Thử nghiệm thiết kế dao động ký số trên FPGA

Thử nghiệm thiết kế dao động ký số trên FPGA

Máy hiển thị sóng hay còn gọi là máy dao động số có nhớ (DSO) là một thiết bị không thể thiếu trong đo lường điều khiển Cùng với sự phát triển của khoa khọc công nghệ mà ngày nay chúng ta có những máy hiện sóng có tính năng rất phong phú và kích thước cũng được giảm xuống đáng kể, bớt cồng kềnh và đặc biệt giá thành lại hạ xuống rất nhiều Ngày nay công nghệ sản xuất FPGA rất phát triển nên khóa luận này

em xin trình bày về cách thiết kế một máy dao động số có nhớ dựa trên công nghệ FPGA

Khóa luận được chia làm hai phần: Phần lý thuyết em xin trình bày một cách tổng quan nhất về công nghệ FPGA, giới thiệu sơ qua về các bước thực hiện trong FPGA Phần thứ hai em xin trình bày về các loại máy dao động số có nhớ, cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của máy dao động tương tự và máy dao động số có nhớ Cuối cùng là phần em trình bày về các bước thiết kế một máy dao động số trên FPGA và một số kết quá thu được

Mục lục

CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

Mở đầu 1

Chương 1 2

TỔNG QUAN VỀ FPGA 2

1.1 FPGA LÀ GÌ? 2

1.2 LỊCH SỬ RA ĐỜI FPGA 3

1.3 ỨNG DỤNG 3

1.4 CẤU TRÚC MỘT FPGA 4

1.4.1 Khối logic FPGA 4

1.4.2 Các phần tử tích hợp sẵn 5

1.4.3 Quy trình thiết kế FPGA tổng quát 5

1.4.3.1 Mô tả ban đầu về thiết kế 6

1.4.3.2 Thực thi 8

1.4.3.3 Quá trình Nạp (download) và lập trình (program) 10

1.5 TỔNG QUAN VỀ VHDL 10

1.5.1 Giới thiệu về ngôn ngữ mô tả phần cứng VHDL 10

1.5.2 Cấu trúc một mô hình hệ thống mô tả bằng VHDL 12

1.5.2.1 Thực thế (entity) của mô hình 12

1.5.2.2 Kiến trúc của mô hình 13

TỔNG QUAN VỀ OSCILLOSCOP 14

2.1 DAO ĐỘNG KÍ ĐIỆN TỬ 14

2.2 PHÂN LOẠI OSCILLOSCOP 15

2.3 CẤU TRÚC CỦA OSCILLOSCOP ĐIỆN TỬ TƯƠNG TỰ 16

2.3 CẤU TRÚC CỦA OSCILLOSCOP ĐIỆN TỬ SỐ 17

CÁC BƯỚC THIẾT KẾ MỘT OSCILLOSCOP SỐ CÓ NHỚ 22

3.1 CÁC THÀNH PHẦN TRONG THIẾT KẾ 23

3.1.1.Bộ nhớ 23

3.1.2 Bộ biến đổi tương tự - số ADC 25

3.1.4 Điều khiển logic 28

3.2 THIẾT KẾ CHI TIẾT 32

3.2.1 Cấu hình để nạp vào FPGA 32

3.2.2 Chế độ tiền trigger 33

3.2.3 Dò điểm trigger 34

3.3.4 Bộ tạo xung 36

3.3.6 Giao diện logic cổng song song 37

3.3.7 Điều khiển ADC 38

Chương 4 39

CHƯƠNG TRÌNH VÀ MÔ PHỎNG TRÊN KIT DE2 39

4.1 TỔNG QUAN VỀ KIT DE2 VÀ CHIP CYCLONE II 39

4.2 CHƯƠNG TRÌNH VÀ MÔ PHỎNG 44

4.2.1 Chương trình chính điểu khiển DSO 44

4.2.2 Chương trình điểu khiển logic cổng song song 46

4.2.3 Chương trình điểu khiển FIFO 47

4.2.4 Chương trình tạo dạng xung chia theo tỉ lệ 1/2, 1/4, 1/8, 1/16, 1/32 49

4.2.4 Chương trình dò điểm trigger 50

Kết luận 52

PHỤ LỤC 53

Tài liệu tham khảo 70

CÁC TỪ VIẾT TẮT

Memory

WCLK : Write Clock

Lời cảm ơn

Lời đầu tiên em xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể các thầy, cô giáo khoa Điện tử -

Viễn thông trường Đại học Công Nghệ- ĐHQG Hà Nội, những người đã tận tình dạy

dỗ, chỉ bảo em trong suốt bốn năm học vừa qua tại nhà trường

Tiếp theo em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Thăng Long và

CN Phan Văn Minh , những người đã trực tiếp hướng dẫn em trong suốt quá trình học

tập và nghiên cứu tại trường, các thầy đã truyền cho em cách tư duy có hệ thống,

phương pháp nghiên cứu, tiếp cận thực tế - những điều rất quý báu với em khi ra

trường làm việc thực tế

Em xin cảm ơn tới toàn thể cán bộ bộ môn Vi cơ điện tử - vi hệ thống những

người đã dẫn dắt và định hướng nghiên cứu cho em trong suốt hai năm qua

Em xin gửi lời cảm ơn tới Ths Nguyễn Kiêm Hùng cùng toàn thể cán bộ làm

việc trong phòng ” các hệ thống tích hợp thông minh” đã chỉ bào và tạo điện kiện cho

em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu FPGA trong phòng

Em xin tỏ lòng biết ơn chân thành tới cha mẹ, gia đình em những người đã sinh

thành, nuôi nấng, tin tưởng động viên em Xin gửi lời cảm ơn tới tất cả bạn bè, đặc biệt

là tập thể lớp K49ĐB, những người đã cổ vũ, động viên, chia sẻ với em trong suốt

những năm qua

Hà nội, ngày 27 tháng 5 năm 2008

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Văn Thông

Dao động kí (Oscilloscop) là một thiết bị đo lường điện tử phổ biến nhất hiện nay, không giống như các loại máy đo khác chỉ cho ta các thông số của tín hiệu, Oscilloscop còn cho phép ta quan sát tức thời dạng của tín hiệu Nhiệm vụ chính của một Oscilloscop là hiển thị một cách thật chính xác, chi tiết dạng tín hiệu dưới dạng hàm số của điện áp và thời gian Ngoài ra một nhiệm vụ không kém phần quan trọng khác của oscilloscop là so sánh các dạng sóng khác nhau và đo lường mối quan hệ về thời gian và pha giữa chúng

Có thể nói quá trình phát triển của oscillscop gắn liền với quá trình phát triển của

kĩ thuật điện tử Mở đầu là oscilloscop tương tự, một vài thập niên gần đây là oscilloscop số, gần đây nhất là một số công ty đo lường hàng đầu thế giới vừa cho ra đời oscilloscop hỗn hợp giữa số và tương tự được tính hợp với các tính năng mạnh mẽ nhất thừa hưởng từ ngành công nghiệp máy tính

Thế kỉ 21 là thế kỉ của thông tin và kĩ thuật số với sự phát triển và ứng dụng rộng rãi của các bộ vi xử lý Bằng việc đưa sức mạnh kĩ thuật số vào thực tiễn, các bộ vi xử

lý ngày một thay đổi cách sống của xã hội loài người Khóa điện tử, máy điện thoại, nồi cơm điện… của chúng ta đang ngày một thông minh hơn, mạnh mẽ và nhanh nhờ các bộ vi xử lý Tất cả các ngành công nghiệp lớn như: viễn thông, điều khiển công nghiệp, sản xuất hàng tiêu dùng… đều ý thức được và sử dụng triệt để công nghệ mới

và họ cũng vấp phải những vần đề mới cần giải quyết đó là các vấn đề liên quan tới tín hiệu và điều khiển số và tương tự của thế giới thực Oscilloscop với vai trò là một thiết bị giám sát, đo kiểm phải đáp ứng được các yêu cầu ngày càng khắt khe do các ngành công nghiệp này đắt ra

