BÁO CÁO THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG 1H.2021 - TRIỂN VỌNG 2H.2021 PHÒNG PHÂN TÍCH VÀ NGHIÊN CỨU - VCBS

Sang đến quý 2, thị trường trái phiếu dần sôi động trở lại với khối lượng phát hành lớn đi kèm nhu cầu đầu tư trong bối cảnh lợi suất huy động giảm nhẹ và ổn định ở mặt bằng thấp.. TH

BÁO CÁO THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP

DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG 1H.2021 - TRIỂN VỌNG 2H.2021

PHÒNG PHÂN TÍCH VÀ NGHIÊN CỨU - VCBS

TÓM TẮT BÁO CÁO

Điểm nhấn thị trường trái phiếu doanh nghiệp 1H.2021 Nhận định và dự báo thị trường năm 2H.2021

6 tháng đầu năm 2021, có 306 đợt phát hành TPDN trong

nước với tổng giá trị phát hành đạt 186,683 tỷ đồng

Quý đầu năm 2021, thị trường trái phiếu khá trầm lắng

Nhiều văn bản pháp lý đồng loạt có hiệu lực đầu năm 2021

đòi hỏi khoảng thời gian chuyển tiếp để thành viên thị

trường thích nghi và điều chỉnh

Sang đến quý 2, thị trường trái phiếu dần sôi động trở lại

với khối lượng phát hành lớn đi kèm nhu cầu đầu tư trong

bối cảnh lợi suất huy động giảm nhẹ và ổn định ở mặt bằng

thấp

Ngành Ngân hàng, Bất động sản là các ngành chiếm tỷ

trọng lớn trong khối lượng TPDN phát hành

Thị trường TPDN đang từng bước hình thành kênh cung

vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp, giảm bớt áp lực cho

vay của các NHTM và hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn

cho sản xuất kinh doanh

Tiềm năng tăng trưởng hiện hữu trong dài hạn xét tới sự tăng trưởng của nền kinh tế đi kèm với nhu cầu mở rộng kinh doanh của doanh nghiệp, kéo theo đó là nhu cầu sử dụng vốn

VCBS đánh giá yếu tố thuận lợi đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2021 là mặt bằng lãi suất thấp hơn giúp nhiều dự án có tính khả thi cao hơn xét trên tương quan giữa chi phí vốn và tỷ suất hoàn vốn nội bộ Tuy vậy, thách thức và cơ hội cũng song hành khi:

 Cạnh tranh gia tăng đến từ kênh tín dụng ngân hàng

 Các văn bản pháp lý vẫn sẽ đòi hỏi các thành viên trên thị trường đáp ứng Trong dài hạn, đây vẫn được xem là yếu tố quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường

Nhu cầu TPDN vẫn luôn hiện hữu ở mức cao

Lợi suất trái phiếu doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ diễn biến đồng pha với xu hướng giảm

DIỄN BIẾN THỊ TRƯỜNG 1H.2021

1

• Nhu cầu tìm kiếm kênh đầu tư hấp dẫn của nhà đầu tư trong bối cảnh môi trường lãi suất thấp

• Thị trường trầm lắng khi các văn bản pháp lý có hiệu lực vào đầu Sang đến quý 2, các thành viên trên thị trường đã dần làm quen và thích ứng

• Kỳ hạn biến động theo từng nhóm ngành Nhìn chung, Lợi suất bình quân có xu hướng giảm

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU – Tổng quan 1H.2021

Nguồn: HNX, VCBS Tổng hợp

Khối lượng phát hành nửa đầu năm 2021 ở mức tương đối, nhu cầu luôn hiện hữu trong bối cảnh

LSHĐ giảm nhẹ và ổn định ở mặt bằng thấp

Theo dữ liệu công bố của HNX và SSC, 6 tháng đầu năm 2021, có 306 đợt phát hành TPDN trong nước với tổng giá trị

phát hành đạt 186,683 tỷ đồng:

 293 đợt phát hành riêng lẻ với tổng giá trị là 177,098 tỷ đồng

 13 đợt phát hành ra công chúng giá trị 9,584 tỷ đồng

Trong 6 tháng đầu năm, có 2 đợt phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế gồm: Tập đoàn Vingroup (500 triệu USD) và

trái phiếu xanh của Công ty Cổ phần Bất động sản BIM (200 triệu USD)

