Y học thường thức trong gia đình - Trị bệnh bằng phương pháp dưỡng sinh tại nhà - Bệnh nào ăn gì
Trang 1Michio Kushi Mare Van Cawenberghe, TS.Y Khoa
Trang 2Lời nói đầu
Từ m-ời năm qua, tôi đã đ-a ra những lời khuyên
về d-ỡng sinh cho nhiều ng-ời Nhiều năm tr-ớc đây tôi
cũng đã giải thích rất nhiều lần làm thế nào để chuẩn bị
áp dụng ph-ơng pháp áp gạc gừng và cũng lấy làm
buồn vì nhiều ng-ời vẫn làm sai
Do vậy tại Hà Lan, tôi đã soạn ra một quyển sách
nhỏ viết về những thông tin cần thiết để mọi ng-ời áp
dụng đúng ph-ơng pháp đắp cao và đắp gạc quí báu
này Cuốn sách nhỏ này đã đ-ợc xuất bản tại Bỉ và đã
thu đ-ợc rất nhiều thành công Để soạn quyển sách này,
tr-ớc tiên tôi đã tập họp lại tất cả những thông tin qua
hàng trăm buổi thuyết trình và tham khảo với ông
Michio Kushi, bà Aveline Kushi Hơn nữa, tôi đã thu
thập những thông tin qua nhiều sách báo d-ỡng sinh,
nhất là những tác phẩm của tiên sinh Ohsawa và của
Herman Aihara, Clim Yoshimi, Roland Yasuhara, Hideo
Ohmori và Noboru Muramoto Tôi cũng đã xem qua các
tạp chí nh- Nhật báo Đông Tây và báo d-ỡng sinh Tôi
đã sắp xếp các thông tin này theo khả năng logic của
tôi Ông Edward Esko đã khuyến khích tôi dịch một bản
bằng tiếng Anh và ông Fujiwara ở Nhà xuất bản Nhật
Bản đã giúp cho xuất bản Trong thời gian dịch thuật,
tôi mới thấy đ-ợc những gì tôi đã thu thập còn ch-a đầy
đủ Tôi đã bổ sung thêm nhiều, căn cứ vào những bài
giảng của ông Michio Kushi, chủ yếu là những bài giảng
về nếp suy nghĩ tr-ớc khi sử dụng thức ăn làm thuốc trị
bệnh tại nhà Ông Steve Gagne cũng giúp cho tôi nhiều
kinh nghiệm cá nhân về đề tài trên mà ông ta đã thu thập đ-ợc từ những bài giảng và lời khuyên của ông Michio
Kế đó trong nhiều buổi chiều, ông Kushi đã đến xem qua bản viết tay, sửa chữa và góp thêm nhiều thông tin và nhiều lời khuyên Tất cả những thứ đó làm tổn phí thời gian và phải trì hoãn lại việc, xuất bản cuốn sách Xin cảm ơn ông Imao Yoshizaki, Giám đốc Nhà xuất bản Nhật tại Mỹ và ông Yoshiro Fujiwara là Phó Giám
đốc đã giúp đỡ tôi trong việc xuất bản cuốn sách này
Ông Jim Gilmour cũng đã xem qua bản viết tay, sửa chữa những lỗi tiếng Anh của tôi và ông Phillip Janetta
đã đọc lại hoàn chỉnh để cuốn sách đ-ợc xuất bản Chúng tôi rất yêu thích các hình ảnh do Hoạ sĩ Christian Gauthier minh hoạ trong quyển sách này
Tôi xin chân thành cảm ơn các vị nêu trên đã cộng tác với tôi và cuối cùng xin cảm ơn hiền thê của tôi, các bạn tôi đã thứ lỗi về sự vắng mặt của tôi trong các ngày họp lễ cũng nh- đã khuyến khích và hỗ trợ cho tôi
Marc Van Cauwenberghe,
chủ biên Tháng 1 năm 1985
Trang 3Lời tựa
Y học tự nhiên và y học của năng l-ợng
và sự rung động
Trên 30 năm qua, tôi đã gặp hàng ngàn bệnh nhân,
tôi đã quan sát, chẩn đoán và cho họ lời khuyên Trong
khoảng thời gian đó có thuật châm cứu, mai hoa
(moxibustion), thảo d-ợc, án ma pháp, xoa bóp cổ
truyền và cầu nguyện Những kinh nghiệm này đã đem
lại cho tôi sự hiểu biết rằng Y học Tự nhiên là y học
của năng l-ợng và sự rung động
Nó khác biệt hoàn toàn với Y học qui -ớc đã xem cơ
thể con ng-ời nh- là nguyên liệu vật chất mà ph-ơng pháp
chữa bệnh chỉ dựa vào triệu chứng và quá thiên về vật chất
Với Y học Tự nhiên và d-ỡng sinh, tôi đã áp dụng rất nhiều
ph-ơng pháp chẩn trị đ-ợc liệt kê sau đây:
Vọng chẩn: Bằng cách quan sát nét vẻ và tinh chất
của khuôn mặt, cơ thể, da, bàn tay, bàn chân, móng tay
chân và những khía cạnh thấy đ-ợc của cơ thể, ph-ơng
pháp chẩn đoán này cho ta thấy đ-ợc những rối loạn
chủ yếu bên trong các hệ thống, các chức năng, các cơ
quan và các tuyến
Thiết chẩn: Bằng cách bắt 6 bộ mạch trên cổ tay
theo nhiều lối khác nhau, nó phản ảnh đ-ợc nhiều trạng
thái của thể chất và tinh thần Ph-ơng pháp này cũng
có thể sử dụng trên các vùng khác của cơ thể nh- ở cổ,
ở chân hoặc là các nơi có mạch khác
Mạch chẩn: Dùng 14 đ-ờng kinh mạch chính hay những đ-ờng kinh mạch đặc biệt để biết đ-ợc tình trạng cứng mềm, hoặc nhiều màu sắc của các vết trên da dọc theo đ-ờng kinh mạch trên những vùng não đó Sự chẩn
đoán này sẽ cho biết những t-ơng quan về dòng năng l-ợng bên trong, các chức năng và hoạt động biến d-ỡng của các cơ quan nội tạng
Huyệt chẩn: Bằng cách ấn và sờ trên các huyệt, các vùng của cơ thể, có cả trăm nơi, nó cho biết tình trạng ứ đọng của dòng năng l-ợng, sự tuần hoàn máu, các chức năng của thần kinh hệ gắn liền với các tình trạng của thể chất và tinh thần
Văn chẩn: Bằng cách nghe giọng nói và âm thanh, cách nói, c-ời, la, hét, ph-ơng pháp này cho ta nhận ra
sự rối loạn của các hệ thống, các cơ quan hay các tuyến
Chẩn đoán bằng nhìn lối sinh hoạt: Bằng cách quan sát lối sinh hoạt, thái độ, hoạt động của một ng-ời, ta biết đ-ợc các sự rối loạn chức năng của thể chất và tinh thần, các thói quen hàng ngày, cách ăn uống, phản ứng tình cảm và thể chất do một kích thích nào đó
Chẩn đoán tâm lý: Bằng cách quan sát sự biểu lộ tình cảm, cách c- xử, lối nghĩ, những phản ứng tâm lý
do kích thích hay do hoàn cảnh nào đó, hoặc của các giấc mơ ban đêm Ph-ơng pháp chẩn đoán này biết
đ-ợc những tình trạng hoạt động tâm lý, của từng bộ phận riêng biệt của não và hệ thống thần kinh bị kích thích hay không
Trang 4Chẩn đoán theo chiêm tinh: Từ việc tìm hiểu
ngày và nơi sinh, vùng nuôi d-ỡng và sinh sống, phối
hợp với những am hiểu về khoa chiêm tinh học và thiên
văn học, sẽ cho ta mô tả đ-ợc những khuynh h-ớng cơ
bản của thể chất, của tâm trí cũng nh- là vận mệnh đời
sống hiện tại và trong t-ơng lai của một con ng-ời
Chẩn đoán theo môi tr-ờng: Từ sự hiểu biết tình
trạng khí hậu, gồm nhiệt độ, độ ẩm, ảnh h-ởng mặt
trời, thuỷ triều, các mùa, cũng nh- là xã hội và thể chất
xung quanh nơi con ng-ời sinh sống, tình trạng c- trú,
của cải và hệ thuộc gia đình mà ph-ơng pháp chẩn
đoán này cho biết rõ ràng nó đã ảnh h-ởng đến sự rối
loạn thể chất và tinh thần của ng-ời đó
Chẩn đoán theo di truyền: Từ lối sống và ảnh
h-ởng đặc tr-ng của cha mẹ và tổ tiên sẽ có thể biết
đ-ợc những chức năng về thể chất và tinh thần đ-ợc di
truyền qua một ng-ời, cũng nh- tiên đoán đ-ợc t-ơng
lai của nó
Chẩn đoán qua tinh hoa và sự rung động:
Bằng cách phát triển sự nhận xét nét tinh hoa và sự
rung động toả ra từ một ng-ời mà biết đ-ợc toàn diện
tình trạng thể chất và tinh thần cũng nh- cá tính, và
những rối loạn của ng-ời đó Các c-ờng độ, màu sắc,
hơi nóng và tần số toả chiếu của tinh hoa và sự rung
động sẽ cho biết rõ ràng mà không cần một dụng cụ
nào nếu có khả năng quan sát nhạy bén
Chẩn đoán qua ý thức và sự suy t-ởng: Qua
cách c- xử và sự biểu lộ tình cảm của một ng-ời, và
cũng nhờ sự quan sát những dạng sóng rung động toả ra
từ vùng đầu, hay là từ một phần nào đó của vùng đầu ta
có thể biết đ-ợc những ý thức và sự suy t-ởng hiện nay của ng-ời đó
Chẩn đoán qua tinh thần: Bằng cách quan sát và cảm nhận tình trạng rung động ở các vùng - xem nó sáng hay tối, nhạt hay đậm - và c-ờng độ rung động so với các vùng khác, ta có thể xác định những loại ảnh h-ởng nào
đó tác động lên tình trạng thể chất và tinh thần của một ng-ời, nh- ký ức, h-ớng nhìn về t-ơng lai và ngay cả ảnh h-ởng của những ng-ời đã khuất đối với họ
Ph-ơng pháp chẩn đoán này không cần dùng một khí cụ nào, chỉ cần ng-ời quan sát có đ-ợc một khả năng nhận thức tối -u Nghĩa là phải sáng suốt, nhạy bén, và có khả năng khám phá bằng trực giác mà không cần phải nói; khả năng này chỉ có thể phát triển chủ yếu bằng sự thực hành tiết thực đúng đắn Đó là không thịt
X quang, phân tích máu, phẫu thuật hay đại loại nh- thế thì ph-ơng pháp chẩn đoán qua tinh thần này không có
Trang 5gì nguy hại và không gây phản ứng phụ Nó hẳn tốt hơn
các ph-ơng pháp chẩn đoán hiện nay do biết đ-ợc toàn
diện các rối loạn hiện hữu Dù chúng ta cho là sức khoẻ
con ng-ời là tiến trình biến d-ỡng của năng l-ợng và
luồng rung động hay sự sống con ng-ời là một sự kiện
tĩnh thì cũng là vấn đề mà y học t-ơng lai phải đối diện
Giải pháp y học tự nhiên cho chúng một h-ớng trị
liệu không dựa trên vật chất mà dựa trên sự điều chỉnh
lại năng l-ợng và luồng rung động cho cơ thể Có nhiều
ph-ơng pháp trị liệu theo y học tự nhiên nh-:
Trị liệu bằng kiêng ăn: Bằng cách loại ra hay
điều chỉnh lại các loại thức ăn hàng ngày dần dần theo
h-ớng tiết thực d-ỡng sinh và sự biến d-ỡng thể chất và
tinh thần ngày càng quân bình hơn
Trị liệu bằng d-ợc thảo: Sử dụng nhiều loại d-ợc
thảo bằng cách phối hợp và chuẩn bị d-ới nhiều hình
thức khác nhau Lối trị liệu này có thể điều chỉnh lại sự
mất cân bằng về năng l-ợng do sự rối loạn của thể chất và
tinh thần
Trị liệu bằng châm cứu và mai hoa châm: Sử
dụng các đ-ờng kinh mạch và những huyệt chính nằm
trên đó để bổ thêm hay loại bỏ năng l-ợng bằng kim
châm, mai hoa châm; hay vài loại kích thích t-ơng tự
mà ta có thể điều chỉnh lại năng l-ợng của sự biến
d-ỡng và đem nó trở lại trạng thái điều hoà và cân bằng
Ph-ơng pháp xoa bóp Shiatsu và vật lý trị
liệu: Dùng bàn tay và những ngón tay để xoa bóp, ấn
huyệt sẽ thải trừ và làm nhẹ nhiều trạng thái biến đổi
chất của năng l-ợng thừa, làm tốt chức năng tuần hoàn của máu cũng nh- khơi lại sự biến d-ỡng của thể chất và tinh thần khi nó ứ nghẽn hay suy thoái
Trị liệu bằng xoa nắn, chỉnh hình: Bằng cách
điều chỉnh, sửa chữa lại cấu trúc của x-ơng sống hoặc cấu trúc khác của thể chất nh- x-ơng, bắp thịt, các khớp và mô, cách trị liệu này phục hồi lại các chức năng thần kinh, tạo ra dòng năng l-ợng tốt và cải thiện các chức năng biến d-ỡng của thể chất và tinh thần
