Xúc tác công nghiệp, các giai đoạn sản xuất xúc tác trong công nghiệp Các phương pháp hiện đại đánh giá xúc tác... Nghiên cứu tính chất xốp của xúc tác Điều chế xúc tác Sản xuất xúc
Trang 1TS Nguyễn Mạnh Huấn
KỸ THUẬT XÚC TÁC
CATALYST TECHNOLOGY
Trang 2Các thành phần của nó như thế nào?
Kiểm tra tính chất hóa học và vật lý của nó bằng các
phương pháp gì?
Kiểm tra hoạt tính như thế nào?
Chi phí? Pilot? Sản xuất công nghiệp?
Sử dụng lý thuyết nào cho phản ứng này?
Trang 3Xúc tác
Phản Ứng
Điều chế
Đánh giá xúc tác
Phương pháp nghiên cứu tĩnh
Phương pháp nghiên cứu dòng
Trang 4 Xúc tác công nghiệp, các giai đoạn sản xuất
xúc tác trong công nghiệp
Các phương pháp hiện đại đánh giá xúc tác
Trang 5Mục tiêu của học phần
Sau khi hoàn tất học phần sinh viên có khả
năng:
- Nắm vững kiến thức cơ bản về kỹ thuật xúc tác.
- Làm cơ sở nền tảng học tiếp các môn chuyên ngành.
Trang 6Nghiên cứu tính chất xốp của xúc tác
Điều chế xúc tác
Sản xuất xúc tác công nghiệp
Các phương pháp nghiên cứu và đánh giá xúc tác
Các dạng
lò phản ứng trong phòng thí nghiệm
Kiểm tra giữa kỳ Bài tập
Trang 7Tài liệu
Sách tham khảo
[1] Charles N Satterfields, Heterogeneous Catalysis in
Industrial Practice, McGraw-Hill, Inc., 1991.
[2] Mukhlenov I.P., Dobkina E.I., Catalyst technology,
Mir publishers, M 1976.
[3] Mai hữu Khiêm, Bài giảng Kỹ thuật xúc tác, NXB
ĐHQG TP HCM, 2003
Trang 8Phương pháp đánh giá môn học
Seminar: dịch bài báo
Thi giữa học phần
Thi kết thúc học phần
Trang 9Examples of Reactions w/o
Catalysis
Oxygen in theair mixes with iron to formrust
HydrogenPeroxideforms a chemicalreaction withyour body
1 week to several months
Plants &
animals decompose
to oil & coal
Millions of years
Seconds
Trang 12Amoniac Methanol Butadien Rượu ethylic polyethylen
Pt, V2O5, Fe2O3
Pt, Pd, CoO,
Fe(K2O, Al2O3, SiO2, ) ZnO + Cr2O3 + CuO + K2O
Cr2O3: photphat Ni va Cr2O3
H3PO4 trên chất mang Al2O3TiCl4 + AlR3(Ziegler-Naptha)
Một số phản ứng xúc tác
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 13(1850) Catalysis
(1875) Electrochemistry, Surface, TD and Instrumentation
( 1850) Tribology
(1925) Adsorption Science and Electron Emission
(1955) Surface Analytical Techniques
2000 Macroscopic level
Trang 14Hetrogeneous
Catalysis-Milestones in Evolution-1
1814 - Kirchhoff-starch to sugar by acid.
1817 -Davy-coal gas(Pt,Pd selective but not Cu,Ag,Au,Fe)
1820s –Faraday H 2 + O 2 H 2 O(Pt);C 2 H 4 and S
1836- Berzelius coins”Catalysis”;
1860 -Deacon’s Process ;2HCl+0.5O 2 H 2 O + Cl 2 ;
1875 -Messel.SO 2 SO 3 (Pt);
1880 -Mond.CH 4 +H 2 O CO+3H 2 (Ni);
1902 -Ostwald-2NH 3 +2.5O 2 2NO+3H 2 O(Pt);
1902 -Sabatier.C 2 H 4 +H 2 C 2 H 6 (Ni).
1905 -Ipatieff.Clays for acid catalysed reactions; isomerisation, alkylation, polymerisation.
Trang 15Milestones in Evolution-2
1910-20: NH 3 synthesis (Haber,Mittasch) ; Langmuir
1920-30-Methanol syn(ZnO-Cr 2 O 3 ); Taylor;BET
1930-Lang-Hinsh &Eley -Rideal models ;FTsyn;EO;
1930-50:Process Engg; FCC / alkylates;acid-base
catalysis;Reforming and Platforming.
