SỰ TRUYỀN dẫn của NHỮNG cú sốc bên NGOÀI đến CHUỖI GIÁ cả CÁCH TIẾP cận ước LƯỢNG BẢNG tại KHU vực CHÂU âu

Các hạn chế trên đã tạo cho các tác giả một động cơ nghiên cứu về sự truyền dẫn của những cú sốc như là giá cả hàng hóa bao gồm hàng hóa năng lượng và phi năng lượng và tỷ giá hối đoái đ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HCM

BÀI TẬP NHÓM

ĐỀ TÀI SỐ 2 :

SỰ TRUYỀN DẪN CỦA NHỮNG CÚ SỐC BÊN NGOÀI ĐẾN CHUỖI GIÁ CẢ: CÁCH TIẾP CẬN ƯỚC

LƯỢNG BẢNG TẠI KHU VỰC CHÂU ÂU

GV hướng dẫn : TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo Nhóm thực hiện : số 28

Nguyễn Thị Hà

Ngô Thị Tuyết Minh

Đỗ Nguyễn Sơn Tùng

Lớp-CH Khóa : Ngày 2 - 21

MỤC LỤC

Trang

Phần 1: Giới thiệu 3

Phần 2: Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây 5

Phần 3: Phương pháp nghiên cứu 9

Phần 4: Nội dung và các kết quả nghiên cứu 13

Phần 5: Kết luận 15

PHẦN I GIỚI THIỆU

Trong bối cảnh thời kì hậu Giai đoạn 3 của Liên minh tiền tệ châu Âu, khu vực đồng tiền chung euro đã gặp phải nhiều cú sốc bên ngoài như sự gia tăng giá dầu,

sự lên xuống bất thường của tỉ giá hối đoái (TGHĐ) và sự gia tăng mạnh mẽ của giá

cả hàng hoá phi năng lượng Đã có các nghiên cứu và mô hình đo lường kinh tế vĩ

mô đề cập đến tác động của cú sốc lên lạm phát cơ bản; phản ứng của giá trong khu vực euro đối với sự biến động giá năng lượng; khả năng thay đổi trong tác động của TGHĐ

Tuy nhiên, những mô hình kinh tế vĩ mô không đề cập đến mối liên kết giữa giá nguyên vật liệu thô với tỷ giá hối đoái, giữa giá cả sản xuất và giá cả tiêu dùng Mặt khác, những nghiên cứu trước đây không tính đến hàng hóa phi năng lượng mặc

dù nó khá quan trọng đối với việc định giá ở khu vực Châu Âu Có rất ít nghiên cứu

về chuỗi giá và sự truyền dẫn cú sốc xuyên qua giá cả sản xuất đến giá cả tiêu dùng.

Số nghiên cứu này không bao quát được sự truyền dẫn thông qua từng nhóm ngành khác nhau trong chuỗi giá, đồng thời cũng không xem xét sự khác nhau trong cơ chế truyền dẫn giữa hàng hóa và dịch vụ

Các hạn chế trên đã tạo cho các tác giả một động cơ nghiên cứu về sự truyền dẫn của những cú sốc như là giá cả hàng hóa (bao gồm hàng hóa năng lượng và phi năng lượng) và tỷ giá hối đoái đến những thành phần chính của chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá tiêu dùng có hiệu chỉnh, và các kết quả của các tác giả được trình bày trong bài nghiên cứu này

Mục tiêu nghiên cứu trong bài là phân tích chuỗi giá cả sản xuất và tiêu dùng

để làm rõ hơn ý nghĩa mối liên kết giữa các giai đoạn giá khác nhau ở khu vực châu

Âu nhằm minh chứng rằng những cú sốc bên ngoài là có tác động đến người tiêu dùng Kết quả của bài nghiên cứu sẽ cho chúng ta thấy được có hay không sự truyền dẫn của những cú sốc bên ngoài đến chỉ số giá có điều chỉnh, tác động này là trực tiếp hay gián tiếp thông qua giá cả sản xuất Đồng thời, nghiên cứu này cũng làm rõ thêm sự khác biệt trong biến động giá cả hàng hoá năng lượng và phi năng lượng; đây là một điểm mới về mặt lí thuyết

PHẦN II TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY

Một số tác giả đã nghiên cứu về tác động của TGHĐ lên lạm phát cơ bản (Gagnon & Ihrig (2004), Choudhri & ctg (2002), Choudhri & Hakura (2002), Faruqee (2006), Hahn (2003), Hüfner & Schröder (2002), Campa & González Mínguez (2006), Campa & Goldberg (2006a & b), McCarthy (2000) & Bailliu & Fujii (2004) Một số phần tổng quan lí thuyết của các mô hình đo lường kinh tế vĩ mô như AWM (của ngân hàng trung ương châu Âu), mô hình Quest, NiGEM đã phân tích phản ứng của giá cả trong khu vực euro, đặc biệt là giá cả tiêu dùng khi giá năng lượng thay đổi Một số lại nghiên cứu về khả năng thay đổi trong tác động của TGHĐ (Bussière