Với mục đích là tìm hiểu và thiết kế một oscilloscop số, khóa luận này trình bày

và phân tính cấu tạo, nguyên lí hoạt động của các loại oscilloscop, các tính năng tiến tiến của chúng, đặc biệt là cách thiết kế một oscilloscop kĩ thuật số có nhớ dùng chip FPGA làm trung tâm điều khiển

Chương 1

TỔNG QUAN VỀ FPGA

1.1 FPGA LÀ GÌ?

FPGA (Field-Programmable Gate Array) là vi mạch dùng cấu trúc mảng phần tử

logic mà người dùng có thể lập trình được Vi mạch FPGA được cấu thành từ các bộ

phận:

 Các khối logic cơ bản lập trình được (logic block)

 Hệ thống mạch liên kết lập trình được

 Khối vào/ra (IO Pads)

 Phần tử thiết kế sẵn khác như DSP slice, RAM, ROM, nhân vi xử lý

So sánh FPGA với ASIC và các vi mạch bán dẫn khác:

ASIC (Application-Specific Integrated Circuit) là một vi mạch IC được thiết kế

dành cho một ứng dụng cụ thể

FPGA cũng được xem như một loại vi mạch bán dẫn chuyên dụng ASIC, nhưng

nếu so sánh FPGA với những ASIC đặc chế hoàn toàn hay ASIC thiết kế trên thư viện

logic thì FPGA không đạt đựợc mức độ tối ưu như những loại này, và hạn chế trong

khả năng thực hiện những tác vụ đặc biệt phức tạp, tuy vậy FPGA ưu việt hơn ở chỗ

có thể tái cấu trúc lại khi đang sử dụng, công đoạn thiết kế đơn giản do vậy chi phí

giảm, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm vào sử dụng

Còn nếu so sánh với các dạng vi mạch bán dẫn lập trình được dùng cấu trúc

mảng phần tử logic như PLA, PAL, CPLD thì FPGA ưu việt hơn các điểm:

 Tác vụ tái lập trình của FPGA thực hiện đơn giản hơn

 Khả năng lập trình linh động hơn

 Kiến trúc của FPGA cho phép nó có khả năng chứa khối lượng lớn cổng

logic (logic gate), so với các vi mạch bán dẫn lập trình được có trước nó

Thiết kế hay lập trình cho FPGA được thực hiện chủ yếu bằng các ngôn ngữ mô

tả phần cứng HDL như VHDL, Verilog, AHDL, các hãng sản xuất FPGA lớn như

Xilinx, Altera thường cung cấp các gói phần mềm và thiết bị phụ trợ cho quá trình

thiết kế, cũng có một số các hãng thứ ba cung cấp các gói phần mềm kiểu này như

Synopsys, Synplify Các gói phần mềm này có khả năng thực hiện tất cả các bước

của toàn bộ quy trình thiết kế IC chuẩn với đầu vào là mã thiết kế trên HDL (còn gọi là

mã RTL)

1.2 LỊCH SỬ RA ĐỜI FPGA

FPGA được thiết kế đầu tiên bởi Ross Freeman, người sáng lập công ty Xilinx

vào năm 1984, kiến trúc mới của FPGA cho phép tích hợp số lượng tương đối lớn các

phần tử bán dẫn vào 1 vi mạch so với kiến trúc trước đó là CPLD FPGA có khả năng

chứa tới từ 100.000 đến hàng vài tỷ cổng logic, trong khi CPLD chỉ chứa từ 10.000

đến 100.000 cổng logic; con số này đối với PAL, PLA còn thấp hơn nữa chỉ đạt vài

nghìn đến 10.000

CPLD được cấu trúc từ số lượng nhất định các khối SPLD (Simple programable

devices, thuật ngữ chung chỉ PAL, PLA) SPLD thường là một mảng logic AND/OR

lập trình được có kích thước xác định và chứa một số lượng hạn chế các phần tử nhớ

đồng bộ (clocked register) Cấu trúc này hạn chế khả năng thực hiện những hàm phức

tạp và thông thường hiệu suất làm việc của vi mạch phụ thuộc vào cấu trúc cụ thể của

vi mạch hơn là vào yêu cầu bài toán

Kiến trúc của FPGA là kiến trúc mảng các khối logic, khối logic, nhỏ hơn nhiều

nếu đem so sánh với một khối SPLD, ưu điểm này giúp FPGA có thể chứa nhiều hơn

các phần tử logic và phát huy tối đa khả năng lập trình của các phần tử logic và hệ

thống mạch kết nối, để đạt được mục đích này thì kiến trúc của FPGA phức tạp hơn

nhiều so với CPLD

Một điểm khác biệt với CPLD là trong những FPGA hiện đại được tích hợp

nhiều những bộ logic số học đã sơ bộ tối ưu hóa, hỗ trợ RAM, ROM, tốc độ cao, hay

các bộ nhân cộng (multication and accumulation, MAC), thuật ngữ tiếng Anh là DSP

slice dùng cho những ứng dụng xử lý tín hiệu số DSP

Ngoài khả năng tái cấu trúc vi mạch toàn cục, một số FPGA hiện đại còn hộ trợ

tái cấu trúc cục bộ, tức là khả năng tái cấu trúc một bộ phận riêng lẻ trong khi vẫn đảm

bảo hoạt động bình thường cho các bộ phận khác

1.3 ỨNG DỤNG

Ứng dụng của FPGA bao gồm: xử lý tín hiệu số DSP, các hệ thống hàng không,

vũ trụ, quốc phòng, tiền thiết kế mẫu ASIC (ASIC prototyping), các hệ thống điều

khiển trực quan, phân tích nhận dạng ảnh, nhận dạng tiếng nói, mật mã học, mô hình

phần cứng máy tính

Do tính linh động cao trong quá trình thiết kế cho phép FPGA giải quyết lớp

những bài toán phức tạp mà trước kia chỉ thực hiện nhờ phần mềm máy tính, ngoài ra

nhờ mật độ cổng logic lớn FPGA được ứng dụng cho những bài toán đòi hỏi khối

lượng tính toán lớn và dùng trong các hệ thống làm việc theo thời gian thực

1.4 CẤU TRÚC MỘT FPGA

Cấu trúc tổng thể của một FPGA được minh họa ở hình sau

Hình 1: Cấu trúc tổng thế một FPGA

1.4.1 Khối logic FPGA

Hình 2: Khối logic FPGA

Phần tử chính của FPGA là các khối logic (logic block) Khối logic được cấu

thành từ LUT và một phần tử nhớ đồng bộ flip-flop

LUT (Look up table) là khối logic có thể thực hiện bất kì hàm logic nào từ 4 đầu

vào, kêt quả của hàm này tùy vào mục đích mà gửi ra ngoài khối logic trực tiếp hay

thông qua phần tử nhớ flip-flop

Nếu nhìn cấu trúc tổng thể của mảng LUT thì ngoài 4 đầu vào kể trên còn hỗ trợ

thêm 2 đầu vào bổ sung từ các khối logic phân bố trước và sau nó nâng tổng số đầu

vào của LUT lên 6 chân Cấu trúc này là nhằm tăng tốc các bộ số học logic

Hệ thống mạch liên kết là khối chuyển mạch của FPGA Mạng liên kết trong

FPGA được cấu thành từ các đường kết nối theo hai phương ngang và đứng, tùy theo từng

loại FPGA mà các đường kết nối được chia thành các nhóm khác nhau, ví dụ trong XC4000

của Xilinx có 3 loại kết nối: ngắn, dài và rất dài Các đường kết nối được nối với nhau thông

qua các khối chuyển mạch lập trình được (programable switch), trong một khối chuyển

mạch chứa một số lượng nút chuyển lập trình được đảm bảo cho các dạng liên kết phức tạp

khác nhau

1.4.2 Các phần tử tích hợp sẵn

Ngoài các khối logic tùy theo các loại FPGA khác nhau mà có các phần tử tích

hợp thêm khác nhau, ví dụ để thiết kế những ứng dụng SoC, trong dòng Virtex 4,5 của

