Những nhân tố không thuận lợi từ môi trường sống chính là nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến hành vi phạm tội của con người.

Trong xã hội hiện nay, sự xuất hiện của những vụ án trộm cắp, cướp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay những vụ án giết người xảy ra rất thường xuyên, không còn là những điều xa lạ, hiếm thấy. Sự xuất hiện ngày càng nhiều của những vụ án hình sự gây ra sự hoang mang, bất ổn, mất trật tự an ninh xã hội, tạo cho những con người đang sống trong xã hội cảm thấy sợ hãi, không an tâm với cuộc sống hàng ngày của mình. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng gia tăng số lượng những vụ án hình sự như vậy là ở đâu? Do môi trường sống, do xã hội, hay do chính ý thức người phạm tội? Để trả lời được câu hỏi trên, em xin lựa chọn đề tài “Có quan điểm cho rằng những nhân tố không thuận lợi từ môi trường sống chính là nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến hành vi phạm tội của con người. Dưới góc độ tội phạm học, bằng những kiến thức đã học, anh chị hãy trình bày ý kiến của mình về vấn đề này”.

A MỞ ĐẦU

Trong xã hội hiện nay, sự xuất hiện của những vụ án trộm cắp, cướp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay những vụ án giết người xảy ra rất thường xuyên, không còn là những điều xa lạ, hiếm thấy Sự xuất hiện ngày càng nhiều của những vụ án hình sự gây ra sự hoang mang, bất ổn, mất trật tự an ninh xã hội, tạo cho những con người đang sống trong xã hội cảm thấy sợ hãi, không an tâm với cuộc sống hàng ngày của mình Nguyên nhân dẫn đến tình trạng gia tăng số lượng những vụ án hình sự như vậy là ở đâu? Do môi trường sống, do xã hội, hay do chính ý thức người phạm tội? Để trả lời được câu hỏi trên, em xin lựa

chọn đề tài “Có quan điểm cho rằng những nhân tố không thuận lợi từ môi

trường sống chính là nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến hành vi phạm tội của con người Dưới góc độ tội phạm học, bằng những kiến thức đã học, anh chị hãy trình bày ý kiến của mình về vấn đề này”.

B NỘI DUNG

Con người là một thực thể sống của xã hội, tồn tại từ khi được sinh ra đến khi chết đi Sự hình thành, phát triển về nhân cách của con người cũng gắn liền với quá trình sống, được bắt đầu từ khi người đó sinh ra và trải qua những giai đoạn khác nhau của cuộc sống Trong từng trường hợp cụ thể, từng môi trường sống

cụ thể mà những yếu tố thuận lợi và không thuận lợi ảnh hưởng đến việc phát triển nhân cách của con người Qua sự thể hiện của mỗi người đối với xã hội mà chúng ta có thể đánh giá được quá trình hình thành, phát triển nhân cách trong mối người, có thể biết được nhân cách đó được phát triển theo hướng tích cực hay hướng tiêu cực

Những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của một cá nhân gồm: Một là, do chính bản thân của cá nhân đó quyết định nhân cách của mình; Hai

là, do sự tác động của tiểu môi trường xung quanh như gia đình, nơi ở, nơi làm việc của cá nhân đó; Ba là, do sự tác động của môi trường vĩ mô, rộng lớn hơn

mà người đó tiếp xúc như pháp luật, phương tiện thông tin đại chúng, phim ảnh, tài liệu, sách báo, tuyên truyền hoặc những vấn đề khác trong xã hội…

Để tìm hiểu vì sao bên cạnh những người không phạm tội lại có những người phạm tội thì cần tìm hiểu rõ những nhân tố không thuận lợi từ môi trường sống tác động đến mỗi cá nhân Cụ thể là: Các tiểu môi trường như gia đình, nơi ở, nới làm việc hay môi trường vĩ mô

