TIỂU LUẬN: Công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (ATGT), kiềm chế ùn tắc và tai nạn giao thông (TNGT)

LỜI MỞ ĐẦU: An toàn giao thông luôn là vấn đề nóng của xã hội. Bất cứ một chương trình, đề án nào về công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (ATGT), kiềm chế ùn tắc và tai nạn giao thông (TNGT) đều xác định nhiệm vụ quan trọng nhất là tuyên truyền, giáo dục. Đã có rất nhiều tổ chức, cơ quan và các ban ngành tham gia vào công tác tuyên truyền như: Uỷ ban tuyên truyền an toàn giao thông Quốc gia, Tổng cục Đường bộ Việt Nam, Quĩ phòng chống thương vong Châu Á AIP, Honda Việt Nam,... Trong thực tế, công tác này đã được quan tâm và phát huy tác dụng nhất định, song vấn đề đặt ra là đã tương xứng với vai trò "giải pháp hàng đầu" chưa? Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Tổng cục Đường bộ Việt Nam - một trong những cơ quan quản lý nhà nước thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền ATGT đường bộ. Đề tài nghiên cứu được thực hiện theo 2 giai đoạn, có cấu trúc như sau: Giai đoạn 1: Phân tích và lập kế hoạch 1. Thông tin về Tổng cục Đường bộ Việt Nam 2. Công thức SWOT 3. Vấn đề cần nghiên cứu 4. Các phương pháp nghiên cứu Giai đoạn 2: Tiến hành và đánh giá kết quả 5. Kết quả tìm được 6. Nhận xét và đánh giá 7. Đề xuất giải pháp. Trong quá trình thực hiện nghiên cứu, nhóm xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô Mạch Lê Thu, người đã hướng dẫn nhiệt tình. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô và bạn bè để đề tài được hoàn thiện hơn nữa. Xin chân thành cảm ơn! 1. Thông tin về Tổng Cục Đường bộ Việt Nam: Tổng Cục Đường bộ Việt Nam là tổ chức trực thuộc Bộ Giao thông vận tải, thực hiện chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành giao thông vận tải đường bộ trong phạm vi cả nước. Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 107/2009/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Đường bộ Việt Nam. Theo đó, Tổng cục Đường bộ Việt Nam có chức năng tham mưu, giúp Bộ Giao thông Vận tải quản lý nhà nước về chuyên ngành và thực thi nhiệm vụ quản lý nhà nước về giao thông vận tải trong phạm vi cả nước. Đây là đơn vị giúp bộ chủ quản và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trình, ban hành dự án luật, pháp lệnh, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về giao thông vận tải đường bộ; chiến lược quy hoạch, kế hoạch dài hạn hoặc hàng năm, chương trình, dự án quốc gia, đề án phát triển giao thông vận tải đường bộ trong phạm vi cả nước. Cùng đó, Tổng cục Đường bộ Việt Nam còn có nhiệm vụ và quyền hạn về quản lý đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; quản lý phương tiện và người điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ; quản lý vận tải đường bộ; an toàn giao thông đường bộ; bảo vệ môi trường trong giao thông vận tải đường bộ... Ngoài ra, Tổng cục còn thực hiện một số quyền và nghĩa vụ của đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước đối với các doanh nghiệp nhà nước trực thuộc. Cơ cấu tổ chức gồm: các tổ chức giúp việc Tổng cục trưởng (có 8 vụ chức năng, văn phòng, Thanh tra đường bộ, Cục Quản lý xây dựng đường bộ và các đơn vị sự nghiệp; 4 khu quản lý đường bộ, 2 trường trung học, 2 trường trung cấp nghề, 5 Ban quản lý dự án, 1 tạp chí). Tổng cục Đường bộ Việt Nam có tư cách pháp nhân, có con dấu, được hưởng kinh phí từ ngân sách Nhà nước, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và có trụ sở đặt tại thành phố Hà Nội. Tên giao dịch bằng tiếng Anh: Vietnam Road Administration (Viết tắt là VRA.). Địa chỉ: 106 - Thái Thịnh - Đống Đa - Hà Nội; Điện thoại:043 857 1444. Fax. 043 857 1440; Email : Vroada@fpt.vn; webmaster@vra.gov.vn; Website: www.vra.gov.vn 2. Công thức SWOT: Công thức SWOT là viết tắt của các chữ cái: Strengths (Lợi thế) –Weaknesses (Hạn chế) –Opportunities (Cơ hội) –Threats (Thách thức). Phân tích công thức SWOT để tìm ra những vấn đề có ảnh hưởng tới công tác quản lý của Tổng cục. Lợi thế: Tổng cục có lịch sử và truyền thống lâu đời. Tiền thân của Cục Đường bộ là Cục Vận tải đường bộ và Cục Quản lý đường bộ, được thành lập từ khi có Bộ Giao thông vận tải (năm 1945). Sau đó, đến năm 1993, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã kí quyết định thành lập Cục đường bộ. Năm 2009, Cục Đường bộ chính thức được nâng lên thành Tổng cục Đường bộ. Đường xá là tài sản của Tổng cục Đường bộ, có giá trị lớn nhất trong hệ thống công trình hạ tầng xã hội. “Cả nước có khoảng 18.000 km đường bộ, 1 km đường bộ có giá trị tối thiểu là 50 tỷ” . Nhân sự mạnh. Các cán bộ trong Tổng cục đều đi lên từ cấp nhỏ nhất đến lớn, nên có bề dày về kinh nghiệm. Trình độ cán bộ trong Cục 80-90% là Đại học, còn lại là Thạc sỹ. Tổng cục có mối quan hệ tốt với các cơ quan chức năng, ban ngành, chính quyền địa phương. Hạn chế: Nguồn vốn để duy trì hoạt động. Đó là vấn đề kinh niên của các cơ quan nhà nước. Xã hội ngày càng phát triển và nhu cầu luôn nảy sinh, sự đi lại đòi hỏi phải đầy đủ và thuận tiện. Điều đó đồng nghĩa với việc đường phải luôn mở rộng và đảm bảo các tiêu chuẩn thiết kế,... Sự hạn chế về vốn, kéo theo sự hạn chế về hạ tầng cơ sở, chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế phát triển. Đường xá đi lại khó khăn, ắc tắc, cả nước chỉ có vẻn vẹn 30 km đường Pháp Vân - Cầu Giẽ đáp ứng đủ tiêu chuẩn là đường cao tốc, đường trong thành phố có nhiều đoạn vá, lồi lõm, do không đủ vốn để xây hạ ngầm kĩ thuật ( cống sâu 1m2, ngang 1m) đặt các dây thông tin liên lạc, cáp quang dưới đó ... Chưa có sự phối hợp chặt chẽ với ngành xây dựng trong qui hoạch đô thị và qui hoạch hạ tầng. Ngay từ đầu không tuân thủ nguyên tắc qui hoạch “khu nào ra khu đấy” (khu dân cư, khu công nghiệp, khối các trường Đại học, khu vành đai xanh,...) do vậy, dẫn đến tình trạng tắc đường và mất an toàn giao thông. Cơ hội: Đường xá là nhu cầu sinh hoạt đi lại tất yếu của người dân. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Giao thông là mạch máu của tổ chức. Giao thông tốt thì mọi việc dễ dàng. Giao thông xấu thì các việc đình trệ”. Trong các kì họp Quốc hội, khi bàn đến chính sách nhà nước, thường nói đến vấn đề giao thông là nút của sự phát triển kinh tế, cụ thể là đường bộ. Ở Việt Nam, Tổng cục đường bộ có quyền hạn lớn mạnh nhất trong Bộ Giao thông vận tải. Không chỉ ở Việt Nam, giao thông đường bộ được cả thế giới coi trọng, tất cả các nước đều có Cục đường bộ . Theo Nghị định 51/2008/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 22/4/2008 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Giao thông vận tải, Cục Đường bộ Việt Nam đã được nâng lên Tổng cục Đường bộ Việt Nam. Vai trò và quyền hạn của Tổng cục lớn mạnh, tiếng nói có trọng lượng hơn. Tổng cục Đường bộ sẽ quản lý tất cả các mặt liên quan đến đường bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý bao quát được tổng thể, đồng bộ và thống nhất. Thuận lợi về nhiệm vụ tuyên truyền. Vấn đề ATGT là một vấn đề nóng, cấp thiết nên nhận được sự quan tâm của dư luận xã hội, Đảng và Nhà nước. Nhắc đến vấn đề này, ai cũng muốn cải thiện. (Có rất nhiều tổ chức tham gia tuyên truyền ATGT: Uỷ ban tuyên truyền ATGT quốc gia phát động “Tháng ATGT”, “Tuần lễ ATGT đường bộ”, Ban ATGT của các Sở Giao thông công chính, Tổ chức phi chính phủ AIP với các chiến dịch tuyên truyền đội mũ bảo hiểm, Honda Việt Nam – “Tôi yêu Việt Nam”, Blog giao thông – đài truyền hình, đài phát thanh, chính quyền địa phương...) Thách thức: Khi Cục đường bộ triển khai Tổng cục, có nhiều cơ hội trong quản lý, đồng thời cũng đặt ra thách thức, vì bộ máy tổ chức của Cục đường bộ trước đây chưa mạnh. • Thách thức đối với sự quản lý: Các ban Quản lý dự án (BQL DA) về đường bộ trên Bộ Giao thông vận tải (BQL DA 6, PMU 18,...) nay phải trực thuộc Cục. Đó là những ban lớn mạnh của Bộ, đòi hỏi Tổng cục phải tổ chức lại phòng, ban, biên chế để phù hợp với tình hình hiện tại. • Thách thức đối với những nhiệm vụ chính trị mới, đặc biệt là nhiệm vụ Xây dựng cơ bản. Trước đây, tất cả các dự án xây dựng do Bộ trực tiếp làm và quản lý đầu tư, Cục chỉ sửa chữa. Nay, các dự án của đường bộ trả về cho Tổng Cục đường bộ. Văn hoá coi “đường là phố” đã tồn tại từ lâu nay trong tiềm thức của người dân Việt Nam khiến cho việc quản lý và tuyên truyền gặp khó khăn. Những nhà dân sinh sống bên đường lấn chiếm hành lang ATGT, kinh doanh trên vỉa hè, buôn bán dưới lòng đường,... gây mất an toàn trên các tuyến đường. Nhận thức và ý thức tham gia giao thông của người dân chưa được cao: người đi xe máy không đội mũ bảo hiểm; người điều khiển phương tiện uống rượu, bia kể cả trong lúc lái xe ôtô, xe máy; thanh, thiếu niên chở ba, bốn người lạng lách, đánh võng trên đường. Các ngã ba, ngã tư, vẫn có người đi ngược chiều, vượt đèn đỏ, thậm chí khi vi phạm Luật Giao thông còn bỏ trốn hay chống lại người thi hành công vụ, ở quốc lộ 5 dân còn phá rào chắn để qua đường cho tiện… Ngoài ra, đường xá còn bị xâm hại bằng nhiều cách khác nhau. Trên các tuyến đường ngoại thành, mặc dù có lệnh cấm, song trâu bò vẫn được thả. Trên đường quốc lộ, đường lớn vẫn còn những kẻ rải đinh xuống lòng đường để thu lợi bởi những đồng tiền kiếm được từ vá xe, thay lốp. Đường có nhiều hố ga, bị vá chằng chịt bởi có nhiều ngành phải dựa vào đường để phát triển: dây thông tin liên lạc, đường cấp nước, đường thoát nước, cáp quang,... nhưng khi được Cục Đường bộ cấp phép, họ không tuân thủ nguyên tắc chôn sâu dưới 1m,... Thêm vào đó, các điều kiện tự nhiên của Việt Nam cũng ảnh hưởng đến tuổi thọ các công trình giao thông. Ví dụ: Khí hậu nóng ẩm, thiên tai, bão lụt,.... 3. Vấn đề cần nghiên cứu: Phần lớn các vụ TNGT xảy ra có nguyên nhân là do nhận thức và ý thức hạn chế của người tham gia giao thông. Lỗi do người tham gia giao thông đường bộ chiếm hơn 80% số vụ TNGT, đối tượng chủ yếu là người điều khiển mô-tô, xe máy. Nâng cao ý thức, nhận thức của người dân thông qua tuyên truyền, giáo dục có ý nghĩa quyết định để xoay chuyển tình thế. Tuyên truyền ATGT đường bộ là một trong những nhiệm vụ của Tổng Cục. Tổng cục thường tuyên truyền về 3 vấn đề: Tuyên truyền chống lấn chiếm hành lang đường bộ; tuyên truyền đối với vận tải xe khách và tuyên truyền về các biển báo, tốc độ. Trước những hạn chế và thách thức như đã phân tích ở trên sẽ ảnh hưởng đến công tác tuyên truyền của Tổng Cục. Một câu hỏi được đặt ra là: Công tác tuyên truyền ATGT của Tổng cục Đường bộ đã hiệu quả chưa? Đề tài sẽ đi sâu nghiên cứu để trả lời cho vấn đề này. 4. Các phương pháp nghiên cứu: Đề tài được thực hiện dựa trên các phương pháp nghiên cứu tài liệu, phỏng vấn sâu, phỏng vấn nhóm tập trung, thiết kế bảng câu hỏi và quan sát tham gia. Trong đó, ba phương pháp nghiên cứu chính