Xilinx có chứa nhân sử lý PowerPC, hay trong Atmel FPSLIC tích hợp nhân ARV…,

hay cho những ứng dụng xử lý tín hiệu số DSP trong FPGA được tích hợp các DSP

Slide là bộ nhân cộng tốc độ cao, thực hiện hàm A*B+C, ví dụ dòng Virtex của Xilinx

chứa từ vài chục đến hàng trăm DSP slices với A, B, C 18-bit

1.4.3 Quy trình thiết kế FPGA tổng quát

Hình 3: Quy trình thiết kế FPGA

1.4.3.1 Mô tả ban đầu về thiết kế

Khi xây dựng một chip khả trình (FPGA) với ý nghĩa dành cho một ứng dụng

riêng biệt, vì xuất phát từ mỗi ứng dụng trong thực tiễn cuộc sống, sẽ đặt ra yêu cầu

phải thiết kế IC thực hiện tối ưu nhất những ứng dụng đó Bước đầu tiên của quy trình

thiết kế này có nhiệm vụ tiếp nhận các yêu cầu của thiết kế và xây dựng nên kiến trúc

tổng quát của thiết kế

* Mô tả thiết kế: Trong bước này, từ những yêu cầu của thiết kế và dựa trên khả

năng của công nghệ hiện có, người thiết kế kiến trúc sẽ xây dựng nên toàn bộ kiến trúc

tổng quan cho thiết kế Nghĩa là trong bước này người thiết kế kiến trúc phải mô tả

được những vấn đề sau:

 Thiết kế có những khối nào?

 Mỗi khối có chức năng gì?

 Hoạt động của thiết kế và của mỗi khối ra sao ?

 Phân tích các kỹ thuật sử dụng trong thiết kế và các công cụ, phần mềm

hỗ trợ thiết kế

Một thiết kế có thể được mô tả sử dụng ngôn ngữ mô tả phần cứng, như VHDL

hay Verilog HDL hoặc có thể mô tả qua bản vẽ mạch (schematic capture) Một thiết kế

có thể vừa bao gồm bản vẽ mạch mô tả sơ đồ khối chung, vừa có thể dùng ngôn ngữ

HDL để mô tả chi tiết cho các khối trong sơ đồ

* Mô phỏng chức năng (Function simulation): sau khi mô tả thiết kế, người thiết

kế cần mô phỏng tổng thể thiết kế về mặt chức năng để kiểm tra thiết kế có hoạt động

đúng với các chức năng yêu cầu

* Tổng hợp logic (Logic Synthesis): tổng hợp logic là quá trình tổng hợp các mô

tả thiết kế thành sơ đồ bố trí mạch (netlist) Quá trình chia thành 2 bước: chuyển đổi

các mã RTL, mã HDL thành mô tả dưới dạng các biểu thức đại số Boolean và dựa trên

các biểu thức này kết hợp với thư viện tế bào chuẩn sẵn có để tổng hợp nên một thiết

kế tối ưu

* Hiệu chỉnh các kết nối (Datapath Schematic): nhập netlist và các ràng buộc về

thời gian vào một công cụ phân tích thời gian (timing analysic) Công cụ phân tích này

sẽ tách rời tất cả các kết nối của thiết kế, tính thời gian trễ của các kết nối dựa trên các

ràng buộc Dựa trên kết quả phân tích (report) của công cụ phân tích, xác định các kết

nối không thỏa mãn về thời gian Tùy theo nguyên nhân dẫn đến không thỏa mãn mà

ta có thể viết lại mã và tiến hành lại tổng hợp logic hoặc hiệu chỉnh lại các ràng buộc

1.4.3.2 Thực thi

Ta đã có sơ đồ bố trí netlist mô tả tổng thể thiết kế tại mức cổng (chỉ gồm các

cổng logic cơ bản và các mạch logic khác như: MUX) Quá trình này sẽ đặt sơ đồ

netlist này lên chip, gọi là quá trình thực thi (Device Implementation)

Quá trình gồm các bước:

* Ánh xạ (mapping hay còn gọi fitting - ăn khớp): chuẩn bị dữ liệu đầu vào, xác

định kích thước các khối Các khối này sẽ phải phù hợp với cấu trúc của 1 tế bào cơ

bản của FPGA (gồm nhiều cổng logic) và đặt chúng vào các vị trí tối ưu cho việc chạy

Hình 5: Sơ đồ gán chân

* Đặt khối và định tuyến (Place & Route):

 Đặt khối: đặt các khối ánh xạ vào các tế bào (cell) ở vị trí tối ưu cho việc

chạy dây

ECE 545 – Introduction to VHDL 64

Placing

CLB SLICES

FPGA

Hình 6: Sơ đồ không gian gán bên trong FPGA

 Định tuyến: bước này thực hiện việc nối dây các tế bào

RoutingProgrammable Connections

FPGA

Hình 7: Sơ đồ định tuyến

Để thực hiện việc này, chúng ta cần có các thông tin sau:

 Các thông tin vật lý về thư viện tế bào, ví dụ kích thước tế bào, các điểm

để kết nối, định thời, các trở ngại trong khi đi dây

 Một netlist được tổng hợp sẽ chỉ ra chi tiết các instance và mối quan hệ

kết nối bao gồm cả các đường dẫn bị hạn chế trong thiết kế

 Tất cả các yêu cầu của tiến trình cho các lớp kết nối, bao gồm các luật

thiết kế cho các lớp chạy dây, trở kháng và điện dung, tiêu thụ năng lượng, các luật về sự dẫn điện trong mỗi lớp

1.4.3.3 Quá trình Nạp (download) và lập trình (program )

Sau quá trình thực hiện, thiết kế cần được nạp vào FPGA dưới dạng dòng bit (bit

stream)

Quá trình nạp thiết kế (download) vào FPGA thường nạp vào bộ nhớ bay hơi, ví

dụ như SRAM Thông tin cấu hình sẽ được nạp vào bộ nhớ Dòng bit được truyền lúc

này sẽ mang thông tin định nghĩa các khối logic cũng như kết nối của thiết kế Tuy

nhiên, lưu ý rằng, SRAM sẽ mất dữ liệu khi mất nguồn nên thiết kế sẽ không lưu được

đến phiên làm việc kế tiếp

Lập trình (program) là thuật ngữ để mô tả quá trình nạp chương trình cho các bộ

nhớ không bay hơi, ví dụ như PROM Như vậy, thông tin cấu hình vẫn sẽ được lưu trữ

khi mất nguồn

1.5 TỔNG QUAN VỀ VHDL

1.5.1 Giới thiệu về ngôn ngữ mô tả phần cứng VHDL

VHDL là ngôn ngữ mô tả phần cứng cho các mạch tích hợp tốc độ cao, là một

loại ngôn ngữ mô tả phần cứng được phát triển cho chương trình VHSIC ( Very High

Speed Itergrated Circuit) của bộ quốc phòng Mỹ Mục tiêu của việc phát triển VHDL

là có được một ngôn ngữ mô phỏng phần cứng tiêu chuẩn và thống nhất cho phép thử

nghiệm các hệ thống số nhanh hơn cũng như cho phép dễ dàng đưa các hệ thống đó

vào ứng dụng trong thực tế

VHDL được phát triển như một ngôn ngữ độc lập không gắn với bất kỳ một

phương pháp thiết kế, một bộ mô tả hay công nghệ phần cứng nào Người thiết kế có

thể tự do lựa chọn công nghệ, phương pháp thiết kế trong khi chỉ sử dụng một ngôn

ngữ duy nhất Và khi đem so sánh với các ngôn ngữ mô phỏng phần cứng khác đã kể

ra ở trên ta thấy VHDL có một số ưu điểm hơn hẳn các ngôn ngữ khác:

 Thứ nhất là tính công cộng: VHDL được phát triển dưới sự bảo trợ của

chính phủ Mỹ và hiện nay là một tiêu chuẩn của IEEE VHDL được sự hỗ

trợ của nhiều nhà sản xuất thiết bị cũng như nhiều nhà cung cấp công cụ

thiết kế mô phỏng hệ thống

 Thứ hai là khả năng hỗ trợ nhiều công nghệ và phương pháp thiết kế

VHDL cho phép thiết kế bằng nhiều phương pháp ví dụ phương pháp thiết

kế từ trên xuống, hay từ dưới lên dựa vào các thư viện sẵn có VHDL cũng

hỗ trợ cho nhiều loại công cụ xây dựng mạch như sử dụng công nghệ

đồng bộ hay không đồng bộ, sử dụng ma trận lập trình được hay sử

dụng mảng ngẫu nhiên

 Thứ ba là tính độc lập với công nghệ: VHDL hoàn toàn độc lập với công

nghệ chế tạo phần cứng Một mô tả hệ thống dùng VHDL thiết kế ở mức

cổng có thể được chuyển thành các bản tổng hợp mạch khác nhau tuỳ

thuộc công nghệ chế tạo phần cứng mới ra đời nó có thể được áp dụng

ngay cho các hệ thống đã thiết kế

 Thứ tư là khả năng mô tả mở rộng: VHDL cho phép mô tả hoạt động của

phần cứng từ mức hệ thống số cho đến mức cổng VHDL có khả năng mô

tả hoạt động của hệ thống trên nhiều mức nhưng chỉ sử dụng một cú pháp

chặt chẽ thống nhất cho mọi mức Như thế ta có thể mô phỏng một bản

thiết kế bao gồm cả các hệ con được mô tả chi tiết

 Thứ năm là khả năng trao đổi kết quả: Vì VHDL là một tiêu chuẩn được

chấp nhận, nên một mô hình VHDL có thể chạy trên mọi bộ mô tả đáp

ứng được tiêu chuẩn VHDL Các kết quả mô tả hệ thống có thể được trao

đổi giữa các nhà thiết kế sử dụng công cụ thiết kế khác nhau nhưng cùng

tuân theo tiêu chuẩn VHDL Cũng như một nhóm thiết kế có thể trao đổi

mô tả mức cao của các hệ thống con trong một hệ thống lớn (trong đó các

hệ con đó được thiết kế độc lập)

 Thứ sáu là khả năng hỗ trợ thiết kế mức lớn và khả năng sử dụng lại các

thiết kế: VHDL được phát triển như một ngôn ngữ lập trình bậc cao, vì

vậy nó có thể được sử dụng để thiết kế một hệ thống lớn với sự tham gia

của một nhóm nhiều người Bên trong ngôn ngữ VHDL có nhiều tính năng

hỗ trợ việc quản lý, thử nghiệm và chia sẻ thiết kế Và nó cũng cho phép

dùng lại các phần đã có sẵn

1.5.2 Cấu trúc một mô hình hệ thống mô tả bằng VHDL

Thông thường một mô hình VHDL bao gồm ba phần: thực thể, kiến trúc và các

cấu hình Đôi khi ta xử dụng các gói( packages) và mô hình kiểm tra hoạt động

của hệ thống( testbench)

1.5.2.1 Thực thế (entity) của mô hình

Phần khai báo thực thể chỉ rõ TÊN của thực thể và liệt kê các lối vào và ra và có

dạng chung như sau

Entity tên_thực_thể is Generic (khai báo generic);

Port (khai báo các tín hiệu vào ra);

End tên_thực_thể;

Một thực thể luôn bắt đầu với từ khóa entity, theo sau là tên của thực thể và từ

khóa is Rồi đến các khai báo cổng với từ khóa port Một thực thể luôn kết thúc với từ

khóa end và tên của thực thể

 Tên thực thể là tên của thực thể do người dùng đặt

 Các tín hiệu vào ra: tên của các tín hiệu do người dung đặt, ngăn cách với

nhau bởi dấu phẩy, chỉ ra các tín hiệu nối với bên ngoài

 Các chế độ của tín hiệu khai báo trong “port”: chỉ ra chiều của tín hiệu, có

các mode sau:

- in: chỉ ra rằng tín hiệu là một tín hiệu vào

- out: chỉ ra rằng tín hiệu là một tín hiệu ra khỏi thực thể và chỉ các thực thể

khác dùng đến tín hiệu này mới có thể đọc giá trị của nó

- buffer: tín hiệu là tín hiệu ra và giá trị của nó có thể được đọc cả ở bên

trong thực thể

- inout: tín hiệu có thể là tín hiệu vào hoặc tín hiệu ra

1.5.2.2 Kiến trúc của mô hình

Cấu trúc của nó như sau:

ARCHITECTURE tên_architecture OF tên_entity IS

[các phần khai báo:signal, component…]

BEGIN

[code]

END tên_architecture;

Trong kiến trúc mô hình chúng ta có thể khai báo tất cả mọi thứ liên quan tới

chương trình, trong đó có các process, các chương trình con với lời gọi hàm

component, và khai báo các signal và các câu lệnh “port map” để kết nối các thành

phần con có trong kiến trúc Nói chung cũng như ngôn ngũ C thì ở đây kiến

trúc(architecture) là thân của chương trình của ta

Chương 2

TỔNG QUAN VỀ OSCILLOSCOP

2.1 DAO ĐỘNG KÍ ĐIỆN TỬ

Khi đặt vấn đề chọn dùng oscilloscop có nghĩa là chọn được loại oscilloscop mà

các đặc tính kĩ thuật của nó phù hợp với các yêu cầu đặt ra của bài toán đo lường,

nghiên cứu, với các đặc tính và thông số của tín hiệu hay mạch điện tử

Những yêu cầu cơ bản mà một oscilloscop phải đáp ứng được là:

 Phải có khả năng hiển thị đồng thời tín hiệu số và tín hiệu tương tự Điều

này giúp người kĩ sư có thế giám sát được quá trình giao tiếp giữa bộ vi xử

lý với thế giới tương tự, tối ưu hóa cho công tác tìm và sửa lỗi

Hình 8: Sơ đồ khối của dao động kí điện tử

 Phải lưu được một khoảng thời gian dài tín hiệu với tốc độ lấy mẫu cao,

tốc độ cập nhật màn hình nhanh giúp người kĩ sư quan sát một cách chi

tiết và chính xác tín hiệu- đòi hỏi phải có một bộ nhớ đủ lớn

 Phải cung cấp các chế độ cấp phát linh hoạt, đa dạng và mạnh mẽ

 Phải được vi tính hóa với các tính năng như : có khả năng giao tiếp với

máy tính qua cổng RS-232 hay cổng song song

 Phải có giao diện thân thiện với người dùng cung cấp các thao tác đơn

giản, dễ hiểu, nhanh gọn Có khả năng trợ giúp linh hoạt và dễ hiểu

 Phải có độ chính xác, độ tin cậy và độ ổn định cao

2.2 PHÂN LOẠI OSCILLOSCOP

Khi chỉ quan sát tín hiệu biến đổi liên tục hay tín hiệu xung với tần số lặp lại

tương đối cao, và chỉ cần các thông số chính của nó là biên độ, tần số thì có thể dùng

loại oscilloscop tương tự thông thường

Khi cần đo lường, quan sát đồng thời hay nhiều tín hiệu thì dùng oscilloscop

nhiều kênh để có thể trực tiếp so sánh dao động đồ của hai hay nhiều tín hiệu trên màn

hình Với cách quan sát đo lường này cho phép ta đánh giá, so sánh các thông số đặc

tính của chúng một cách định tính song nhanh chóng và có nhận xét hiệu quả Thường

thì các oscilloscop với cấu tạo hai hệ thống súng điện tử riêng biệt trong cùng một ống

phóng tia điện tử

Khi cần nghiên cứu, đo lường các tín hiệu độc lập thì ta dùng loại oscilloscop

không đồng bộ

Khi cần nghiên cứu tín hiệu như tín hiệu xung có độ rộng rất nhỏ hay tín hiêu có

chu kì với tần số cao thì dùng loại oscilloscop loại hoạt nghiệm, là loại oscillo được

thực hiện theo phương pháp lấy mẫu

Khi có yêu cầu nghiên cứu cụ thể hơn về các thông số, đặc tính của tín hiệu,

muốn đo các thông số khác của nó, muốn xử lý được kết quả quan sát, so sánh chúng

với các giá trị chuẩn mà đã được cho trước, hoặc khi sử dụng oscilloscop như là một

phần của hệ đo lường tự động thì ta cần chọn oscilloscop có cài đặt bộ vi xử lý

2.3 CẤU TRÚC CỦA OSCILLOSCOP ĐIỆN TỬ TƯƠNG TỰ

Oscillloscop về cơ bản cấu tạo của nó là một loại máy vẽ di động theo hai chiều

Kênh lệch đứng Y dùng để xử lý tín hiệu cần quan sát, có nhiệm vụ phối hợp về

trở kháng, mức điện với tín hiệu của mạch điện cần đo (tạo trễ pha tín hiệu khi sử dụng

chế độ quét đợi để quan sát tín hiệu xung có độ rộng nhỏ), và khuếch đại tín hiệu (

khuếch đại đối xứng) quan sát trước khi đưa vào cặp phiến lệch Y của ống điện tử Bộ

tạo trễ nhằm đảm bảo cho sự khởi động gốc thời gian của điện áp quét (của kênh lệch

ngang) trước khi tín hiệu cần quan sát tới cặp phiến Y, như vậy đảm bảo sự hiện hình

toàn bộ tín hiệu, nhất là tín hiệu xung, để dạng của nó không bị mất sườn trước không