Phục hồi bằng lòng bàn tay và sự trầm t-:
Bằng sự rung động năng l-ợng xuất phát từ lòng bàn tay
và t- t-ởng áp dụng có hiệu quả cho nhiều trạng thái suy nh-ợc của thể chất và tinh thần Trong ph-ơng pháp trầm t- thì sự hiện diện của ng-ời khác không cần thiết
Có rất nhiều ph-ơng pháp trị liệu theo y học tự nhiên, nh- yoga, tập luyện thể chất, rèn luyện tinh thần
và tâm trí, áp dụng điện từ tr-ờng, thay đổi các màu sắc, mùi h-ơng, âm thanh, nhạc điệu, hình ảnh cũng nh- là nhiều loại cảm giác thần kinh khác Tóm lại, có thể gọi những pháp thuật này là pháp thuật chữa trị bằng năng l-ợng và luồng rung động Trong đó, ngay cả chữa bệnh bằng kiêng ăn hay bằng d-ợc thảo cũng không nhằm cung cấp bất cứ một loại hoá chất nào nh- là axit amin,
đa sinh tố, khoáng vật hay đại loại nh- thế mà chỉ nhằm
đ-a vào những năng l-ợng và luồng rung động cần thiết thích hợp để đem lại cho chính nó sự quân bình Ví dụ nh-, khi ta dùng phần rễ của rau cỏ, nó sẽ cho sự biến d-ỡng của chúng ta có một năng l-ợng h-ớng hạ hơn Khi một thức ăn đ-ợc nấu với một loại muối nào đó có
Trang 6nghĩa là để cho một năng l-ợng co chặt lại, trong khi
nếu chuẩn bị nó với những loại đ-ờng đơn, nó sẽ cho ra
một loại năng l-ợng tr-ơng giản và giảm căng thẳng
Theo đó, y học tự nhiên là y học xem con ng-ời là một
dạng năng l-ợng và rung động, và trong nghĩa này, y
học tự nhiên không cho con ng-ời là một thể chất mà
chỉ là một trạng thái tinh thần Y khoa chữa theo triệu
chứng ngày nay chắc hẳn rồi sẽ thay đổi để chuyển
h-ớng về y học tự nhiên hơn Sự cách mạng trong y học
sẽ nâng nhân loại lên cao hơn và xem trọng thực thể
tinh thần mà không nghi ngờ gì là nó sẽ thiết lập một
nền văn minh hoàn vũ lành mạnh
12/1984 Michio Kushi
Trang 7Lời giới thiệu
Ph-ơng pháp tân d-ỡng sinh lần đầu đ-ợc phổ biến
khắp trên thế giới do tiên sinh ohsawa (1897 - 1966)
Tiên sinh đã cống hiến cả cuộc đời mình cho mục đích
này Những cố gắng của tiên sinh nhằm biểu lộ sự biết
ơn Sự biết ơn về một h-ớng t- t-ởng mà đã hàng ngàn
năm, là cơ bản của Y học Viễn Đông, trên thực tế cũng
là của khắp thế giới Sau khi hiểu biết ph-ơng pháp này
vào tuổi m-ời tám, tiên sinh đã tự chữa cho mình nhiều
bệnh tật kể cả bệnh lao thời kỳ cuối Tiên sinh gọi t-
duy và cách nhìn cuộc sống theo lối này là "vô song
nguyên lý" và ph-ơng pháp để áp dụng vào đời sống
hàng ngày là "d-ỡng sinh" Khởi đầu, Tiên sinh đã giới
thiệu các ph-ơng pháp d-ỡng sinh chuyên trị liệu chứng
để giải quyết nhiều vấn đề cho sức khoẻ Tiên sinh đã
nói nhiều đến tầm hiệu quả của cao sọ (Arbi) trong
phạm vi điều trị viêm s-ng, nhọt và vết th-ơng Kế đó,
tiên sinh cũng xác nhận hiệu quả trị triệu chứng của việc
đắp gạc gừng, của n-ớc nóng củ cải và củ sen Tiên sinh
cũng sử dụng cả châm cứu Sau đó, tiên sinh ngày càng
quan tâm nghiên cứu, thí nghiệm và h-ớng dẫn về ảnh
h-ởng của thực phẩm trên sức khoẻ và bệnh tật Tiên
sinh đã viết nhiều sách về vấn đề này trong đó nhiều
quyển rất có giá trị
Trong thời kỳ này, dần dần tiên sinh cũng khám
phá ra thói quen ăn uống của chúng ta đã ảnh h-ởng
đến sự phát triển khả năng của con ng-ời về hiểu biết,
tính toán, về quyết định và hành động Và những vấn đề của nhân loại là do sự phát triển méo mó của khả năng này Tiên sinh dâng hiến những ngày cuối cùng của cuộc đời mình để phổ biến ph-ơng pháp sống theo d-ỡng sinh với niềm hy vọng làm hồi sinh nền sinh vật học và sinh lý học hoàn hảo của nhân loại mà về thể chất, t- duy và tinh thần lành mạnh của nó ngày càng lụn tàn Vào ngày cuối đời, tiên sinh tự tách mình ra cho ph-ơng pháp chữa trị triệu chứng Nếu chúng ta xem nhẹ vấn đề triệu chứng, chúng ta làm trì hoãn sự cần thiết của công việc tìm tòi và thực hiện ph-ơng cách chữa trị cơ bản và toàn diện
Cách chuẩn bị và ph-ơng thuật trong quyển sách này là những ví dụ chủ yếu của ph-ơng pháp d-ỡng sinh trị triệu chứng tại nhà nh- tiên sinh ohsawa đã khám phá vào đầu thế kỷ này Chúng ta gọi đó là d-ỡng sinh liệu pháp bởi nhiều lý do:
1. Nó có hiệu quả
2. Nó t-ơng đối không tốn kém, không cá nhân mà cũng không quốc gia nào phải mai một khi sử dụng nó
3. Nó không gây ra phản ứng phụ nào ngoài ý muốn, trừ phi do ph-ơng cách chuẩn bị và áp dụng sai lầm hoặc dùng sai mục đích
4. Việc trình bày, chuẩn bị và áp dụng của nó không làm tổn hại đến môi tr-ờng xung quanh của chúng ta
Trang 85. Việc áp dụng dễ dàng Nó không đòi hỏi một nền
y học tầm sâu hay một nhân viên trợ y nào cả, trái lại:
6. Nó đ-a y d-ợc trở lại trong tầm tay của gia đình
7. Và dựa trên căn bản Âm - D-ơng
Mặc dù những ph-ơng pháp này để đối phó với các
vấn đề th-ờng có ít hay nhiều tính trị triệu chứng, chúng
tôi cũng mô tả ra thật tỉ mỉ để mọi ng-ời đều sử dụng
đ-ợc Có nhiều lý do khiến chúng tôi làm việc này:
Nhiều ph-ơng pháp sẽ chỉ có hiệu quả nếu đồng thời
cũng thay đổi cách ăn uống Tuy nhiên với một vài
ph-ơng pháp, nh- đắp gạc gừng có tác dụng rất mạnh
và rất cần thiết cho mọi ng-ời, dù nó chỉ có tính tạm
thời Kinh nghiệm từ những hiệu quả trị liệu này (cải tiến
khác nhau từ y học chính thống) có thể làm thay đổi lối
nghĩ của bạn
Ấp dụng những ph-ơng pháp này cũng có thể làm
tăng c-ờng sự quan tâm của các môn đệ d-ỡng sinh và
tin t-ởng vào sự hồi phục sức khoẻ bằng ph-ơng pháp
d-ỡng sinh, cũng nh- ngày càng rõ cách y khoa với kỹ
thuật rắc rối và đắt tiền là không cần thiết trong nhiều
tr-ờng hợp
Nếu bạn ăn uống theo ph-ơng pháp d-ỡng sinh,
bạn sẽ không cần thiết sử dụng ph-ơng cách trị liệu theo
triệu chứng Việc thực d-ỡng hàng ngày của bạn sẽ bảo
đảm loại ra dần các độc tố và chất thặng d- Tuy nhiên
không thể lúc nào cũng áp dụng đ-ợc đúng đắn Thay vì
chờ cho cơ thể tự nó điều chỉnh dần dần, chúng ta có
thể tăng tốc hoặc làm nhẹ bớt tiến trình này bằng một trong những ph-ơng cách điều trị triệu chứng
Khi bạn mới bắt đầu áp dụng ph-ơng pháp thực d-ỡng thì các ph-ơng cách trị triệu chứng đặc biệt hữu dụng cho thời gian này Tiến trình thanh lọc cơ thể diễn
ra rất mãnh liệt
Đôi khi chúng ta thật sự cần đến ph-ơng cách trị triệu chứng, ngay cả lúc chúng ta ăn theo ph-ơng pháp d-ỡng sinh, do tiến trình thanh lọc tự nhiên đôi khi gây
ra nhiều khó chịu:
Trong tiến trình thải sỏi thận ra ngoài th-ờng gây nhiều đau đớn
Trong bệnh thổ tả nặng do dùng thực phẩm h- xấu, th-ờng có phản ứng quá đáng và làm cho ta mệt lả
Đôi khi tiến trình quá đáng có thể gây nguy hiểm, nh- trong tr-ờng hợp bị sốt cao Để việc thanh lọc cơ thể đ-ợc nhẹ nhàng và nằm trong vùng kiểm soát đ-ợc, việc chữa trị theo d-ỡng sinh tại nhà là rất cần thiết Trong sách này chỉ trình bày kỹ thuật và tỷ lệ pha chế theo d-ỡng sinh để chăm sóc bệnh tật tại nhà Có nhiều ph-ơng cách rất hữu ích và cần thiết theo lối d-ỡng sinh
để giúp cho sức khoẻ nh-ng chúng tôi không đề cập ở đây nh- ph-ơng pháp xoa bóp cổ truyền Shiatsu, mai hoa châm và phục hồi sức khoẻ bằng lòng bàn tay Cũng vậy, chúng tôi không nói tỉ mỉ về căn bản cách ăn uống d-ỡng sinh đề phòng bệnh tật Đối với các vấn đề này, chúng ta
sẽ cống hiến cho các bạn trong một ấn phẩm khác linh
Trang 9động và thấu đáo hơn
Chúng tôi hy vọng những bài tập và áp dụng các
ph-ơng pháp nói trong quyển sách này sẽ đóng góp
nhiều trong việc phát triển sức khoẻ, tự do, bình an và
d-ỡng sinh trị liệu bên ngoài
• Thức ăn là năng l-ợng
• Cách sử dụng năng l-ợng thực phẩm
• Những thức ăn cơ bản dùng làm thuốc chữa bệnh tại nhà
• Các thức uống d-ỡng sinh
• Chữa trị vài cơ quan cụ thể
• D-ợc thảo và khoáng vật dùng làm thuốc
Trang 10phần I
Ch-ơng 1:
Sự am hiểu về năng l-ợng
thực phẩm
ử dụng d-ợc thảo, châm cứu, chất pha chế trị tại
nhà và các kỹ thuật nói chung không phải là
ph-ơng thức chính thống của các y sĩ Đông ph-ơng cổ
truyền dùng để xử lý các triệu chứng và bệnh tật Họ luôn
xem xét cách thực d-ỡng hàng ngày của chúng ta và đó
mới là căn bản và cũng là ph-ơng cách tối thiểu để đem lại
sức khoẻ Các thức thực d-ỡng hàng ngày là ph-ơng cách
để củng cố cơ quan hoặc hệ thống, cũng để ngừa và trị
các bệnh nan y Trăm năm tr-ớc, nền y khoa và cách thực
d-ỡng hiện đại đ-ợc giới thiệu ở những n-ớc Đông
ph-ơng Sau thời gian hàng trăm năm thử nghiệm d-ợc
phẩm và nền y học hiện đại này, nhiều ng-ời ở Nhật,
Trung Quốc, Đại Hàn và các quốc gia khác đã phải thất
vọng về những kết quả của nó Từ năm này qua năm
khác, liên tục các d-ợc phẩm và kỹ thuật mới đ-ợc giới
thiệu, trong khi các cái tr-ớc bị chối bỏ, và cứ mãi nh- thế không ngừng Trong đó nhiều loại d-ợc phẩm lại gây ra phản ứng phụ và hơn thế, chính nó tạo ra các bệnh mới Vả lại nền y khoa này càng trở nên quá tốn kém, cho nên cũng lấy làm ngạc nhiên khi nền y khoa Đông ph-ơng cổ truyền gần đây lại có giá trị
Tuy vậy, những vị bác sĩ thời nay, bao gồm cả ở
Đông ph-ơng, đi theo h-ớng y học cổ truyền bằng ph-ơng pháp phân tích Ví nh- một vài loại nấm khi x-a đ-ợc dùng để làm hạ nhiệt, còn y sĩ hiện nay thì cố gắng phân tích nấm để tìm ra hoạt chất tác dụng của nó
và rồi họ trích tinh để bào chế thành dạng viên Nh-ng trong nhiều tr-ờng hợp không thể thực hiện đ-ợc, lý do
là khi tìm những d-ợc phẩm hiệu quả, y sĩ cổ truyền không bao giờ nhắm vào các thành phần dinh d-ỡng của nó (nh- là vitamin hay prôtêin trong đó, hoặc các hoạt chất, vài loại axit hay yếu tố), tóm lại là những thành phần đặc điểm của sản phẩm Vậy họ đã nhắm vào gì ?
