BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀNUÔI DƯỠNG NGƯỜI BỆNH VÀ KỸ THUẬT ĐẶT SOND DẠ DÀY

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀNUÔI DƯỠNG NGƯỜI BỆNH VÀ KỸ THUẬT ĐẶT SOND DẠ DÀY CN.PHAN THỊ THANH THỦY... ĐẠI CƯƠNG Bệnh nhân nặng, nếu không được nuôi dưỡng hoặc nuôi dưỡng không tốt, vô tình chú

Trang 1

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ

NUÔI DƯỠNG NGƯỜI BỆNH

VÀ KỸ THUẬT ĐẶT SOND DẠ DÀY

CN.PHAN THỊ THANH THỦY

Trang 2

ĐẠI CƯƠNG

 Bệnh nhân nặng, nếu không được nuôi dưỡng hoặc nuôi dưỡng không tốt, vô tình chúng ta đã đẩy người bệnh đến với nguy cơ tử vong cao hơn, biến chứng nhiều hơn hoặc thời gian nằm viện kéo dài, chi phí gia tăng hơn …

 Các bệnh nhân nằm điều trị lâu ngày tại khoa HSTC-CĐ có thể suy dinh dưỡng ngay khi vào hoặc cạn kiệt dinh dưỡng do quá trình bệnh lý diễn ra hay mất mát dinh dưỡng do các thủ thuật và tai biến của các thủ thuật

Trang 3

ĐẠI CƯƠNG

 Vì vậy, trước hết người thầy thuốc cần phải quan tâm hơn nữa đến chuyện nuôi dưỡng người bệnh Ngoài việc điều trị bằng thuốc hay những can thiệp y khoa mà còn

phải cung cấp năng lượng và các dưỡng chất cho cơ thể người bệnh giúp người bệnh có nhiên liệu để duy trì, cải thiện các chức năng sống, chức năng miễn dịch giúp cho quá trình điều trị phát huy hiệu quả.

Tất cả bệnh nhân phải được đánh giá tình trạng dinh

dưỡng và thể trạng ngay từ lúc vào viện dựa vào khối cơ

thể (BMI), dựa vào tình trạng mất trọng lượng hay dựa vào một vài thông số sinh hóa máu (Protid máu).

Trang 4

ĐẠI CƯƠNG

 Về vấn đề đường nuôi dưỡng cũng hết sức quan trọng, trong mọi trường hợp, khi đường tiêu hóa còn hoạt động, nuôi dưỡng qua đường tiêu hóa là sự lựa chọn đầu tiên chứ không phải đường tĩnh mạch vì đó là con đường sinh lý nhất, dễ làm

nhất, hiệu quả nhất và rẻ tiền nhất Mặt khác, việc ruột hoạt

động sớm sẽ làm giảm nguy cơ teo niêm mạc, do đó làm giảm

tỷ lệ mắc và thời gian của nhiễm khuẩn huyết.

Vì vậy, từ cuối những năm 90 của thế kỷ trước, các nhà nghiên cứu đã khuyến khích việc trở lại phương pháp nuôi

dưỡng qua đường ruột sớm cho các bệnh nhân nặng.

Ăn qua ống thông là một phương pháp nuôi dưỡng bệnh nhân nặng ở hầu hết các bệnh viện.

Trang 5

CÁC ĐƯỜNG NUÔI DƯỠNG

 Nuôi đường ruột

 Nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch

Trang 6

NUÔI ĐƯỜNG RUỘT

Nuôi dưỡng đường ruột là cách nuôi dưỡng được ưa thích nhất và cần được xem xét tiến hành càng sớm càng tốt khi có thể ở tất cả các bệnh nhân ngay khi mới vào ICU.

Trang 7

- Giảm tỷ lệ mắc và mức độ của kích ứng niêm mạc dạ dày và loét do stress

- Rẻ hơn nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch

- Giảm và tránh biến chứng của đặt catheter TM trung

tâm (đặc biệt là nhiễm trùng)

Trang 8

Nhược điểm:

- Trào ngược / hít phải (sặc)

- Ỉa chảy

Trang 9

MỤC ĐÍCH

 Cung cấp đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng

 Thành phần các chất dinh dưỡng cân đối và phù hợp với bệnh lý

 Thức ăn đảm bảo đậm độ năng lượng cao (1kcal/ml - 2kcal/ml)

Trang 10

CHỈ ĐỊNH:

Áp dụng cho tất cả trường hợp BN không tự ăn uống được:

 BN co giật, hôn mê do chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não, viêm não, do đường huyết quá tăng trong đái tháo đường, hoặc hôn mê do hạ đường huyết

(đặt NKQ, MKQ khi tiên lượng thấy bệnh nhân có thể nằm viện và mang NKQ và MKQ lớn hơn 24-48h)

 BN từ chối ăn hay ăn quá ít.

 Dị dạng đường tiêu hóa nặng.

Trang 11

Trang 12

QUY TRÌNH ĐẶT SOND DẠ DÀY

Chuẩn bị người bệnh:

 Nhận định BN:

- Tình trạng bệnh lý: hôn mê, tai biến mạch máu não, uốn ván, sứt môi hở hàm ếch

- Tình trạng niêm mạc mũi miệng

- Tình trạng dịch tồn lưu trong dạ dày (nếu cho ăn lần sau)

- Vị trí ống thông dạ dày (nếu cho ăn lần sau)

- Khẩu phần và chế dộ ăn bệnh lý

- Cân nặng và tính chất phân

Trang 13

Chuẩn bị người bệnh:

 Chuẩn bị BN:

- Cho BN nằm đầu cao 30O - 45O

- Giải thích cho BN hoặc người nhà BN nếu BN hôn mê

về ý nghĩa việc nuôi ăn BN qua ống sond dạ dày

- Hướng dẫn BN những điều cần thiết

Trang 14

- Dầu bôi trơn Vaseline

- Bơm tiêm 50 ml hoặc ống bơm hút

- Phễu

Trang 15

- Kéo, kim băng

- Túi nilon - Dây thun.

