* Nếu không có các yếu tố tự sự, miêu tả trong đoạn văn thì yếu tố biểu cảm không thể bộc lộ được vì không có đối tượng để người viết gửi gắm cảm xúc... Câu hỏi thảo luận:.[r]
Trang 1Trường THCS TT Thới Lai
Trang 2Tiết 44 Phần tập làm văn
Trang 31/ Yếu tố tự sự, miêu tả trong bài thơ:“ Bài ca nhà tranh bị
I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:
Trang 4Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Mao ốc vị thu phong sở phá ca) Đỗ Phủ.
Trang 5Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Mao ốc vị thu phong sở phá ca)
Đỗ Phủ
Tháng tám, thu cao, gió thét già, Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ, Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa, Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức ,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật, Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre Môi khô miệng cháy gào chẳng được , Quay về , chống gậy lòng ấm ức !
Giây lát gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Man vải lâu năm lạnh tưa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian, Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan , Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn! Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,
Riêng lều ta nát , chịu chết rét cũng được!
Đoạn 1: Tự sự và miêu tả.
-Tự sự ( hai câu đầu), miêu tả (ba câu sau).
=> Có vai trò tạo ra bối cảnh chung cho bài thơ.
Đoạn 2: - Tự sự kết hợp với biểu cảm.
-Tự sự: Trẻ con cướp tranh và tác giả quát tháo.
=> Biểu cảm: sự uất ức của tác giả.
Đoạn 3: - Tự sự , miêu tả và hai câu cuối biểu cảm.
=> Cam phận
Đoạn 4: Trực tiếp biểu cảm.=> Tình cảm cao
thượng, vị tha vươn lên sáng ngời.
Vậy các yếu tố tự sự, miêu tả trong bài thơ đóng vai trò gì
để tác giả thể hiện tình cảm,
cảm xúc?
Các yếu tố tự sự và miêu tả trong bài thơ nó đã
gợi ra đối tượng biểu cảm để tác giả gửi gắmtình
cảm, cảm xúc
Trang 62/ Các yếu tố tự sự , miêu tả qua đoạn
văn trích : “ Tuổi thơ im lặng ” của
Duy Khán
I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:
Em hãy chỉ ra các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm trong đoạn
văn?
- Miêu tả:
Tả bàn chân của bố: Những ngón chân khum khum,
gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ
cũng khuyết một miếng, không đầy đặn như gan bàn
chân người khác, mu bàn chân mốc trắng, bong ra từng
bãi, lại có nốt lấm tấm.
-Tự sự:
+Kể về cuộc đời của người cha đi làm ăn vất vả bằng
đôi bàn chân ấy: Bố đi chân đất……….nó theo bố
đi xa lắm.
+ Đêm nào bố cũng ngâm nước nóng… tài nào xoa
bóp khỏi.
ơi! đã thành bệnh”.
Trang 7
* Nếu không có các yếu tố tự
sự, miêu tả trong đoạn văn thì
yếu tố biểu cảm không thể bộc
lộ được vì không có đối tượng
để người viết gửi gắm cảm xúc
I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:
2/ Các yếu tố tự sự , miêu tả qua đoạn
văn trích : “ Tuổi thơ im lặng ” của
Duy Khán
Câu hỏi thảo luận:
Nếu không có các yếu tố tự sự, miêu tả trong đoạn văn trích:
“Tuổi thơ im lặng” của Duy Khán thì yếu tố biểu cảm có thể bộc lộ được hay không? Vì
sao?
- Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu
gợi cảm xúc, do cảm xúc chi phối chứ
không nhằm mục đích kể chuyện,
miêu tả đầy đủ sự việc, phong cảnh
Vậy việc sử dụng yếu tố
tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm nhằm mục
đích gì?
Trang 8I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:
*Ghi nhớ: SGK/138
- Muốn phát biểu suy nghĩ , cảm xúc đối với đời sống xung quanh, hãy dùng phương thức tự sự và
miêu tả để gợi ra đối tượng biểu cảm và gủi gắm cảm xúc.
- Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu gợi cảm xúc,
do cảm xúc chi phối chứ không nhằm mục đích kể
chuyện, miêu tả đầy đủ sự việc, phong cảnh.
Trang 9II Luyện tập:
Bài tâp 1: SGK/138 Kể lại nội dung : “Bài ca nhà tranh bị gió thu
phá” của Đỗ Phủ bằng bài văn xuôi biểu cảm
Gợi ý:
- Miêu tả: + Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
mưa dột, ước át… - Tự sự: + Gió thu thổi tốc mái nhà
+ Việc trẻ con cướp những tấm tranh
+ Sự rét buốt trong đêm tối… - Biểu cảm: + Vượt lên trên nỗi bất hạnh của cá nhân,
ông đã thể hiện tấm lòng cao thượng, vị tha…
I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:
* Ghi nhớ: SGK /138
Trang 10Bài tâp 2: ( Trang 138 SGK)
Dựa vào văn bản: “Kẹo mầm” Của Băng Sơn viết lại thành một bài văn biểu cảm
Gợi ý:
- Tự sự: + Kể lại việc đổi tóc rối để lấy kẹo mần
- Miêu tả: + Cảnh chải tóc của mẹ ngày trước và hình
dáng của mẹ
II Luyện tập:
Trang 11Bài tâp 3: Việc đưa các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn biểu cảm
có tác dụng gì?
Yếu tố tự sự và miêu tả làm cho người đọc quan tâm
Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho đoạn văn kéo dài
Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho bài văn không tẻ nhạt
Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho bài văn sinh động, cụ thể
II Luyện tập:
B
A
C
D
Trang 12HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
a)Bài vừa học:
- Học thuộc ghi nhớ SGK/ 138
- Vận dụng các yếu tố : Tự sự, miêu tả để tạo lập văn bản biểu cảm
- Sưu tầm và chép các đoạn văn, bài văn biểu cảm để làm tư liệu
b)Bài soạn phần Tiếng Việt :
- Soạn bài: Tiết 50“Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học” SGK/146 – Đọc và tìm hiểu các ngữ liệu SGK/146,147
-Làm các bài tập SGK/148.