là nghiên cứu tài liệu, phỏng vấn sâu và thiết kế bảng câu hỏi. Về nghiên cứu thứ cấp, đề tài nghiên cứu dựa trên các tài liệu nội bộ của Tổng cục Đường bộ, website của Tổng cục, website của Bộ Giao thông vận tải, và các bài báo viết về chủ đề tuyên truyền an toàn giao thông của Tổng cục,... Phải thực hiện nghiên cứu thứ cấp trước tiên, ngoài việc tìm hiểu thông tin, còn có lợi ích tiết kiệm thời gian, công sức và giúp định hướng cho các nghiên cứu sơ cấp. Trong phương pháp nghiên cứu Phỏng vấn sâu, đối tượng được phỏng vấn sẽ là Nguyên Cục trưởng Cục Đường bộ Thiều Đăng Khoa; Phó phòng khoa học công nghệ Tổng cục Thiều Đức Long; một nhà báo; một nhân viên PR và 3 người dân. Đối tượng được lựa chọn để phỏng vấn có tính đại diện cao. Nguyên Cục trưởng là người đã từng chỉ đạo và điều phối các hoạt động của Cục Đường bộ (tên gọi cũ của Tổng cục) trong đó có công tác tuyên truyền ATGT. Phó phòng khoa học công nghệ là người tham gia thực hiện một số nhiệm vụ trong công tác tuyên truyền. Phỏng vấn nhà báo và nhân viên PR để có sự đánh giá khách quan trong cách nhìn nhận của những người làm truyền thông. Còn người dân là đối tượng tiếp nhận thông điệp của Tổng cục. Họ tiếp nhận như thế nào và phản hồi ra sao? Mẫu câu hỏi, thời gian và địa điểm phỏng vấn linh động, phù hợp với từng đối tượng được phỏng vấn và không phải trả thù lao. Bảng câu hỏi được thiết kế dành cho người dân tại những khu vực có mật độ xảy ra tai nạn giao thông đường bộ cao. Lựa chọn mẫu theo phương pháp phân lớp, theo tỷ lệ 40% bảng hỏi phát cho đối tượng trong khu vực nội thành và 60% còn lại dành cho người dân ngoại thành khu vực 2 bên đường, bởi nhận thức về văn hoá giao thông của hai đối tượng trên khác nhau. Kết hợp các phương pháp nghiên cứu trên sẽ tìm ra câu trả lời về tính hiệu quả trong công tác tuyên truyền ATGT của Tổng cục Đường bộ Việt Nam. 5. Kết quả: Nhóm nghiên cứu đã thực hiện Phỏng vấn sâu với các đối tượng kể trên: Nguyên Cục trưởng Thiều Đăng Khoa, Phó phòng Khoa học Công nghệ Tổng cục Thiều Đức Long, Phóng viên Quang Anh, chuyên viết về mảng phóng sự - ký sự của báo Tuổi trẻ Online, và chuyên viên PR Đỗ Anh Tuấn, thuộc phòng PR – Event, tập đoàn Green Media. Đối với trường hợp 3 người dân, nhóm nghiên cứu đã thực hiện phỏng vấn chị Hà Kim Dung, thường trú tại Cầu Chui, Gia Lâm, Hà Nội; Chị Nguyễn Vân Anh, sinh sống tại khu vực Quốc lộ 5 hai bên đường, và anh Mai Trường An – lái xe khách. Đây là 3 đối tượng tiêu biểu cho các nhóm tiếp nhận thông điệp tuyên truyền của Tổng cục. Khi phỏng vấn Nguyên Cục trưởng và Phó phòng khoa học công nghệ, nhóm đã khai thác được một số thông tin quan trọng như sau: Trong Tổng Cục không có một phòng ban chuyên trách về tuyên truyền, phổ biến luật ATGT. Công tác tuyên truyền có 3 nội dung, liên quan đến nhiệm vụ của ban nào thì ban đó làm. Ví dụ: Cục phó Nguyễn Văn Quyền phụ trách về vận tải, đào tạo lái xe thì sẽ quản lý về mặt tuyên truyền vận tải xe khách; Cục phó Ngô Quang Đảo quản lý về thanh tra giao thông. Thanh tra giao thông có nhiệm vụ rà soát các tuyến đường, lập lại trật tự hành lang ATGT thì kiêm luôn nhiệm vụ tổ chức tuyên truyền, chống lấn chiếm hàng lang. Kinh phí đầu tư cho tuyên truyền ít hơn so với đầu tư vào các danh mục khác. Ví dụ: Lập dự toán cho kế hoạch tuyên truyền từ tháng 8 đến hết năm 2006 trong phạm vi cả nước với mức tối đa cho phép là 2 tỷ đồng. Hình thức truyền thông chủ yếu là thông qua các ấn phẩm (tờ rơi, băng rôn, poster), loa truyền thanh địa phương và báo ngành: “Đường bộ Việt Nam”. Không có sự nghiên cứu khoa học, cụ thể bằng số liệu về đặc điểm, tính chất của nhóm đối tượng trước khi tuyên truyền. Tuyên truyền theo đợt, không thường xuyên. Chưa phối hợp đồng bộ với các cơ quan, ban ngành khác. Sau mỗi chiến dịch tuyên truyền, Tổng Cục đánh giá kết quả theo hình thức “bốc thuốc” dựa trên số liệu các vụ tai nạn giao thông từ Cục Cảnh sát giao thông hoặc Uỷ ban An toàn Giao thông Quốc gia. Đối với nhà báo và chuyên viên PR, dưới cái nhìn của những người làm truyền thông thì họ cho rằng: các chương trình tuyên truyền của Tổng Cục Đường bộ còn mang tính chất khẩu hiệu, chưa có những sự việc, tình huống cụ thể, hình ảnh trực quan không sinh động, không tạo được ấn tượng đối với từng nhóm đối tượng. Đối với người dân, đối tượng tiếp nhận những thông điệp tuyên truyền của Tổng Cục Đường bộ: Họ tiếp nhận chủ yếu qua trường lớp và khi thi lấy bằng ôtô – xe máy. Nhưng có những thông tin nắm bắt chung chung theo kiểu… hình như. Chẳng hạn như một số quy định: Cấm điều khiển xe môtô, xe gắn máy mà trong máu có nồng độ cồn là bao nhiêu? Không được đỗ, dừng xe ở những đâu? Đi vào đường cao tốc phải chấp hành quy định gì? Người điều khiển, người ngồi trên xe môtô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy không được thực hiện các hành vi nào?... Có thể thấy rằng, đây là những vấn đề mà người tham gia giao thông hay gặp nhất và phải chấp hành. Song cụ thể của từng vấn đề thì không phải ai cũng nắm rõ. Họ chấp hành giao thông để tránh bị phạt, cho rằng công tác quản lý, trấn áp chưa đủ mạnh để răn đe. ... Nhưng bản chất vấn đề ở đây, là do tác động của tuyên truyền chưa đủ mạnh để họ có ý thức tự giác hoặc thay đổi thói quen khi tham gia giao thông. Dựa trên sự nghiên cứu tài liệu, đặc biệt qua phỏng vấn những đối tượng nêu trên, có thể kết luận rằng