Dũng hình ảnh người chiến sĩ vừa mang vẻ đẹp của người tráng sĩ thời xưa vừa mang vẻ đẹp của người anh hùng thời kháng chiến chống Pháp.

- Liên hệ, so sánh

+ Hình tượng người lính trong thơ của Thanh Thảo :

Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

( Tuổi hai mươi thì làm sao không tiếc)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ Quốc.

+ Hình tượng người lính trong thơ của Tố Hữu :

Vui vẻ chết như cày xong thửa ruộng

Lòng khỏe nhẹ anh dân quê sung sướng

Ngửa mình trên liếp cỏ ngủ ngon lành

 Nổi bật lí tưởng sống cao đẹp của người chiến sĩ.

Kết bài.

- Cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng là cảm hứng mang tính thời đại của văn học 1945-1975.

- Đoạn thơ đã góp phần quan trọng tạc khắc nên bức tượng đài bi tráng về người lính những năm đầu

kháng chiến chống Pháp.

Bài tập về nhà

Đề bài: Vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ đang yêu được thể hiện qua đoạn thơ sau:

Con sóng dưới lòng sâu Dẫu xuôi về phương Bắc

Con sóng trên mặt nước Dẫu ngược về phương Nam

Ôi con sóng nhớ bờ Nơi nào em cũng nghĩ

Ngày đêm không ngủ được Hướng về anh một phương.

Lòng em nhớ đến anh (Sóng – Xuân Quỳnh)

Cả trong mơ còn thức

Tạm biệt các em Chúc các em thành công !