I Các tiểu môi trường mà cá nhân đang sống và tiếp xúc thường xuyên

1 Môi trường gia đình

Gia đình là tế bào của xã hội, mỗi một gia đình đều có sự ảnh hưởng nhất định đến hướng đi và sự phát triển của xã hội Bên cạnh đó, môi trường gia đình còn là nơi sinh ra và là xuất phát điểm của mỗi cá nhân Cá nhân trong thời kỳ thơ ấu được nuôi dưỡng, dạy dỗ và bao bọc bởi gia đình mình, chính vì vậy sự hình thành và phát triển về nhân cách của mỗi cá nhân cũng được bắt nguồn từ đây Trong môi trường gia đình, đứa trẻ sẽ tự động học hỏi, bắt chước những hành vi mà mình thấy như một bản năng, bao gồm cả hành vi tốt và hành vi xấu Việc tiếp thu những hành vi xấu thường sẽ nhanh hơn những hành vi tốt bởi

những hành vi, thói quen tốt chính là sự nề nếp, kỷ luật những hành động lặp đi lặp lại một cách có nguyên tắc dễ gây nhàm chán nên những hành vi xấu, không theo khuôn khổ, khuôn mẫu nhất định sẽ dễ thu hút hơn Nếu thường xuyên được quan sát những hành vi của những người trong gia đình thì đứa trẻ sẽ bắt chước được nhiều hơn Mặc dù khi lớn dần lên, khao khát khám phá thế giới xung quanh sẽ thôi thúc sự tìm hiểu, học hỏi của cá nhân nhưng mỗi cá nhân đó vẫn mang nhận thức, lối sống thể hiện sự ảnh hưởng từ các thành viên trong gia đình mình Do vậy, nếu một cá nhân sống trong môi trường gia đình thiếu gia giáo, nề nếp, khuôn phép và không được giáo dục cẩn thận thì những hành vi mà

cá nhân đó thể hiện ra sẽ là những biểu hiện tiêu cực, thiếu lành mạnh, trái với pháp luật, gây ảnh hưởng đến chính bản thân cá nhân đó cũng như xã hội Ngược lại, nếu cá nhân sống trong môi trường lành mạnh, an toàn, luôn được chú trọng giáo dục nhân cách, sống tích cực, trung thực, có ý chí vươn lên trong cuộc sống, tích cực học tập, lao động thì những biểu hiện của cá nhân đó chắc chắn sẽ là biểu hiện tích cực, là tấm gương cho những cá nhân khác

Sự hình thành nhân cách tiêu cực, thói quen xấu của cá nhân do chịu sự ảnh hưởng của gia đình có thể kể đến:

Thứ nhất, trong môi trường gia đình, cha và (hoặc) mẹ buông lỏng việc giáo dục con cái, để mặc con cái phát triển một cách tự nhiên hoặc phó thác, mặc nhiên việc giáo dục cho nhà trường và xã hội Khi phát hiện con cái có những hành vi sai trái, không đúng đã không chỉ bảo, uốn nắn kịp thời mà lại thờ ơ, không quan tâm, thậm chí có những gia đình còn dung túng cho những hành vi đó

Thứ hai, cha và (hoặc) mẹ qua nuông chiều con cái hoặc quá hà khắc trong việc giáo dục con cái cũng là nguyên nhân gây ảnh hưởng đến tâm lý, nhân cách của con cái, hình thành lên phẩm chất tâm lý tiêu cực

Thứ ba, cha và (hoặc) mẹ sống không gương mấu, lối sống lệch lạc như có hành vi phạm tội, sa ngã vào những tệ nạn xã hội, ma túy, cờ bạc, nghiện hút, mại dâm hoặc có lối sống quá thực dụng, chỉ biết coi trọng giá trị vật chất, đồng tiền mà quên đi giá trị đạo đức hoặc gia đình luôn xuất hiện những cảnh bạo lực,

gây ảnh hưởng đến tâm lý ngay từ khi còn nhỏ của con cái Những gia đình tiêu cực, tồn tại những hành vi xấu như vậy còn thường xảy ra tình trạng cha, mẹ dụ

dỗ, xúi giục hoặc ép buộc con cái vào con được phạm tội, gây ảnh hưởng đến chính bản thân đứa trẻ cũng như ảnh hưởng đến xã hội

