giáo án tâm lý học tội phạm: tâm lý nhóm tội phạm

Khía cạnh tâm lý của người chưa thành niên thực hiện hành vi phạm tội... Đặc điểm của nhóm tội phạm- Nhóm tội phạm bao gồm các thành viên có tâm thế chống đối các chuẩn mực xã hội,

Chào các bạn

CHƯƠNG IV: TÂM LÝ NHÓM

TỘI PHẠM

Th.s Dương Thị Loan Khoa pháp luật hình sự

NỘI DUNG

4.1 Khái niệm, đặc điểm tâm lý của nhóm

4.2 Các loại nhóm tội phạm

4.3 Đặc điểm tâm lý của thủ lĩnh trong nhóm tội phạm

4.4 Khía cạnh tâm lý của người chưa thành niên thực hiện hành vi phạm tội

4.1 Khái niệm, đặc điểm tâm lý của

nhóm

4.1.1 Định nghĩa

4.1.2 Đặc điểm tâm lý của nhóm tội phạm

4.1.1 Định nghĩa

Nhóm tội phạm là tập hợp người có

sự liên kết, phân công, phối hợp hoạt động với nhau do một hoặc một số cá nhân thành lập, điều khiển một cách có kế hoạch, thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội

4.1.2 Đặc điểm của nhóm tội phạm

- Nhóm tội phạm bao gồm các thành viên

có tâm thế chống đối các chuẩn mực xã hội, có các đặc điểm tâm lý tiêu cực trong

nhân cách

- Trong nhóm tội phạm có tinh thần đoàn kết, sự tiếp xúc cá nhân khá ổn định, có

sự ưa thích lẫn nhau, có định hướng giá trị chung, có sự đánh giá thống nhất trong

tình huống phạm tội

-Trong nhóm tội phạm, sự lan nhiễm tâm lý chống đối, tính tích cực và quyết liệt hành

động được tăng cường

- Nhóm tội phạm là tổ chức bí mật, khép kín, bất hợp pháp Tổ chức hoạt động rõ ràng, chặt chẽ, có tên cầm đầu, chỉ huy, có kỷ luật riêng được quy ước bằng miệng hoặc bằng

văn bản

- Hoạt động phạm tội mang tính chất hệ

thống, có sự chỉ huy thống nhất, mục đích cuối cùng là thu được những lợi ích bất

chính

-Những tên cầm đầu luôn tìm mọi cách tạo vỏ bọc kín để chỉ huy các thành viên hoạt động

phạm tội

- Đa số các nhóm tội phạm có cấu trúc thứ bậc rõ ràng với vai trò, vị trí cụ thể đối với mỗi

thành viên, bao gồm:

+ Đối tượng cần đầu, chỉ huy +Đối tượng tay chân, cốt cán +Những đối tượng tham gia

4.2 Các loại nhóm tội phạm

Căn cứ vào mức độ chặt chẽ về mặt tổ chức,

cấu trúc, phương thức hoạt động, mức độ nguy hiểm của những hành vi phạm tội do chúng gây ra cho xã hội và căn cứ vào thực tiễn công tác phòng ngừa và đấu tranh

chống tội phạm ở Việt nam, có thể chia

nhóm tội phạm thành ba loại:

+Nhóm tội phạm tạm thời

+Nhóm tội phạm đơn giản

+ Nhóm tội phạm có tổ chức

4.2.1 Nhóm tội phạm tạm thời

- Hình thành theo tình huống và bắt nguồn từ nhóm mang tính chất chơi bời, bạn bè

- Đặc trưng của nhóm là sự lệch lạc trong chuẩn mực sinh hoạt và trong hành vi

-Không có cấu trúc tâm lý, vai trò của

người đứng đầu chưa thể hiện rõ; việc ra quyết định của các đối tượng chịu ảnh hưởng của tình huống ngẫu nhiên Mức

độ gắn bó, sự lệ thuộc lẫn nhau trong

nhóm thấp

4.2.2 Nhóm tội phạm đơn giản

-Là nhóm mà quan hệ giữa các thành viên nhất thời, tổ chức thiếu chặt chẽ với số lượng không

nhiều

-Không có cấu trúc phức tạp giữa những người phạm tội, nhưng có sự bí mật cấu kết và có sự thỏa thuận sơ bộ từ trước để cùng nhau thực

hiện tội phạm

-Thành phần phạm tội thường là người có

nhiều tiền án tiền sự, tính tình thô bạo, tàn ác, côn đồ, trình độ văn hóa thấp, không có công