Trang 16

Trang 17

KỸ THUẬT ĐẶT SOND DẠ DÀY

Bước 1:

Điều dưỡng chuẩn bị:

Đội mủ, mang khẩu trang, rửa tay thường quy

Bước 2:

Chuẩn bị dụng cụ đầy đủ

Trang 18

Bước 3:

Chuẩn bị bệnh nhân:

- Giải thích để BN hoặc người nhà bệnh nhân biết mục đích việc sắp làm.

- Hướng dẫn BN những điều cần thiết.

- Tư thế BN thuận tiện cho kỹ thuật.

Bước 4:

Mang dụng cụ đến bên giường người bệnh.

Trang 19

Trang 20

Bước 10:

Đo ống thông, đánh dấu mức đo và cuộn ống lại ( tránh chạm ống thông vào người bệnh ) đo từ đỉnh mũi đến dái tai và từ dái tai đến mũi xương ức

Trang 21

Bước 13:

- Một tay cầm phần ống còn lại (đã cuộn) ( kiểu cầm bút )

- Nhẹ nhàng đưa ống vào một bên lỗ mũi BN Khi ống tới họng thì bảo BN nuốt đồng thời nhẹ nhàng đẩy ống vào đến mức đánh dấu ( tới cánh mũi hoặc môi )

- Trong khi đưa ống thông vào nếu BN có phản ứng ( ho sặc sụa hoặc tím tái khó chịu ) thì phải rút ống ra ngay

Trang 22

Bước 14:

Kiểm tra ống thông:

- Bảo BN há miệng xem ống thông có bị cuộn ở trong

họng không hoặc dùng cây đè lưỡi để kiểm tra nếu BN hôn mê

- Kiểm tra ống dẫn để chắc chắn ống vào tới dạ dày bằng

3 cách sau:

 Cho một đầu ống thông vào cốc nước nếu không sủi bọt là được

 Dùng bơm tiêm hút dịch dạ dày

 Nghe hơi ở vùng thượng vị

Trang 23

Trang 24

Bước 19

Cố định ống thông vào phía đầu giường BN bằng kim băng Để lại đoạn ống để BN xoay trở dễ dàng, không làm tuột ống ra ngoài

Trang 25

Trang 26

Trang 27

NUÔI ĐƯỜNG RUỘT QUA SOND DẠ DÀY

NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý:

 Phải chắc chắn ống vào đúng dạ dày mới bơm thức ăn vào

 Nếu dùng phương pháp bơm hơi để thử, lượng khí

bơm vào không quá 30 ml ở người lớn và 10 ml ở trẻ

sơ sinh

 Cho thức ăn vào với áp lực nhẹ, tránh bơm mạnh thức

ăn vì có thể làm BN nôn ói do dạ dày bị kích thích

 Mỗi lần cho ăn không quá 300 ml, nhiều lần trong ngày 6- 8 lần/ ngày

Trang 28

 Theo dõi cẩn thận lần ăn đầu tiên

 Duy trì tư thế nằm đầu cao 30 phút sau khi cho ăn

Trang 29

 Theo dõi dịch tồn lưu trong dạ dày cho lần ăn sau:

+ Nếu dưới 100 ml dịch thì điều dưỡng bơm trả lại vào sonde dạ dày của BN;

+ Nếu trên 100 ml phải báo Bác sĩ

+ Nếu dịch trong có lẫn ít thức ăn, ĐD điều chỉnh giảm bớt số lượng thức ăn vào dạ dày ở lần cho ăn này và lần cho ăn sau (theo y lệnh BS)

+ Nếu dịch có lẫn máu tươi hoặc đỏ bầm, ĐD báo ngay cho BS và thực hiện y lệnh thuốc tráng và bảo vệ

niêm mạc dạ dày, bơm rửa dạ dày qua sonde

Trang 30

 Theo dõi dịch tồn lưu trong dạ dày cho lần ăn sau:

+ Săn sóc mũi miệng BN hàng ngày trong thời gian đặt ống Thay ống mỗi 5 - 7 ngày hoặc thay sớm hơn nếu ống bị bẩn Mỗi lần thay ống nên thay đổi lỗ mũi

+ Có thể đặt ống qua miệng nếu BN bị viêm mũi (sổ

mũi, chảy máu cam)

+ Cố định ống phải chừa khoảng cách để cử động, tránh chèn ép lên cánh mũi gây hoại tử

Trang 31

CÁC TAI BIẾN TRONG VÀ SAU KHI ĐẶT SOND DẠ DÀY

 1.Gây tổn thương thực quản, dạ dày

 2.Vỡ dạ dày

 3.Viêm nhiễm mũi, cọ sát nơi cố định ống

 4.Viêm phổi hít sặc vật lạ vào phổi hoặc trào ngược thức ăn

 5 Hạ thân nhiệt do trời lạnh

Trang 32

Tài liệu tham khảo:

Sách Điều dưỡng cơ bản 2

Trang 33

Hình ảnh cố định sond dạ dày

Trang 34

Hình ảnh túi cho ăn

Trang 35

CHÂN THÀNH CẢM ƠN!

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	227,73 KB