Nếu chúng ta muốn xem xét nền y học cổ truyền một cách đúng đắn và áp dụng cho có hiệu quả, chúng
ta cần phải đánh giá nền y học cổ x-a này cũng bằng một tinh thần cổ truyền ph-ơng Đông Tr-ớc tiên chúng
ta phải hiểu đ-ợc "cái nhìn" của những y sĩ cổ truyền về thực phẩm là nhìn tổng quát Một trong lợi điểm của d-ỡng sinh là chúng ta tìm lại đ-ợc lối suy nghĩ và cách nhìn về cuộc sống, và đây có thể là vấn đề chính yếu do cách ăn của chúng ta t-ơng tự nh- lối ăn cổ truyền S
Trang 11* Khí năng: Khi chúng ta cho thức ăn cũng là những vị
thuốc, các y sĩ Đông ph-ơng luôn xem xét chúng thật
đầy đủ Ví dụ nh- hai món ăn có thể có hoạt chất giống
nhau, mà hình thức bên ngoài khác nhau và trái lại với
vẻ bên ngoài giống nhau khi sử dụng chúng cho những
tác dụng khác nhau Các vị y sĩ này, thay vì để hiểu các
thành phần bằng cách nghiên cứu tỉ mỉ thì họ lại tìm
hiểu bằng cách xem xét các xung động, các năng lực của
nó mà họ gọi đó là khí năng
Để hiểu rõ từ khí năng (ki) của Nhật, cả ở Trung
Quốc là chi và Đại Hàn là gee, thì thật là một điều rất
quan trọng Chúng ta ch-a tìm đ-ợc từ tiếng Anh nào
hoàn toàn để có thể dịch ra đ-ợc Nếu dịch ra một từ
Tây ph-ơng gần sát là "điện từ năng" hoặc "xung động"
Với từ t-ợng hình trong tiếng Nhật chữ ki phiên dịch ra
là "năng l-ợng của gạo" Những y sĩ Đông ph-ơng cố
gắng định rõ loại khí năng của từng thực phẩm và khi
tiêu thụ nó đã hình thành trong cơ thể chúng ta loại khí
lực nào Họ cũng am hiểu triệu chứng bệnh và bệnh tật
chỉ là kiểu khí năng và nó đã tác động theo cách và điều
kiện nào Từ quan điểm này, ng-ời ta không chỉ trị bệnh
bằng thức ăn mà còn bằng xoa bóp cổ truyền Shiatsu,
mai hoa châm, phục hồi bằng lòng bàn tay, châm cứu,
d-ợc thảo và đại loại nh- thế
Sự am hiểu về hiện t-ợng d-ới dạng khí năng không
giới hạn trong các lĩnh vực chuyên biệt nh- y học Đông
ph-ơng Qua hàng ngàn năm, khái niệm về khí năng đã
đ-ợc dùng trong giới bình dân ph-ơng Đông Trên thực
tế tất cả quan điểm ph-ơng Đông về đời sống đều căn
cứ trên sự thừa nhận sự sống cũng là khí năng Điều này trở nên rất rõ ràng nếu chúng ta hiểu đ-ợc ngôn ngữ của họ Để các bạn hiểu rõ từ "khí năng", chúng ta xin
đ-a ra vài ví dụ về cách đã và đang sử dụng nó trong ngôn ngữ Nhật Bản (Byoki)
- Bệnh Khí (Byoki): có nghĩa là "khí đau đớn" Khí thoát khỏi sự kiểm soát, khí bị bệnh Hãy nhớ là họ không bao giờ nói "có thể bị bệnh"
- Nộ khí (Kyoki): (giận dữ, tinh thần bệnh), theo nghĩa đen là "khí sai lầm", "khí mất trật tự" Họ không nói là "đầu óc, sự suy nghĩ mất trật tự"
- Không khí (Kuki): "Khí của bầu trời", "khí trống"
- Thiên khí (Tenki): tinh khí của Trời
- Hải khí (Kikai): khí của biển
- Điện khí (Denki): khí của sấm sét
- Từ khí (Jiki): khí của "đá hút"
- Diêm khí (Shioke): khí của muối
Khi món xúp mặn quá, ng-ời Nhật nói "khí của muối mạnh quá" thay vì nói "nhiều muối quá"
- Thuỷ khí (Mizuke): "khí của n-ớc", nếu lòng bàn tay của một ng-ời luôn ra mồ hôi, ng-ời Nhật nói "Thuỷ khí của anh ta v-ợng quá"
- Hiệp khí đạo (Ai kido): cách hoà hợp với khí
- Thực khí (Kuike): khí của sự ăn uống
Trang 12- Tính khí (Kisho): nghĩa đen là tính cách của khí
- Kishoga Tsuyoi: "Tính khí của anh ta rất kiên vững"
có nghĩa là, cá tính của anh ta độc đoán hoặc cố chấp"
* Thanh khí:
- Kigashizumu: "khí trong sáng, khí trở nên tốt", có
nghĩa là "tôi cảm thấy thoải mái tuyệt vời"
- Hạ khí (Kigashizumu): "khí chìm xuống" có nghĩa
- Suy khí (Kiga Kusaru): khí hỏng, khí tàn tạ dùng để
chỉ những ng-ời luôn phiền hà, tiêu cực
- Thịnh khí (Kigakiku): khí hoạt động tốt, loại khí
dùng chỉ những ng-ời lanh lẹ, chính xác
* Nộ khí:
* (Dokio Hassu): khí của sự tức giận bùng ra
* Phiêu khí (Uwaki): khí nổi nói về những ng-ời có
- Biến khí (Kiga Kawaru): khí thay đổi có nghĩa là "đổi ý"
- V-ợng khí (Kiga Norv): hăng hái muốn làm việc
- Thoát khí (Kio Ushinau): khí không còn, mất đi
- Vong khí (Kio Ushinau): khí bay mất
- Nội khí (Kini Iru): khí bên trong
- Thăng khí (Jokisuru): khí lên cao
Từ vài ví dụ trên, các bạn có thể thấy ở ph-ơng
Đông đã diễn đạt sự sống những quan niệm về khí Và bằng cách nhìn này họ hiểu đ-ợc các hiện t-ợng Đối với họ tất cả đều là khí, là năng l-ợng, luồng sóng, sự rung động Đối với họ vật chất không khác cái vô vật, và thể chất và tinh thần thì y nh- nhau Cái khác biệt giữa t- t-ởng và cơ thể chỉ đơn giản là sự biểu thị khác nhau của c-ờng độ khí Tất cả những ngành của Đông ph-ơng nh- trồng trọt, khoa học, y học, triết học; kể cả tôn giáo đều không gì khác hơn là sự am hiểu và sử dụng khí ở nhiều lãnh vực khác nhau
* Khí và sự hình thành con ng-ời: Khi chúng ta xem sự cấu tạo con ng-ời chẳng qua là những biểu lộ của khí, chúng
Trang 13ta có thể phân ra nhiều giai đoạn về sự hình thành này:
Khí cơ bản nhất gọi là (Kek-ki) khí huyệt, loại khí
này cơ bản nhất, vì nó nuôi sống cơ thể
Kế đó là Diêm khí, khí của muối, hoặc khí của khoáng vật
Hơn nữa, chúng ta còn chứa Thuỷ khí (Mizuke)
Cơ thể còn tạo bởi khí không (Kuki)
Và Điện khí (Denki): luân phiên chạy trong cơ thể
Và Từ khí, hấp dẫn (Jiki)
Cuối cùng là thần khí (Reiki): khí của tinh thần,
"lực không thấy đ-ợc" của hồn
Tất cả các giai đoạn trên của khí xuất phát từ
thiên khí (Shinki) Từ Thiên Khí sinh ra âm d-ơng,
giữa hai lực âm d-ơng là Từ Khí (Jiki) và rung động
kế tiếp là Điện Khí (Denki) và rồi bầu khí quyển, n-ớc và
khoáng vật thành hình Chúng ta thu dụng tất cả các
Khí nói trên qua hình thức thực phẩm và biến đổi chúng
thành huyết khí nuôi cơ thể
* Sự thu nhận khí: Cơ thể chúng ta thu dụng khí từ 2
h-ớng:
Trực tiếp từ bên ngoài trái đất Khí này đến từ Trời
và Đất qua hình thái vũ trụ tuyến, ánh nắng, ánh trăng,
hơi ẩm, nhiệt độ, âm thanh, sự rung động và đại loại
nh- thế Loại khí này tr-ơng giản (âm khí)
H-ớng thứ nhì: Khí đến từ bên trong cơ thể qua hình thức chất lỏng và thức ăn đặc Những thức ăn này chuyển thành máu, và máu phân phối h-ớng ra phía ngoài Loại khí này rất cô đặc (d-ơng khí)
Thực d-ỡng của 2 loại khí này tạo nên cơ thể và cho nó hoạt động Thể d-ơng khí, vật hoá và nuôi d-ỡng các cơ quan, các mô tế bào của chúng ta và cũng xác định phẩm chất chúng Thể âm khí nạp và hoạt hoá các cơ quan C-ờng độ khí âm chúng ta thu nhận cũng
là phẩm chất của âm khí đ-ợc hấp thu, tuy nhiên vẫn tuỳ thuộc hầu hết ở d-ơng khí của chúng ta
1 C-ờng độ thu nhận âm khí:
- Nếu cơ thể chúng ta không đ-ợc hoạt động, khí d-ơng sẽ mất đi tính cách của nó và nó không đủ c-ờng lực để thu hút khí âm Cũng vậy nếu chúng ta luôn ăn quá độ, d-ơng khí của chúng ta bị tù đọng lại (Âm Tính)
và rồi chúng ta cũng không hấp thụ tốt đ-ợc âm khí Chất l-ợng máu phải đ-ợc hoàn hảo, nh-ng nếu ta ăn quá nhiều và lại không chịu hoạt động, cơ quan của chúng ta chỉ tích điện đ-ợc một phần nhỏ
- Phần khác, nếu chúng ta dùng những thực phẩm quá D-ơng dù với một l-ợng nhỏ, sự tích điện âm khí có thể trở nên quá thặng d- dần dần đi đến những hoạt
động bừa bãi
2 Phẩm chất của âm khí thu dụng:
- Nếu d-ơng khí của chúng ta không đều đặn và hài hoà, phần hấp thụ âm khí cũng đi theo h-ớng hỗn loạn
Trang 14Một trong những thiếu sót của nền y học Đông
ph-ơng hiện đại là những ng-ời hành nghề chỉ cố gây
ảnh h-ởng trên cơ thể bằng những tác dụng của âm khí,
tăng c-ờng nó hoặc làm giảm đi những quá tải và ứ
đọng tại các cơ quan tạng phủ Trừ ng-ời châm cứu hiểu
rất rõ về khí và cũng hiểu rõ thực phẩm là một dạng của
khí, nếu không, việc trị liệu của anh ta sẽ không có kết
quả tốt, và rồi những rối loạn nh- cũ hoặc khác hơn lại
xảy ra Cũng nh- cách trị theo triệu chứng, việc điều
chỉnh âm khí chỉ có tính tạm thời, và để phục hồi sức
khoẻ trên cơ bản và dài lâu cần phải bình th-ờng hoá
d-ơng khí
3 Nhân (Hito):
- Trong tiếng Nhật có một từ rất lý thú để chỉ con
ng-ời Chữ HiTo đ-ợc lập bởi vần Hi có nghĩa là "Trời"
hay là "Lửa" và vần To có nghĩa là "Tinh thần", "Hồn"
Theo cách khác, từ "ng-ời" nghĩa gốc là "Hồn Lửa"
Hồn cốt chỉ vào việc họ xem cơ thể con ng-ời là vô vật
mà chỉ là một khối đặc của năng l-ợng "Lửa" để chỉ cái
khối năng l-ợng này có đặc tính liên tục tạo ra nhiệt
l-ợng khác với mọi vật xung quanh và nh- thế con
ng-ời đ-ợc xem là thuộc loài động vật có máu nóng
- Sự học tập về nguồn gốc, cấu trúc và chức năng
của "khối lửa" này là chủ đề của tất cả nền triết học
Đông ph-ơng Khối lửa này đ-ợc tạo ra bởi hàng triệu
cái lò lửa nhỏ mà từ ngữ hiện đại gọi nó là tế bào, và
trong khối đó, có 7 trung tâm đ-ợc nhận biết Họ gọi đó là
7 luân xa (Chakras)
- Do khối lửa nóng chỉ có thể tồn tại nếu nó luôn
đ-ợc châm thêm "dầu" Dầu đó chính là thức ăn và uống, và việc hấp thụ thêm không khí là yếu tố cần thiết trong việc đốt lên ngọn lửa này Sự khám phá ra loại
"dầu" lý t-ởng dùng cho ngọn lửa này, cũng nh- cung cấp thế nào và khi nào là việc học tập đầu tiên của khoa học d-ỡng sinh
- Trên thực tế, ph-ơng cách để nhận ra loại dầu này
đã có từ khi loài ng-ời xuất hiện trên trái đất Tổ tiên chúng ta đã lựa chọn loại "dầu" để duy trì và bảo tồn nòi giống của họ qua các yếu tố nh- sau:
1) Họ chọn lọc ra nhiên liệu cháy "nhanh" và loại
cháy "trầm" (ví dụ nh- loại vô đ-ờng và đa đ-ờng) Loại cháy nhanh th-ờng tạo ra nhiệt l-ợng mạnh và thời gian cháy ngắn Với nhiều lý do mà loại nhiên liệu cháy trầm
đ-ợc chọn là loại tốt hơn Một trong những lý do đó là loại cháy trầm không cần phải đ-ợc tiêu thụ th-ờng xuyên
2) Họ chọn loại nhiên liệu cần đ-ợc cung cấp với số
l-ợng lớn hoặc nhỏ để tạo ra một nhiệt l-ợng nào đó Trong những loại thực phẩm không đ-ợc trồng với số l-ợng d- thừa, họ đã chọn với một l-ợng nhỏ vừa đủ Vì thế thịt không đ-ợc chọn làm nguồn thức ăn chính cho quá trình sống
3) Họ có thể chế ra loại "nhiên liệu" có thể bảo
quản dễ dàng hoặc h- hoại nhanh chóng Khi họ không
có tủ lạnh hay hoá chất bảo quản, họ đã chọn những thực phẩm có thể để dành đ-ợc lâu dài và lâu bị h- hoại
Trang 154) Họ chọn giữa loại "nhiên liệu" tạo ra khói trong
khi cháy và còn tro tàn hoặc loại cháy sạch, trọn vẹn
không khói và tro Khi đốt dầu, nó sinh ra nhiều khói và
khi dùng dầu làm nhiên liệu chính cho quá trình sống,
chúng ta biết đ-ợc những khói này sẽ ảnh h-ởng làm ta
giảm t- duy, cảm giác bất an và đại loại nh- thế
5) Ngọn lửa của chúng ta tạo nên bởi sự hoạt động
của 7 lò lửa trung tâm (luân xa) Nếu chúng ta nhằm
những yếu tố đó, thì rõ ràng là đ-ờng không phải là loại
nhiên liệu tốt: nó cháy nhanh và không tốt Thịt cũng
không hợp: nó phải đ-ợc cung cấp với số l-ợng lớn, bị
huỷ hoại dễ dàng trừ phi nó đ-ợc chế biến; và vì vậy nó
cũng không tốt cho sức khoẻ
Những thực phẩm tốt dễ giữ và cháy chậm, nó đ-ợc
cung cấp với một khối l-ợng nhỏ, và khi cháy không để