Thứ tư, một số nguyên nhân khác cũng phải kể đến như ngoài cha, mẹ thì gia đình có những người phạm tội, có tính tình ngang ngược, ưa bạo lực, cư xử thiếu văn hóa, con cái thiếu cha, thiếu mẹ hoặc thiếu cả cha và mẹ cũng là nguyên nhân gây ra những ảnh hưởng xấu đến sự hình thành và phát triển nhân cách của một cá nhân ngay từ khi còn sống trong môi trường gia đình

Từ thực tế hiện nay, theo nghiên cứu, thống kê mới nhất của Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an, độ tuổi phạm tội hiện nay có

xu hướng trẻ hóa, tội phạm trong độ tuổi chưa thành niên có chiều hướng ngày càng gia tăng Tình trạng người chưa thành niên gây án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng có xu hướng tăng Tình trạng trẻ em và người chưa thành niên

tụ tập thành băng nhóm hoạt động manh động, sử dụng vũ khí gây ra các vụ án

cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, sử dụng chất kích thích, ma túy tổng hợp… diễn biến phức tạp, 1/3 số lượng tội phạm do người chưa thành niên gây ra trong các vụ phạm tội Hàng năm có khoảng 15.000 người chưa thành niên vi phạm pháp luật bị xử lý, 2.000 người bị đưa vào trường giáo dưỡng và khoảng 1.200 người phải chấp hành án hình sự tại các trại giam

Mới đây, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về phòng chống xâm hại trẻ em, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng đã nói về một thực tiễn rất giản

dị, sâu sắc về môi trường sống của trẻ mà chúng ta dễ bỏ qua Đó là, một đứa trẻ sống trong đùm bọc sẽ biết quan tâm đến mọi người Một đứa trẻ sống bằng lẽ phải sẽ biết được lẽ công bằng Một đứa trẻ thường xuyên được ngợi khen sẽ biết trân trọng người khác Một đứa trẻ thường xuyên được khích lệ sẽ trở nên tự tin Một đứa trẻ sống trong hạnh phúc sẽ tìm được tình yêu và cái đẹp Theo Thủ tướng, trong bối cảnh toàn cầu hóa, giá trị truyền thống bị thay đổi, mai một; cha, mẹ, thành viên gia đình chưa dành nhiều thời gian quan tâm chăm sóc, giáo dục, bảo vệ con em mình Sự thờ ơ, ít quan tâm, giáo dục con cái chính là

nguyên nhân xấu ảnh hưởng đến nhân cách của cá nhân mối đứa trẻ Trích dẫn

số liệu cụ thể trên báo pháp luật Việt Nam, theo nghiên cứu tình hình tội phạm mới nhất thì trong số trẻ chưa thành niên phạm tội thì dưới 14 tuổi chiếm 13%, 14-16 tuổi chiếm 34,7%, 16-18 tuổi chiếm 52% Kết quả nghiên cứu về đặc điểm nhân thân của 2.599 người chưa thành niên vi phạm pháp luật hình sự, có tới 40,7% sống trong những gia đình không hoàn thiện (đa số cha mẹ ly hôn) Những nguyên nhân xuất phát từ gia đình được đưa ra trên đây là những nhân tố không thuận lợi xuất phát từ môi trường gia đình gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự hình thành và phát triển nhân cách, tâm lý của cá nhân, là cơ sở phát sinh cho những hành vi phạm tội sau này của cá nhân đó

