Bai 17 Cau truc di truyen cua quan the tiep theo

MẶT HẠN CHẾ CỦA ĐỊNH LUẬT H - W Trên thực tế, một quần thể trong tự nhiên rất khó có thể đáp ứng được với các điều kiện nêu trên  tần số alen và thành phần kiểu gen liên tục bị biến đổi[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

Em hãy trình bày đặc điểm của quần thể tự phối và công thức tính tần số các kiểu gen của quần thể tự phối qua n thế hệ?

Lớp 12/2 GVGD: NGUYỄN THỊ MAI LIÊM

I - QUẦN THỂ GIAO PHỐI NGẪU NHIÊN

Thế nào là quần thể ngẫu phối ?

1 Khái niệm: Quần thể ngẫu phối là quần thể trong đó các

cá thể giao phối một cách ngẫu nhiên.

Quần thể ngẫu phối có đặc điểm gì?

2 Đặc điểm:

- Các cá thể giao phối ngẫu nhiên với nhau

- Quần thể giao phối đa dạng về kiểu gen và kiểu hình.

- Mỗi quần thể xác định được phân biệt với những quần thể khác cùng loài về vốn gen, thể hiện ở tần số alen và tần số kiểu gen.

- Cấu trúc di truyền của quần thể ngẫu phối có thể duy trì ổn định qua các thế hệ trong những điều kiện nhất định.

+ VD: Ở QT Người đàn ông, phụ nữ đều cho 2 23 loại giao

tử => 2 23 x 2 23 = 70.368.744.180.000 loại hợp tử (xấp xỉ 70.369 tỷ người có thể có)

=> Không có ai giống ai trừ sinh đôi cùng trứng.

Tỉ lệ phần trăm nhóm máu A, B, O ở một số

quần thể người:

9.5%

22.7%

35.7%

32.1%

Nhật

8.1%

23.2%

35.8%

32.9%

Nga

4.4%

27.9%

19.4%

Việt Nam

AB B

A O

Nhóm máu

Tên nước

48.3%

Quần thể có tính đa hình, tần số tương đối của các alen về 1 gen là đặc trưng cho sự phân bố kiểu gen và kiểu hình trong quần thể đó

I - QUẦN THỂ GIAO PHỐI NGẪU NHIÊN

 => Nếu gọi r là số alen thuộc 1 gen, n là số gen khác nhau, trong đó các gen phân li độc lập, thì số kiểu gen khác nhau trong quần thể được tính bằng công thức:

r ( r + 1 )

2

n

Hãy tìm số kiểu gen trong các trường hợp: 1 gen có 3 alen;

1 gen có 4 alen; 2 gen, mỗi gen có 2 alen phân li độc lập?

1 Bài toán:

Cho quần thể ngẫu phối có cấu trúc di truyền :

P: 0,5 AA + 0,4 Aa + 0,1 aa = 1 Tìm cấu trúc di truyền của quần thể ở thế hệ F 1 , F 2 Từ đó rút ra nhận xét về tần số các alen và cấu trúc di truyền của quần thể?

II - ĐỊNH LUẬT HACĐI - VANBEC

GIẢI:

Thế

hệ

Tần số AA

Tần

số Aa

Tần

số aa

Tần số alen pA

Tần số alen qa

0,49AA 0,42Aa 0,09aa 0,7A

0,7A

0,3a 0,3a

0,49AA

0,49AA

0,42Aa

0,42Aa

0,09aa 0,09aa

→Chưa cân bằng

→Đạt cân bằng

→F cân bằng đến

Fn không đổi

2 Trạng thái cân bằng di truyền Hacđi - Vanbec:

Định luật Hacđi - Vanbec được phát biểu

như thế nào?

Nội dung: Trong những điều kiện nhất định, tần

số tương đối các alen và thành phần kiểu gen của quần thể ngẫu phối được duy trì ổn định qua các thế hệ.

Nếu trong một quần thể, một gen chỉ có 2 alen A và a, đạt cân bằng di truyền khi nào?