lại nhiều tro tàn, đó là những thực phẩm chủ yếu của
ph-ơng pháp d-ỡng sinh Những thực phẩm đó là ngũ
cốc, rau củ, đậu và rong tảo biển Nó cũng là thực đơn
chính cổ truyền qua lịch sử thế giới và chỉ mới gần đây thôi
nó đã bị lãng quên
Nếu chúng ta nhận xét cách ăn uống nh- hiện nay
qua h-ớng dẫn nêu trên, rõ ràng ph-ơng cách ẩm thực
hiện tại có quá nhiều lỗi lầm và nguy hiểm
Vài thực phẩm gây cho "ngọn lửa" cơ thể cháy bùng
dữ dội (nó có thể tạo ra sự giận dữ, la hét và hành động
hấp tấp), nó gây cho "lửa" cháy quá mạnh, hoặc quá
yếu, không bình th-ờng Nó làm ám khói và bế tắc nơi
"thông khói" của chúng ta (phổi, khí quản và da ) ngoài
ra chúng làm mất đi sự trong sáng của khí giác, tình cảm
và suy t- Phần tro tàn của chúng kết tinh lại trong cơ quan bài tiết, sạn thận chẳng hạn Một sự cung cấp quá dồi dào chất lỏng lại làm lu mờ và có khi làm tắt đi
"ngọn lửa" của chúng ta
Ngay cả khi tiêu thụ loại nhiên liệu tốt, chúng ta cũng phải xem xét cần dùng khí nào, thế nào và bao nhiêu Nếu chúng ta rót một lần quá nhiều nhiên liệu lên
"ngọn lửa", nó sẽ tắc nghẹt hoặc bắt đầu tạo ra khói Tuy nhiên chúng ta có thể làm hồi sinh ngọn lửa bằng cách cung cấp đủ d-ỡng khí (oxygen) đúng cách
Đến đây, chúng tôi hy vọng các bạn hiểu đ-ợc việc
điều chỉnh và ngăn ngừa phần lớn các bệnh tật của con ng-ời nếu chúng ta tiếp tục con đ-ờng này Nền y học này thật ra rất đơn giản nếu sử dụng nếp nghĩ cổ sơ của chúng ta
* Âm và D-ơng - Ngũ Hành: Để hiểu đ-ợc thế nào
mà các y sĩ Đông ph-ơng sử dụng thức ăn làm vị thuốc, chúng ta phải phác thảo qua các yếu tố căn bản của âm d-ơng và lý thuyết ngũ hành Trong tập sách này, chúng tôi chỉ tóm tắt hai lý thuyết trên và đề cập trong một quyển khác với đầy đủ chi tiết lối học thực dụng của sự am hiểu các hiện t-ợng
Lý thuyết âm d-ơng ngũ hành diễn tả 5 giai đoạn biến chuyển của năng l-ợng hoặc 5 nhánh của sự thay
đổi năng l-ợng Lý thuyết này để chi tiết hoá, giảng giải thực hành và ứng dụng của quan điểm âm d-ơng
Trang 16Những triết gia Đông ph-ơng khởi đầu với âm, cái
lực ly tâm, tr-ơng giản của vũ trụ, và họ gọi d-ơng là lực
co rút h-ớng tâm của vũ trụ Ta có thể sắp xếp tất cả
các hiện t-ợng theo âm và d-ơng Hai lực này tác động
với nhau theo những cách riêng biệt, âm chống âm và
d-ơng chống d-ơng, d-ơng thu hút âm và cứ nh- thế,
và lực này liên tục biến đổi để thành lực kia Khi âm
thịnh thì biến thành d-ơng và khi d-ơng quá dồi dào nó
sẽ biến thành âm Trong chu kỳ biến đổi này ta nhận thấy
đ-ợc 5 giai đoạn
Năng l-ợng Ví dụ
1 Động lực tr-ơng nở h-ớng lên trên
1. Cái khởi đầu bành tr-ớng có khuynh h-ớng giản
ra theo chiều ngang Cái đó đ-ợc gọi là Hành Thuỷ
2. Sự bành ch-ớng ngày càng lớn và có chiều h-ớng lên trên Đó đ-ợc gọi là "Hành Mộc" hoặc là
"Thể Khí" (thông th-ờng trong châm cứu học đ-ợc dịch
là "Mộc"
3. Sự bành tr-ớng càng toả rộng về mọi h-ớng Đó
đ-ợc gọi là "Hành Hoả" hoặc thể hơi
4. Cái khởi đầu của khuynh h-ớng cô đọng với cái thể rắn, đặc đ-ợc gọi là "Hành Thổ"
5. Khi chiều h-ớng cô đặc lại đến trạng thái rắn đặc nhất, nó đ-ợc gọi là "Hành Kim" Nếu sự cô đặc tiếp tục, sự tr-ơng giản sẽ khởi sự sinh ra và hình thành một dạng lỏng và nó trở về trạng thái thứ nhất, ví nh- sắt thép lúc khởi sự tan ra khi bị đốt nóng (d-ơng)
Trang 17* Các dạng của khí: Khí thì linh động, chuyển động,
là năng l-ợng, sự rung động sinh ra giữa 2 cực âm và
Trong vô biên (thế giới của sự tr-ơng nở vô cùng
tận), sự phân cực (thế giới ly tâm lực và cầu tâm lực) nảy
sinh liên tục Hai cõi này vô hình, ẩn giấu, là nguyên lý
cơ bản ẩn tàng của tất cả tạo vật, và nó không hiện hữu
bằng sự biểu lộ của khí Nó là nguồn gốc của khí Giữa
2 cực âm và d-ơng, sự chuyển động nổi lên và biểu lộ
thành 5 lĩnh vực có thể phân biệt rõ ràng của tạo vật
Thế giới của năng l-ợng, rung động, thế giới của Tiền
nguyên tử, thế giới của nguyên tố, thế giới thực vật và
thế giới động vật Năm cõi này không gì khác hơn là 5
khuynh h-ớng của sự hoạt động giữa 2 cực âm và
đêm Nh-ng chúng ta cũng có thể nhận định theo một cách chi tiết hơn 5 trạng thái của năng l-ợng chuyển đổi trong bầu khí quyển
- Mùa xuân (Mộc): năng l-ợng trổi dậy
- Mùa hạ (Hoả): năng l-ợng cực thịnh
- Mùa hạ ấn Độ (Thổ): năng l-ợng bắt đầu giảm dần và điều hoà
Trang 18- Mùa thu (Kim): năng l-ợng càng giảm thấp
- Mùa đông (Thuỷ): năng l-ợng thu liễm
* Thực vật cũng là một dạng khí năng: Khí năng
của các mùa đã tạo ra nhiều loại thực vật
Trong số các loại rau củ đó, chúng ta có thể phân biệt 5
loại:
- Rau củ Hành Mộc: chúng mọc h-ớng lên trên nh-
tỏi tây, hành, rau thơm
- Rau củ Hành Hoả: lá của chúng mọc toả ra, nh-
cây collard lá xanh to
- Rau củ Hành Thổ: năng l-ợng đ-ợc tập trung lại,
do đó chúng trở nên tròn hơn: nh- bắp cải, bí ngô, củ
hành
- Rau củ Hành Kim: khuynh h-ớng cô đọng hơn
nữa: nh- chóp cà rốt và cải xoang
- Rau củ Hành Thuỷ: rễ rau củ, nh- cà rốt và ng-u
bàng
* Mễ cốc và đậu cũng là khí năng: Tất cả các loại
đậu và mễ cốc nói chung đ-ợc tạo thành d-ới ảnh
h-ởng của năng l-ợng hành Kim và hành Thuỷ (nó là
ăn bắp suốt trong mùa hè Việc áp dụng này dựa trên quan niệm hiểu biết sắp xếp một cách cứng nhắc, bảo thủ
- Loài ng-ời: năng l-ợng Hành Kim
* Thuỷ động vật: Phần lớn các thuỷ động vật sinh ra bởi năng l-ợng hành Thuỷ Tuy nhiên tuỳ theo sự phát triển, vùng sống và cách sống, chúng ta có thể nhận ra nhiều loại:
- Năng l-ợng Hành Thuỷ: trai, tôm hùm, hàu
Trang 19- Năng l-ợng Hành Mộc: loài cá sống ven biển
thực vật, ở dạng năng l-ợng nào ngõ hầu sử dụng nó,
các y sĩ cổ truyền căn cứ vào các kết quả mà nó đem lại khi
dùng
1. Tr-ớc hết là tất cả các loại thực phẩm hay d-ợc
phẩm đ-ợc xếp bởi phản ứng trên thân nhiệt của chúng
ta Nếu ta cảm thấy nóng hay lạnh có nghĩa là luồng khí
của chúng ta đã trở nên hoạt động hơn hay hoạt động
giảm đi
- Thực phẩm làm ta cảm thấy nóng: gừng, r-ợu, cà ri
- Thực phẩm làm ta cảm thấy ấm: chanh, xúp miso
- Thực phẩm không làm thay đổi thân nhiệt mà chỉ
đem nó về nhiệt độ bình th-ờng: sắn dây, gạo
- Thực phẩm làm ta cảm thấy mát: bạc hà, ít muối
- Thực phẩm làm ta cảm thấy lạnh: quá nhiều muối,
quá nhiều đ-ờng (đ-ờng khởi đầu có thể làm chúng ta
- Vị cay, nóng (kim): củ cải trắng, tỏi tây, gừng, mù tạt
- Vị mặn (thuỷ): miso, n-ớc cốt t-ơng Tamari
Trang 20Sắn dây tính bình - ngọt - h-ớng vào bên trong,
cũng nh- quả đấu (acorn squash) bí đậu (butternut
squash)
Lá củ cải, mù tạt: nóng, cay, h-ớng lên trên
Gừng: nóng, cay, h-ớng xuống d-ới
Tuy nhiên, trên thực tế không đơn giản nh- vậy, bởi
nhiều yếu tố:
1) Trong tác dụng tăng nhiệt của thực phẩm ng-ời
ta nhận biết ra nhiều mức độ tăng nhiệt, nhiều mức độ
ngọt và chua khác nhau trong vị ngọt và chua
Ví dụ:
- D-a cải dầm của n-ớc Đức: giấm táo, giấm gạo,
giấm mơ muối, d-a cải Đức: vị chua giống nhau nh-ng
tác dụng của chúng khác nhau
- Ngọt: mạch nha lúa mạch, mật gạo, xirô cây thích
(maple), mật ong, kẹo; tất cả đều có vị ngọt, nh-ng có
tác dụng khác nhau:
- Mật ong: nổi và h-ớng lên trên nhẹ
- Mạch nha: ngấm vào và h-ớng lên nhẹ
- Mạch nha gạo: thu liễm nhiều hơn hai loại trên
- Xi rô cây thích (maple syrup): h-ớng lên
- Xi rô bắp: h-ớng xuống nhẹ
Nếu muốn hạ sốt một đứa trẻ bằng sắn dây, chúng
ta sẽ làm tình trạng tồi tệ hơn nếu thêm vào đó sirô nhựa cây thích Do sốt là một hoạt động khí h-ớng lên
và ra ngoài; nếu chúng ta cho thêm mạch nha đại mạch thì không có lợi gì cả Trong tr-ờng hợp này mạch nha gạo là chất ngọt thích hợp nhất
2) Năng l-ợng của từng phần riêng rẽ trong một loại cây cũng khác nhau Ví nh- phần xanh và phần trắng của hành củ có tác dụng khác nhau
3) Ví dụ: nếu chúng ta dùng rễ gừng (h-ớng xuống
và nổi ra ngoài) thì nó có tác dụng khác nhau khi ta dùng t-ơi hoặc khô (h-ớng vào trong hơn), rồi trong tr-ờng hợp rễ khô chúng lại có tác dụng khác nhau nếu chúng ta nấu hoặc rang nó Và rồi nếu đ-ợc nấu chúng lại gây tác dụng khác do thời gian nấu dài hay ngắn
4) Nhiều loại thực phẩm có thể phối hợp để cho những tác dụng đặc biệt: sắn dây với mơ muối và n-ớc t-ơng, gừng hoặc sắn dây với mạch nha đại mạch Những d-ợc phẩm gây nên hàng ngàn tác dụng khác nhau và đa dạng, đây vừa là điều lợi và cũng là điều hại của nền y học
đ-ợc thảo Đông ph-ơng, những nguyên lý chính yếu d-ới
đây phải đ-ợc hiểu rõ bởi các y sĩ sử dụng d-ợc thảo; họ
có thể đem lại hiệu quả khi cho thuốc mà không gây ra
Trang 21phản ứng phụ Nh-ng thật quá ít các y sĩ có khả năng thấu
triệt đ-ợc các nguyên lý sau đây:
Cơ quan của cơ thể cũng là một dạng khí năng:
luồng khí năng tạo ra và cung cấp năng l-ợng cho các
cơ quan của chúng ta Do có nhiều dạng khí năng khác
nhau nhận đ-ợc từ nhiều loại cơ quan khác nhau Nếu
chúng ta dùng cách phân loại đơn giản theo âm d-ơng
Dĩ nhiên là từng cặp cơ quan đ-ợc nạp bởi những năng l-ợng t-ơng ứng sẽ đ-ợc tích cực hơn theo thời gian trong ngày hoặc mùa của năm Mùa xuân và buổi sáng (mộc) sẽ hoạt hoá nhiều hơn cho gan và mật (mộc)
* Triệu chứng là sự biểu lộ của khí năng: Chúng ta
có thể xếp các triệu chứng chính yếu làm 5 trạng thái khác, ví dụ nh- triệu chứng đau nhức có thể phân biệt nh- sau:
- Rất dữ dội, đau đớn không chịu nổi (nh- cơn đau sạn thận)
- Đau nhiều, nh-ng không quá dữ dội (đau răng)
- Đau vừa, khi đau khi không (đau trĩ)
- Đau sâu bên trong (đau cứng cổ)
- Đau nhẹ (đau do vết bầm)
Chúng ta cũng có thể xếp các triệu chứng khác nh- thân nhiệt ra mồ hôi, bị run rẩy và đại loại nh- thế theo kiểu này Tuy nhiên cách sắp xếp này khá thụ động, nó cũng không hữu ích cho sự phân loại tức thời
Để phát biểu năng động hơn, theo cách sắp xếp đơn giản
âm d-ơng, chúng ta có thể xếp triệu chứng theo hai mục:
- Âm, hầu hết h-ớng ra ngoài: nh- sốt cao, ho, ra mồ
Trang 22hôi; có nghĩa là những triệu chứng đầy hoặc năng động
- D-ơng, cô đọng, h-ớng vào bên trong: nh- sự ứ
đọng, khô cứng và tạo ra mũ nhầy hay sạn, nghĩa là ít
năng động, h-ớng nội, chìm vào
- Để chi tiết hơn, chúng ta nhận biết 4 loại triệu
chứng: h-ớng lên trên, h-ớng xuống, h-ớng vào trong
và h-ớng ra ngoài Chúng tôi sẽ trình bày ở phần ví dụ
ch-ơng 2 về cách thực hành ph-ơng cách này
Ch-ơng 2:
ứng dụng năng l-ợng của thực phẩm
v ứng dụng năng l-ợng của thực phẩm
bằng cách phối hợp thức ăn
ục đích chính để hình thành một thức ăn d-ỡng sinh là tạo đ-ợc sự hài hoà cân bằng các năng l-ợng sử dụng Đó là tạo ra sự hài hoà trong mùi vị, màu sắc, hình dáng của món ăn cũng nh- cách hấp thụ Nếu biết cách nấu n-ớng theo ph-ơng cách này, chúng ta có thể hiểu đ-ợc đó thật là một nghệ thuật tế nhị và rất quan trọng hơn hẳn âm nhạc, hội họa, thơ ca hay những gì đại loại nh- thế