& Peltonen (2008), Campa & Goldberg (2006b) và Gagnon & Ihrig (2004))

Chỉ có một số nghiên cứu đề cập đến sự truyền dẫn theo chuỗi giá:

- Hahn (2003) và Farugee (2006): phân tích chuỗi giá cả, sự truyền dẫn của những cú sốc bên ngoài đến giá tiêu dùng thông qua giá sản xuất nhưng không phân biệt hàng hóa và dịch vụ

- McCathy (2000): dùng mô hình Var để phân tích chuỗi giá cả

- Hahn (2007): phân tích ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái đến giá cả sản xuất nhưng không ước lượng chuỗi giá cả

Về mặt lý thuyết, một công ty định giá hàng hóa của nó dựa trên chi phí sản xuất biên Thông thường, sự tăng giá của nguyên vật liệu đầu vào sẽ đẩy chi phí sản xuất tăng lên, do đó để đạt được lợi nhuận biên, công ty phải tăng giá hàng hóa của mình Chính vì vậy có thể nói có sự tồn tại mối liên kết giữa sự vận động của giá nguyên vật liệu thô với tỷ giá hối đoái, giữa giá cả sản xuất và giá cả tiêu dùng

PHẦN III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Hai biến chính được xem xét trong mô hình nghiên cứu là giá cả sản xuất

và giá cả tiêu dùng đã hiệu chỉnh (điều hoà) của khu vực châu âu Cụ thể, chúng được kí hiệu là PPI và HICPX (tức là chỉ số giá tiêu dùng HICP đã loại trừ thực phẩm chưa chế biến cùng năng lượng và các yếu tố liên quan) Trong đó:

- PPI được cấu thành bởi ba yếu tố (biến nội sinh) là chỉ số giá sản xuất năng lượng (PPI_ENE), chỉ số giá sản xuất hàng hóa trung gian (PPI_INT), chỉ số giá sản xuất hàng tiêu dùng (PPI_CONS)

- HICPX được cấu thành bởi ba yếu tố (biến nội sinh) là chỉ số giá tiêu dùng của thực phẩm đã chế biến (HCIP_FDPR), chỉ số giá tiêu dùng của hàng hóa công nghiệp phi năng lượng (HICP_NEIG), chỉ số giá tiêu dùng của dịch vụ (HICP_SERV)

Các biến ngoại sinh bao gồm: tỷ giá hối đoái hiệu quả danh nghĩa của đồng euro (NEER), giá cả hàng hóa năng lượng tính bằng USD (COMENE), giá cả hàng thực phẩm tính bằng USD (COMFD), giá cả nguyên vật liệu thô của ngành công nghiệp tính bằng USD (COMIRM), thuế giá trị gia tăng (VAT), giá một lao động (ULC), khe hở sản lượng (YGAP), sự mở rộng gia thương của khu vực châu Âu (EXTRA-OPEN) và thuế năng lượng Ứng với mỗi biến ngoại sinh chúng ta sẽ có một phương trình ước lượng ảnh hưởng của nó đến PPI và HICP thông qua mô hình hồi quy

Các tác giả cũng sử dụng phương pháp ước lượng bảng (panel estimation) với

dữ liệu tổng hợp của 10 quốc gia ở châu Âu bao gồm: Úc, Bỉ, Đức, Tây Ban Nha, Pháp, Hy Lạp, Ý, Luxembourg, Hà Lan và Bồ Đào Nha Do 10 quốc gia này chiếm

95% khu vực đồng tiền chung euro nên việc phân tích 10 quốc gia là đủ để cho ra kết luận về hiệu ứng truyền dẫn cho toàn thể khu vực euro Các tác giả chọn phương pháp này bởi vì số liệu thu thập được đa số là ngắn và các tác giả cũng dùng rất nhiều hồi quy trong phân tích, do vậy phương pháp này giúp cải thiện tính hiệu quả của ước lượng các tham số

Do cần ước lượng tham số một cách đồng nhất giữa các quốc gia nên các tác giả đưa thêm biến “độ mở giao thương” nhằm theo dõi mọi sự khác biệt ở cấp độ đa quốc gia liên quan đến sự truyền dẫn tỉ giá hối đoái Biến này được tính toán bằng cách lấy tỉ số giữa nhập khẩu extra-area so với GDP thực Tuy nhiên, biến này còn mang trong mình cả các tác động của toàn cầu hoá, vì thế dấu hiệu thu nhận được từ biến này không rõ ràng