công tác tuyên truyền an toàn giao thông của Tổng cục Đường bộ chưa hiệu quả. Dự kiến đây là kết quả nghiên cứu của đề tài sau khi đã thực hiện những phương pháp nghiên cứu khác. 6. Nhận xét và đánh giá: Nhìn chung, công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật của Tổng cục Đường bộ cho đến nay đã được tăng cường nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra. Ưu điểm: Đều là cơ quan quản lý nhà nước cấp trung ương, cùng thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền trong cả nước, song định hướng tuyên truyền của Uỷ ban ATGT Quốc gia và Tổng Cục Đường bộ khác nhau. Nếu như cách tuyên truyền của Uỷ ban ATGT Quốc gia mang tính chất phổ biến, bao quát rộng, thì cách tuyên truyền của Tổng Cục Đường bộ là tập trung vào các đối tượng ở địa phương, trên các tuyến quốc lộ. Như vậy, nhiệm vụ tuyên truyền đã có sự tương hỗ và thống nhất cao. Nắm sát tình hình địa phương, bám sát các tuyến đường trong quản lý, rõ ràng là thế mạnh của Tổng Cục. Tổng Cục đã khoanh vùng chuẩn xác qui mô truyền thông. Đối tượng Tổng cục tuyên truyền chủ yếu là dân cư sống dọc đường quốc lộ đặc biệt là những điểm nóng về tai nạn giao thông; tài xế; học sinh. Tuyên truyền tới học sinh để giúp các em sớm hình thành nhận thức và ý thức tham giao thông từ khi còn bé. Còn người dân sống dọc hai bên đường và tài xế là những đối tượng liên quan trực tiếp đến các tai nạn giao thông và trực thuộc sự quản lý của Tổng Cục về mặt giao thông. Trong công tác tuyên truyền, giáo dục việc xác định "đúng và trúng" trọng tâm, trọng điểm và tập trung vào đối tượng cụ thể là rất quan trọng. Việc xác định mục tiêu tuyên truyền hoàn toàn phù hợp với mặt bằng dân trí chưa cao. Đó là từng bước nâng cao nhận thức, ý thức của người tham gia giao thông, chứ không có tham vọng trong một thời gian có thể thay đổi hoàn toàn văn hoá giao thông của người dân. Tổng Cục có chương trình riêng cho các em học sinh về ATGT và chương trình tuyên truyền phổ biến pháp luật, giáo dục ATGT nói chung cho toàn dân. Trước những dịp nghỉ lễ lớn trong năm (nghỉ Tết, 30/4 – 1/5,...), Tổng cục thường tổ chức những đợt ra quân, tuyên truyền. Đây là thời điểm tuyên truyền rất thích hợp nhằm hạn chế tai nạn xảy ra trong những ngày có mật độ giao thông cao. Nhìn chung, chiến lược tuyên truyền của Tổng Cục mang tính chất khoa học, thể hiện được tầm nhìn rộng của một cơ quan quản lý nhà nước. Nhược điểm: Xác định rõ ràng các đối tượng sẽ tiếp nhận thông điệp tuyên truyền nhưng lại chưa thật sự đi vào chiều sâu, chưa tác động đến từng cá nhân và gia đình trong xã hội. Ví dụ: Lâu nay, trên đoạn đường Quốc lộ 5, tình trạng lấn chiếm hàng lang an toàn giao thông, dỡ các rào chắn, làm các đoạn đường đấu nối,... vẫn xảy ra. Họ nghĩ đơn giản, bỏ rào chắn để qua đường cho tiện, chứ không hề nhận thức đó là hành vi nguy hiểm đến tính mạng. Cần phải có thông điệp rõ ràng về sự nguy hiểm với chính bản thân và những người xung quanh, tác động sâu và trực tiếp đến họ. Mặt khác, trong nội dung tuyên truyền của Tổng Cục chưa đề cập đến nhóm đối tượng thanh niên nông thôn đi mô tô, xe máy. Đây là nhóm đối tượng thường vi phạm tốc độ, tránh vượt sai, đi không đúng phần đường, say rượu bia và không đội mũ bảo hiểm. Theo Sở Giao thông Công chính tỉnh Quảng Nam, trong số 271 vụ TNGT thì đối tượng này đã gây ra 240 vụ, chiếm 88,5% (theo số liệu năm 2008). Các thông điệp tuyên truyền thường mang tính chất khẩu hiệu, nặng về hình thức, thiếu những hướng dẫn cụ thể. Ví dụ: “lương tâm, trách nhiệm người lái xe vì sự an toàn của mọi người và chính mình”; “Lập lại trật tự hành lang an toàn đường bộ”; “An toàn giao thông là hạnh phúc của mọi gia đình”,... Từ khẩu hiệu cần phải được cụ thể hóa bằng những hướng dẫn, nhắc nhở, lưu ý hoặc yêu cầu để người tham gia giao thông làm theo. Những hình thức tuyên truyền của Tổng Cục còn mang nặng tính một chiều, tuyên truyền tĩnh trên các tuyến đường. Các phương tiện truyền thông chưa đa dạng, chủ yếu tuyên truyền dưới dạng ấn phẩm, loa phát thanh và họp tổ dân cư. Hình ảnh trực quan thiếu sinh động, chưa ấn tượng. Tổng Cục có cơ sở vật chất để đảm bảo cho hoạt động tuyên truyền nhưng kinh phí đầu tư cho công tác này lại không nhiều. Chính vì vậy, hoạt động tuyên truyền không liên tục, chỉ ra quân theo đợt. Thêm vào đó, là sự chồng chéo trong quản lý vấn đề ATGT mà thiếu sự tập trung thống nhất. Công tác tuyên truyền nhiều lúc nói sau, nói xa vấn đề vì đã có nhiều cơ quan nói rồi. Trên thực tế, một số cơ quan ở tỉnh chưa thật sự cùng phối hợp tham gia công tác đảm bảo trật tự ATGT, một số cấp ủy, chính quyền địa phương vẫn chưa có sự quan tâm đúng mức về thảm họa TNGT. Cho nên, văn bản chỉ đạo ban hành thì nhiều nhưng công tác phối hợp triển khai thành chương trình hành động cụ thể, kiên quyết thực hiện ở các cấp còn hạn chế. Cá biệt, một số địa phương còn “khoán trắng” cho lực lượng công an, thanh tra giao thông hay cán bộ phòng Công thương (Phòng hạ tầng kinh tế huyện trước đây). Sự tham gia vận động, tuyên truyền, giáo dục của các cơ quan, đoàn thể vẫn còn chung chung, mang tính hình thức và “đến hẹn lại lên”, chưa thực sự đi sâu vào cuộc sống của từng gia đình, nhà trường và xã hội. Tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn đường bộ, vỉa hè để họp chợ, buôn bán kinh doanh, hay chính quyền địa phương còn cấp đất trong hà