Khi bạn chuẩn bị món nui mì kiều mạch và bạn dọn bàn nh- thông lệ, thì đó không phải là một món ăn d-ỡng sinh Dù chất l-ợng của nui mì tốt (phẩm chất tự nhiên) chăng nữa thì cũng không miêu tả đ-ợc đó là một
M
Trang 23món ăn d-ỡng sinh Nếu bạn thêm vào đó n-ớc xúp
tamari, nó vẫn không là món d-ỡng sinh Đó là vì nó
không tạo đ-ợc sự cân bằng chung Nui kiều mạch và
tamari làm khoẻ thận, cơ quan sinh dục và bàng quang
nh-ng nó gây trở ngại cho các chức năng khác, nhất là
tim và ruột non, đó là do nó không đ-ợc trang trí thêm
để tạo cân bằng Sự cân bằng cần đ-ợc đó do nui kiều
mạch và t-ơng (tamari) là loại d-ơng, vị khá mặn Theo
cách bày dọn cổ truyền này ta cho thêm dầu, hành hoặc
tỏi hoặc đôi khi một ít gừng vào xúp Những thức này
thuộc âm, nó cho vị hăng, cay Nếu các bạn trang trí
một ít gừng mài hay tốt hơn nữa, củ cải sống nạo
(d-ơng, hăng để hoà tan dần trong món ăn)
Khi dùng cơm gạo, ta nêm gia vị muối mè, muối mè có
vị đắng nhẹ đặc biệt vì gồm có mè và muối đều đ-ợc rang
Một ví dụ đơn giản nh-ng nhất quán về sự cân bằng
của món ăn d-ỡng sinh là món cơm gạo nhồi (Rice
Ball) Món cơm gạo nhồi d-ỡng sinh làm bởi những nắm
cơm hình tam giác nhỏ có mơ muối ở giữa và đ-ợc gói
lại bởi những lá rong biển nori rang Gạo cung cấp năng
l-ợng hành kim (mùa thu) có vị ngọt, mơ muối ở giữa cho vị chua (mùa xuân), năng l-ợng mùa hạ của lá tía tô dầm (dầm trong mơ muối) và vị mặn trong tiến trình dầm mơ Rong Nori cho thêm năng l-ợng h-ớng ngoại
và đắng nhẹ Sự phối hợp các yếu tố tạo nên một thức
ăn cân bằng tuyệt hảo và chúng ta chỉ cần ăn cơm gạo nhồi trong nhiều ngày mà không cảm thấy một sự mệt mỏi hay rối loạn nào Giả sử thay vì ăn cơm gạo nhồi chúng ta ăn phó mát trong nhiều ngày thì nhiều vấn đề
sẽ nảy sinh ngay Ngoại trừ sự đòi hỏi dinh d-ỡng về phân tích, nh- calori chẳng hạn, sự quân bình âm d-ơng phải luôn luôn đ-ợc tôn trọng
Những ng-ời theo truyền thống, họ không nói âm d-ơng, d-ỡng sinh gì cả mà biết tạo sự cân bằng này bằng trực giác cũng nh- bằng kinh nghiệm của họ Nếu chúng ta học một vài điều trong món ăn của họ, chúng
ta có thể thấy đ-ợc những nỗ lực để tạo ra sự hài hoà này mà không biết gì về âm d-ơng cũng không sử dụng gì cả các thành tố d-ỡng sinh
- Ng-ời Đức dùng d-a cải dầm với bánh mì đen có muối Gần đây họ dùng d-a cải dầm với xúc xích
- Sự phối hợp món gà tây với n-ớc sốt cây quất thật tinh tế Đó là một sự cân bằng tuyệt vời
- Dùng thịt của hay tôm hùm với củ cải ngựa (horse radish) hay cá với ngò tây (mùi tầu) hoặc với chanh lát Nhiều ví dụ thực tế khác nh-:
Món trứng chiên với nấm hoặc cà chua
Trang 24Món hamburger với hành sống hay n-ớc xốt cà
chua
Thịt n-ớng, cá n-ớng với tiêu
áp dụng năng l-ợng thực phẩm vào thức ăn chế
biến
* miso: Trong cách chế biến miso, có nhiều dạng năng
l-ợng đ-ợc phối hợp Thành phần chính của miso là
đậu nành (năng l-ợng mùa thu) năng l-ợng mùa đông và
lúa mạch (năng l-ợng mùa xuân), quá trình lên men
(năng l-ợng hành mộc) Theo ph-ơng cách cổ truyền,
sự lên men để suốt qua ít nhất là 4 mùa, gồm có mùa hạ
và mùa đông Với ph-ơng cách này, năng l-ợng có chế
phẩm đ-ợc cân bằng hoàn hảo và có thể dùng suốt
trong 4 mùa Hơn nữa miso có năng l-ợng h-ớng lên
trên nhẹ, và vì thế rất tốt cho việc kích thích tiêu hoá và
cung cấp đ-ợc năng l-ợng
* Mơ muối: Cây mơ đâm chồi vào cuối mùa đông,
những quả của nó mọc vào tiết xuân, và đ-ợc thu hoạch
vào cuối xuân hoặc đầu mùa hạ Vào thời gian này vị nó
rất chua Đó là năng l-ợng hành mộc Quả mơ đ-ợc
phơi khô trong mùa hạ, thêm vào h-ơng mùa hạ qua lá
tía tô đ-ợc thêm vào (năng l-ợng hành hoả) Năng l-ợng
hành thuỷ (mùa đông) đ-ợc thêm vào do muối và quả
mơ đ-ợc dầm suốt qua mùa thu và đông Nó đ-ợc dầm
d-ới một sức ép (cũng là tiêu biểu cho năng l-ợng mùa
thu và mùa xuân) Ph-ơng pháp chế biến này còn làm
quân bình tất cả các nguồn năng l-ợng
Để biết thêm thông tin, truy cập Web: thucduong.vn http://thucduong.vn/forums/index.php?showtopic=48
* ứng dụng năng l-ợng thực phẩm trong việc ngừa và chữa trị các thức ăn có độc:
1. Trung hoà chất độc của cá và thịt: Khi chúng ta
ăn quá nhiều thịt hoặc ăn thịt nấu n-ớng không đúng (nh- nấu không chín), có thể gây ra trúng độc cấp tính, th-ờng bị sốt và tiêu chảy Nếu ứng dụng đ-ợc sự hiểu biết của chúng ta về năng l-ợng của thực phẩm thì việc trung hoà độc tố của thịt không mấy khó khăn Thịt là thực phẩm cô đọng tạo ra bởi năng l-ợng hành kim Thức ăn cung cấp năng l-ợng đối kháng có thể làm mất tác dụng của thịt gồm:
- Hành tây: tốt nhất là dọn món tỏi tây với xúp (miso) vì nó gây nên sự lên men, năng l-ợng h-ớng lên trên Do vậy nếu bạn ăn quá nhiều thịt, hãy dùng thêm xúp miso và củ hành t-ơi bổ ra, để ngấm một phút tr-ớc khi dùng (scallions)
- Nấm
- Giấm gạo lứt
- R-ợu sake hay r-ợu chát
- Các loại mễ cốc: kiều mạch là tốt nhất
2. Trúng độc do ăn quá nhiều trứng: trứng cũng là một loại sản phẩm cô đọng, bởi năng l-ợng tập hợp lại hơn cả thịt Để tác động ng-ợc với năng l-ợng của trứng, chúng ta dùng thức ăn cung cấp năng l-ợng hành
Trang 25Vậy nếu bạn dùng quá nhiều trứng, bạn có thể
trong 3 hoặc 4 ngày ăn bột bắp vào buổi sáng, mỗi bữa
ăn dùng thêm một ít d-a cải Đức, và vào buổi chiều
uống một ít r-ợu chát hoặc r-ợu sake Tất cả những tác
dụng độc hại sẽ biến mất hoàn toàn
3 Trúng độc do ăn loài giáp xác nh- của, tôm hùm,
trai, sò hầu hết là loài thuộc năng l-ợng hành thuỷ hay
hành mộc Các loài càng lớn, càng hình nhiều h-ớng về
hành mộc Để làm cân bằng năng l-ợng đó, chúng ta
dùng các thực phẩm cung cấp năng l-ợng Hành Kim
hoặc Hành Hoả
Củ cải, và gừng, các thức ăn này có vị hăng cay và
đều là rễ (tiêu biểu cho năng l-ợng hành hoả)
Chanh: năng l-ợng hành hoả
4. Trúng độc cá: nh- đã nói trong ch-ơng 1, nhiều
loại cá biểu lộ nhiều loại năng l-ợng khác nhau Đơn
giản chúng ta có thể nói với những loại cá nhiều d-ơng tính (hoạt động) phải đ-ợc dùng thêm với món nhiều âm tính Nếu chúng ta sử dụng cách xếp loại thuỷ động vật theo 5 mục, chúng ta đ-ợc:
- Cá ven biển (hành mộc) nh- cá tuyết, cá bơn thì tốt nhất là dùng với củ cải trắng, củ cải ngựa (hành kim)
- Loại cá ven biển có tầm hoạt động (hành hoả) nh- cá ngừ, tốt nhất là dùng chung với mù tạt (năng l-ợng hành kim h-ớng lên hành thuỷ)
- Cá ở sông hồ (hành thổ) nh- cá hồi, cá rô, tốt nhất là dùng với hành, hành tây hay ngò tây = mùi tầu (hành mộc)
- Các loại cá nhỏ có hoạt động lanh lẹ ở biển hay
hồ hầu hết đại diện cho năng l-ợng hành thổ, nó có thể dùng với chanh, giấm hoặc hành tây
5. Trúng độc do ăn đ-ờng: đ-ờng làm cho tr-ơng giản thuộc năng l-ợng hành hoả, để giảm tác dụng này, chúng ta có thể dùng loại thực phẩm cung cấp năng l-ợng hành thuỷ:
Rong biển, đặc biệt là những loại d-ơng: phổ tai và tóc tiên (Hiziki)
Rễ rau củ, nh- rễ ng-u bàng, cà rốt
* Các loại trà: trà cọng rang đen
* Gia vị: Tekka (làm bằng rễ ng-u bàng, củ sen, cà rốt, miso )
Trang 26Do vậy: nếu các bạn ăn quá nhiều đ-ờng, bạn có thể
dùng món nh- sau: cho một muỗng càfê Tekka vào tách,
rót mạnh vào ít n-ớc trà cọng (rang đen), khuấy kỹ
6. Trúng độc muối: muối đại diện cho năng l-ợng
hành thuỷ, nếu ăn quá nhiều muối, chúng ta có thể bù
lại bằng cách dùng loại thực phẩm hành hoả: đặc biệt là
loại trái cây họ cam quít hay n-ớc ép của chúng, nh-
trái chanh và cam
* ứng dụng năng l-ợng thực phẩm để chữa triệu
chứng và trị các bệnh đặc biệt: Các yếu tố sau đây
phải đ-ợc xem xét khi thử trị các triệu chứng và bệnh tật
bằng thức ăn:
- Năng l-ợng bản chất của triệu chứng
- Năng l-ợng của cơ quan hay vị trí bao gồm; nh-
Tuỳ theo bệnh tật và triệu chứng chủ yếu mà kiểu
món ăn và cách nấu n-ớng theo truyền thống đ-ợc
chuẩn bị phù hợp Khi bạn hiểu đ-ợc tính chất của năng
l-ợng thực phẩm và cách nấu n-ớng, đ-ơng nhiên các
bạn có thể tự tạo ra các món ăn và cách nấu n-ớng
thích hợp
1 Bệnh trĩ: Bệnh trĩ gây ra bởi năng l-ợng quá
h-ớng hạ, cô đọng tại một nơi Ăn cá và trứng trong tr-ờng hợp này sẽ làm bệnh trầm trọng hơn Trứng tiêu biểu cho năng l-ợng cô đọng và h-ớng hạ Năng l-ợng của cá cũng h-ớng hạ tuy ít hơn, tốt hơn chúng ta cho một loại thực phẩm làm phân tán năng l-ợng cô đọng này, h-ớng ngoại hay đi lên hoặc gồm cả hai
Món ăn cổ truyền đối với bệnh này đ-ợc chuẩn bị với nấm mọc trên thân cây cùng với đ-ờng đen Tỉ lệ của các phần tuỳ thuộc vào từng tr-ờng hợp, tuy nhiên theo truyền thống, hoà trộn 60 gram nấm với 30 gram
đ-ờng Hai phần đ-ợc nấu trong n-ớc cạn còn một tách Dùng mỗi ngày một tách trong nhiều ngày
2 Ho đàm nhầy: Khi ho đàm, dọn món sau đây: Nạo (mài) 5 cm củ cải Daikon, 3 miếng nhỏ gừng, một chút hạt tiêu (tuỳ ý), vài miếng trần bì Nấu chung từ 10
đến 15 phút với 2 tách n-ớc và uống hết n-ớc
Cách pha chế trên thật là thú vị, mục đích là ta muốn làm tan rã các chất mỡ nhầy ứ đọng Nh-ng do
đặc tính của triệu chứng do bởi năng l-ợng h-ớng lên trên, nên chúng ta cho vào loại năng l-ợng h-ớng xuống bên d-ới Loại năng l-ợng vừa h-ớng hạ vừa làm biến mất tác dụng ứ đọng là củ cải (daikon)
Gừng cũng có cùng một tính năng làm phân huỷ ứ
đọng: nó nóng, kích thích, làm tan rã và là năng l-ợng h-ớng ngoại Khi uống n-ớc gừng bạn ra mồ hôi, hơn nữa gừng còn là năng l-ợng kích thích h-ớng hạ Thêm vào đó trần bì cũng có tác dụng phân huỷ, nh-ng nó rất
âm và có thể gây thêm ho Vì vậy chúng ta chỉ dùng
Trang 27trần bì khô (d-ơng hơn)
Tác dụng phân huỷ ứ đọng còn đ-ợc tăng thêm nhờ
tiêu do nó rất ấm nên chỉ dùng hạn chế trong vài tr-ờng
hợp Nếu chúng ta nấu tất cả chung với nhau và uống
n-ớc sắc này, sẽ trị đ-ợc cơn bệnh Cách thức phối hợp
với thành phần trên thật là hoàn hảo
3 áp xe hậu môn: áp xe là khối dày, ứ đọng chất
lỏng, có thể so sánh với sự ứ đọng chất nhầy và mỡ Vấn
đề giải quyết giống nh- chữa bệnh ho có đàm nhầy và có
tính cách định vị tại chỗ, và cũng nh- trị bệnh trĩ Nếu so
sánh với bệnh trĩ thì hình thành do năng l-ợng căng đặc
và h-ớng hạ, còn áp xe hậu môn tạo nên cũng bởi năng
l-ợng h-ớng hạ và ít căng đặc hơn, có nghĩa là âm hơn
Do vậy đối với áp xe hậu môn chúng ta cần món d-ơng
hơn là đối với bệnh trĩ Nấm nấu với đ-ờng đen không tác
dụng gì mà có khi làm cho tình trạng xấu thêm Để chữa
áp xe chúng ta sẽ chọn thức ăn vừa loại trừ vừa làm tan rã
ứ đọng Củ cải (daikon) và tốt nhất, nó có hiệu lực làm tan
rã áp xe Tuy nhiên củ cải cung cấp năng l-ợng h-ớng hạ
và áp xe hậu môn cũng vậy Do vậy, chúng ta cần tìm
món gây ra phân huỷ mà không tạo ra năng l-ợng h-ớng
hạ, trong tr-ờng hợp này lá củ cải hoặc lá xanh mù tạt
thích hợp hơn là củ cải
4 Ho suyễn: Chắc chắn tình trạng này có đặc tính
h-ớng lên trên và h-ớng ra ngoài, trong khi ở sâu trong
lồng phổi (phần trên của cơ thể) có một sự co thắt, vậy
dùng loại pha chế nào là tốt nhất ?
