Tình hình tội phạm hiện nay ngày càng có diễn biến phức tạp và ngày càng có dấu hiệu trẻ hoá. Đặc biệt là ở nhóm các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của con người do đó, em xin chọn đề tài: “Phân tích các dấu hiệu pháp lý của tội giao cấu với người dưới 16 tuổi? Phân biệt tội giao cấu với người dưới 16 tuổi với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi” làm bài tiểu luận của mình.
Trang 1MỤC LỤC
A Mở đầu 1
B Nội dung 2
I Một số vấn đề chung 2
1 Dấu hiệu pháp lý của các tội phạm 2
2 Hình phạt 2
II Dấu hiệu pháp lý của tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 145 BLHS) 3
1 Dấu hiệu pháp lý 3
2 Hình phạt 4
III Phân biệt tội giao cấu với người dưới 16 tuổi với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi 5
C Kết luận 7
Danh mục tài liệu tham khảo 8
Trang 2A Mở đầu
Tình hình tội phạm hiện nay ngày càng có diễn biến phức tạp và ngày càng
có dấu hiệu trẻ hoá Đặc biệt là ở nhóm các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức
khoẻ, nhân phẩm, danh dự của con người do đó, em xin chọn đề tài: “Phân tích
các dấu hiệu pháp lý của tội giao cấu với người dưới 16 tuổi? Phân biệt tội giao cấu với người dưới 16 tuổi với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi” làm bài tiểu
luận của mình Trong quá trình làm bài do hiểu biết còn hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót, em kính mong sự giúp đỡ, chỉ bảo của thầy cô
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 3B Nội dung
I Một số vấn đề chung
Các tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người là những hành
vi nguy hiểm cho xã hội do người có năng lực TNHS thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý xâm phạm quyền được tôn trọng và bảo vệ nhân phẩm, danh dự của con người
1 Dấu hiệu pháp lý của các tội phạm
* Khách thể của tội phạm
Khách thể của các tội phạm xâm phạm danh dự, nhân phẩm của con người là danh dự, nhân phẩm của con người; ngoài ra, một số tội còn xaamm phạm đến sức khoẻ của người khác
* Mặt khách quan của các tội phạm
Hành vi khách quan của các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người là những hành vi gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại cho nhân phẩm, danh dự của con người Hậu quả của các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người không phải là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm
* Mặt chủ quan của các tội phạm
Các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người đều thực hiện với lỗi
cố ý
* Chủ thể của các tội phạm
Đối với các tội quy định tại các Điều: 141, 142, 144, 143, 150, 151 Thì chủ thể tử đủ 14 tuổi trở lên và có năng lực TNHS sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự Đối với các tội quy định tại Điều: 145, 146, 147 thì chủ thể phải là người từ
đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực TNHS
Đối với các tội phạm khác thì chủ thể là người từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực TNHS
2 Hình phạt
Hình phạt chính của các tội xâm phạm tính mạng của con người là bao gồm các hình phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, tù có thời hạn, tù chung thân hoặc tử hình
Trang 4Về hình phạt bổ sung: hình phạt cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định được quy định trong 4 tội: Tội giết người; tội làm chết người trong khi thi hành công vụ; tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính và tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng
Hình phạt quản chế và cấm cư trú được quy định đối với tội giết người
II Dấu hiệu pháp lý của tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 145 BLHS)
Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ quan hệ tình dục khác với người
từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là hành vi của người đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, mặc dù có sự thuận tình của người đó
1 Dấu hiệu pháp lý
* Khách thể của tội phạm
Khách thể của tội phạm là những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ
nhưng bị tội phạm xâm hại đến, đó có thể là: “độc lập, chủ quyền, thống nhất,
toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự”.
Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ quan hệ tình dục khác với người
từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi xâm phạm sự phát triển bình thường về thể chất
và tâm sinh lý của người dưới 16 tuổi, danh dự, nhân phẩm của con người
Đối tượng của tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là: con người, danh dự nhân phẩm của con người
* Mặt khách quan của tội phạm
Hành vi khách quan của tội phạm này là hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác có sự thuận tình của người từ 13 đến dưới 16 tuổi
Trang 5Hành vi quan hệ tình dục khác là những hành vi mà có thể thỏa mãn nhu cầu tình dục của chủ thể thực hiện tội phạm như quan hệ bằng miệng, quan hệ bằng rất nhiều cách khác… Việc thực hiện hành vi giao cấu hoặc hành vi quan hệ tình dục khác có thể xuất phát từ tinh yêu giữa hai bên hoặc cũng có thể do người phạm tội dùng các thủ đoạn khác nhau như: Dụ dỗ, lôi kéo, hứa hẹn,…
Hậu quả và mối quan hệ nhân quả: Hành vi phạm tội trên về nguyên tắc đã xâm phạm tình dục cũng như sự phát triển của người từ 13 đến dưới 16 tuổi Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là tội cấu thành hình thức, tức là chỉ cần người phạm tội thực hiện hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi tình dục khác với nạn nhân là người từ 13 đến dưới 16 tuổi thì đã cấu thành tội phạm này
* Mặt chủ quan của tội phạm
Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý Do người phạm tội dù biết được người
mà mình thực hiện một trong các hành vi nêu ở mặt khách quan của tội phạm là người chưa từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi; nhưng vẫn thực hiện để thỏa mãn nhu cầu của bản thân
Đặc biệt chú ý trong trường hợp này là sự tự nguyện quan hệ hoặc hành vi quan hệ tình dục khác phải đến từ cả hai bên, họ đều biết rằng việc làm đó là trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện Nếu cả 2 bên không tự nguyện mà do 1 bên dùng
vũ lực, uy hiếp tinh thần hoặc thủ đoạn nào đó… để cho người kia phải thực hiện hành vi giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm hoặc cưỡng dâm…
* Mặt chủ thể
Chủ thể của tội này là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi
từ đủ 18 tuổi trở lên Tức là những người dưới 18 tuổi mà thực hiện hành vi giao cấu hoặc hành vi quan hệ tình dục khác đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì sẽ không phạm tội này
2 Hình phạt
Khoản 1 của điều 145 BLHS 2015 quy định về cấu thành cơ bản của tội này như sau: Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan
Trang 6hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ
01 năm đến 05 năm Trường hợp tại điều 142 là hiếp dâm với người từ 13 đến dưới 16 tuổi còn trường hợp tại điều 144 là cưỡng dâm với người từ 13 đến dưới
16 tuổi Như vậy cấu thành của tội này dùng hành vi để xác định một người có phạm tội hay không chứ không xem xét về các yêu tố khác như hậu quả hay mục đích
Khoản 2 điều 145 quy định về cấu thành tăng nặng với các trường hợp tăng nặng trách nhiệm hình sự cụ thể, mà nếu rơi vào các trường hợp này người phạm tội có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Đối với 02 người trở lên;
c) Có tính chất loạn luân;
d) Làm nạn nhân có thai;
đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
e) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh
Khoản 3 điều 145 quy định về khoản tăng nặng hơn với 2 trường hợp được liệt kê, khung hình phạt cho người thực hiện hành vi gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội là tù từ 07 năm đến 15 năm
Khoản 4 quy định rằng người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức
vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm
III Phân biệt tội giao cấu với người dưới 16 tuổi với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi
* Về chủ thể
- Đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi thì chủ thể thực hiện hành vi này phải là người từ đủ 14 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực TNHS
Trang 7- Đối với tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì chủ thể phạm tội này cần phải đủ 18 tuổi trở lên và có đầy đủ năng lực TNHS
* Về ý chí của nạn nhân
- Đối với hiếp dâm người dưới 16 tuổi: nạn nhân không hề có ý muốn giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác đối với người phạm tội, việc giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác này là do bị dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực, hoặc cũng có thể do bị lâm vào tình trạng không thể chống cự hoặc thủ đoạn khác được mà đành phải giao cấu trái ý muốn với người phạm tội
- Đối với tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi: Ở tội này về ý chí của nạn nhân có sự đồng tình của hai người, không bên nào ép buộc bên nào phải giao cấu hay quan hệ tình dục khác đối với bên còn lại
* Hành vi khách quan
- Đối với hiếp dâm người 16 tuổi: Hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác không phải hành vi duy nhất của tội này Ngoài những hành vi đã nêu trên người phạm tội còn có những hành vi như: dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể chống cự của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác để thực hiện hành vi giao cấu và quan hệ tình dục khác
- Đối với tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi: Chỉ bao gồm hành vi giao cấu hoặc quan
hệ tình dục khác đối với nạn nhân do ý chí của hai bên đã đồng tình với việc thực hiện hành vi giao cấu hoặc hành vi quan hệ tình dục khác Sự đồng thuận này có thể là do tình yêu giữa hai người, nhất là ở những vùng có trình độ dân trí thấp và vẫn còn duy trì tục lệ tảo hôn
* Hình phạt
Do có hành vi dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể chống cự của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân nên hình phạt ở tội hiếp dâm người dưới
16 tuổi sẽ nặng hơn tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác
Trang 8đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi Những hành vi ở tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi có thể được xem là nghiêm trọng hơn bởi nó xâm phạm đến
sự tự do tình dục, sự phát triển bình thường của người dưới 16 tuổi, làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm nạn nhân cùng với đó làm ảnh hưởng xấu đến
xã hội nên cần phải được nghiêm trị
C Kết luận
Hiện nay, việc quan hệ tình dục sớm xảy ra rất phổ biến ở giới trẻ, việc trang
bị cho mình những kỹ năng và kiến thức pháp luật là đặc biệt cần thiết Qua bài tiểu luận của mình, bản thân em cũng đã có thêm những kinh nghiệm đối với vấn đề này để tránh vi phạm pháp luật
Trang 9Danh mục tài liệu tham khảo
1 Trường đại học kiểm sát Hà Nội, Giáo trình luật hình sự Việt Nam (phần các tội phạm) tập 1, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, 2016
2 Bộ luật hình sự Việt Nam 2015 (sửa đổi bổ sung 2017), Nxb Tư pháp, 2017