Nối tiếp tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề giải phóng dân tộc ở chương 2, Chương 3 là những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã
Trang 1KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BỘ MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
*********
BÁO CÁO THU HOẠCH VÀ
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
HỌC PHẦN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Họ và tên sinh viên:… …
Mã sinh viên:………
Mã lớp học phần:…………
Mã lớp thi:………
Hà Nội, tháng.…năm
Trang 2Câu 1: Trình bày nhận thức của bản thân về nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh theo chương trình học tập ở trường Đại học Thương mại
Trả lời
Chủ tịch Hồ Chí Minh là anh hùng dân tộc vĩ đại, lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc Việt Nam, nhà văn hoá kiệt xuất, chiến sĩ cộng sản quốc tế lỗi lạc Người không chỉ đấu tranh, mưu cầu cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, mà còn để lại cho các thế hệ mai sau một di sản tinh thần vô cùng quý báu, đó là tư tưởng, đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh
Sau khi học xong học phần “ Tư tưởng Hồ Chí Minh” tại Đại học Thương Mại, bản thân em đã có nhận thức ngày càng sâu sắc hơn về những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, ý thức được trách nhiệm của bản
thân để khiến phong cách Hồ Chí Minh trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của đời
sống xã hội, xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững
và bảo vệ vững chắc Tổ quốc
Học tập và nghiên cứu nội dung Tư tưởng Hồ Chính Minh, bản thân em đã nhận thức và quán triệt được về tư tưởng, đạo đức và phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh bao gồm các nội dung sau:
Mở đầu học phần là chương 1: Cơ sở, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng
Hồ Chí Minh Chương học cung cấp cho sinh viên những kiến thức căn bản về cơ sở, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là cơ sở khách quan với những tác động của lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, những yếu tố của thời đại
và những nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh Bài giảng sẽ đi sâu nghiên cứu những tiền đề tư tưởng, lý luận và góp phần hình thành tư tưởng của Người
để thấy được tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương Đông và phương Tây, giữa truyền thống và hiện đại Nội dung chính thứ hai mà bài giảng sẽ cung cấp đó là những giai đoạn trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh,
đó là những mốc quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Người kể từ khi Hồ Chí Minh sinh ra (1890), lớn lên và đến khi Người qua đời (1969) Kết thúc chương học là những giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh để lại cho thời đại ngày nay
Tiếp đến là chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề giải phóng dân tộc, cung cấp cho sinh viên những kiến thức căn bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc Nội dung thứ nhất là những luận giải của Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc mà thực chất là vấn đề dân tộc thuộc địa và mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp Thứ hai, Hồ Chí Minh đưa ra những quan điểm cụ thể của mình về cuộc đấu tranh của dân tộc Việt Nam chống lại thực dân, phong kiến Kết thúc bài học là những ý nghĩa rút ra về tính sáng tạo, đặc sắc của tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc
và cách mạng giải phóng dân tộc
Trang 3Nối tiếp tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề giải phóng dân tộc ở chương 2,
Chương 3 là những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Nội dung chính của bài học là những tổng kết của Hồ Chí Minh về tính tất yếu của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và những đặc trưng
cơ bản của chế độ xã hội chủ nghĩa và những mục tiêu, động lực của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh còn đưa ra những biện pháp cụ thể mà chúng ta thực hiện của con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Phần cuối của bài học sẽ
trang bị cho người học những kết luận rút ra từ quan điểm của Hồ Chí Minh và ý nghĩa to lớn của nó với thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