Để chặn đứng năng l-ợng h-ớng ngoại, chúng ta phải dùng một năng l-ợng cục bộ, thắt chặt lại Loại này cũng phải đối kháng với h-ớng lên trên, nh-ng nếu chúng ta cho vào bằng một loại rễ kết dính, nó sẽ làm xấu hơn năng l-ợng co thắt trong đáy phổi
Năng l-ợng h-ớng lên trên và ra ngoài có thể đ-ợc cung cấp bởi những loại trái cây Do vậy chúng ta phải chọn đôi thứ đối nghịch với những loại trái này Đối nghịch với các loại trái có thể tìm đ-ợc trong các hột của chúng, tìm bên trong các hột quả Theo truyền thống, nhân hạt quả đào, quả mơ
đ-ợc dùng trong tr-ờng hợp này
Trong tr-ờng hợp phế quản quá thắt, chúng ta phải làm giảm sự co thắt đó một chút Để làm dịu phần trên của cơ thể, ta dùng một năng l-ợng đối nghịch, có nghĩa
là chúng ta tạo ra năng l-ợng h-ớng xuống bên d-ới Trong thực hành, chúng ta phải cho một loại rễ có một lực phóng thích và lực này phải đủ mạnh, bởi tình trạng này th-ờng có tính khẩn cấp Tốt nhất cho mục đích này là rễ gừng Củ cải (daikon) cũng tốt nh-ng gừng thì hiệu quả mạnh hơn
Công thức sau đ-ợc khuyên dùng:
- Lấy nhân hạt đào hoặc hạt mơ (các loại này đ-ợc bán trong các cửa hàng bán thực phẩm Trung Hoa) Nếu bạn sử dụng cả hai thì trộn 12gr nhân hạt mơ với 20gr nhân hạt đào Giã nát chúng trong cối đất (suribachi) hay cối giã
Mài một ít gừng
Trang 28Thêm một chút mạch nha gạo cho có vị
Trong tr-ờng hợp này mạch nha gạo tốt hơn mạch
nha đại mạch, do mạch nha của đại mạch làm tăng
năng lực h-ớng th-ợng Nấu tất cả thành phần với
n-ớc, sắc còn một tách, rồi uống hết cả n-ớc lẫn thuốc
Bạn có thể sử dụng công thức trên cho bệnh viêm phổi
cũng tốt, tuy nhiên không cần gia thêm chất ngọt hoặc
gừng
5 Cảm lạnh gây sốt ở trẻ em: Nh- đã nói ở
ch-ơng I, sắn dây rất tốt để điều hoà thân nhiệt Tuy
nhiên Kuzu là một loại rễ d-ơng tính, nếu chúng ta dùng
cho trẻ em, chúng ta phải chế biến bằng ph-ơng cách
âm Vị của sắn dây rất nhạt nhẽo, chúng ta âm hoá nó
bằng một chất ngọt cho có vị
Khi cho thêm chất ngọt vào sắn dây, chúng ta có
đ-ợc những tác dụng khác tuỳ theo dùng xirô của gỗ cây
thích (maple syrup), của mạch nha gạo hoặc mạch nha
đại mạch Nếu trẻ sốt nên dùng sắn dây với xirô gạo
Sắn dây với xirô đại mạch không làm hạ sốt Dĩ nhiên
nếu chúng ta dùng xirô gỗ thích hoặc đ-ờng, tình trạng
sẽ tồi tệ hơn
6 Nôn mửa: Nôn mửa tiêu biểu cho năng l-ợng
h-ớng ra ngoài và lên trên Để chống lại tác dụng h-ớng
ra ngoài, chúng ta phải cung cấp một lực đối kháng, co
cụm lại Trong thực phẩm hàng ngày của chúng ta cái
tác dụng đối kháng này có trong muối
Nôn mửa còn có khuynh h-ớng đi lên trên, do vậy
chúng ta phải tạo ra một h-ớng hoạt động đi xuống Loại rễ làm cho sự biến d-ỡng ở vùng bụng hoạt động lên đó là gừng Nếu không có gừng sẵn, bạn có thể dùng tỏi hoặc phần trắng của rễ hành Hai phần này, muối và gừng đ-ợc chế biến nh- sau: xắt gừng thành miếng nhỏ, trộn với muối sao vàng tất cả cho đến khi
đen (nếu dùng hành hoặc tỏi, bạn chỉ cần xao sơ) Rồi nấu tất cả với n-ớc nh- món trà để nguội và uống hết trà này Không nên dùng trà nóng trong tr-ờng hợp này vì nó sẽ tạo năng l-ợng h-ớng lên trên
7 Tiêu chảy do cảm lạnh: Đôi khi bệnh tiêu chảy do cảm lạnh lạnh gây nên, nh- sau khi bạn dầm m-a Để chữa trị ta cần một món gạo và theo ph-ơng pháp cổ truyền đ-ợc truyền bá và sử dụng ở Nhật, Hàn Quốc và Trung Hoa là cháo gạo nấu nhừ, nó đ-ợc nấu với một loại rau Tiêu chảy t-ợng tr-ng cho năng lực mạnh đi xuống, loãng và nổi ra ngoài, do vậy ta đ-a vào một loại năng l-ợng h-ớng lên trên và chìm vào trong
Đề làm tăng năng lực h-ớng lên trên chúng ta có thể dùng măng tre Tuy nhiên nếu bạn mãi dùng măng tre bạn sẽ mất đi năng lực phần d-ới cơ thể, nh- bị bất lực chẳng hạn Do đó chúng ta không sử dụng loại này Tốt nhất là dùng phần mới mọc lên của cây và thấp nhất của nó
Để cung cấp năng l-ợng chìm vào bên trong: cần món chua và mặn là phần mới mọc của rau củ Món cần dọn là: gạo nấu nhừ với đầu hành (phần trắng) hoặc với rau mùi (ngò thơm) hay tỏi Do tiêu chảy vì cảm lạnh, cho
Trang 29nên phải dùng nóng
8 Tiêu chảy có mùi hôi: Th-ờng có màu xanh
hoặc rất vàng Tiêu chảy là một chuyển động h-ớng đi
xuống vậy, bạn cho vào một năng l-ợng có h-ớng lên
trên Mùi là năng l-ợng nổi ra ngoài và bạn cần đ-a vào
một năng l-ợng h-ớng chìm vào trong Hoạt động đi
xuống trong tr-ờng hợp này xảy ra rất nhanh Do vậy ta
cần một loại tạo h-ớng đi lên thật nhanh, ta dùng phần
trên nhất mới mọc của cây Tốt nhất là đọt trà mới nhú:
Kukicha, và một vị chua để tạo h-ớng chìm vào trong
(muối cũng tạo l-ợng ngấm sâu vào trong nh-ng còn có
h-ớng hạ đi xuống) Chúng ta nên phục đ-ợc bằng cách
cho giấm gạo vào trà già 3 năm Hoặc món hỗn hợp trà
già 3 năm với mơ muối
9 Xuất huyết dạ con: Đó là sự rối loạn của tử
cung đặc tr-ng bởi sự quá trớn của vận động tụ lại và đi
xuống (hoặc năng l-ợng Hành thổ) Do đó, để bù lại,
chúng ta dùng năng l-ợng h-ớng lên trên
Trong cơ thể ng-ời, tóc tạo ra năng l-ợng h-ớng
lên trên Do xuất huyết là một dạng lỏng, chúng ta phải
chế biến tóc theo một dạng khoáng vật, chắc rắn bằng
cách sao nó lên Nếu dùng tóc sao đen với một chút
n-ớc ấm, cơn xuất huyết sẽ ng-ng lại Và hơn nữa, nếu
chúng ta dùng một năng l-ợng trái tính, ph-ơng thuốc
càng hiệu nghiệm Do sự rối loạn là của phụ nữ, ta hãy
dùng tóc của nam giới
Ta thử tìm thêm một vài năng l-ợng trái nghịch hơn
nữa: phụ nữ thuộc con ng-ời (giới động vật), trái nghịch
là loài thực vật Trong giới thực vật, chúng ta tìm đ-ợc loại tăng tr-ởng nhanh và h-ớng lên trên nh- măng tre chẳng hạn Nếu chúng ta dùng lá tre thì chọn những lá mọc ở phía trên Chúng ta phơi lá tre trong bóng râm, xay thành bột và nấu uống nh- trà, cơn xuất huyết cũng
10 Đái đ-ờng: Bệnh tiểu đ-ờng phát do chức năng của lá lách suy yếu, có nghĩa là năng l-ợng hành thổ của cơ thể suy yếu Do vậy trong bữa ăn hàng ngày, ng-ời bệnh nên dùng hạt kê vàng, theo với vài loại hạt khác Về rau củ, đ-ợc khuyên nên dùng loại rau củ ngọt
và tròn, đặc biệt là bí ngô Nh-ng nếu ng-ời bệnh dùng
kê và bí ngô nhiều ngày, phần năng l-ợng thuỷ trở nên
bị ngăn ngại và nhiều vấn đề về thận nảy sinh Họ phải tiêu thụ thêm vài thức ăn thuộc hành thuỷ: xích tiểu đậu, rong biển phổ tai (kombu) và một ít muối Và món dùng thêm với kê là xích tiểu đậu + bí ngô + phổ tai Những món nên tránh nh- d-a cải dầm theo kiểu ng-ời Đức hoặc mầm giá do nó triệt khử năng l-ợng hành thổ
ứng dụng năng l-ợng thực phẩm
Để chữa trị rối loạn của các cơ quan
Trang 30ự tiêu dùng thức ăn hàng ngày trong tỷ lệ cân bằng
với cách nấu n-ớng đúng đắn theo các món ăn
d-ỡng sinh nh- xúp miso, gạo lứt và các loại hạt khác,
các loại rau, đậu, rong biển là ph-ơng cách điều trị tốt
nhất tại nhà Không những nó làm giảm nhẹ đi hầu hết
các bệnh mà với sự thực hành th-ờng xuyên nó cũng
ngừa đ-ợc chứng đau ốm Trong ch-ơng này chúng ta
không bàn đến các món ăn cơ bản, không bàn về việc
ăn kiêng d-ỡng sinh tiêu chuẩn và cũng không h-ớng
dẫn cách nấu n-ớng theo d-ỡng sinh Những gì chúng
tôi trình bày ở đây là những món có tính d-ợc thảo
trong số các món ăn cơ bản, cũng nh- sẽ nêu vài
ph-ơng cách chế biến chúng để đạt đ-ợc giá trị chữa
bệnh lập tức
Có rất nhiều quyển sách hay h-ớng dẫn cách nấu
n-ớng Chúng tôi ghi lại trong phần mục lục sách tham
khảo Các bạn nên đọc các quyển sách này và cũng nên theo một khoá nấu ăn với một vị thầy giỏi nếu các bạn bắt đầu cuộc hành trình d-ỡng sinh trong đời sống
* Các loại hạt: (Mễ cốc) Tiếng nhật chữ gạo là Kome,
có nghĩa là gạo ch-a nấu Khi nấu xong gọi là Gohan, nghĩa là gạo đ-ợc nấu một cách đúng đắn, đúng phép
Và ng-ời nhật dùng rộng rãi chữ Gohan với nghĩa là bữa
ăn Khi gạo đ-ợc dùng phối hợp với các đặc tính khác,
nó cũng đ-ợc phát âm là mai, me hoặc bei Gạo
không chà bóng là gạo lứt gọi là genmai gen có nghĩa
"nguyên", "nguồn", "nguyên thuỷ" gồm thêm nghĩa là
"đen" Nguyên chữ genmai vậy đ-ợc hiểu là "gạo nguyên", "gạo đen" Gạo trắng là hakumai (Haku là trắng)
1 Gạo rang: Tr-ớc khi rang, tốt nhất là ngâm gạo lứt 24 tiếng, hoặc qua đêm hay ít nhất là 4 tiếng Ngay cả bạn có thể ngâm gạo trên 3 ngày nh-ng phải thay n-ớc ngâm ngày 2 lần Cũng có thể rang gạo mà khỏi ngâm n-ớc tr-ớc Để gạo cho ráo n-ớc rồi rang trong một cái chảo với lửa nhỏ và khuấy đều liên tục Rang cho đến khi gạo có màu vàng và gạo nở bung cho dễ nhai Bạn cũng có thể rang với một nửa muỗng cà fê dầu Đừng rang một lần quá nhiều gạo, nửa tách hay một cách mỗi lần là vừa Nếu bạn muốn để dành gạo
đ-ợc lâu, bạn phải ngâm gạo với n-ớc muối (độ mặn giống nh- n-ớc biển, ít nhất nữa độ mặn so với n-ớc biển) và trong quá trình rang bạn rắc lên chút ít t-ơng (tamari) Gạo rang này tốt cho sức khoẻ, tiện cho khi du
S
Trang 31lịch, và tốt cho bệnh nhân bị tiêu chảy và kiết lỵ
2 Kem gạo lứt đặc biệt: Rang 1 tách gạo lứt
cho vàng trong chảo thép Đừng dùng dầu, bỏ vào trong
nồi 7 đến một tách n-ớc suối và đem nấu lửa nhỏ, để
sôi trong 3,4 tiếng (nếu dùng nồi áp suất chỉ cần d-ới 5
tách n-ớc và 2 giờ nấu)
Để nguội và ép qua một vuông vải tốt, bạn sẽ có 3
đến 3 tách r-ỡi kem gạo lứt Thêm chút muối vào kem
gạo (không cho muối nếu là trẻ em hay ng-ời bệnh quá
d-ơng), hâm nóng lại rồi dùng Dùng kem gạo này với
chút gia vị nh- Tekka, mơ muối hay bột rong biển, muối
mè, hành lát, rong nori, và đừng quên nhai thật kỹ!