25,000

28,707 34,412 48,047 42,769

97,413 115,416

146,039 296,713 432,157

186,683

0

100,000

200,000

300,000

400,000

500,000

600,000

700,000

800,000

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 1H.2021

Trái phiếu phát hành

TPCP TPCPBL TPCQĐP TPDN

3.00 3.50 4.00 4.50 5.00 5.50 6.00 6.50 7.00 7.50 8.00

Lãi suất huy động tiền gửi bình quân (Đơn vị: %)

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU – Tổng quan 1H.2021

Những tháng đầu năm 2021, thị trường khá trầm lắng khi cần thời gian để làm quen với các quy trình thủ tục mới

Nguồn: Fiinpro, VCBS Tổng hợp & ước tính

Giai đoạn đầu năm 2021 là thời điểm hàng loạt các văn bản pháp lý mới liên quan đến chào bán chứng khoán riêng lẻ và

chào bán ra công chúng bắt đầu có hiệu lực Đày là vùng trũng thông thông tin trong giai đoạn tìm hiểu và thực thi khuôn

khổ pháp lý mới

 Theo đó, thị trường cần thời gian để tổ chức phát hành và tổ chức tư vấn có thời gian làm quen và bắt đầu thực hiện với

các quy trình thủ tục mới, dẫn đến việc quá trình chào bán trái phiếu chậm hơn đáng kể so với cùng kỳ

 Cuối quý 2 chứng kiến khối lượng phát hành trái phiếu tăng trở lại

Doanh nghiệp đẩy mạnh phát hành trái phiếu

Nghị định 81/2020 hiệu lực

từ 01/09/2020 với điều kiện chặt chẽ hơn cho phát hành riêng lẻ

Việt Nam xuất hiện

những ca nhiễm

Covid-19 đầu tiên

Doanh nghiệp đẩy mạnh phát hành trái phiếu

Thời điểm trước khi nhiều văn bản PL mới có hiệu lực năm

2021

0

20000

40000

60000

80000

100000

120000

01/20 02/20 03/20 04/20 05/20 06/20 07/20 08/20 09/20 10/20 11/20 12/20 01/21 02/21 03/21 04/21 05/21 06/21

Phát hành trong tháng (tỷ VNĐ)

Thị trường làm quen và bắt đầu thực hiện các quy trình thủ tục mới

Văn bản pháp lý liên quan đến TPDN

có hiệu lực từ ngày 01/01/2021

Luật chứng khoán

Luật Doanh nghiệp

Nghị định 153/2020/NĐ-CP

Nghị định 155/2020/NĐ-CP

KHUNG PHÁP LÝ MỚI

Khung pháp lý đang dần hoàn thiện hứa hẹn tăng trưởng bền vững của thị trường trong tương lai

Văn bản Luật/

dưới Luật Phạm vi điều chỉnh liên quan TPDN và các điểm chính liên quan đến TPDN có hiệu lực từ ngày 01/01/2021

1 Luật chứng

khoán

Luật đã chuẩn hóa điều kiện, trình tự, thủ tục chào bán chứng khoán phù hợp cho từng loại chứng khoán; sửa đổi, tách quy định về điều kiện chào bán chứng khoán ra công chúng tại Luật Chứng khoán hiện hành thành chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng và chào bán thêm cổ phiếu ra công chúng để phù hợp với tính chất của từng đợt chào bán; đồng thời quy định điều kiện chặt chẽ hơn trong trường hợp chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chứng, phù hợp với thông lệ quốc tế; bổ sung quy định nhằm gắn chào bán chứng khoán ra công chúng với niêm yết, đăng ký giao dịch tại sàn giao dịch chứng khoán (SGDCK)

2 Luật Doanh

nghiệp

Quy định về chào bán, giao dịch TPDN riêng lẻ, trình tự, thủ tục (điều 128-130) với DN không phải là công ty đại chúng

3 Nghị định

153/2020/NĐ-CP

Quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán TPDN ra thị trường quốc tế

(i) Hoạt động chào bán trái phiếu riêng lẻ sẽ chỉ được thực hiện với các nhà đầu tư chuyên nghiệp và nhà đầu tư chiến lược