LỜI MỞ ĐẦU:

An toàn giao thông luôn là vấn đề nóng của xã hội Bất cứ mộtchương trình, đề án nào về công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông(ATGT), kiềm chế ùn tắc và tai nạn giao thông (TNGT) đều xác địnhnhiệm vụ quan trọng nhất là tuyên truyền, giáo dục

Đã có rất nhiều tổ chức, cơ quan và các ban ngành tham gia vàocông tác tuyên truyền như: Uỷ ban tuyên truyền an toàn giao thông Quốcgia, Tổng cục Đường bộ Việt Nam, Quĩ phòng chống thương vong Châu ÁAIP, Honda Việt Nam,

Trong thực tế, công tác này đã được quan tâm và phát huy tác dụngnhất định, song vấn đề đặt ra là đã tương xứng với vai trò "giải pháp hàngđầu" chưa?

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Tổng cục Đường bộ Việt Nam một trong những cơ quan quản lý nhà nước thực hiện nhiệm vụ tuyêntruyền ATGT đường bộ Đề tài nghiên cứu được thực hiện theo 2 giai đoạn,

-có cấu trúc như sau:

Giai đoạn 1: Phân tích và lập kế hoạch

1 Thông tin về Tổng cục Đường bộ Việt Nam

2 Công thức SWOT

3 Vấn đề cần nghiên cứu

4 Các phương pháp nghiên cứu

Giai đoạn 2: Tiến hành và đánh giá kết quả

5 Kết quả tìm được

6 Nhận xét và đánh giá

7 Đề xuất giải pháp

Trong quá trình thực hiện nghiên cứu, nhóm xin được gửi lời cảm ơnsâu sắc tới cô Mạch Lê Thu, người đã hướng dẫn nhiệt tình Rất mong nhậnđược sự đóng góp ý kiến của thầy cô và bạn bè để đề tài được hoàn thiệnhơn nữa Xin chân thành cảm ơn!

1 Thông tin về Tổng Cục Đường bộ Việt Nam:

Tổng Cục Đường bộ Việt Nam là tổ chức trực thuộc Bộ Giao thôngvận tải, thực hiện chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành giao thôngvận tải đường bộ trong phạm vi cả nước

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổngcục Đường bộ Việt Nam

107/2009/QĐ-Theo đó, Tổng cục Đường bộ Việt Nam có chức năng tham mưu,giúp Bộ Giao thông Vận tải quản lý nhà nước về chuyên ngành và thực thinhiệm vụ quản lý nhà nước về giao thông vận tải trong phạm vi cả nước.Đây là đơn vị giúp bộ chủ quản và các cơ quan nhà nước có thẩm quyềntrình, ban hành dự án luật, pháp lệnh, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật

về giao thông vận tải đường bộ; chiến lược quy hoạch, kế hoạch dài hạnhoặc hàng năm, chương trình, dự án quốc gia, đề án phát triển giao thôngvận tải đường bộ trong phạm vi cả nước Cùng đó, Tổng cục Đường bộViệt Nam còn có nhiệm vụ và quyền hạn về quản lý đầu tư xây dựng kếtcấu hạ tầng giao thông đường bộ; quản lý phương tiện và người điều khiểnphương tiện giao thông cơ giới đường bộ; quản lý vận tải đường bộ; antoàn giao thông đường bộ; bảo vệ môi trường trong giao thông vận tảiđường bộ Ngoài ra, Tổng cục còn thực hiện một số quyền và nghĩa vụcủa đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước đối với các doanh nghiệp nhà nướctrực thuộc

Cơ cấu tổ chức gồm: các tổ chức giúp việc Tổng cục trưởng (có 8 vụchức năng, văn phòng, Thanh tra đường bộ, Cục Quản lý xây dựng đường

bộ và các đơn vị sự nghiệp; 4 khu quản lý đường bộ, 2 trường trung học, 2trường trung cấp nghề, 5 Ban quản lý dự án, 1 tạp chí).

Tổng cục Đường bộ Việt Nam có tư cách pháp nhân, có con dấu,được hưởng kinh phí từ ngân sách Nhà nước, được mở tài khoản tại Khobạc Nhà nước và có trụ sở đặt tại thành phố Hà Nội Tên giao dịch bằngtiếng Anh: Vietnam Road Administration (Viết tắt là VRA.)

Địa chỉ: 106 - Thái Thịnh - Đống Đa - Hà Nội;

Điện thoại:043 857 1444 Fax 043 857 1440;

Email : Vroada@fpt.vn; webmaster@vra.gov.vn;

Website: www.vra.gov.vn

2 Công thức SWOT:

Công thức SWOT là viết tắt của các chữ cái: Strengths (Lợi thế) –Weaknesses (Hạn chế) –Opportunities (Cơ hội) –Threats (Thách thức).Phân tích công thức SWOT để tìm ra những vấn đề có ảnh hưởng tới côngtác quản lý của Tổng cục

Lợi thế:

Tổng cục có lịch sử và truyền thống lâu đời Tiền thân của CụcĐường bộ là Cục Vận tải đường bộ và Cục Quản lý đường bộ, được thànhlập từ khi có Bộ Giao thông vận tải (năm 1945) Sau đó, đến năm 1993,Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã kí quyết định thành lập Cục đường bộ Năm

2009, Cục Đường bộ chính thức được nâng lên thành Tổng cục Đường bộ

Đường xá là tài sản của Tổng cục Đường bộ, có giá trị lớn nhất trong

hệ thống công trình hạ tầng xã hội “Cả nước có khoảng 18.000 km đường

bộ, 1 km đường bộ có giá trị tối thiểu là 50 tỷ”1

Nhân sự mạnh Các cán bộ trong Tổng cục đều đi lên từ cấp nhỏ nhấtđến lớn, nên có bề dày về kinh nghiệm Trình độ cán bộ trong Cục 80-90%

Sự hạn chế về vốn, kéo theo sự hạn chế về hạ tầng cơ sở, chưa đápứng được yêu cầu của nền kinh tế phát triển Đường xá đi lại khó khăn, ắctắc, cả nước chỉ có vẻn vẹn 30 km đường Pháp Vân - Cầu Giẽ đáp ứng đủtiêu chuẩn là đường cao tốc, đường trong thành phố có nhiều đoạn vá, lồilõm, do không đủ vốn để xây hạ ngầm kĩ thuật ( cống sâu 1m2, ngang 1m)đặt các dây thông tin liên lạc, cáp quang dưới đó

Chưa có sự phối hợp chặt chẽ với ngành xây dựng trong qui hoạch

đô thị và qui hoạch hạ tầng Ngay từ đầu không tuân thủ nguyên tắc quihoạch “khu nào ra khu đấy” (khu dân cư, khu công nghiệp, khối các trườngĐại học, khu vành đai xanh, ) do vậy, dẫn đến tình trạng tắc đường và mất

an toàn giao thông

Cơ hội:

Đường xá là nhu cầu sinh hoạt đi lại tất yếu của người dân Sinh

thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Giao thông là mạch máu của tổ chức.

Giao thông tốt thì mọi việc dễ dàng Giao thông xấu thì các việc đình trệ”.

Trong các kì họp Quốc hội, khi bàn đến chính sách nhà nước, thường nóiđến vấn đề giao thông là nút của sự phát triển kinh tế, cụ thể là đường bộ

Ở Việt Nam, Tổng cục đường bộ có quyền hạn lớn mạnh nhất trong BộGiao thông vận tải Không chỉ ở Việt Nam, giao thông đường bộ được cảthế giới coi trọng, tất cả các nước đều có Cục đường bộ 2.