Kem gạo lứt rất tốt trong các tr-ờng hợp:
- Ng-ời yếu: dùng trong lúc mệt mỏi
- Trẻ em bị bệnh
- Ng-ời già yếu bệnh không thể nhai đ-ợc Ng-ời
ăn không biết ngon, bệnh nhân nằm liệt gi-ờng lâu ngày
và ng-ời không còn sinh khí
- Để ăn sáng
3 Xúp gạo: kayu có nghĩa "gạo lỏng" hoặc "gạo
nhừ" Rang một tách gạo lứt với một chút dầu mè cho
đến vàng nâu Thêm 7 đến một tách n-ớc (5 tách nếu
nấu bằng nồi áp suất), đem nấu, thêm một nhúm muối
biển và ninh nhỏ lửa cho đến khi gạo nhừ ra và còn một
nửa dung tích Cần từ một đến 3 giờ nấu Món này tốt
cho ng-ời bệnh dùng làm bữa ăn sáng, đặc biệt tốt để trị
bệnh đau khớp và phong thấp Có thể ăn với mơ muối
4 Món gạo sống đặc biệt: Món gạo sau đây theo y học cổ truyền dùng trị mắt viêm, mắt đỏ, mắt hột Ngâm gạo lứt vào n-ớc cho mềm, để cho ráo n-ớc
và gạo ẩm đ-ợc xay trong cối đất chày gỗ (suribachi) Thêm chút n-ớc cho hỗn hợp đều dễ nghiền thành bột Không dùng sức nóng, món gạo không nấu này đ-ợc dùng mỗi ngày trong 4, 5 ngày
Nếu chúng ta dùng lửa, năng l-ợng h-ớng lên trên
sẽ trở nên năng động hơn, và không có lợi cho bệnh mắt đỏ Thay vào đó chúng ta dùng một năng l-ợng co
Trang 32dồn lại, đi xuống tạo ra bởi bột và sức dẻo
5 Bánh lát: Do mochi là một loại bánh lát không
có ở Việt Nam, hơi giống bánh dày nh-ng có cho rau
ích mẫu, cốt để tạo sữa cho các bà mẹ (có lẽ hơi giống
món bánh khúc?)
Tính chất của bánh lát (mochi):
Bánh lát (mochi) là nguồn năng l-ợng rất tốt, hữu
ích cho ng-ời lao động chân tay
Tạo sữa và sức khoẻ cho các bà mẹ mới sinh, rất
thích hợp dùng xúp miso và bánh lát (mochi)
- Sau khi sinh nở
- Trẻ em đái dầm: Bánh lát (mochi) làm mạnh các
cơ ở bàng quang
6 Tinh bột gạo nấu với xích tiểu đậu (đậu
đỏ): Món ăn cổ truyền trong các tr-ờng hợp tiêu chảy,
rối loạn dạ dày, ruột non Những tr-ờng hợp này do lực
tr-ơng giãn quá mạnh làm các mô sũng n-ớc và mềm
ra Năng l-ợng để đối kháng có thể dùng xích tiểu đậu
và chút muối nấu với tinh bột gạo (sweet Rice) Món này
càng hiệu quả nếu đậu đã đ-ợc dầm trong bánh lát
(mochi)
* Các Ngũ Cốc Khác: Tiếng Nhật gọi là mugi là tất
cả các loại: lúa mì, kiều mạch, gạo và yến mạch Tuy
nhiên để dịch ra thì mugi là lúa mì Để chính xác hơn
tiếng nhật phân ra cho từng loại hạt
- Ko - Mugi: lúa mì
- O - Mugi: kiều mạch
- Hadaka - Mugi: gạo
- Karasu - Mugi: yến mạch Còn Hato - Mugi ở chợ là "kiều mạch ngọc" (ý dĩ) là một loại thảo mộc thực tế không phải là kiều mạch, mà
là một loài cỏ dại Tuy nhiên chúng ta cũng bàn tới nó với tiêu đề "hạt"
7 Yến mạch lứt: Yến mạch lứt (corn grits) nấu nhừ dùng ăn mỗi ngày để chữa bệnh thận, nhất là khi bệnh gây nên phù chân do bí tiểu
8 Kiều mạch (buckwheat): Kiều mạch thuộc năng l-ợng hành thuỷ, h-ớng nổi ra ngoài Và đối kháng với năng l-ợng hành hoả Do vậy kiều mạch có khả năng làm giảm áp huyết cao Nó cũng chữa đ-ợc bệnh táo bón gây ra do sự giãn nở (âm) của ruột, giúp ruột co lại và trở về khổ trạng bình th-ờng Kiều mạch
là loại mễ cốc tuyệt hảo để xây dựng một thể trạng tốt
Nó rất hữu ích để làm giảm mạnh trạng thái âm của ung th- và các bệnh âm nh- lao phổi Bột kiều mạch sống
có thể dùng để trừ giun, lãi Giã kiều mạch thành bột, thêm n-ớc, khuấy đều và dùng
* Đậu và các sản phẩm của đậu:
9 Xích tiểu đậu (azuki): Từ này có nghĩa là "đậu nhỏ", xích tiểu đậu giúp thận khoẻ Nó còn làm điều hoà nhu động ruột Cách dùng đặc biệt của xích tiểu đậu
Trang 33theo cổ truyền nh-:
Khi bị chó, chuột cắn, xích tiểu đậu giúp loại trừ các
độc tố Trong tr-ờng hợp này chế biến nh- sau: gã xích
tiểu đậu thành bột, thêm n-ớc nóng vào khuấy đều mà
ăn Nếu ăn đậu đã nấu cũng hữu ích Khi thú vật cắn
ng-ời, Đông ph-ơng lập tức ăn xích tiểu đậu và tiếp tục
ăn 4 - 5 ngày để trung hoà hết tác dụng độc tố của con
vật mang đến Xích tiểu đậu còn giúp điều hoà kinh
nguyệt, đau bụng kinh, vọp bẻ trong kỳ kinh, ng-ời
bệnh ăn mỗi ngày một l-ợng nhỏ
Có một vài mẹo của ng-ời x-a liên quan đến xích
tiểu đậu: nếu phụ nữ muốn trì hoãn kỳ kinh của họ, thì
dùng một, 2 hay 3 hạt đậu sống; nuốt không nhai, tục
truyền một hạt làm trễ một ngày và 3 hạt 3 ngày
10 Món xích tiểu đậu - bí - phổ tai: Rửa một
tách xích tiểu đậu, ngâm qua đêm hoặc từ 4 - 6 tiếng
Ngâm một vài miếng phổ tai, cắt thành miếng nhỏ
vuông 2,5cm2 Đặt phổ tai vào nồi (đáy nhỏ) tr-ớc, để
xích tiểu đậu lên trên phổ tai Cho ngập n-ớc rồi đem
nấu sôi 40 phút Cắt khoảng 1 chén bí đỏ Nếu không
có bí, bạn có thể thay bằng cà rốt hoặc củ cải L-ợng
toàn bộ bí và xích tiểu đậu bằng nhau Để bí lên trên
đậu và rắc lên một ít muối, đậy lại và xấu thêm 25 - 30
phút, cho đến khi cả đậu và phổ tai mềm ra N-ớc sẽ
cạn trong khi nấu, nên thêm một ít để cho đậu và phổ
tai chín mềm Tr-ớc khi xong nên thêm chút tamari
hoặc chút muối Đậy lại và nấu thêm vài phút Tắt lửa
để m-ơi phút rồi dùng Món này hữu ích để điều hoà
l-ợng đ-ờng cao trong máu, đặc biệt cho bệnh tiểu
đ-ờng hoặc hypoglycemic Nó cũng tốt cho các tr-ờng hợp bệnh thận và bị thiếu sức sống
11 Đậu nành và phổ tai: Nấu 8 phần đậu nành
và 2 phần phổ tai cho đến khi mềm Thêm cà rốt và hành lát, nấu tiếp từ một đến 2 giờ Thêm miso hoặc tamari cho vừa hoặc muối biển nấu thêm 10 phút Dùng th-ờng xuyên món này khi bị mất cân, thiếu sức sống hoặc yếu sinh lý Trong tr-ờng hợp yếu sinh lý, bạn cũng có thể thêm đầu cá hồi (salmon) Sau thời gian nấu lâu, đầu cá trở thành mềm và rã ra, món này dùng cả n-ớc lẫn cái
12 Đậu nành đen (Black soybeans): Loại đậu này th-ờng bị nhầm với đậu đen th-ờng (Black beans)
Đậu nành đen rất tốt để làm dịu cơn ho và suyễn
Trang 34Hinh 3
Nó cũng hữu ích để cải thiện khả năng sinh sản cho
đàn ông và phụ nữ Cách nấu phải đ-ợc tuân thủ đúng
đắn do phần bên trong hạt đậu rất cứng Tr-ớc hết phải
ngâm đậu khoảng 10 tiếng Nếu đậu đ-ợc rửa sạch, bạn
có thể dùng n-ớc ngâm đậu để nấu, nấu đ-ợc 2 tiếng rồi đổ đậu ra cái lọc và rửa nó với n-ớc lạnh Cho đậu vào nồi trở lại, thêm n-ớc lạnh vào và tiếp tục nấu từ 2
đến 4 tiếng Nêm tamari hoặc muối rồi nấu tiếp 15 đến
20 phút nữa Với cách này hạt đậu sẽ chín đều Dĩ nhiên bạn có thể chuẩn bị để nấu dùng đủ cho cả tuần Nếu bạn thêm phổ tai, thời gian nấu sẽ ngắn hơn: khoản một 1/2 cho lần đầu và một 1/2 cho lần sau chót Chỉ thêm chút muối vào lúc gần xong
13 T-ơng sổi: Từ Natto có nghĩa là "đậu đ-ợc bao bọc" hay là "đậu để dành" To là "đậu" Na là "bao
bọc", "đề dành" Còn từ tofu = đậu phụ cũng thật lý thú, tofu là "đậu hoại", To là "đậu", Fu là "mục nát"
"hoại rữa"
* Cách chế biến t-ơng sổi: Đậu đ-ợc ngâm và hấp
Đậu hấp đ-ợc sẽ ủ trong rơm, để vào nơi ấm (25-35oC)
2 hay 3 ngày Rơm tự nhiên có chứa vi sinh vật, một trong các loại đó là Bacillus Natto Sawamura (đ-ợc Bác Sĩ Makoto Sawamura tìm ra) Trong điều kiện nhiệt độ trên, các vi sinh hoạt động và làm vỡ các protein của
đậu nành, đậu rã (mềm) từ từ Sau 3 ngày tiến trình phân rã xong, nh-ng nói chung phải tốn từ 7 đến 10
ngày để t-ơng Natto hoàn tất (Bạn có thể mua men
mốc loại này ở Nhật (hơi khó tìm) và tìm ra cách thức làm natto trên website: thucduong.vn Ngoài ra bạn
có thể tìm mua tại siêu thị Unimart 8 Phạm Ngọc Thạch - Hà Nội Chúng tôi đ-ợc một bạn trên diễn
Trang 35đàn nhà (Coden) cho giống men của Nhật và tới nhà
bầy cho cách làm thành công, chỉ có một l-ợng rất ít
đ-ợc làm trong một thùng xốp có gia nhiệt để bảo
đảm nhiệt độ thích hợp cho sự lên men của đậu nành
theo cách thức truyền thống, mỗi lần làm đ-ợc 1 kg
đỗ nành và có thể dùng trong nửa tháng: đem mời
các bạn hữu, một số ng-ời ăn khen ngon quá Từ khi
có natto, chúng tôi gần nh- không dùng món đậu
phụ mua ngoài thị tr-ờng vì l-ợng đạm dễ tiêu của
natto, miso, tamari làm cho chúng tôi thấy rất đầy
đủ -ớc gì các chùa chiền và thiền viện, các bà nội
trợ trong các gia đình đều có ng-ời biết làm các loại
t-ơng để bảo đảm sức khỏe, ng-ời tu thiền rất cần có
sức khỏe tráng kiện để thăng tiến để tiến vào các tầng
thiền và suy t- nội quán, phần in nghiêng là do chị
Ngọc Trâm đ-a vào cho sáng tỏ.)