2 Môi trường trường học

Khi đã đủ nhận thức để bắt đầu khám phá cuộc sống, thế giới rộng lớn bên ngoài thì môi trường sống tiếp theo mà con người được tiếp xúc chính là trường học Trường học là môi trường rộng lớn hơn gia đình, là một tập thể gồm nhiều người với nhiều nhận thức, suy nghĩ, tính cách khác nhau Chính vì vậy, khi tiếp xúc hàng ngày với môi trường giáo dục này các cá nhân sẽ có những thay đổi, phát triển khác nhau về nhân cách của mình Không thể hoàn toàn khẳng định rằng không có những nhân tố tiêu cực, không thuận lợi trong môi trường trường học Môi trường trường học cũng tồn tại cả những nhân tố thuận lợi và nhân tố không thuận lợi, sự phát triển nhân cách của cá nhân sẽ tùy thuộc vào mức độ nhận thức của cá nhân đó như thế nào, sự quyết định thiếp thu những hành vi tích cực hay tiêu cực sẽ ảnh hưởng đến mỗi cá nhân mà cái gốc của sự tự ý thức

về những nhân tố tích cực hay tiêu cực đó bắt nguồn từ sự giáo dục của gia đình

cá nhân đó Có thể kể đến những nhân tố không lành mạnh, thiếu thuận lợi trong môi trường trường học như:

Thứ nhất, kỷ luật nhà trường lỏng lẻo, không nghiêm, việc xử lý những biểu hiện sai trái của học sinh (sinh viên) trong nhà trường còn chưa triệt để, chưa đủ răn đe dẫn đến sự thiếu tôn trọng kỷ luật nhà trường, gây lan rộng những biểu hiện tiêu cực trong tập thể học sinh (sinh viên) Sự thiếu kiên quyết, lỏng lẻo trong việc quản lý và giáo dục của nhà trường sẽ tạo điều kiện cho những hành

vi, biểu hiện xấu xuất hiện nhiều hơn Điều này làm cho những học sinh trong nhà trường suy giảm, mất niềm tin vào sự công bằng trong môi trường trường học của mình, tạo ra sự chán nản, sa sút, học hành ngày càng kém ở các học sinh

và dễ bị những hành vi xấu lôi kéo

Thứ hai, sự phân bổ trình độ học sinh còn chưa hợp lý Trong thực tế xã hội, học sinh phổ thông chọn trường có những đặc điểm riêng, đa phần những học sinh giỏi và đội ngũ giáo viên giỏi đều tập trung ở trường chuyên, lớp chọn, những học sinh chưa giỏi lại đa phần tập trung ở những nhà trường và lớp học tốp dưới Những học sinh mà chúng ta vẫn quen gọi là “học sinh kém” là một bộ phận yếu thế hơn trong trường học, các em không nhận được sự dẫn dắt và chỉ bảo phù hợp ở trường, từ đó dẫn đến các em có tâm lí tự ti và chán ghét trường học, khi các em có những mâu thuẫn mà không nhận được sự giải quyết công bằng của thầy cô giáo thì dễ dẫn đến những hành vi bạo lực học đường

Thứ ba, trong môi trường trường học, kết bạn là hành động tất yếu mà mỗi cá nhân đều có để hòa nhập vào môi trường sống này nhưng đối tượng được lựa chọn kết bạn, tiếp xúc, giao tiếp hàng ngày lại là nhân tố ảnh hưởng tới nhân cách của cá nhân Kết bạn, giao du với bạn bè xấu (những đối tượng lười học, ham chơi, đua đòi, hay bỏ học, hỗn láo, không có sự tôn trọng với thầy cố, gia đình, sa ngã vào tệ nạn xã hội…) sẽ làm chính bản thân của những cá nhân đó bị ảnh hưởng, dụ dỗ, lôi kéo vào những tệ nạn xã hội dần dần đi vào con đường phạm tội mà điển hình nhất là những hành vi bạo lực học đường Từ những hành

vi, biểu hiện nhỏ nhưng tiêu cực chính là cơ sở để sau này xuất hiện những hành

vi lớn hơn, những tội phạm hình sự như cố ý gây thương tích, giết người… Thứ tư, nhân tố không thuận lợi trong môi trường trường học tiếp theo chính

là mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh trong nhà trường Mỗi hành vi, biểu hiện của giáo viên trong nhà trường cũng đều có sự ảnh hưởng đến những biểu hiện của học sinh, nhất là những biểu hiện xấu Có một số thầy cô không nghiêm khắc hoặc không thể kiểm soát được trật tự của lớp học lại tỏ ra thiếu kiên nhẫn đối với những học sinh không chịu nghe lời, hoặc không kiềm chế được cảm xúc

mà vô tình lại trút giận lên những học sinh khác trong lớp Có những thầy cô

giáo sau khi tiến hành giáo dục mà chưa thấy được hiệu quả, các thầy cô cũng không kiên trì giáo dục, dạy dỗ các em mà hình thành thái độ thờ ơ, bỏ mặc Dưới sự ảnh hưởng của môi trường giáo dục áp đặt về quyền lợi, các thầy cô giáo về lôgic đã tạo môi trường cho các em thực hiện hành vi tiêu cực, thiếu ý thức, thiếu văn hóa, bạo lực, và từ những hành vi tiêu cực nhỏ trong nhà trường các hành vi tiêu cực lớn sẽ xuất hiện ngoài xã hội Bên cạnh đó, trong môi trường trường học, một số ít cán bộ, giáo viên trong nhà trường không gương mẫu, có lối sống thiếu đạo đức, thiếu văn hóa, thiếu đi giá trị cơ bản của một nhà giáo trong cách hành xử với học sinh (sinh viên), thậm chí còn lôi kéo các em vào lối sống không lành mạnh hoặc vào con đường phạm tội như có hành vi lôi kéo, dụ dỗ học sinh nữ quan hệ tình dục, dụ dỗ các em môi giới mại dâm, sử dụng các chất kích thích bị pháp luật cấm…

Có thể thấy, trường học là môi trường sống và giao tiếp thường ngày mà mỗi

cá nhân trong độ tuổi đến trường đều phải tiếp xúc Việc các cá nhân thể hiện những hành vi, biểu hiện của mình ra cuộc sống, thể hiện đối với mọi người xung quanh và đối với gia đình mình chính là sự phản ánh chất lượng của môi trường trường học mà người đó sống Nếu môi trường trường học an toàn, lành mạnh, công bằng thì nhân cách của con người sẽ được phát triển tích cực, làm cho con người có ý chí tích cực vươn lên, hăng say học tập, trở thành người có ích cho gia đình, cho xã hội Ngược lại, nếu môi trường trường học tồn tại nhiều hành vi xấu, tiêu cực, bạo lực, không có sự bảo vệ, công bằng thì con người ta dần dần sẽ bị sa ngã, dụ dỗ, lôi kéo vào những tệ nạn, có những hành vi xấu, hình thành nên nhân cách không tốt và đặc biệt là dễ nảy sinh tâm lý tiêu cực là nguyên nhân xuất hiện những hành vi phạm tội như trộm cắp, cướp giật, giết người… gây nguy hiểm cho xã hội

3 Môi trường cá nhân làm việc hoặc cư trú

Môi trường nơi cá nhân làm việc hoặc cư trú có vai trò rất lớn trong việc hình thành và phát triển nhận thức, năng lực chuyên môn, lối sống cũng như những phẩm chất đạo đức của mỗi người Nếu sống trong một môi trường tập thể hoặc nơi cư trú lành mạnh, an toàn, mọi người biết quan tâm giúp đỡ lẫn nhau, không

có tệ nạn xã hội và tội phạm hoành hành, mọi người biết tập trung làm việc, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật thì có thể nói đây là môi trường thuận lợi có tác động tích cực đến việc hình thành và phát triển nhân cách đúng đắn của con người và hạn chế sự phát triển lệch lạc nhân cách của con người Ngược lại, nếu môi trường làm việc hoặc cư trú của cá nhân có chứa đựng nhiều nhân tố tiêu cực như có nhiều người sống bê tha, không có nề nếp, kỷ luật, khôn phép cho bản thân; tồn tại nhiều những cá nhân suốt ngày đánh bạc, uống rượu bia, gây gổ đánh nhau, thậm chí là sa đà vào ma túy, mại dâm, phạm tội thì đây thực sự là một môi trường xấu tiềm ẩn nguy cơ lôi kéo, tác động đến những người thiếu bản lĩnh, ý chí, không vững vàng, dễ sa ngã trước cái xấu, cái tiêu cực của đời sống xã hội, từ đó có thể ảnh hưởng, dẫn đến việc hình thành và phát triển nhân cách lệch lạc của cá nhân