được vẽ Bộ khuếch đại ra Y cần là đối xứng để đảm bảo tín hiệu quan sát được vẽ

không bị méo dao động đồ do thay đổi điện trường tăng tốc mà chính do điện áp tín

hiệu gây ra

Các chỉ tiêu của kênh Y: độ nhạy (vôn/độ chia), dải băng tần, trị số trở kháng đầu

vào (điện trở và điện dung đầu vào)

Kênh lệch ngang X có nhiệm vụ cung cấp điện áp làm lệch theo chiều ngang của

ống điện tử Điện áp đưa vào bộ lệch X còn được tạo ra từ bộ tạo điện áp quét, khi cần

biểu diễn tín hiệu cần quan sát theo thời gian

Điện áp tạo được từ bộ điện áp quét được đồng bộ từ tín hiệu quan sát lấy từ

kênh Y, đó là đồng bộ trong Nó cũng được đồng bộ từ tín hiệu đồng bộ ngoài, khi

không đồng bộ được từ tín hiệu đồng bộ trong và đồng bộ từ tín hiệu 50Hz lấy từ

nguồn cung cấp xoay chiều, khi cần quan sát tín hiệu tần số thấp và khử hiện tượng

nhiễu Như vậy có ba chế độ đồng bộ trong oscilloscop, để có được dao động đứng

yên trong quá trình quan sát

Các chỉ tiêu của kênh lệch ngang chủ yếu dựa vào các chỉ tiêu của điện áp quét

Các chỉ tiêu đó là: Độ không tuyến tính của điện áp quét, thời gian quét thuận thì lớn

hơn rất nhiều thời gian quét ngược trong một chu kì quét, dải tần số quét, tốc độ biến

đổi của điện áp theo thời gian và hiệu suất tạo biên độ điện áp quét

Trên hình vẽ, độ không đường thẳng là tỷ số của khoảng biến thiên tốc độ điện

áp quét trong thời gian quét thuận (Tth) trên giá trị tốc độ trung bình:

tb dT dU dT

dU dT

dU y

) (

min ) ( max ) (

%





Trong một chu kí quét Tq thì : Tth>>Tng

Hiệu suất tạo biên độ quét: Eng

là chu kì của điện áp tín hiệu cần quan sát)

2.3 CẤU TRÚC CỦA OSCILLOSCOP ĐIỆN TỬ SỐ

Với loại Oscilloscop thông thường (loại tương tự), chỉ quan sát tín hiệu có chu

kì Song các tín hiệu không chu kì thì loại thông thường không thể quan sát được mà

phải dùng loại có nhớ số

Oscilloscop có nhớ loại tương tự có cấu tạo đặc biệt gọi là loại ống tia có nhớ

Oscilloscop có nhớ số (DSO) có các ưu điểm là:

 Duy trì hình ảnh dạng của tín hiệu trên màn hình với khoảng thời gian

không hạn chế

 Tốc độ đọc có thể thay đổi trong giới hạn rộng

 Các hình ảnh lưu trữ có thể xem lại được ở tốc độ thấp hơn nhiều tốc độ

 Có thể truyền trực tiếp số liệu của tín hiệu cần quan sát dưới dạng số và có

thể ghép trực tiếp với máy tính hoặc được xử lí trong osilloscop

Sơ đồ của loại Oscilloscop có nhớ số như hình vẽ

Hình 9: Sơ đồ khối của osilloscop sốcó nhớ

Khi chuyển mạch S đặt ở vị trí 2 thì oscilloscop làm việc là một oscilloscop có

nhớ Điện áp tín hiệu cần quan sát được đưa vào đầu Y, tới bộ biến đổi tương tự ->số

ADC Tại thời điểm đó (t1), khối điều khiển gửi một lệnh tới đầu vào của bộ ADC và

khởi động quá trình biến đổi Kết quả là điện áp tín hiệu được số hóa, có nghĩa là bộ

biến đổi lấy mẫu dạng tín hiệu ở nhiều điểm và biến đổi giá trị tức thời của biên độ tại

mỗi điểm thành giá trị mã nhị phân tỷ lệ với biên độ đó Tại thời điểm kết thúc quá

trình biến đổi, bộ biến đổi ADC gửi một lệnh kết thúc đến bộ điều khiển

Mỗi số nhị phân được chuyển tới bộ nhớ và được nhớ ở vị trí ô nhớ riêng biệt

Bởi vì đây là bộ nhớ không linh hoạt (nonvolatile memory) nên nó có thể lưu trữ số

nhị phân với bất kì độ dài thời gian nào Khi cần thiết một lệnh từ khối điều khiển có

thể làm cho các số nhị phân này có thể sắp sếp theo chuỗi thứ tự đã xác định và được

đưa tới bộ biến đổi DAC Bộ này sẽ biến đổi các giá trị nhị phân thành điện áp tương

tự, và điện áp này được đưa qua bộ khuếch đại Y.Do bộ nhớ được liên tiếp quét nhiều

lần trong một giây lên màn hình được sáng liên tục và hiện lên dạng sóng và hình vẽ

các điểm sáng, biểu thì dạng sóng cần quan sát

Để đạt được một đường sáng liên tục, còn có thể có thêm một mạch nội suy (làm

mượt giữa bộ DAC và bộ khuếch đại Y)

Hạn chế của loại trên do tốc độ biến đổi ADC thấp, nhưng gần đây đã có những

loại ADC biến đổi với tốc độ rất cao tuy nhiên giá thành thì rất đắt

Một loại oscilloscop có nhớ khác là dùng bộ vi xử lí làm khối điều khiển

Sơ đồ khối của oscilloscop số có nhớ như hình vẽ:

Hình 10: Sơ đồ khối của oscilloscop số có nhớ

Hình dưới có phần khác hình trên ở chỗ: Bộ giao động quét thực sự là bộ biến

đổi DAC kênh X, được điều khiển từ số liệu của Microprocessor Đầu ra bộ biến đổi

DAC tạo ra điện áp nhảy bậc, sao cho sự nhảy bậc thang không khác biệt quá nhiều so

với điện áp bậc thang được tạo ra từ bộ dao động quét tương tự

Với DAC loại 8 bit, số bước nhảy là 28=256 Toàn bộ đoạn điện áp ra được chia

thành 255 bước riêng biệt, và sự lệch ngang của tia điện tử thực tế là tỉ lệ theo thời

gian Tốc độ biến đổi DAC và bộ điều khiển quét quyết định tốc độ quét cực đại, tốc

độ quét có thể điều khiển bằng việc thay đổi số đến đầu vào số của bộ DAC

Còn tổ hợp các bộ phía trên gồm: ADC, Bộ nhớ, DAC của kênh Y cho phép khả

năng thay đổi trễ của tín hiệu vào của hệ thống làm lệch y trong một giới hạn rộng,