(ii) Các giao dịch thứ cấp sẽ chỉ được tiến hành giữa các nhà đầu tư chuyên nghiệp với nhau lợi trừ trường hợp TP chuyển đổi và TP kèm chứng quyền khi đối với các TP này đối tượng giao dịch được mở rộng thêm NĐT chiến lược

(iii) Loại bỏ quy định về tỷ lệ phát hành trên VCSH

4 Nghị định

155/2020/NĐ-CP

Quy định chi tiết thi hành một số điều của luật chứng khoán trong đó có quy định điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng với một số quy định nổi bật: (điều 19)

Nguồn: Fiingroup, VCBS tổng hợp

TỶ TRỌNG NHÀ ĐẦU TƯ CÁ NHÂN GIẢM

Nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường TPDN phải là nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp

Theo Nghị định 153CP//2020/NĐ-CP, nhà đầu tư mua trái phiếu

 Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp

 Nhà nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, nhà đầu tư chiến lược, trong đó số

lượng nhà đầu tư chiến lược phải đảm bảo dưới 100 nhà đầu tư

7.40%

13%

5.20%

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

14%

Nhà đầu tư cá nhân trên thị trường TPDN

Tại điều 11 Luật chứng khoán 2019 quy định: Nhà đầu tư chứng khoán chuyên

nghiệp là nhà đầu tư có năng lực tài chính hoặc có trình độ chuyên môn về chứng

khoán bao gồm:

 Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, công ty tài chính, tổ

chức kinh doanh bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư

chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư chứng khoán, tổ chức tài

chính quốc tế, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, tổ chức tài chính nhà

nước được mua chứng khoán theo quy định của pháp luật có liên quan;

 Công ty có vốn điều lệ đã góp đạt trên 100 tỷ đồng hoặc tổ chức niêm yết, tổ

chức đăng ký giao dịch;

 Người có chứng chỉ hành nghề chứng khoán;

 Cá nhân nắm giữ danh mục chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch có giá trị

tối thiểu là 02 tỷ đồng theo xác nhận của công ty chứng khoán tại thời điểm cá

nhân đó được xác định tư cách là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp;

 Cá nhân có thu nhập chịu thuế năm gần nhất tối thiểu là 01 tỷ đồng tính đến

thời điểm cá nhân đó được xác định tư cách là nhà đầu tư chứng khoán chuyên

nghiệp theo hồ sơ khai thuế đã nộp cho cơ quan thuế hoặc chứng từ khấu trừ

thuế của tổ chức, cá nhân chi trả

 Theo quan sát của chúng tôi, ngay trong các tháng đầu năm một số các tổ chức đã tiến hành hỗ trợ nhà đầu tư trong việc xác minh

tư cách nhà đầu tư chuyên nghiệp Theo đó, các quy định trên đây sẽ không tạo ra rào cản khiến các nhà đầu tư rời bỏ thị trường

 Thay vào đó, những văn bản pháp lý này nhằm định hướng thị trường theo hướng phát triển bền vững

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU – Tổng quan 1H.2021

Ngành Ngân hàng, Bất động sản là các ngành chiếm tỷ trọng lớn trong khối lượng TPDN phát hành

Nguồn: Fiinpro, VCBS Tổng hợp & ước tính

Một số doanh nghiệp phát hành khối lượng lớn trong 1H.2021

(tỷ VNĐ)

CTCP Vingroup Tập đoàn 15.966 NHTM CP Việt Nam Thịnh Vượng Ngân hàng 9.900

NHTM CP Á Châu Ngân hàng 6.200 CTCP Đầu tư Golden Hill Bất động sản 5.760

NHTM CP Phương Đông Ngân hàng 5.000

NHTM CP Tiên Phong Ngân hàng 5.000

CTCP Bất động sản BIM Bất động sản 4.635

NHTM CP Quốc tế Việt Nam Ngân hàng 4.070

NHTM CP Hàng hải Việt Nam Ngân hàng 4.000

CTCP Điện gió Trung Nam Đăk Lăk 1 Năng lượng 3.900

NHTM CP Đầu tư và phát triển Việt Nam Ngân hàng 3.800

NHTM CP Bưu điện Liên Việt Ngân hàng 3.750

Bất động sản 30%

Ngân hàng - Tài chính 29%

Năng lượng 7%

Khác 34%

TPDN phát hành theo ngành năm 2020

Bất động sản

- Xây dựng 33%

Ngân hàng - Tài chính 36%

Năng lượng 6%

Khác 25%

TPDN phát hành theo ngành 1H.2021

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU – Tổng quan 1H.2021

Ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu dưới 5 năm, kéo theo xu hướng giảm của kỳ hạn và lãi suất bình quân