ăn việc làm, hoặc làm lao động đơn giản, mức

thu nhập thấp

4.2.3 Nhóm tội phạm có tổ chức

-Là nhóm tội phạm đặc trưng bởi sự bền vững trong quan hệ, liên hệ giữa các đối tượng, sự định hình các phương thức hoạt động và che

giấu hành vi phạm tội

-Có ba loại: nhóm tội phạm có tổ chức ổn định, phức tạp; nhóm tội phạm có tổ chức cao, chặt chẽ; cộng đồng tội phạm, liên minh các nhóm

tội phạm có tổ chức

-Tính chất nguy hiểm của tội phạm có tổ chức tương đối cao so với tội phạm cá nhân vì trong điều kiện của nhóm có thuận lợi về tâm lý

-Là các nhóm tội phạm có cơ cấu, tổ chức chặt chẽ, cùng chung ý đồ hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia, có phương thức, thủ đoạn hoạt động tinh vi, xảo quyệt, có sự cấu kết, liên hệ với các tổ chức chống đối khác

-Nhóm tội phạm có tổ chức ở mức caothường có một tên đứng đầu chúng gọi là

boss, thủ lĩnh, đại ca, băng trưởng

-Ở cấp chỉ huy, mỗi tổ chức tội phạm cao có nhiều nhóm Mỗi nhóm lại có 1 hoặc 2 tên chỉ

huy do thủ lĩnh trực tiếp chỉ định

4.3 Đặc điểm tâm lý của thủ lĩnh

-Thủ lĩnh là người có kinh nghiệm, có bản lĩnh thực hiện và che dấu tội phạm hơn các thành

viên khác -Thủ lĩnh quyết định phương thức hoạt động phạm tội, tổ chức điều khiển các thành viên hành động và phân chia kết quả thu được

- Thủ lĩnh trong nhóm có độ ám thị cao

-Thủ lĩnh nhóm tội phạm thường là đối tượng chủ mưu và giữ vị trí chỉ huy chỉ huy trong việc

thực hiện hành vi phạm tội

4.4 Khía cạnh tâm lý của người chưa thành niên thực hiện hành vi

phạm tội

4.4.1 Đặc điểm tâm lý của người chưa thành

niên phạm tội 4.4.2 Một số loại trẻ em chưa thành niên có

nguy cơ phạm tội

4.4.1 Đặc điểm tâm lý của người chưa

thành niên phạm tội

-Về trí tuệ: so với trẻ em bình thường, người chưa thành niên phạm tội chậm phát triển hơn về trí tuệ, tư duy trừu tượng kém, nặng về tư duy cụ thể, không biết phân tích, dánh giá đúng

hiện tượng

- Về hứng thú: thường thiên về ham muốn vật

chất, không có hứng thú học tập Thích đua đòi, ăn chơi như người lớn, thích những trò chơi, phim, truyện mang tính chất bạo lực, gây

cảm giác mạnh

- Về tình cảm: thiếu bền vững, dễ dàng thay đổi nhưng lại rất mạnh mẽ, trong nhiều trường hợp mang tính cực đoan Tình cảm mang tính xung động cao, dễ bị kích động, bồng bột, sôi nổi

- Về quan hệ: trong gia dình, có xu hướng muốn thoát ly gia đình, trong khi vẫn còn bị phụ thuộc

vào gia đình

- Về tính cách: có sự đan xen giữa tính cách trẻ con và người lớn Có tính độc lập và tự trọng cao Phản ứng khá cực đoan và mạnh mẽ khi bị xúc phạm thích lao vào nguy hiểm để chứng tỏ

bản lĩnh của mình

4.4.2 Một số loại trẻ em chưa thành

niên có nguy cơ phạm tội

- Trẻ em lang thang: vì những lý do nào đó

(chính đáng hay không chính đáng), đã lìa bỏ mái ấm gia đình, sống cuộc đời lang thang

- Trẻ em hư: còn gọi là trẻ khó bảo hay trẻ khó

giáo dục, trẻ chậm tiến

- Trẻ em phạm pháp: là trẻ có hành vi vi phạm pháp luật hiện hành(mang tính chất hành chính hay hình sự) đã hoặc chưa bị phát hiện và xử

lý

- Trẻ em bụi đời: là loại trẻ vừa có dấu hiệu của

trẻ lang thang đường phố, vừa có dấu hiệu của

trẻ hư

- Trẻ em rối loạn hành vi: trẻ thuộc loại này vừa

có dấu hiệu của trẻ hư, vừa cói dấu hiệu của trẻ

phạm pháp

-Những loại trẻ em trên đây có thể được

chuyển hóa lẫn nhau

Cảm ơn các bạn