Do trong nghiên cứu có quá nhiều biến nên các tác giả không dùng mô hình VAR theo bảng mà thay vào đó là ước lượng đơn lẻ từng thứ một Các tác giả bắt đầu

từ mô hình bao hàm phần lớn biến ngoại sinh cộng với 4 độ trễ ứng với mỗi biến, sau

đó từ từ loại dần các biến không có ý nghĩa thống kê Tuy nhiên, đối với độ trễ của biến phụ thuộc thì các tác giả giữ tất cả các độ trễ này cho đến cuối Quá trình này được lặp đi lặp lại nhiều lần cho đến khi tất cả các biến trong mô hình đều có ý nghĩa thống kê

Cuối cùng, nhằm đánh giá sự truyền dẫn giá của khu vực hàng hoá và dịch vụ thì các tác giả sẽ tính toán số nhân tác động của các cú sốc tỉ giá hối đoái và giá cả hàng hoá

Thu thập số liệu (lấy mẫu) và Xử lí số liệu

Dữ liệu 10 quốc gia được thu thập theo quý, lấy từ nguồn Eurostat Dữ liệu này được điều chỉnh ảnh hưởng của mùa bằng quy trình ARIMA-X12

PHẦN IV NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Về mặt lý thuyết, bảng 3 cho thấy mối quan hệ nhân quả nào trong chuỗi giá

cả ước lượng thì có ý nghĩa (kết quả hồi quy được tìm thấy trong phụ lục II) Các con

số cho thấy độ trễ đáng kể của các biến Chẳng hạn như giá cá năng lượng có độ trễ khá lớn trong phương trình chỉ số giá ngăng lượng (từ 0-3) và chỉ số sản xuất hàng hóa tiêu dùng Trong khi đó chúng có nhiều ảnh hưởng gián tiếp lên thành phần của tất cả các biến trong chuỗi giá cả Diều này cho thấy rằng hầu hết năng lượng nhập khẩu là được chế biến tại khu vực Euro trước khi đưa vào quy trình sản xuất hàng hóa tiêu dùng Giá cả hàng hóa tiêu dùng thực phẩm (COMFD) thì phù hợp với chỉ số giá sản xuất hàng hóa tiêu dùng (PPI CONS) và chỉ số giá tiêu dùng có điều chỉnh thực phẩm chế biến (HICP_FDPR).NEER có ý nghĩa cho tất cả các chỉ số PPI và HICP ngoại trừ HICP _FDPR)

Bảng 4 cho chúng ta một cái nhìn tổng thể về tổng các hệ số của các biến độc lập có độ trễ của mỗi biến nội sinh Tổng này khá nhỏ đối với PPI_ENE, điều đó cho thấy rằng sự thay đổi trong giá cả và thành phầm này thì thường có một ít kiên trì

Tác giả sử dụng kết quả ước lượng sự ảnh hưởng các cú sốc của các biến ngoại sinh thông qua các biến giá cả riêng rẽ Để làm điều đó, tác giả ước lượng phương trình với tất cả các biến được dự báo trước trong 16 quý Sử dụng biến dự báo trong bước đầu tiên của chuỗi giá cả để dự báo cho giai đoạn sau và thừa nhận là không có sự thay đổi nào trong các biến ngoại sinh ngọa trừ các biến gây sốc trong phạm vi dự báo Và kết quả là các biến gây sốc thì tác động của các biến gây sốc được truyền tải gián tiếp thông qua chuỗi giá cả Vì tác giả chủ yếu quan tâm tới các kết quả của khu vực Euro như là một tổng thế, nên các hệ số được ước lượng ở các quốc gia trong bảng được áp dụng cho toàn khu vực

Tác giả sẽ ước lượng ảnh hưởng của NEER đến PPI và HICP bằng phương trình:

Đồ thị 5 sẽ cho chúng ta kết quả ước lượng, NEER có tác động mạnh nhất vào PPI_ENE với -0.47% sau 4 quý, ảnh hưởng yếu hơn vào PPI hàng hóa trung gian với -0.35% sau 5 quý và -0.15% sau 8 quý đối với PPI hàng tiêu dùng

Đối với giá cả tiêu dùng, NEER tác động vào giá cả thực phẩm đã chế biến với giá

cả hàng hóa phi năng lượng thì tương tự nhau, khoảng -0.10% sau 16 quý Tác động này ít hơn đối với dịch vụ, khoảng -0.08% Sự truyền dẫn NEER vào giá cả tiêu dùng thì lâu hơn so với giá cả sản xuất, phần lớn sau 3 năm