Nguồn: Fiinpro, VCBS Tổng hợp & ước tính

Xu hướng phát hành trái phiếu nhằm đáp ứng và chuẩn bị theo lộ trình

các chỉ số an toàn vẫn được tiếp tục quan sát trong 1H.2021

Chúng tôi đặc biệt lưu ý đến Thông tư số 08/2020/TT-NHNN: ngân hàng,

chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ tỷ lệ tối đa của nguồn vốn

ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn theo lộ trình

 Trong nửa đầu năm, đặc biệt là quý 2, các ngân hàng đã đẩy mạnh phát

hành trái phiếu kỳ hạn 2-3 năm, nhằm chuẩn bị nguồn lực

Thông tư 01/2021/TT-NHNN được ban hành ngày 31/03/2021 bỏ quy

định về việc đối tượng mua trái phiếu của TCTD phát hành sơ cấp không

bao gồm các TCTD khác

 TCTD khác có thể mua trái phiếu TCTD trên thị trường sơ cấp

Lộ trình áp dụng tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn Ngân hàng Giá trị phát

hành (tỷ VNĐ)

Kỳ hạn trung bình (năm)

LS trung bình (%)

VPB 9.900 3,0 4,0

ACB 6.200 3,0 3,7

OCB 5.000 3,0 3,7

TPB 5.000 3,0 3,5

VIB 4.070 3,4 4,3

MSB 4.000 3,0 4,0

BID 3.800 8,6 6,4

0% 1% 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8%

0 1 2 3 4 5 6

Kỳ hạn và lãi suất bình quân Trái phiếu Ngân hàng

Thông tư 08/2020/TT-NHNN sửa đổi

22/2019/TT-NHNN

Tỷ lệ

01/01/2020 – 30/09/2021 40%

01/10/2021 – 30/09/2022 37%

01/10/2022 – 30/09/2023 34%

Từ 01/10/2023 30%

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU – Tổng quan 1H.2021

Lãi suất trái phiếu bất động sản giảm tương đối trong 1H.2021

Nguồn: Fiinpro, VCBS Tổng hợp & ước tính

1H.2021 tiếp tục chứng kiến nhu cầu phát hành trái phiếu của các Doanh

nghiệp bất động sản:

 Định hướng của NHNN trong việc đẩy mạnh sự chuyển dịch sang cơ

cấu tín dụng bền vững, giữ tỷ trọng vừa phải với khu vực cho vay BĐS

 Các doanh nghiệp bất động sản muốn tăng tính tự chủ động về nguồn

vốn thông qua các hình thức phát hành trái phiếu Đồng thời huy động

thông qua trái phiếu là nguồn huy động tập trung cao và không bị phụ

thuộc vào tiến độ dự án

Doanh nghiệp Giá trị phát hành (tỷ VNĐ) Kỳ hạn trung bình (năm) LS trung bình (%)

CTCP Vingroup 15.966 4,5 4,8 CTCP Đầu tư Golden Hill 5.760 3,0 9,7

CTCP Bất động sản BIM 4.635 5,0 7,4

CTCP Dịch vụ Hưng Thịnh Land 3.550 1,9 10,5

CTCP Kinh doanh nhà Sunshine 3.300 4,5 11,0

CTCP BĐS Wonderland 3.000 4,7 11,0

CTCP Novaland 2.600 1,4 9,9

0% 2% 4% 6% 8% 10% 12%

0 0.5 1 1.5 2 2.5 3 3.5 4 4.5

Kỳ hạn và lãi suất bình quân trái phiếu bất động sản

Đặc biệt, nửa đầu năm 2021 chứng kiến những doanh nghiệp bất động

sản có tên Vingroup và BIM phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế

với mức lãi suất phát hành thấp, kéo lợi suất trung bình toàn ngành giảm

so với năm trước

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU – Tổng quan 1H.2021

Lãi suất trái phiếu các nhóm ngành khác nhìn chung giảm trong bối cảnh LSHĐ giảm trong khoảng hơn 1 năm