đồng thời nó có thể kết hợp được với DAC của kênh X như vậy đảm bảo sự đồng bộ

chính xác

2.4 OSCILLOSCOP TƯƠNG TỰ CÓ CÀI ĐẶT VI XỬ LÝ

Không chỉ có oscilloscop điện tử số mới có thê cài đặt vi xử lý mà oscilloscop

tương tự cũng có thể cài đặt được vi xử lý và nó có thể hoạt động gần giống như

oscilloscop điện tử số Thực chất của nó là nó có dùng thêm một số thiết bị xử lý số

như dùng bộ vi xử lý, các bộ biến đổi ADC…

Hình 11: Sơ đồ một oscilloscop tương tự dùng vi xử lý

Với loại này ta thấy ngay sơ đồ nó được chia làm ba phần:

 Phần thứ nhất nó giống như một oscilloscop tương tự

 Phần giữa có các bộ biến đổi tương tự số (ADC) và bộ biến đối số tương

tự (DAC) cùng với các module nhớ và một hệ vi xử lý với chức năng kiểm tra, chúng ta có thể coi phần này như là một phần hay một oscilloscop có nhớ

 Phần dưới cùng là bộ vi xử lý để phục vụ cho việc điều khiển chương

trình và xử lý tín hiệu số, card giao diện dùng để nối oscilloscop với giao diện hệ thống

Khi cần nhận dạng của tín hiệu được nghiên cứu theo tỷ lệ thời gian thực tế thì

oscilloscop làm việc như một oscilloscop vạn năng Nếu như không dùng khả năng

điều khiển bằng chương trình và xử lý theo những khả năng của bộ vi xử lý số theo

khả năng của bộ vi xử lý thì oscolloscop trên làm việc như một oscilloscop tương tự

thông thường Khi đó có thể đổi một số khối chuẩn (bộ khuếch đại Y,X, máy phát

chuẩn…) như đối với một số oscilloscop thông thường mà cấu tạo được thiết kế có thể

thay thế các khối này hay nối thêm các khối mới Xu hướng hiện nay ta có thể chia nó

ra làm hai phần: phần tương tự và phần số cũng được thể hiện ở chỗ phân bố vị trí của

các phần thuộc hệ điều khiển Những cái để điểu khiển thông thường hay gặp ở

oscilloscop thông thường thì vẫn được giữ nguyên ở vị trí nguyên thủy được cách

riêng với bàn phím

Vi xử lý làm cho loại oscilloscop này có thêm các đặc điểm mới Nó có chứa tất

cả các modul mới mà một hệ thống như thế phải có Mắt xích nối giữa vi xử lý với

khối tương tự chính là bộ biến đổi tương tự số (ADC)

Hệ thống được nối với nhau thông qua các bus hệ thống của vi xử lý và được liên

kết chung tới các ROM, RAM và các card giao diện để giao tiếp với thiết bị hiển thị

như màn hình hay có thể kết nối trực tiếp tới máy tính thông qua các loại card

Một loại Oscilloscop có nhớ số(DSO) là ta có thể dùng một con chip FPGA để

làm trung tâm điều khiển

Cấu tạo và chi tiết thiết kế một Oscilloscop có nhớ số (DSO) dùng chip FPGA sẽ

được trình bày chi tiết trong chương 3

-

Chương 3

CÁC BƯỚC THIẾT KẾ MỘT OSCILLOSCOP SỐ CÓ NHỚ

Hình 12: Sơ đồ khối của DSO đã được đơn giản hoá dùng FPGA

Nguyên lý hoạt động tương đối đơn giản Tín hiệu được đưa qua một bộ khuếch

đại tín hiệu sau đó được đưa vào một con ADC, tại ADC tín hiệu sẽ được lấy mẫu để

lượng tử hóa tín hiệu tương tự thành tín hiệu số Đầu ra của cả ADC và bộ nhớ đệm

đều cùng chia sẻ chung bus 3 trạng thái Nó là một bước trung gian để quyết định chọn

kênh nào, đầu ra nào, để tiết kiệm được đường truyền và tránh xung đột dữ liệu khi cả

hai đầu ra của ADC và bộ nhớ đệm cùng ra một lúc…chương trình điều khiển logic sẽ

quyết định chọn 1 trong 2 đầu ra hoặc của ADC hoặc của bộ nhớ đệm để đưa nó tới

bus, vì vậy nó chọn 1 trong 2 là thuộc dạng logic tương tự hay logic dạng số Sau đó

dữ liệu được đưa lên bus và được đưa vào bộ nhớ chính để lưu trữ dữ liệu Lôgic điều

khiển sẽ đồng thời theo dõi dữ liệu để quan sát điểm trigơ Cách tiếp cận này loại trừ

mạch điện bổ sung mà bình thường trigơ cần phải có, và thu hẹp đường tín hiệu tương

tự, do đó giảm bớt nhiễu Điều này cũng cung cấp khả năng gây nên tín hiệu dạng số

khi dùng máy phân tích logic Ngoài tìm điểm trigơ, logic điều khiển cũng thực hiện

mọi chức năng “Glue logic” và phương thức tiền trigơ Khi bộ nhớ đầy, dữ liệu dừng

ghi và được chuyển vào PC thông qua cổng song song

Vì 2 kênh hoàn toàn riêng biệt nên chúng hoạt động một cách độc lập Ví dụ:

kênh A là trong chế độ phân tích logic (logic analyser), kênh B lại ở trong chế độ

tương tự (analogue) Hiệu quả của tốc độ lấy mẫu có thể tăng gấp đôi bằng cách kết

nối 2 đầu ra tương tự với nhau và đổi pha kênh thứ 2 đi 1800 Sau khi dữ liệu được đưa

vào PC, nó được xen vào bởi phần mềm và dạng sóng đã được thiết kế lại Mặc dù tín

hiệu được thử 2 lần ở tần số thường, độ dài của bản ghi vẫn ko giảm vì cả hai bộ nhớ

đang được dùng để lưu trữ dạng sóng đơn

3.1 CÁC THÀNH PHẦN TRONG THIẾT KẾ

3.1.1.Bộ nhớ

Từ đặc điểm kỹ thuật của DSO dùng chip FPGA mà ta thiết kế thì bộ nhớ cần

những điều kiện cần thiết sau:

 Dữ liệu bus rộng 8bit

 Có thể chứa 3Mbit

 Tốc độ truyền dữ liệu 40Mbytes/giây

 Cổng “đọc” và “ghi” riêng

Bởi vì tốc độ lấy mẫu của ADC là nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ đọc của bộ

nhớ (ở đây chúng ta dùng RAM) cho nên nhất thiết phải dùng bộ nhớ có hai cổng đọc

và ghi riêng biệt để tránh tình trạng không có dữ liệu Cho nên để thoả mãn được

những yêu cầu này,chúng ta phải chọn bộ nhớ(RAM) có 2 đường đọc và ghi riêng biệt

Bởi vì tốc độ lấy mẫu khi dùng một con ADC flash tốc độ cao cho nên yêu cầu bộ nhớ

cũng cần có tốc độ ghi dữ liệu cao và có tốc độ đọc dữ liệu phù hợp với tốc độ của

cổng song song mà ta sử dụng để truyền dữ liệu lên máy tính Vì những lý do này để

quyết định dùng bộ nhớ trong thiết kế ta nên dùng những bộ nhớ hình ảnh được sử

dụng chính trong các ứng dụng video như thời gian dựa trên sự hiệu chỉnh và hình ảnh

trong phim Chúng là loại bộ nhớ hội tụ đủ những yêu cầu của úng dụng của ta Bởi vì

nó có công suất chứa lớn, tốc độ truyền dữ liệu nhanh và cổng “đọc” và “ghi” riêng

Hơn nữa chúng được hợp nhất ở mức độ cao, làm đơn giản việc thiết kế bản mạch

Sau khi nghiên cứu và tìm hiểu các thiết bị có sẵn trên thị trường Việt Nam thì

em chọn bộ nhớ của hãng Averlogic là AL422 Nó là một bộ nhớ hình ảnh và cũng

giống như hầu hết các bộ nhớ hình ảnh khác, nó được thiết kế và chế tạo dựa trên công

nghệ DRAM Mặc dù bus dữ liệu bên ngoài chỉ rộng 8 Bit, phần lớn bộ nhớ hình ảnh

sử dụng bus bên trong có chiều rộng hơn ĐIều này làm tăng tốc độ hiệu quả nhờ tính

tương đương Logic tốc độ cao được dùng để chia tách bus bên trong thành nhiều phần