Theo Nghị định 51/2008/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày22/4/2008 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của

Bộ Giao thông vận tải, Cục Đường bộ Việt Nam đã được nâng lên Tổngcục Đường bộ Việt Nam Vai trò và quyền hạn của Tổng cục lớn mạnh,tiếng nói có trọng lượng hơn Tổng cục Đường bộ sẽ quản lý tất cả các mặtliên quan đến đường bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý bao quátđược tổng thể, đồng bộ và thống nhất

Thuận lợi về nhiệm vụ tuyên truyền Vấn đề ATGT là một vấn đềnóng, cấp thiết nên nhận được sự quan tâm của dư luận xã hội, Đảng vàNhà nước Nhắc đến vấn đề này, ai cũng muốn cải thiện (Có rất nhiều tổchức tham gia tuyên truyền ATGT: Uỷ ban tuyên truyền ATGT quốc giaphát động “Tháng ATGT”, “Tuần lễ ATGT đường bộ”, Ban ATGT của các

Sở Giao thông công chính, Tổ chức phi chính phủ AIP với các chiến dịchtuyên truyền đội mũ bảo hiểm, Honda Việt Nam – “Tôi yêu Việt Nam”,Blog giao thông – đài truyền hình, đài phát thanh, chính quyền địaphương )

Thách thức:

Khi Cục đường bộ triển khai Tổng cục, có nhiều cơ hội trong quản

lý, đồng thời cũng đặt ra thách thức, vì bộ máy tổ chức của Cục đường bộtrước đây chưa mạnh

 Thách thức đối với sự quản lý: Các ban Quản lý dự án (BQLDA) về đường bộ trên Bộ Giao thông vận tải (BQL DA 6, PMU 18, ) nayphải trực thuộc Cục Đó là những ban lớn mạnh của Bộ, đòi hỏi Tổng cụcphải tổ chức lại phòng, ban, biên chế để phù hợp với tình hình hiện tại

 Thách thức đối với những nhiệm vụ chính trị mới, đặc biệt lànhiệm vụ Xây dựng cơ bản Trước đây, tất cả các dự án xây dựng do Bộtrực tiếp làm và quản lý đầu tư, Cục chỉ sửa chữa Nay, các dự án củađường bộ trả về cho Tổng Cục đường bộ

Văn hoá coi “đường là phố” đã tồn tại từ lâu nay trong tiềm thức củangười dân Việt Nam khiến cho việc quản lý và tuyên truyền gặp khó khăn.Những nhà dân sinh sống bên đường lấn chiếm hành lang ATGT, kinhdoanh trên vỉa hè, buôn bán dưới lòng đường, gây mất an toàn trên cáctuyến đường

Nhận thức và ý thức tham gia giao thông của người dân chưa đượccao: người đi xe máy không đội mũ bảo hiểm; người điều khiển phươngtiện uống rượu, bia kể cả trong lúc lái xe ôtô, xe máy; thanh, thiếu niên chở

ba, bốn người lạng lách, đánh võng trên đường Các ngã ba, ngã tư, vẫn cóngười đi ngược chiều, vượt đèn đỏ, thậm chí khi vi phạm Luật Giao thôngcòn bỏ trốn hay chống lại người thi hành công vụ, ở quốc lộ 5 dân còn phárào chắn để qua đường cho tiện…

Ngoài ra, đường xá còn bị xâm hại bằng nhiều cách khác nhau Trêncác tuyến đường ngoại thành, mặc dù có lệnh cấm, song trâu bò vẫn đượcthả Trên đường quốc lộ, đường lớn vẫn còn những kẻ rải đinh xuống lòngđường để thu lợi bởi những đồng tiền kiếm được từ vá xe, thay lốp Đường

có nhiều hố ga, bị vá chằng chịt bởi có nhiều ngành phải dựa vào đường đểphát triển: dây thông tin liên lạc, đường cấp nước, đường thoát nước, cápquang, nhưng khi được Cục Đường bộ cấp phép, họ không tuân thủnguyên tắc chôn sâu dưới 1m,

Thêm vào đó, các điều kiện tự nhiên của Việt Nam cũng ảnh hưởngđến tuổi thọ các công trình giao thông Ví dụ: Khí hậu nóng ẩm, thiên tai,bão lụt,

3 Vấn đề cần nghiên cứu:

Phần lớn các vụ TNGT xảy ra có nguyên nhân là do nhận thức và ýthức hạn chế của người tham gia giao thông Lỗi do người tham gia giaothông đường bộ chiếm hơn 80% số vụ TNGT, đối tượng chủ yếu là ngườiđiều khiển mô-tô, xe máy.

Nâng cao ý thức, nhận thức của người dân thông qua tuyên truyền,giáo dục có ý nghĩa quyết định để xoay chuyển tình thế

Tuyên truyền ATGT đường bộ là một trong những nhiệm vụ củaTổng Cục Tổng cục thường tuyên truyền về 3 vấn đề: Tuyên truyền chốnglấn chiếm hành lang đường bộ; tuyên truyền đối với vận tải xe khách vàtuyên truyền về các biển báo, tốc độ

Trước những hạn chế và thách thức như đã phân tích ở trên sẽ ảnhhưởng đến công tác tuyên truyền của Tổng Cục Một câu hỏi được đặt ra là:Công tác tuyên truyền ATGT của Tổng cục Đường bộ đã hiệu quả chưa?

Đề tài sẽ đi sâu nghiên cứu để trả lời cho vấn đề này

4 Các phương pháp nghiên cứu:

Đề tài được thực hiện dựa trên các phương pháp nghiên cứu tài liệu,phỏng vấn sâu, phỏng vấn nhóm tập trung, thiết kế bảng câu hỏi và quansát tham gia Trong đó, ba phương pháp nghiên cứu chính là nghiên cứu tàiliệu, phỏng vấn sâu và thiết kế bảng câu hỏi

Về nghiên cứu thứ cấp, đề tài nghiên cứu dựa trên các tài liệu nội bộcủa Tổng cục Đường bộ, website của Tổng cục, website của Bộ Giao thôngvận tải, và các bài báo viết về chủ đề tuyên truyền an toàn giao thông củaTổng cục, Phải thực hiện nghiên cứu thứ cấp trước tiên, ngoài việc tìmhiểu thông tin, còn có lợi ích tiết kiệm thời gian, công sức và giúp địnhhướng cho các nghiên cứu sơ cấp

Trong phương pháp nghiên cứu Phỏng vấn sâu, đối tượng đượcphỏng vấn sẽ là Nguyên Cục trưởng Cục Đường bộ Thiều Đăng Khoa; Phó

phòng khoa học công nghệ Tổng cục Thiều Đức Long; một nhà báo; mộtnhân viên PR và 3 người dân Đối tượng được lựa chọn để phỏng vấn cótính đại diện cao Nguyên Cục trưởng là người đã từng chỉ đạo và điều phốicác hoạt động của Cục Đường bộ (tên gọi cũ của Tổng cục) trong đó cócông tác tuyên truyền ATGT Phó phòng khoa học công nghệ là ngườitham gia thực hiện một số nhiệm vụ trong công tác tuyên truyền Phỏngvấn nhà báo và nhân viên PR để có sự đánh giá khách quan trong cách nhìnnhận của những người làm truyền thông Còn người dân là đối tượng tiếpnhận thông điệp của Tổng cục Họ tiếp nhận như thế nào và phản hồi rasao? Mẫu câu hỏi, thời gian và địa điểm phỏng vấn linh động, phù hợp vớitừng đối tượng được phỏng vấn và không phải trả thù lao.