Chương 4 cung cấp cho sinh viên những hiểu biết về Đảng Cộng sản Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là quan niệm của Người về vai trò và bản chất của Đảng Cộng sản Việt Nam Từ những luận giải về Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đưa ra những nguyên tắc, nội dung của việc xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong sạch, vững mạnh về tư tưởng lý luận về chính trị, về tổ chức, bộ máy và công tác cán bộ và xây dựng Đảng về đạo đức Bên cạnh đó, bài giảng còn đưa ra những kết luận từ tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản đó là những sáng tạo và ý nghĩa của nó trong việc xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam với tư cách là một Đảng cầm quyền
Tiếp đến chương 5 là những luận điểm cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế Người đã đưa ra quan điểm của mình về vai trò của việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp cách mạng, về nội dung của đại đoàn kết dân tộc và hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc Bài giảng còn cung cấp cho người học những quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò, nội dung, hình thức và những nguyên tắc của đoàn kết quốc tế từ đó là những kết luận được rút ra về tính sáng tạo, đúng đắn và ý nghĩa của vấn đề này trong sự nghiệp của cách mạng Việt Nam
Chương 6 là những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân Phần thứ nhất là quan điểm của Hồ Chí
Minh về dân chủ Ở đây, Người đưa ra quan niệm của mình về dân chủ, các biểu hiện của dân chủ trong các lĩnh vực của đời sống xã hội và việc thực hành dân chủ trong đời sống
xã hội Nội dung thứ hai bài học trang bị cho sinh viên đó là những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân Đó là quan điểm của
Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân, về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước, về xây dựng nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động có hiệu quả Phần kết của bài giảng là những kết luận được rút ra từ những quan điểm của Hồ Chí Minh về dân chủ và nhà nước với những giá trị lý luận và thực tiễn to lớn, sâu sắc, định hướng cho việc xây dựng, hoàn thiện nền dân chủ, Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam
Cuối cùng, chương 7cung cấp cho sinh viên tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, đạo đức và xây dựng con người mới Hồ Chí Minh đã đưa ra những quan niệm chung về văn hóa, về vai trò, về một số lĩnh vực của văn hóa Mặt khác, Người còn trình bày tư
tưởng của mình về vai trò của đạo đức cách mạng, về những phẩm chất đạo đức cần có của con người mới và đưa ra những nguyên tắc cơ bản để xây dựng đạo đức mới Thêm vào
đó, bài giảng còn cung cấp những nội dung của tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh mà nội
Trang 4dung cốt lõi là vấn đề con người Phần kết là những cống hiến của Hồ Chí Minh về đạo đức, nhân văn và văn hóa vào sự phát triển chung của văn hóa nhân loại
Thông qua những nội dung trên, em nhận thức được trách nhiệm học tập và làm theo Người là rất quan trọng và cần thiết, chẳng những đáp ứng yêu cầu cấp bách trước mắt mà còn có ý nghĩa cơ bản, lâu dài đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân
ta Là những sinh viên- chủ nhân tương lai của đất nước, chúng ta cần học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác Đó không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội Sống giản dị như Bác còn là để trả ơn cuộc đời, trả ơn những máu
và nước mắt của các thế hệ cha anh đã ngã xuống cho tự do, độc lập hôm nay
Câu 2 : Hồ Chí Minh quan niệm như thế nào về việc xây dựng một nhà nước thể hiện quyền là chủ và làm chủ của nhân dân Là công dân của một nước Việt Nam - dân chủ, anh/chị đã thực thi quyền và nghĩa vụ của mình như thế nào?
Trả lời
1, Hồ Chí Minh quan niệm như thế nào về việc xây dựng một nhà nước thể
hiện quyền là chủ và làm chủ của nhân dân?
Dân chủ là khát vọng sâu xa, cũng là thành tựu của cuộc đấu tranh lâu dài của các dân tộc và của loài người Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới, Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, đã để lại cho Đảng, đất nước ta di sản tư tưởng quý báu với nhiều nội dung cốt lõi và sinh động, trong đó có vấn đề dân chủ
a, Dân là chủ trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Dân chủ là khát vọng muôn đời của con người Hồ Chí Minh quan niệm dân chủ