8 bit,mà sau này nó đó được đặt trên bus dữ liệu đầu ra Thêm vào đó bộ điều khiển

DRAM và address , nó tạo ra logic được giử trong AL 422.Vị trí dữ liệu được ghi vào

được nhớ vào một thanh ghi địa chỉ Giá trị của thanh này có thể là lớn lên hoặc về 0

(điểm bắt đầu của bộ nhớ) Tuy nhiên nó ko thể được dịch chuyển tới 1 vị trí ngẫu

nhiên nào đó mà phải được tăng hay giảm một cách tuần tự vì quá trình ghi phải diễn

ra liên tục Những bộ nhớ hình ảnh chạy giống như những bộ đếm trong mà khi thanh

ghi tiến tới đoạn cuối của bộ nhớ, nó sẽ tự động reset về điểm bắt đầu và lại bắt đầu

ghi đè lên điểm đã có trước đó Quá trình đọc sử dụng thanh ghi đọc tương tự Vì thế

những bộ nhớ hình ảnh thường được gọi là First In First Out Buffers (FIFO)

Hình 13: Sơ đồ thực hiện chức năng của AL422

AL422 sử dụng 3 chân để kiểm soát quá trình ghi WCLK, /WE, và /WRST Dữ

liệu sẽ được ghi vào bộ nhớ theo sườn xung ghi dữ liệu (WCLK) khi chân write enable

cao (WE), và bộ đếm địa chỉ sẽ tăng dần theo sườn của xung clock Trong trường hợp

thanh ghi (hay bộ đếm địa chỉ) ko được gia tăng thì dữ liệu ko được ghi Để ghi lại dữ

liệu vào bộ nhớ tại điểm đầu tiên cảu thanh ghi địa chỉ có giá trị 0 ta phải đưa chân

write reset (WRST) xuống thấp và xung ghi (WCLK), địa chỉ sẽ được reset về điểm

bắt đầu của bộ nhớ và dữ liệu được ghi vào điểm bắt đầu cùng với các địa chỉ tiếp theo

khi thanh ghi địa chỉ tăng lên

Quá trình đọc được kiểm soát bởi 4 chân, RCLK, /RE, /RRST và /OE Dữ liệu

cũng được đọc theo sường xung của xung read clock (RCLK), thanh địa chỉ đọc ra

được gia tăng khi chân read enable (/RE) và chân OE ( output enable) cao,thì dữ liệu

mới được đưa ra Nếu chân OE mà ở mức thấp thì thanh ghi địa chỉ đọc dừng lại và

dữ liệu không được ra hoặc thanh ghi địa chỉ vẫn tăng thế nhưng dữ liệu vẫn được chốt

tại đó và không được ra Thanh ghi địa chỉ đọc cũng có thể được reset về điểm bắt đầu

của bộ nhớ bằng cách đăt chân read reset (/RRST) ở mức thấp và xung RCLK Mặc dù

được điều khiển bằng tay ở bên trong, DRAM refresh thu được từ RCLK or WCLK

(bất cứ cái nào nhanh hơn), vì thế để duy trì tính nguyên vẹn của dữ liệu ít nhất 1 trong

các tín hiệu trên phải được giữ chạy nhanh hơn 1MHz

3.1.2 Bộ biến đổi tương tự - số ADC

Hình 13 : Sơ đồ khối của ADC TDA 8703

ADC được dùng biến đổi dạng sóng tương tự sang dạng xung PAM Vì bản chất

tự nhiên riêng biệt của tín hiệu số, dạng sóng tương tự sẽ được lượng tử hoá đến mức

tương đương số gần nhất và chuyển thành tín hiệu số Sự chuyển ADC càng lớn thì sai

số sự lượng tử hoá được đưa vào càng nhỏ Ta thấy có rất nhiêu loại ADC trên thị

trường nhưng để thỏa mãn nhưng để đạt được những yêu cầu và lý do dùng FPGA làm

bộ điều khiển cho dao động số có nhớ em tìm hiểu trên thị trường thì em thấy

TDA8703 là phù hợp nhất.Bởi vì nó có tốc độ lấy mẫu rất cao (có thể đạt được tốc độ

tối đa là 140MHz) Tuy nhiên ta cũng có thể thay thế bởi các ADC khác có sẵn trên thị

trường

Phần lớn ADC tốc độ cao dùng phương thức Flash Conversion, cái này sử dụng

theo các mảng song song của 2n-1 bộ so sánh (n là độ phân giải của ADC trong các

bit) Điều này có nghĩa là cứ mỗi 8bit, máy đổi điện lại yêu cầu 255 bộ so sánh Mức

độ phức tạp này không chỉ làm tăng chi phí mà còn làm hạn chế tốc độ tối đa mà bộ

biến đổi có thể hoạt động TDA8703 sử dụng phương thức Flash Conversion truyền

lại, trong ADC này thì bộ biến đổi được chia tách thành 7 cấp với mỗi cấp dùng 1

trình chuyển đổi cực nhanh 2 bit Chính điều này làm giảm số bộ so sánh được yêu cầu

xuống còn 28 và đây cũng là một ưu điểm của bộ biến đổi ADC nhanh dùng phương

thức biết đổi Flash Conversion Mặc dù nó đưa ra một góc trễ 7 chu kì đồng hồ giữa

tín hiệu tương tự được đưa vào và dữ liệu xuất hiện trên các đầu ra Đối với chương

trình ứng dụng này thì điều đó là có thể chấp nhận được

Hình 15 : sơ đồ nối chân của ADC TDA 8703

3.1.3 Bộ khuếch đại đệm

Khi tín hiệu tương tự được đưa vào mà DSO đang hoạt động ở chế độ xen kẽ

giữa tín hiệu alnalog và logic analyser, thì tín hiệu tương tự được đưa vào 2 ADC

thông qua một bộ khuếch đại đệm Khi đó bộ trung gian này sẽ vừa có chức năng làm

một bộ khuếch đại tín hiệu vừa có chức năng là môt bộ đệm tín hiệu Cả 2 chức năng

này có thể đạt được với 1 bộ khuêch đại đệm (ở đây em dùng Elantec EL4332C) Bởi

vì nó thỏa mãn nhưng yêu cầu đặt ra của thiết kế

Hình 16 :Sơ đồ thực hiện nối chân của EL4332

EL4332C có bề rộng băng tần tối đa 300MHz và chứa đựng 3 bộ tiền khuêch đại

nên rất phù hợp với các đầu vào đa thành phần Điều đó làm nó trở nên rất phù hợp

đối với ứng dụng này vì nó có thể thực hiện cả chuyển mạch đệm và đảo mạch đầu

vào 1 tín hiệu logic đơn được dùng như đầu vào cho cả 3 bộ tiền khuêch đại Tuy

nhiên mặt hạn chế của nó là cũng như phần lớn các bộ khuếch đại có độ rộng băng tần

cao khác, hệ số khuếch đại của nó được cố định là 2

Hình 17:sơ đồ thực hiện khuếch đại

Hình 18 :Sơ đồ khối bên trong của EL4332

3.1.4 Điều khiển logic

Những DSO trước đó có dùng những con chip bán dẫn để thiết kế và làm chúng

để điều khiển thì chỉ dùng các PLA (Programmable Logic Devices) Thế nhưng những

con chip này có độ tích hợp thấp và không thỏa mãn những như cầu sử dụng ngày

càng cần tốc độ cao nên nó dần bị thay thế

Để có được tốc độ cao để đáp ứng được các yêu cầu ứng dụng và đo các tần số

cao thì hiện nay người ta thường dùng các chip FPGA để thực hiện Chúng được dùng

như trái tim của cả hệ thống Bởi vì chúng có độ tích hợp rất cao như đã trình bày ở

chương 1 nên chúng có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ và hơn thế nữa với những tính

năng của nó ta có thể dễ dàng lập trình và cấu hình nó để thực hiện những yêu cầu của