Nguồn: Fiinpro, VCBS Tổng hợp & ước tính

Các doanh nghiệp thuộc ngành năng lượng ngày càng ưa thích

huy động vốn thông qua kênh trái phiếu doanh nghiệp Trái

phiếu Năng lượng kỳ hạn dài (>7 năm) do đặc thù thời gian thu

hồi vốn lâu

Trong điều kiện lãi suất huy động giảm xuống mặt bằng thấp,

doanh nghiệp tận dụng đẩy mạnh phát hành trái phiếu với mức

lãi suất giảm so với năm 2020

0%

2%

4%

6%

8%

10%

0

1

2

3

4

5

6

7

8

Kỳ hạn và lãi suất bình quân trái phiếu năng lượng

Kỳ hạn bình quân Lãi suất bình quân

0% 2% 4% 6% 8% 10%

0 0.5 1 1.5 2 2.5

Kỳ hạn và lãi suất bình quân trái phiếu tài chính

Kỳ hạn bình quân Lãi suất bình quân

Công ty chứng khoán cũng đẩy mạnh phát hành trái phiếu trong bối cảnh chứng khoán trở thành kênh đầu tư sôi động

Kỳ hạn bình quân tăng nhẹ, trong khi lãi suất phát hành giảm so với năm 2020

TRIỂN VỌNG THỊ TRƯỜNG 2H.2021

2

• Tiềm năng tăng trưởng tích cực trong dài hạn

• Dư địa giảm cho lợi suất TPDN vẫn còn

• Nhu cầu TPDN vẫn luôn hiện hữu ở mức cao

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU – Triển vọng 2H.2021

Nguồn: HNX, ABO, VCBS Tổng hợp & ước tính

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ngày càng phát triển về quy mô

Quy mô thị trường TPDN tăng mạnh trong những năm gần đây,

đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp và các TCTD

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 1Q.2021

Quy mô thị trường TPDN một số nước trong khu vực

(%GDP)

Tuy nhiên, so với các nước trong khu vực và trên thế giới, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Việt Nam còn khá khiêm tốn

3.3% 2.0%

2.7% 2.5%

3.4%

5.3% 6.2% 8.6% 10.9%

15.8%

16.8%

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

40%

45%

TPCP TPCPBL TPCQĐP TPDN

 Thị trường TPDN sẽ tiếp tục phát triển trong tương lai Thị trường TPDN từng bước hình thành kênh cung vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp; giảm bớt áp lực cho vay của các NHTM

Bối cảnh kinh tế vĩ mô ổn định được duy trì, trong đó tăng trưởng kinh tế được dư báo ở mức khả quan, chúng tôi cho rằng nhu cầu huy động vốn là thiết yếu đối với các doanh nghiệp (Tham khảo chi tiết tại Báo cáo kinh tế vĩ mô – Triển vọng 2H.2021)

Thị trường đã chứng kiến số lượng doanh nghiệp cùng số đợt phát hành tăng nhanh trong thời gian qua, là cơ sở để chúng tôi kỳ vọng trái phiếu doanh nghiệp là vẫn kênh huy động vốn được nhiều doanh nghiệp ưu tiên lựa chọn

 VCBS đánh giá phát hành trái phiếu vẫn là kênh huy động vốn được nhiều doanh nghiệp lựa chọn trong tương lai

NHU CẦU SỬ DỤNG VỐN CỦA DOANH NGHIỆP

Kỳ vọng tăng trưởng đi cùng sự phát triển nền kinh tế & môi trường lãi suất thấp

Nguồn: Fiinpro, VCBS tổng hợp

Lạm phát 3,1% - 3,4%

LSHĐ ổn định ở mặt bằng thấp LSCV còn dư địa giảm điểm

Tăng trưởng GDP

6%-6,5%

Tỷ giá ±0,5%

CPI

787

2046

306

185 238 155 0

500 1000 1500 2000 2500

Doanh nghiệp phát hành thành công

Số đợt phát hành Doanh nghiệp