* Các món có t-ơng sổi: Trộn t-ơng sổi với t-ơng
(tamari) và hành lát hoặc củ cải (daikon) nạo Dùng với
cơm lứt
Thêm t-ơng sổi vào xúp (miso)
Nghiền nát t-ơng sổi trong cối đất và dùng nh- một
loại n-ớc chấm
* Đặc tính của t-ơng sổi: T-ơng sổi đ-ợc dùng nhiều
trong các khu vực khí hậu lạnh, nó là một nguồn protêin
tuyệt hảo và có tác dụng làm nóng Trong mùa đông nó
sẽ giữ cho chúng ta đ-ợc khoẻ, mà không cần phải dùng
thịt trở lại
Giá trị y học của t-ơng sổi Natto:
- Giúp tiêu hoá và nhu động ruột
- Cải thiện chức năng của thận
- Giúp sự tiết dịch ở những tuyến phần ngoài cơ quan sinh dục (sự khô ráo của âm đạo trong thời gian giao hợp )
14 Hạt mè: Nhai nhỏ từ 5 - 10gr hạt mè sống, sẽ tác dụng tốt cho:
* Trong tr-ờng hợp rối loạn dạ dày và ruột
* Làm cho có hoặc tăng sữa mẹ
* Kinh kỳ không điều hoà
* Làm cho tóc đen
* Rối loạn thị lực
15 Hạt mơ (nhân hạt mơ): Nhai sống 3-6gr hoặc hạt rang tr-ờng hợp bị ho, cảm lạnh hoặc viêm khí quản Nó cũng rất tốt để trị khàn giọng
16 Đậu phộng (Peanuts): Không nên ăn đậu phộng = lạc, ngày này qua ngày khác, nó có thể làm tăng áp huyết, chảy máu cam hoặc các triệu chứng âm khác Khi ăn đậu phộng, nên rang và thêm chút muối Tuy nhiên trong tr-ờng hợp bệnh tiểu đ-ờng nó rất hữu dụng, ng-ời bệnh có thể ăn đậu phọng th-ờng xuyên cũng nh- các loại hạt rang có muối khác Nó cũng giúp ích khi bị suy nh-ợc
Trang 3617 ý dĩ (Pearl Barley) (Hato Mugi): Bo bo
Trung Quốc không phải là lúa mạch, là hạt hình tròn
của một loài cây cỏ dại Bạn có thể tìm trong các chợ
của ng-ời Trung Hoa hay trong các cửa hàng bán thực
phẩm ngũ cốc ở Đông ph-ơng
- ý dĩ rất tốt để làm thuốc: nó cân bằng hoặc loại ra
những thực phẩm động vật protein và mỡ Có rất nhiều
ứng dụng lý thú của ý dĩ
- Viêm ruột thừa do dùng quá nhiều thịt và trứng
Bệnh nhân đ-ợc khuyên nên dùng ý dĩ nấu cháo nhừ
- Ung th- d-ơng tính do ăn quá nhiều thịt, phoma,
trứng, cá béo -ớp muối hoặc hải sản cũng đ-ợc
khuyên dùng cháo ý dĩ nấu nhừ
- Khối u d-ơng tính nh- mụt cóc, nốt ruồi do dùng
quá nhiều protein động vật và mỡ, đ-ợc đề nghị ăn ý dĩ
mỗi ngày và nấu uống nh- trà
* Rong biển: Rong biển có thể ăn đ-ợc và rất giàu chất
khoáng (calcium, photpho, sắt, muối) Vitamin A, B1,
B12, C không có protêin và làm tiêu hoá dễ dàng các
chất cacbohydrat
Rong biển thanh lọc cơ thể chúng ta bằng cách loại
trừ các tác dụng axit của thức ăn hiện đại, và nó giúp
thiết lập chất kiềm của máu Hơn nữa nó có thể dùng để
ngừa và cải thiện nhiều loại bệnh tật đời nay: áp huyệt
cao, xơ cứng động mạch, dị ứng, viêm khớp, phong
thấp, rối loạn, thần kinh Rong biển còn giúp làm tan
chất mỡ và chất nhầy lắng đọng do dùng quá nhiều thịt, sản phẩm của sữa và đ-ờng
Nhiều loại rong biển đ-ợc dùng trong việc ăn kiêng d-ỡng sinh Để giới thiệu, chúng tôi liệt kê chúng ra đây, theo tên thực vật của chúng
- Phổ tai (kombu): Laminaria Japonica
- Rong Wakame: Undaria pinnatifada
- Tóc tiên (hiziki): Hizikia fusiformis
- Arme: Eisenia arborea
- Rong nori (mứt biển): Porphyra tenera
- Rong Furori: Gloiopeltis Furcata
- Tảo Irish: Chondrus crispvs
- Rong Dulse: Palmaria palmata
- Xuxoa (kanten): Chế từ rong biển
- Tengusa "cỏ thiên" hoặc gechiduim amansii
Mekabu: Me là "chồi" Kabu là "gốc cây" nó không phải
là một loại rong biển riêng biệt mà chỉ là một bộ phận của rong, th-ờng dùng mekabu của rong Kombu và wakame
18 Phổ tai (Kombu): Theo truyền thống ng-ời ta dùng phổ tai để làm đen tóc Nó cũng làm tăng tuổi thọ, thông minh và trong sáng nếp nghĩ Phổ tai nấu với xốt tamari đ-ợc biết đến do làm tăng hoạt động tình dục và làm bồi bổ sức
Trang 3719 Than nung phổ tai: Than phổ tai rất dễ làm bởi
nung nó trong lò nung cho đến khi đen Trộn 1/2 muỗng
càfê than nung phổ tai trong 1 tách nhỏ sắn dây
Than nung phổ tai rất tốt để trị bệnh tiêu chảy trầm
trọng của trẻ sơ sinh và trẻ em
20 Rong (Wakame): Nh- rong phổ tai, rong
Wakame cũng tốt cho tóc làm đen tóc Nó cũng làm
giảm áp huyết cao và những rối loạn tim
21 Tóc tiên (Hijiki): Rong tóc tiên chứa nhiều
calcium hơn tất cả 1400mg trên 100gr trọng l-ợng
khô, nhiều hơn cả sữa (khoảng 120mg calcium trên
100gr) Nó cũng rất giàu chất sắt, 29mg trên 100gr
trọng l-ợng khô, trong khi rau dền (Spinach) chỉ chứa
3mgr chất sắt trên 100gr)
22 Xu xoa (Kanten): Xu xoa = aga không chứa
các yếu tố dinh d-ỡng, nh-ng rất tốt cho hoạt động của
ruột khi táo bón
23 Rong (Funori): Rất tốt để loại trừ các chất
độc của nấm và măng tre
24 Rễ ng-u bàng (Burdock root): Nếu rễ ng-u bàng (Arctium lappa) dùng rất tốt để tăng l-ợng n-ớc tiểu, đặc biệt khi tiểu khó bởi quá âm Nó cũng giúp tăng sức sống cho thể chất
Trang 3825 Cà rốt: Cà rốt nấu rất tốt để cải thiện bệnh
thiếu máu Nó cũng giúp chữa trị thận suy làm chân
s-ng
26 Củ cải trắng, củ cải tròn, củ cải vàng:
(Daikon, radish and turnip root) là rễ mài củ cải t-ơi (củ
tròn, củ dài hoặc củ cải vàng) rất tốt cho tiêu hoá, đặc biệt khi ăn thức ăn có dầu (nh- tempura, mochi chiên dầu, cá chiên ) Cho vài giọt xốt t-ơng (tamari) vào 1 muỗng càfê củ cải mài, giúp giải độc protein động vật và
mỡ
27 Món củ cải - phổ tai: Ngâm 10cm phổ tai trong 10 phút Xắt cọng khoảng 0.6cm theo chiều dọc
và đặt vào đáy nồi có nắp kín Rửa củ cải, xắt khúc to,
để lên trên phổ tai Thêm n-ớc (đã ngâm phổ tai) cho ngập, đậy nắp nồi lại, đem nấu với lửa nhỏ và để sôi từ
30 - 40 phút cho phổ tai mềm ra Xem chừng đừng cho n-ớc bốc hơi hết Thêm chút xốt t-ơng (tamari) và hầm
2 - 3 phút nữa cho đến khi cạn n-ớc Dọn ăn
Món này có thể dùng mỗi ngày để phá vỡ và loại trừ chất mỡ đọng trong cơ thể do ăn bơ, phô ma, và thực phẩm động vật cũng nh- do ăn quá nhiều dầu Nếu không có củ cải t-ơi, dùng cải lát khô cũng đ-ợc
Trang 3928 Món củ cải khô - phổ tai: Ngâm 1/2 tách
củ cải daikon chừng 10 phút cho mềm Bỏ n-ớc ngâm
Chế biến nh- số 26 mà dùng củ cải khô thay vì t-ơi
29 Bồ công anh (Dandelion): Bồ công anh rất
tốt để tạo sức sống Nó cũng tốt để tăng c-ờng chức
năng bao tử và ruột non Ngoại trừ hoa, các phần khác
đều dùng đ-ợc, gồm lá, cọng và rễ, nấu dùng nh- món
rau, hoặc rang và uống nh- trà
30 Khoai Mài (Jinenjo): "Hoài sơn" còn gọi là
"khoai núi" tên khoa học Dioscorea esculenta Nhiều loại
đ-ợc trồng với tên Naga Imo "khoai dài", Dioscorea
batatas, ngày nay hoài sơn khô mầu trắng lát ở phố bán
thuốc bắc là không tin đ-ợc, họ th-ờng dùng một loại “củ
cọc rào” thay thế và quá trình làm họ ngâm tẩm và hun
diêm sinh trông rất dễ sợ, tôi chứng kiến dân Bãi giữa
sông Hồng trồng và xuất cho các hàng thuốc bắc (NT)
Khoai mài tạo sức sống (về mặt sinh lý và thể chất), rất
tốt cho sự tiêu hoá Do vậy nó rất tốt trong tr-ờng hợp
thiếu máu và mệt mỏi tổng quát Th-ờng dùng bằng
cách nạo sống lấy cơm khoai, thêm chút xốt tamari và
khuấy đều Ăn 1 tách nhỏ Thông th-ờng khoai mài t-ơi
nạo đ-ợc dọn để lên trên gạo lứt nóng hoặc bỏ vào xúp Năm ngoái tôi đ-ợc cháu Hải mang từ Quảng Bình ra cho ít khoai mài núi, ăn thấy khác hẳn, và để quên 1 mẩu hơn nửa năm mà nó vẫn sống, sức sống của củ này quả là kỳ diệu; chúng tôi cho trồng thử ở bãi sông Hồng
mà chỉ mọc đ-ợc có 1 cây…
31 Củ sen: Tên khoa học: Nelumbrium nuciferum Xắt lát củ sen hoặc ngâm củ sen khô đã xắt lát Thêm n-ớc và nấu chừng 20 phút Thêm chút xốt t-ơng (tamari) và nấu 10 phút Nó giúp làm tan chất nhầy, đờm tích chứa trong cơ thể, đặc biệt là hệ thống hô hấp
32 Khoai lang: Mặc dù khoai ngọt không đ-ợc th-ờng xuyên làm món ăn d-ỡng sinh, nh-ng nó có một tính chất đặc biệt: nếu nuốt nhầm đồ vật (nh- nút áo,
đinh, miếng chai, đồng xu ) nấu hay hấp nhiều khoai ngọt và nuốt nó với một l-ợng lớn không nhai Khoai sẽ bao các đồ vật và vận chuyển chúng an toàn suốt qua ruột Chuối cũng có tính năng t-ơng tự nh-ng ăn chuối nhiều có hại cho sức khoẻ hơn là ăn khoai ngọt
Trang 4033 Cải bắp (Cabbage): Nếu bạn dùng cải bắp
với mục đích y học, đừng nấu lâu quá 2-3 phút, nh- vậy
còn chất t-ơi Nấu theo cách này cải bắp làm tăng
c-ờng chức năng sinh lý
34 Rau thơm (Chives): Nấu với t-ơng đặc ngũ
cốc (miso), rau thơm sẽ làm ng-ng tiêu chảy (Xem
ch-ơng 2)
35 D-a chuột (Cucumber): Dù chín hay sống
d-a chuột cùng củ sen làm thông tiểu và tốt trong
tr-ờng hợp bị rối loạn chức năng dạ dày
36 Tỏi (Garlic): Nếu chúng ta ăn tỏi th-ờng
xuyên, nó sẽ làm tăng áp huyết, dễ xúc cảm cáu kỉnh và
cảm thấy bất an Ăn sống tỏi loại trừ đ-ợc giun sán Nó
cũng tăng thêm sinh lý và hữu ích khi gan yếu Tỏi dầm
miso trong nhiều ngày làm ấm cơ thể, nhất là vào mùa
lạnh
37 ích mẫu (Mugwort): Rất tốt để trị sốt rét
Ng-ời ta còn cho ích mẫu vào bánh lát mochi để trị
thiếu máu
* Món ích mẫu - bánh lát tinh bột gạo mochi:
Dùng lá ích mẫu non mềm, rửa sạch lá, nấu từ 2 - 3
phút, lấy xác bỏ n-ớc rồi cho lá này vào lúc đang làm
bánh lát Đem bánh n-ớng đến vàng sẫm hoặc vừa
Theo cổ truyền, rất tốt cho sức khoẻ phụ nữ có mang và
thời kỳ cho con bú
38 Củ hành (Onion): Hành nấu rất tốt cho hệ
thống thần kinh trong tr-ờng hợp căng thẳng, ray rứt
Nó cũng tốt cho ng-ời lao động nặng, nếu ăn hành nấu mỗi ngày, sẽ ít khi mệt mỏi căng thẳng cơ bắp
40 Măng tây (Asparagus): Chúng ta không ăn th-ờng măng tây, nh-ng măng nấu có tính năng lợi tiểu Măng tốt cho thận bị rối loạn do ăn quá nhiều muối và thịt Nó có thể giải độc do thịt động vật
41 Rau dền (Spinach): Thông th-ờng chúng ta không ăn rau dền vì nó quá âm, nó chứa một l-ợng axít oxalic cao, nh-ng nó giúp phân huỷ axit uric trong tr-ờng hợp bị thống phong và phong thấp Trong tr-ờng hợp này dùng ăn th-ờng xuyên từng thời kỳ một l-ợng nhỏ và đem luộc sơ