Đồ thị 6 sẽ cho ta thấy ảnh hưởng của sự gia tăng 1% trong giá cả của hàng hóa năng lượng Theo kết quả nghiên cứu được của tác giả, khi giá hàng hóa năng lượng tăng lên 1% thì chỉ số giá sản xuất hàng hóa năng lượng sẽ tăng lên 0.27% sau 4 quý., chỉ

số giá sản xuất hàng hóa trung gian sẽ tăng 0.022% và chỉ số giá sản xuất hàng tiêu dùng sẽ tăng 0.008% Đối với giá cả tiêu dùng, ảnh hưởng này tương tự cho giá cả hàng công nghiệp phi năng lượng và dịch vụ (vào khoảng 0.005% sau 16 quý) Ảnh hưởng này mạnh hơn đối với giá cả thực phẩm đã chế biến (khoảng 0.012%) Nhìn tổng thể thì sự truyền dẫn của NEER vào chỉ số giá tiêu dùng chậm hơn vào chỉ số giá sản xuất

Kết quả ước lượng tác động của giá thực phẩm đối với giá cả sản xuất và giá cả tiêu dùng được thể hiện qua đồ thị 7 Tác động mạnh nhất vào chỉ số giá sản xuất hàng tiêu dùng (khoảng 0.02% sau 16 quý), không ảnh hưởng đến chỉ số giá sản xuất năng lượng và chỉ số giá sản xuất hàng hóa trung gian

Đối với các thành phần của chỉ số giá tiêu dùng, sự thay đổi của giá thực phẩm tác động mạnh nhất vào giá cả thực phẩm đã chế biến một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua chỉ số giá sản xuất hàng hóa tiêu dùng Đối với hàng hóa công nghiệp phi năng lượng và dịch vụ, tác động này đồng nhất với nhau và tăng lũy tiến theo thời gian, khoảng dưới 0.01% sau 8 quý

Biểu đồ 8 sau đây sẽ cho thấy hệ số ảnh hưởng của việc gia tăng 1% giá cả nguyên vật liệu thô trong công nghiệp

Như kỳ vọng, tác động mạnh nhất vào chỉ số giá sản xuất hàng hóa trung gian (0.11% sau 4 quý), trong khi đó tác động vào chỉ số giá sản xuất hàng tiêu dùng nhỏ hơn và chậm hơn (0.03% sau 8 quý) và không có tác động vào chỉ só sản xuất hàng hóa phi năng lượng

Về phía giá cả tiêu dùng, tác động mạnh nhất vào thực phẩm đã chế biến (0.023% sau 16 quý), ảnh hưởng ít hơn vào giá cả hàng công nghiệp phi năng lượng (0.016% sau 16 quý) và dịch vụ (0.009% sau 16 quý) Hầu hết sự tác động này diển ra sau 10 quý, chậm hơn so với tác động vào giá cả sản xuất

Tác giả cũng ước lượng tác động đồng thời của các biến ngoại sinh bao gồm giá

cả năng lượng, giá cả thực phẩm và giá cả nguyên vật liệu thô của ngành công nghiệp đối với chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá tiêu dùng, kết quả thể hiện qua biểu đồ 9

Nhìn chung, tác động vào PPI mạnh nhất đối với mặt hàng năng lượng (0.26% sau 16 quý), tiếp theo đó là hàng hóa trung gian (0.15% sau 16 quý) Ảnh hưởng vào giá cả sản xuất hàng tiêu dùng là khoảng 0.06% sau 16 quý

Đối với giá cả sản xuất thì các biến ngoại sinh này tác động đồng thời mạnh nhất vào giá cả thực phẩm đã chế biến (0.06% sau 16 quý) do mối quan hệ trực tiếp và gián tiếp đến giá cả hàng hóa thực phẩm, ảnh hưởng đến giá hàng hóa công nghiệp phi năng lượng và dịch vụ lần lượt là 0.03% và 0.02% sau 16 quý Còn đối với HICP loại trừ năng lượng và thực phẩm chưa chế biến, tác động này là khoảng 0.03% sau 16 quý

PHẦN V KẾT LUẬN

Các phân tích vừa qua cho thấy một mối dây liên hệ rõ ràng giữa các giai đoạn

về giá khác nhau trong khu vực euro Các mô hình đo lường kinh tế vĩ mô nhìn chung

là không nắm bắt được các mối liên hệ này Đó có thể là lí do tại sao nghiên cứu quy

mô nhỏ và chỉ mang tính một phần này của các tác giả lại có thể cho ra các kết quả tương tự

Những cú sốc bên ngoài như việc gia tăng giá cả hàng hóa và sự vận động của

tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng đến người tiêu dùng Một cú sốc đối với tỷ giá hối đoái hiệu quả danh nghĩa của dồng Euro có tác động trực tiếp vào các thành phần HICP, nhưng cũng có tác động gián tiếp thông qua những thành phần của giá cả người sản xuất Mức độ và thời gian ảnh hưởng của những tác động này tương tự với những kết quả nghiên cứu trước đây Thường thì những cú sốc ảnh hưởng vào giá cả tiêu dùng

ít hơn và chậm hơn đối với tác động vào giá cả sản xuất