ứng dụng Chính vì thế chúng ta sẽ giảm được kích thước của mạch bởi tất cả vần đề

điều khiển đều nằm ở con chip FPGA Để điều khiển các khối khác trong mạch của

DSO thì ta có thể chương trình hóa cho FPGA để nó thực hiện nhiệm vụ này Cũng bời

do chương trình hóa cho FPGA ngày nay rất dễ dàng với các ngôn ngữ như VHDL hay

verilog HDL cùng với các chương trình của Altera Hơn nữa ngày nay giá thành của

FPGA ngày càng giảm mạch và có rất sẵn trên thị trường các linh kiện bán ở Việt

Nam

Dưới đây là các sơ đồ logic của chip FPGA FLEX 8K của Altera

Hình 19 : Sơ đồ khổi của FLEX 8K

Hình 20 :Sơ đồ khối logic của FLEX8K

Ta có thể thấy trên hình vẽ thì các chân I/O đều được bố chí xung quanh chip và

chúng được kế nối vào các thanh phần logic và các LUT của chip, chúng hợp thành

các cột các hàng và thông qua các mạng kết nối ben trong chip Và cũng giống như tất

cả các chip FPGA khác nó cung câp những xung nhịp tần số nhanh ở đầu ra và thời

gian nhanh tại nơi lấy đầu vào Ở đây mỗi LAB(Logic Array Block) là gồm 8 LE

(logic element ) cung cấp 4 tín hiệu điều khiển và mỗi tín hiệu điều khiển có thể điều

khiển 8 LE Trong 4 tín hiệu điều khiển của LAB thì trong đó có 2 tín hiệu có thể được

sử dụng giống như các clock và 2 tín hiệu còn lại có thể được sử dụng như tín hiều

reset và enable.Những tín hiều điều khiển có thể lấy từ tín hiệu đầu vào của ta

Chip FPGA của Altera là EPF8282A-84, là một trong những dòng chip của họ

FLEX 8K Nó là 1 chip 84 pin PLCC với 68 chân có thể kết nối I/O Loại này phù

hợp với ứng dụng hơn và có những lợi thế mà con chip có thể được lắp để phát triển dễ

dàng Do bản chất của FPGA, chúng có thể hoạt động ở tốc độ nào là phụ thuộc vào

việc thiết kế mà chúng thực hiện Mặc dù chip được chọn là loại có tốc độ chậm nhất

nhưng nó vẫn có khả năng vận hành máy đếm lớn ở mức trên 80MHz Cũng như tất cả

nguyên lý thiết kế mà FPGA sẽ thực hiện vận hành ở mức 50mHz hay thấp hơn thì nó

là đủ

FLEX 8K là thiết bị cung cấp những ứng dụng rộng rãi như xử lý tín hiệu số,

dùng cho những vận hành mà có đường dữ liệu rộng và biến đổi dữ liệu Trong thiết bị

này có những lựa chọn cho giao diện bus, tích hợp các TTL đặc biệt là điều khiển với

tốc độ cao Những sản phẩm mà có số chân lớn có thể tích hợp được tới 32 bộ mutiple

trong một thiết bị

FLEX 8K cung cấp 4 bộ đầu vào chuyên dụng cho việc đồng bộ điều khiển tín

hiệu cùng với trở tải lớn Mỗi chân I/O có kết hợp một thanh ghi trên mặt ngoài của

thiết bị Giống như đầu ra thì thanh ghi cũng có những loại có xung đồng hồ nhanh để

đảm bảo việc ra tín hiệu nhanh chóng và chúng có những thiết đặt nhanh vè mặt thời

gian Hầu hết các FLEX 8k được cấu hình cùng với các kiến trúc CMOS SRAM Nó

có thể cấu hình lượng dữ liệu được lưu trữ trong chuẩn công nghiệp Nó có thể cấu

hình việc lưu trữ song song trong hay cấu hình nối tiếp trong các EEPROM hoặc cung

cấp những dữ liệu bằng điều khiển hệ thống Việc cấu hình này có thể cho phép lưu trữ

dữ liệu nên tới 32K x 8 bit hoặc lớn hơn trong các EPROM Hơn nữa chúng có thể lấy

từ RAM của hệ thống để cung cấp những dữ liệu cần thiết cho nó hoạt động

Chúng ta có thể dùng các công cụ phần mềm như MAX+PLUS II hay QUATUS

II để cấu hình chúng theo những ứng dụng mong muốn của người dùng Để cấu hình

chúng thì tất nhiên chúng ta phải biết một trong những ngôn ngũ là VHDL và Verilog

HDL để lập trình mô tả phẩn cứng cần thực hiện

3.1.5 Giao tiếp với máy tính

Có một số tuỳ chọn cho giao giao tiếp giữa DSO với PC:

Do 1 lượng tương đối lớn dữ liệu được lưu giữ trong DSO, cổng nối tiếp ko được

tính đến bởi thời gian yêu cầu để download dữ liệu vào PC ko thể chấp nhận thời gian

dài do tốc độ truyền dữ liệu của cổng nối tiếp chậm USB cũng ko thực tế vì tính phức

tạp của nó bởi vì viết chương trình điều khiển cho USB rất phức tạp Tuy rằng hiện

này tất cả các PC đều có cổng USB thế nhưng để cấu hình được USB trong FPGA rất

vì thế rất khó để có thể cài đặt và làm cho thiết kế thêm phần phức tạp do phải làm

mạch PCI Cổng song song được chọn vì nó có tốc độ chuyển đổi dữ liệu tương đối

cao và dễ dàng để phát triển thiết bị, dễ sử dụng và đang hiện diện trong các máy tính

để bàn tuy rằng trong thời gian gần đây có những mày laptop thì không có cổng này

nhưng mà nó vẫn được sử dụng rất rộng rãi do thực hiện đơn giàn, làm cho DSO được

dùng trong nhiều lĩnh vực và cũng có linh cơ đông.Hơn nữa tốc độ truyền của cổng

song song có thể chấp nhận được trong thiết kế của úng dụng này

Để đơn giản và tương thích với thiết kế và nhu cầu sử dụng thì chế độ hai chiều

chuẩn được quyết định sử dụng, cái này thì có sẵn từ thời những chip 386 và tương

thích với hầu hết các chuẩn có trong máy tính hiện nay Nó cho phép độ rộng byte

chuyển đến hướng khác và có thêm 5 line đầu vào (Status lines) và 4 line đầu ra

(Control lines) Với các thiết lập chuẩn và tương thích thì DSO cho phép người sử

dụng lựa chọn địa chỉ thích hợp cho cổng song song đặc biệt Vì chỉ có 3 địa chỉ có thể

được sử dụng nên điều này là tương đối dễ dàng Điều này đặc biệt có ích nếu PC đang

sử dụng có nhiều cổng

3.2 THIẾT KẾ CHI TIẾT

3.2.1 Cấu hình để nạp vào FPGA

Vì FPGA dựa trên nền SRAM nên nó không thể lưu chương trình điều khiển có

ngay trong chip bởi khi mất nguồi điện cung cấp cho nó thì chương tình không còn

nữa chính vì thế nó phải được chương trình hoá mỗi lần hệ thống khởi động lại.Để giải

quyết điều này thì phương thức thích hợp nhất cho ứng dụng này là phương thức

Active Serial Phương thức này bao hàm cả việc kết nối 1 serial EEPROM (E2) tới

FPGA và có thuận lợi là chỉ yêu cầu 1 chân I/O để sử dụng 2 kết nối còn lại tới E2

được dành cho các chân cấu hình Hơn nữa các chân cấu hình được nối cao hay thấp là

dùng để chỉ lược đồ cấu hình nào đang được sử dụng Chính vì thế mà ta có thể giữ

được chương trình điều khiển nếu mất nguồi cung cấp cho DSO, và tiết kiệm số chân

của FPGA và có thể dùng chúng vào các úng dụng khác Khi khỏi động lại thì chương

trình sẽ được nạp vào chip FPGA thông qua chân JTAG của FPGA và ta lại có một

DSO, thời gian này được tiến hành rất nhanh mà tạo cảm giác như không có gì