Bảng câu hỏi được thiết kế dành cho người dân tại những khu vực cómật độ xảy ra tai nạn giao thông đường bộ cao Lựa chọn mẫu theo phươngpháp phân lớp, theo tỷ lệ 40% bảng hỏi phát cho đối tượng trong khu vựcnội thành và 60% còn lại dành cho người dân ngoại thành khu vực 2 bênđường, bởi nhận thức về văn hoá giao thông của hai đối tượng trên khácnhau

Kết hợp các phương pháp nghiên cứu trên sẽ tìm ra câu trả lời vềtính hiệu quả trong công tác tuyên truyền ATGT của Tổng cục Đường bộViệt Nam

5 Kết quả:

Nhóm nghiên cứu đã thực hiện Phỏng vấn sâu với các đối tượng kểtrên: Nguyên Cục trưởng Thiều Đăng Khoa, Phó phòng Khoa học Côngnghệ Tổng cục Thiều Đức Long, Phóng viên Quang Anh, chuyên viết về

mảng phóng sự - ký sự của báo Tuổi trẻ Online, và chuyên viên PR ĐỗAnh Tuấn, thuộc phòng PR – Event, tập đoàn Green Media Đối với trườnghợp 3 người dân, nhóm nghiên cứu đã thực hiện phỏng vấn chị Hà KimDung, thường trú tại Cầu Chui, Gia Lâm, Hà Nội; Chị Nguyễn Vân Anh,sinh sống tại khu vực Quốc lộ 5 hai bên đường, và anh Mai Trường An –lái xe khách Đây là 3 đối tượng tiêu biểu cho các nhóm tiếp nhận thôngđiệp tuyên truyền của Tổng cục.

Khi phỏng vấn Nguyên Cục trưởng và Phó phòng khoa học côngnghệ, nhóm đã khai thác được một số thông tin quan trọng như sau:

Trong Tổng Cục không có một phòng ban chuyên trách về tuyêntruyền, phổ biến luật ATGT Công tác tuyên truyền có 3 nội dung, liênquan đến nhiệm vụ của ban nào thì ban đó làm Ví dụ: Cục phó NguyễnVăn Quyền phụ trách về vận tải, đào tạo lái xe thì sẽ quản lý về mặt tuyêntruyền vận tải xe khách; Cục phó Ngô Quang Đảo quản lý về thanh tra giaothông Thanh tra giao thông có nhiệm vụ rà soát các tuyến đường, lập lạitrật tự hành lang ATGT thì kiêm luôn nhiệm vụ tổ chức tuyên truyền,chống lấn chiếm hàng lang

Kinh phí đầu tư cho tuyên truyền ít hơn so với đầu tư vào các danhmục khác Ví dụ: Lập dự toán cho kế hoạch tuyên truyền từ tháng 8 đến hếtnăm 2006 trong phạm vi cả nước với mức tối đa cho phép là 2 tỷ đồng

Hình thức truyền thông chủ yếu là thông qua các ấn phẩm (tờ rơi,băng rôn, poster), loa truyền thanh địa phương và báo ngành: “Đường bộViệt Nam”

Không có sự nghiên cứu khoa học, cụ thể bằng số liệu về đặc điểm,tính chất của nhóm đối tượng trước khi tuyên truyền

Tuyên truyền theo đợt, không thường xuyên

Chưa phối hợp đồng bộ với các cơ quan, ban ngành khác

Sau mỗi chiến dịch tuyên truyền, Tổng Cục đánh giá kết quả theohình thức “bốc thuốc” dựa trên số liệu các vụ tai nạn giao thông từ CụcCảnh sát giao thông hoặc Uỷ ban An toàn Giao thông Quốc gia.

Đối với nhà báo và chuyên viên PR, dưới cái nhìn của những ngườilàm truyền thông thì họ cho rằng: các chương trình tuyên truyền của TổngCục Đường bộ còn mang tính chất khẩu hiệu, chưa có những sự việc, tìnhhuống cụ thể, hình ảnh trực quan không sinh động, không tạo được ấntượng đối với từng nhóm đối tượng

Đối với người dân, đối tượng tiếp nhận những thông điệp tuyêntruyền của Tổng Cục Đường bộ: Họ tiếp nhận chủ yếu qua trường lớp vàkhi thi lấy bằng ôtô – xe máy Nhưng có những thông tin nắm bắt chungchung theo kiểu… hình như Chẳng hạn như một số quy định: Cấm điềukhiển xe môtô, xe gắn máy mà trong máu có nồng độ cồn là bao nhiêu?Không được đỗ, dừng xe ở những đâu? Đi vào đường cao tốc phải chấphành quy định gì? Người điều khiển, người ngồi trên xe môtô hai bánh, xe

mô tô ba bánh, xe gắn máy không được thực hiện các hành vi nào? Cóthể thấy rằng, đây là những vấn đề mà người tham gia giao thông hay gặpnhất và phải chấp hành Song cụ thể của từng vấn đề thì không phải ai cũngnắm rõ Họ chấp hành giao thông để tránh bị phạt, cho rằng công tác quản

lý, trấn áp chưa đủ mạnh để răn đe Nhưng bản chất vấn đề ở đây, là dotác động của tuyên truyền chưa đủ mạnh để họ có ý thức tự giác hoặc thayđổi thói quen khi tham gia giao thông

Dựa trên sự nghiên cứu tài liệu, đặc biệt qua phỏng vấn những đốitượng nêu trên, có thể kết luận rằng công tác tuyên truyền an toàn giaothông của Tổng cục Đường bộ chưa hiệu quả Dự kiến đây là kết quảnghiên cứu của đề tài sau khi đã thực hiện những phương pháp nghiên cứukhác

6 Nhận xét và đánh giá:

Nhìn chung, công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật củaTổng cục Đường bộ cho đến nay đã được tăng cường nhưng chưa đáp ứngđược yêu cầu đề ra.

Đối tượng Tổng cục tuyên truyền chủ yếu là dân cư sống dọc đườngquốc lộ đặc biệt là những điểm nóng về tai nạn giao thông; tài xế; học sinh.Tuyên truyền tới học sinh để giúp các em sớm hình thành nhận thức và ýthức tham giao thông từ khi còn bé Còn người dân sống dọc hai bên đường

và tài xế là những đối tượng liên quan trực tiếp đến các tai nạn giao thông

và trực thuộc sự quản lý của Tổng Cục về mặt giao thông Trong công táctuyên truyền, giáo dục việc xác định "đúng và trúng" trọng tâm, trọng điểm

và tập trung vào đối tượng cụ thể là rất quan trọng

Việc xác định mục tiêu tuyên truyền hoàn toàn phù hợp với mặt bằngdân trí chưa cao Đó là từng bước nâng cao nhận thức, ý thức của ngườitham gia giao thông, chứ không có tham vọng trong một thời gian có thểthay đổi hoàn toàn văn hoá giao thông của người dân Tổng Cục có chươngtrình riêng cho các em học sinh về ATGT và chương trình tuyên truyền phổbiến pháp luật, giáo dục ATGT nói chung cho toàn dân

Trước những dịp nghỉ lễ lớn trong năm (nghỉ Tết, 30/4 – 1/5, ),Tổng cục thường tổ chức những đợt ra quân, tuyên truyền Đây là thờiđiểm tuyên truyền rất thích hợp nhằm hạn chế tai nạn xảy ra trong nhữngngày có mật độ giao thông cao.