 Một gen có 2 alen (A, a) có thành phần kiểu gen

của quần thể ở trạng thái cân bằng là: (p+q) 2

p 2 (AA)+ 2pq (Aa) + q 2 (aa) = 1

II - ĐỊNH LUẬT HACĐI - VANBEC

Tính trạng nhóm máu ABO ở người do 1 gen có 3 alen quy định, p (I A ), q (I B ), r (I O ), hãy viết cấu trúc di truyền của quần thể khi đạt cân bằng di truyền?

II - ĐỊNH LUẬT HACĐI - VANBEC

 Trạng thái cân bằng Hacđi - Vanbec còn có thể mở rộng với gen có nhiều alen trong quần thể

Ví dụ: gen có 3 alen thì thoả mãn: ( p + q + r ) 2

Nếu trong một quần thể, một gen có 3 alen để quần thể đạt cân bằng di truyền thì thỏa mãn điều kiện gì?

 Tính trạng nhóm máu ABO ở người do 1 gen có 3 alen quy định, p (I A ), q (I B ), r (I O ), khi đạt cân bằng di truyền có dạng:

p 2 I A I A + 2pr I A I O + q 2 I B I B + 2qr I B I O + r 2 I O I O + 2pq I A I B = 1

II - ĐỊNH LUẬT HACĐI - VANBEC

Trong các quần thể sau quần thể nào đã đạt trạng thái cân bằng di truyền?

QT1: 0,7AA; 0,2Aa; 0,1aa  QT2: 0,36AA; 0,48Aa; 0,16aa

Giải

- Gọi p là tần số tương đối của alen A

- Gọi q là tần số tương đối của alen a

Khi quần thể chưa đạt cân bằng di truyền thì cần ngẫu phối bao nhiêu thế hệ để đạt cân bằng di truyền?

Quần thể chưa đạt cân bằng sẽ đạt cân bằng khi:

- Ngẫu phối 1 thế hệ nếu tần số alen ở 2 giới đực, cái bằng nhau

- Ngẫu phối 2 thế hệ nếu tần số alen ở 2 giới đực, cái khác nhau

Định luật Hacđi - Vanbec đúng trong

trường hợp nào?

- Quần thể phải có kích thước lớn.

- Các cá thể trong quần thể giao phối với nhau một cách ngẫu nhiên.

- Các cá thể có kiểu gen khác nhau phải có khả năng sống và sinh sản như nhau ( không có CLTN ).

- Đột biến không xảy ra hay có xảy ra thì tần số đột biến thuận phải bằng tần số đột biến nghịch.

- Không có sự di - nhập gen giữa các quần thể.

 III - ĐIỀU KIỆN NGHIỆM ĐÚNG CỦA ĐỊNH LUẬT

HACĐI - VANBEC

III - ĐIỀU KIỆN NGHIỆM ĐÚNG CỦA ĐỊNH LUẬT

HACĐI - VANBEC

MẶT HẠN CHẾ CỦA ĐỊNH LUẬT H - W

Trên thực tế, một quần thể trong tự nhiên rất khó

có thể đáp ứng được với các điều kiện nêu trên  tần số alen và thành phần kiểu gen liên tục bị biến đổi

Ngoài ra, một quần thể có thể có ở trong trạng thái cân bằng về thành phần kiểu gen của một gen nào đó nhưng lại có thể không cân bằng về thành phần các kiểu gen của những gen khác.

   Trạng thái động của quần thể  sinh giới tiến hóa

Định luật Hacđi - Vanbec có ý nghĩa

như thế nào?

 IV - Ý NGHĨA CỦA ĐỊNH LUẬT HACĐI - VANBEC

Giải thích được sự tồn tại lâu dài, ổn định của quần thể tự nhiên.

Khi quần thể ở trạng thái cân bằng di truyền thì từ tần số các cá thể có kiểu hình lặn  tần số của alen lặn,

alen trội  tần số của các loại kiểu gen trong quần thể và ngược lại.