1950-70: Role of diffusion; Zeolites, Shape Selectivity;
Bifunctional cata;oxdn cat-HDS; Syngas and H 2 generation.
1970- Surface Science approach to catalysis(Ertl)
1990 - Assisted catalyst design using :
-surface chem of metals/oxides, coordination chemistry
- kinetics,catalytic reaction engg
- novel materials(micro/mesoporous/nano materials)
Trang 16Dream Reactions Awaiting Catalyst Development…………
( according to Jens Rostrup-Nielsen)
Trang 171.2 Đặc điểm chung của tác dụng xúc tác
1.2.1 Định nghĩa xúc tác: Hiện tương biến đổi tốc độ
phản ứng hoá học hay kích động chúng do những chất mà cuối cùng vẫn được phục hồi gọi là xúc tác Chất gây nên sự xúc tác gọi là chất xúc tác
1.2.2 Hoạt độ của xúc tác: được đo băng sự biến đổi
lượng chất đầu tham gia phản ứng trong một đơn vị thời gian và trên một đơn vị của lượng chất xúc tác
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 181.2.3 Đặc trưng chung của tác dụng xúc tác:
Nhiệt động học của tác dụng xúc tác: xúc tác chỉ có tác dụng trong
phạm vi nhiệt đông học cho phép
Ví dụ: xét phản ứng sau
A = B A+Xt = Axt = B + xt
G = - RT lnKcb: K’cb = k/k’ ( k, k’:
hằng số tốc độ của phản ứng
thuận và nghich)
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 19Vấn đề 1: Bản chất tác dụng
tăng tốc độ phản ứng bởi chất xúc tác là gì?
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ
CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 20CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ
CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 21CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ
CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 22Activation Energy
Activation Energy : The energy required to overcome the reaction
barrier Usually given a symbol E a or ∆G≠
The Activation Energy (Ea) determines how fast a reaction occurs, the higher
Activation barrier, the slower the reaction rate The lower the Activation
barrier, the faster the reaction
Trang 23CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ
CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 24Catalyst lowers the activation energy for both forward and reverse reactions.
Activation Energy
Trang 25Tính chọn lọc của xúc tác: độ chọn lọc của xúc tác là tỉ số tốc độ tạo sản
phẩm so với tổng tốc độ biến đổi trên cơ sở chất tham gia phản ứng theo các hướng
Ví dụ 1: Phản ứng Fischer Trospch
Ví dụ 2: phản ứng ôxy hoá NH3: 4NH3 + 3O2 = 2N2 + 6H2O + 1300 KJ (a) 4NH3 + 4O2 = 2N2O + 6H2O + 1100 KJ (b) 4NH3 + 5O2 = 2NO + 6H2O + 900 KJ (c)
Định nghĩa: Độ lựa chọn của một chất xúc tác theo một hướng nhất định bằng tốc độ hình thành sản phẩm chính chia cho tổng tốc độ phản ứng theo tất cả các hướng.
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 26Phản ứng phân hủy phenol: C 6 H 5 OH sản phẩm Kết quả thực nghiêm theo các
bảng bên dưới, cho biết R = 8.314 J.mol -1 K -1 , tính hằng số vận tốc k, n của phản ứng khi có và không có xúc tác, biết rằng phương trình động học phản ứng theo phương trình: -d[PhOH]/dt = k [PhOH] n Xác định mức độ giảm năng lượng hoạt hóa khi sử dụng xúc tác.
3.254.104.966.117.279.0810.80
16.6022.7830.7840.6655.2376.32100.43
34.8647.2363.4685.94115.14156.34210.78
Trang 271.3 Phân lọai chất xúc tác
khử, kim lọai, enzyme,…
kim lọai,…
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ
CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 28a) Sản xuất nhiên liệu trong các nhà máy lọc dầu.
b) Sản xuất hóa chất trong các nhà máy hóa chất
c) Sản xuất phân bón, chất dẻo,…
d) Giảm thiểu ô nhiễm
e) Xử lý ô nhiễm
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ
CHUNG VỀ XÚC TÁC
Trang 291.4.2 Vai trò của xúc tác:
trình sản xuất.
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ
CHUNG VỀ XÚC TÁC