II Môi trường vĩ mô

Môi trường xã hội vĩ mô là môi trường có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhận thức, lối sống, quan điểm của cá nhân Việc thể hiện những hành vi, biểu hiện của cá nhân đối với gia đình, bạn bè và xã hội chính là kết quả của việc học tập, tiếp thu những thói quen, hành vi tích cực hay tiêu cực

từ môi trường xã hội mà cá nhân đó sống Bất kỳhành vi nào của mỗi cá nhân cũng đều chịu sự ảnh hưởng của môi trường vĩ mô, rộng lớn như pháp luật, phương tiện thông tin đại chúng, phim ảnh, tài liệu, sách báo, tuyên truyền hoặc những vấn đề khác trong xã hội…

Những tác nhân thuộc môi trường bên ngoài rất đa dạng Từ toàn bộ bối cảnh

xã hội với những hiện tượng xã hội khác nhau, đặc biệt những hiện tượng tiêu cực trong xã hội đó đến những hoàn cảnh cụ thể như một khung cảnh thuận lợi, vắng vẻ, một sự va chạm giao thông không mong muốn, một câu nói không muốn nghe từ người khác Trong những tình huống cụ thể, hành vi của cá nhân được thực hiện theo cách nào phụ thuộc rất nhiều vào định hướng giá trị sống của họ Trong những thời kỳ mà xã hội có nhiều thay đổi thì định hướng giá trị sống của con người cũng có những đổi thay Từ chỗ thiên về coi trọng giá trị tinh thần, nay chuyển sang giá trị vật chất; từ chỗ những giá trị xã hội được đề

cao, nay chuyển sang giá trị cá nhân được coi trọng Với một xã hội còn tồn tại nhiều hiện tượng tiêu cực như nạn tham nhũng, tham ô khi mà ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân chưa được đề cao cũng như chưa cảm nhận được những triển vọng tích cực trong các phong trào xã hội đấu tranh với các hiện tượng tiêu cực thì những giá trị vật chất, vì lợi ích cá nhân rất dễ thắng thế những giá trị

vì lợi ích xã hội, lợi ích của những người chung quanh và những giá trị tinh thần như tình người, tình ruột thịt, lòng hiếu thảo

Trong thực tế hiện này, nhiều trường hợp phạm tội chưa hề có tiền án, tiền

sự, được nhìn nhận là sống tốt nhưng đã trở thành hung thủ gây án "nhất thời" phạm tội, hành vi diễn ra trong thời gian ngắn, giữa thủ phạm và nạn nhân nhiều khi không quen biết nhau từ trước Tuy nhiên, tính "nhất thời" đó chỉ là biểu hiện bên ngoài, mà thực chất hành vi phạm tội là hậu quả của những tâm trạng không mong muốn, suy tư không lối thoát được tích tụ trong cả một thời gian dài, nay được bộc lộ ra trong những tình huống có tính chất kích động Bản thân người phạm tội thiếu các kỹ năng tự kiềm chế, giải tỏa các bức xúc tích tụ trong người; trong khi những người chung quanh thiếu kỹ năng biết nhẫn nhịn, dừng đúng lúc, khiến sự cãi vã, tranh luận đã tạo ra tình huống thuận lợi cho những hành vi phạm tội xuất hiện Sự tác động của những nhân tố không thuận thuận lợi từ môi trường xã hội vĩ mô đến sự thay đổi và phát triển nhân cách của con người có thể kể đến:

Thứ nhất, tác động từ sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội, vấn đề thất nghiệp, đói nghèo, bất bình đẳng xã hội… Những vụ án hình sự xuất hiện với những hành vi phạm tội như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trộm cắp, cướp giật, giết

người hay những bài báo với tiêu đề “Ở Vĩnh Long, một phụ nữ lẻn vào phòng

bệnh nhân, bị phát hiện đã vung dao đâm thẳng vào mặt bé trai 11 ngày tuổi”;

“tại Quảng Trị, nam thanh niên vào một nhà giàu lấy cắp 50 triệu đồng, bị bắt quả tang liền sát hại cả 2 người trong nhà”; “ở Quảng Nam, hàng chục trẻ em

bị lừa vào Lâm Đồng để bán cho những nơi cần lao động” đã không còn là

điều xa lạ với xã hội Bất bình đẳng trong xã hội, phân hóa giàu nghèo sẽ tạo ra tâm lý tiêu cực trong những cá nhân chịu ảnh hưởng, tạo cho họ cảm xúc mặc

cảm, tự ti với bản thân, với hoàn cảnh dễ nảy sinh sự nóng giận, bạo lực từ đó xuất hiện những vụ án gây thương tích, giết người Sự đói nghèo, thất nghiệp cũng là vấn đề ảnh hưởng tiêu cực tới việc xảy ra những hành vi phạm tội Do

sự lười lao động, ham chơi, bị dụ dỗ vào những tệ nạn xã hội cùng với thất nghiệp, không có đủ kinh tế thì hành vi phạm tội rất dễ xảy ra như trộm cắp, cướp giật… để lấy tiền tiêu xài cá nhân, phục vụ bản thân người phạm tội

Thứ hai, tác động của chính sách, pháp luật: Nhân tố không thuận lợi từ chính sách, pháp luật được coi là nguyên nhân phát sinh tội phạm có thể là do quy định của chính sách, pháp luật còn lòng lẻo, sơ hở, chưa chặt chẽ hoặc không công bằng, thiếu thỏa đáng… Ví dụ: Quy định về quản lý tài sản công lỏng lẻo có thể làm cho cá nhân có trách nhiệm quản lý nảy sinh lòng tham và có hành vi chiếm đoạt tài sản công Hiện nay, hệ thống văn bản pháp luật của Việt Nam rất lớn, nhưng vẫn đề xảy ra tình trạng quy định thiếu chặt chẽ, lỏng lẻo, sơ

hở là do các quy định bị chồng chéo lên nhau, chưa có sự ra soát, tinh chế lại toàn bộ hệ thống pháp luật để rút gọn số lượng văn bản pháp luật mà điều luật thì vẫn chặt chẽ, áp dụng hiệu quả Nhân tố không thuận lợi từ chính sách, pháp luật là cơ sở để những hành vi phạm tội xuất hiện như tham nhũng, tham ô, chiếm đoạt tài sản công…

Thứ ba, hoạt động của các cơ quan quản lý trong các lĩnh vực còn chưa đồng

bộ, lỏng lẻo, thiếu kiên quyết trong xử lý vi phạm Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong xử lý vi phạm, tội phạm còn chưa thực sự hiệu quả Ví dụ: Việc không kiểm soát chặt chẽ phim ảnh bạo lực, khiêu dâm có thể ảnh hưởng đến việc hình thành và phát triển nhân cách, suy nghĩ của những đối tượng thường xuyên xem những bộ phim như này, dẫn đến tư tưởng, suy nghĩ lệch lạc, hình thành phẩm chất tâm lý tiêu cực, tạo điều kiện cho hành vi phạm tội xuất hiện Công tác kiểm tra, hướng dẫn chuyên ngành của các cơ quan chuyên môn cấp trên có những hạn chế, còn xảy ra tình trạng cơ quan chuyên môn đã kiểm tra trước đó nhưng có nhiều sai sót trong việc áp dụng các quy định về xử lý người

vi phạm pháp luật, không được phát hiện, xử lý và chấn chỉnh kịp thời Mỗi cơ quan quản lý trong một lĩnh vực là một mắt xích trong hệ thống pháp luật, quản