Dự đoán được xác suất xuất hiện một kiểu hình nào

đó trong quần thể  có kế hoạch điều chỉnh hoặc hạn chế.

Bài tập:

  Một quần thể người có tần số người bị bạch tạng là 1/10.000 Giả sử quần thể này cân bằng di truyền Tính tần số các alen và thành phần kiểu gen của quần thể Biết bệnh bạch tạng do 1 gen lặn nằm trên NST thường

Kết quả

- Ta có: q 2 (aa)= 1/10000  qa = 1/100 = 0,01

- p + q = 1 →pA = 0,99

-Tần số các kiểu gen là:

2pq (Aa) = 2 x 0,99 x 0,01 = 0,0198

p 2 (AA) = 0,9801

IV - Ý NGHĨA CỦA ĐỊNH LUẬT HACĐI - VANBEC

Câu 1: Định luật Hacđi - Vanbec phản ánh điều gì?

A Sự biến động của tần số các alen trong quần thể.

B Sự không ổn định của các alen trong quần thể.

C Sự cân bằng di truyền trong quần thể giao phối.

D Sự biến động của tần số các alen trong quần thể.

CỦNG CỐ

Câu 2: Trong một quần thể giao phối có tỉ lệ phân bố các kiểu gen

ở thế hệ xuất phát là:

0,04BB + 0,32Bb + 0,64bb = 1:

Tần số của các alen p (B) và q (b) là:

A p (B) = 0,64 và q (b) = 0,36

B p (B) = 0,4 và q (b) = 0,6

C p (B) = 0,2 và q (b) = 0,8

D p (B) = 0,75 và q (b) = 0,25

Câu 3: Trong một quần thể giao phối có tỉ lệ phân bố các kiểu gen

ở thế hệ xuất phát là: 0,04BB + 0,32Bb + 0,64bb = 1 Tần số các kiểu gen của quần thể sau 5 thế hệ là:

A 0,04BB + 0,32Bb + 0,64bb = 1

B 0,08BB + 0,62Bb + 0,40bb = 1

C 0,64BB + 0,32Bb + 0,04bb = 1

D 0,46BB + 0,22Bb + 0,32bb = 1

CỦNG CỐ

Câu 4 : Ở một loài thực vật alen A : lá nguyên, alen a : lá chẻ QT

có 9% số cây lá chẻ Tính tần số alen A và a trong quần thể Cho biết QT ở trạng thái cân bằng di truyền

A.A = 0,7 ; a = 0,3

B.A = 0,3 ; a = 0,7

C.A = 0,07 ; a = 0,03

D.A = 0.03 ; a = 0,07

CỦNG CỐ

Bài tập:

Cho quần thể : P = 0,64AA: 0,32Aa: 0,04aa Nếu các cá thể có kiểu gen aa chết đi thì thành phần kiểu gen của F 1 sẽ như thế nào?

Kết quả

Khi aa chết  tỉ lệ quần thể

Tỉ lệ kiểu gen: 0,33AA:0,67Aa

Tần số A = 0,665, a = 0,335

Tỉ lệ kiểu gen: F1: 0,442AA:0,446Aa:0,112aa

CỦNG CỐ

Quần thể ban đầu P:0,25AA:0,50Aa:0,25aa Nếu có đột biến xảy ra trong giảm phân làm một số alen trội A  a với tần số đột biến 20% Tính tỉ lệ kiểu gen của quần thể tiếp theo?

CỦNG CỐ

thống kê được có 25% số cá thể có lông dài có kiểu gen bb, còn lại

có lông ngắn; biết lông ngắn là tính trạng trội hoàn toàn so với lông dài Tính tần số của các alen B, b và cấu trúc di truyền của quần thể.

gen A trội so với màu lục quy định bởi gen lặn a Một quần thể lúa ngẫu phối có 10.000 cây, trong đó có 400 cây màu lục Biết quần thể trên ở trạng thái cân bằng Xác định cấu trúc di truyền của quần thể