Nhìn chung, chiến lược tuyên truyền của Tổng Cục mang tính chấtkhoa học, thể hiện được tầm nhìn rộng của một cơ quan quản lý nhà nước

Nhược điểm:

Xác định rõ ràng các đối tượng sẽ tiếp nhận thông điệp tuyên truyềnnhưng lại chưa thật sự đi vào chiều sâu, chưa tác động đến từng cá nhân vàgia đình trong xã hội Ví dụ: Lâu nay, trên đoạn đường Quốc lộ 5, tìnhtrạng lấn chiếm hàng lang an toàn giao thông, dỡ các rào chắn, làm cácđoạn đường đấu nối, vẫn xảy ra Họ nghĩ đơn giản, bỏ rào chắn để quađường cho tiện, chứ không hề nhận thức đó là hành vi nguy hiểm đến tínhmạng Cần phải có thông điệp rõ ràng về sự nguy hiểm với chính bản thân

và những người xung quanh, tác động sâu và trực tiếp đến họ Mặt khác,trong nội dung tuyên truyền của Tổng Cục chưa đề cập đến nhóm đốitượng thanh niên nông thôn đi mô tô, xe máy Đây là nhóm đối tượngthường vi phạm tốc độ, tránh vượt sai, đi không đúng phần đường, say rượubia và không đội mũ bảo hiểm Theo Sở Giao thông Công chính tỉnhQuảng Nam, trong số 271 vụ TNGT thì đối tượng này đã gây ra 240 vụ,chiếm 88,5% (theo số liệu năm 2008)

Các thông điệp tuyên truyền thường mang tính chất khẩu hiệu, nặng

về hình thức, thiếu những hướng dẫn cụ thể Ví dụ: “lương tâm, tráchnhiệm người lái xe vì sự an toàn của mọi người và chính mình”; “Lập lạitrật tự hành lang an toàn đường bộ”; “An toàn giao thông là hạnh phúc củamọi gia đình”, Từ khẩu hiệu cần phải được cụ thể hóa bằng những hướngdẫn, nhắc nhở, lưu ý hoặc yêu cầu để người tham gia giao thông làm theo

Những hình thức tuyên truyền của Tổng Cục còn mang nặng tínhmột chiều, tuyên truyền tĩnh trên các tuyến đường Các phương tiện truyềnthông chưa đa dạng, chủ yếu tuyên truyền dưới dạng ấn phẩm, loa phátthanh và họp tổ dân cư Hình ảnh trực quan thiếu sinh động, chưa ấn tượng.

Tổng Cục có cơ sở vật chất để đảm bảo cho hoạt động tuyên truyềnnhưng kinh phí đầu tư cho công tác này lại không nhiều Chính vì vậy, hoạtđộng tuyên truyền không liên tục, chỉ ra quân theo đợt

Thêm vào đó, là sự chồng chéo trong quản lý vấn đề ATGT mà thiếu

sự tập trung thống nhất Công tác tuyên truyền nhiều lúc nói sau, nói xa vấn

đề vì đã có nhiều cơ quan nói rồi

Trên thực tế, một số cơ quan ở tỉnh chưa thật sự cùng phối hợp thamgia công tác đảm bảo trật tự ATGT, một số cấp ủy, chính quyền địa phươngvẫn chưa có sự quan tâm đúng mức về thảm họa TNGT Cho nên, văn bảnchỉ đạo ban hành thì nhiều nhưng công tác phối hợp triển khai thànhchương trình hành động cụ thể, kiên quyết thực hiện ở các cấp còn hạn chế

Cá biệt, một số địa phương còn “khoán trắng” cho lực lượng công an, thanhtra giao thông hay cán bộ phòng Công thương (Phòng hạ tầng kinh tếhuyện trước đây) Sự tham gia vận động, tuyên truyền, giáo dục của các cơquan, đoàn thể vẫn còn chung chung, mang tính hình thức và “đến hẹn lạilên”, chưa thực sự đi sâu vào cuộc sống của từng gia đình, nhà trường và xãhội Tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn đường bộ, vỉa hè để họp chợ,buôn bán kinh doanh, hay chính quyền địa phương còn cấp đất trong hànhlang an toàn đường bộ cho tổ chức và công dân kinh doanh để tạo nguồnthu ngân sách vẫn diễn ra

Sau mỗi chiến dịch tuyên truyền, Tổng Cục đánh giá dựa trên số liệucủa các ban ngành khác, chưa có khảo sát thực sự để đánh giá về phản ứnghay sự thay đổi trong nhận thức của người dân đối với vấn đề ATGT

Những nhược điểm trên đồng thời cũng là nguyên nhân khiến chocông tác tuyên truyền ATGT của Tổng Cục Đường bộ chưa hiệu quả.

7 Đề xuất giải pháp:

Nhóm xin mạnh dạn đưa ra một số giải pháp sau trong quá trìnhnghiên cứu:

Thứ nhất, Đào tạo đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên chuyên

trách của Tổng Cục và các cơ quan cấp dưới có đủ năng lực chuyên môn,phẩm chất, trình độ chính trị vững vàng để tuyên truyền giải thích cho nhândân hiểu và chấp hành đúng pháp luật Đặc biệt có đãi ngộ xứng đáng vớilực lượng này

Thứ hai, Đổi mới về hình thức và nội dung tuyên truyền.

Về nội dung, cần sát thực tế hơn nữa Bên cạnh hệ thống báo hiệuđường bộ hiện có và nhiều panô, khẩu hiệu tuyên truyền việc chấp hànhquy định về trật tự ATGT khác thì cần lắp đặt thêm các panô ghi rõ các nộidung trích trong Luật Giao thông Đường bộ và kèm theo đó là các mức xửphạt vi phạm tại các địa điểm, vị trí thuận lợi cho nhiều người tiếp cận,nắm bắt thông tin Ví dụ như một số quy định: người điều khiển xe máyphải mang theo ba loại giấy tờ: Giấy đăng ký xe, Giấy phép lái xe, Giấychứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự… Rồi, người điều khiển xe môtô,

xe gắn máy, xe đạp chỉ được chở theo 1 người, trừ một số trường hợp đặcbiệt được chở theo tối đa 2 người Người thứ 3 là trẻ em được quy định cụthể: dưới 14 tuổi (đối với môtô, xe gắn máy), hoặc 7 tuổi (đối với xe đạp)

… thì nên đặt các tấm panô ghi rõ quy định trên tại các điểm dừng đèn tínhiệu giao thông hoặc tại chốt tuần tra kiểm soát giao thông, điểm chờ xebuýt, khu vực chợ và tại các điểm vui chơi công cộng khác…

Tổng Cục nên ghi lại những hình ảnh “sống” về tai nạn giao thôngthảm khốc Đặc biệt, hình ảnh về những vụ tai nạn nghiêm trọng nên phóng