lả “dân là chủ” Khi xác định như thế, có lúc Hồ Chí Minh đem quan niệm “dân là chủ” đổi lập với quan niệm “quan chủ” Đây là quan niệm được Hồ Chí Minh diễn đạt ngắn, gọn, rõ, đi thẳng vào bản chất của khái niệm trong cấu tạo quyền lực của xã hội Mở rộng theo ỷ đỏ Hồ Chí Minh còn cho rằng: “Nước ta là nước dân chủ, nghĩa là nước nhà do
nhân dân làm chủ”, “Chế độ ta là chế độ dân chủ, tức là nhân dân làm chủ”, “nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ”
Nói tóm lại, quan niệm Hồ Chí Minh về dân chủ được biểu đạt qua hai mệnh đề ngắn gọn: “Dần là chủ”, “Dân làm chủ” Khi biểu đạt như thế, chúng ta có thể hiểu rằng, dân là chủ, nghĩa là đề cập vị thế của dân; côn dân làm chủ, nghĩa là để cập năng lực và trách nhiệm của dần Cả hai vế này luôn luôn đi đôi với nhau, và thể hiện vị trí, vai trò, quyền và trách nhiệm của dần
Quan niệm đỏ của Hồ Chí Minh phản ánh đúng nội dung bản chất về dân chủ Quyền hành và lực lượng đều thuộc về nhân dân Xã hội nào đảm bảo cho điều đó được thực thi thì đó là một xã hội thực sự dân chủ
b, Dân làm chủ trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 5Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ nói chung và về quyền làm chủ của nhân dân nói riêng là kết quả của sự nhận thức sâu sắc về vai trò của nhân dân trong lịch sử, là kết quả của sự kết hợp giữa tư tưởng thân dân truyền thống ở phương Đông và quan điểm cách mạng là sự nghiệp của quần chúng trong học thuyết Mác- Lênin Kết hợp giữa truyền
thống và hiện đại, giữa lý luận và thực tiễn – Hồ Chí Minh đã nâng tư tưởng dân chủ lên một tầm cao mới vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nhân văn sâu sắc
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân dân là người giữ vai trò quyết định trên tất cả các lĩnh vực: từ kinh tế, chính trị đến văn hóa, xã hội, từ những chuyện nhỏ có liên quan đến lợi ích của mỗi cá nhân đến những chuyện lớn như lựa chọn thể chế, lựa chọn người đứng đầu Nhà nước Người dân có quyền làm chủ bản thân, nghĩa là có quyền được bảo vệ
về thân thể, được tự do đi lại, tự do hành nghề, tự do ngôn luận, tự do học tập trong
khuôn khổ luật pháp cho phép Người dân có quyền làm chủ tập thể, làm chủ địa phương, làm chủ cơ quan nơi mình sống và làm việc Người dân có quyền làm chủ các đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội thông qua bầu cử và bãi miễn Đúng như Hồ Chí Minh nói:
"Mọi quyền hạn đều của dân" Cán bộ từ Trung ương đến cán bộ ở các cấp các ngành đều
là "đầy tớ" của dân do dân cử ra và do dân bãi miễn
Người giải thích: dân là gốc của nước Dân là người đã không tiếc mẩu xương để xây dựng và bảo vệ đất nước Nước không có dân thì không thành nước Nước do dân xây dựng nên, do dân đem xương máu ra bảo vệ, do vậy dân là chủ của nước
Nhân dân đã cung cấp cho Đảng những người con ưu tú nhất Lực lượng của
Đảng cổ lớn mạnh được hay không là do dân Nhân dân là người xây dựng, đồng thời cũng
là người bảo vệ Đảng, bảo vệ cán bộ của Đảng Dần như nước, cán bộ như cả Cả không thể sinh tồn và phát triển được nếu như không có nước Nhân dân là lực lượng biến chủ trương, đường lối của Đảng thành hiện thực Do vậy, nếu không có dân, sự tồn tại của
Đảng cũng chẳng có ý nghĩa gì Đối với Chính phủ và các tổ chức quần chúng cũng vậy
Tóm lại, nhân dân là lực lượng dựng xây đất nước, là lực lượng hợp thành, nuôi dưỡng, bảo vệ các tổ chức chính trị, do vậy nhân dân có quyền làm chủ đất nước, làm chủ chế độ, làm chủ tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Theo Hồ Chí Minh, người dân chỉ thực sự trở thành người làm chủ khi họ được giáo dục, khi họ nhận thức được rõ ràng đầu
là quyền lợi họ được hưởng, đầu là nghĩa vụ họ phải thực hiện Để thực hiện được điều này, một mặt, bản thân người dân phải có ý chí vươn lên, mặt khác, các tổ chức đoàn thể phải giúp đỡ họ, động viên khuyến khích họ "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu" và nếu nhân dân không được giáo dục để thoát khỏi nạn đốt thì mã mãi họ không thể thực hiện được vai trò làm chủ
Người dân chỉ có thể thực hiện được quyền làm chủ khi có một cơ chế bảo đảm quyền làm chủ của họ Đảng phải lãnh đạo xây dựng được một Nhà nước của dân, do dân,
vì dân, với hệ thống luật pháp, lấy việc bảo vệ quyền lợi của dân làm mục tiêu hàng đầu, Xây dựng được đội ngũ cán bộ, đảng viên xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân
Trang 62, Là công dân của một nước Việt Nam - dân chủ, anh/chị đã thực thi quyền
và nghĩa vụ của mình như thế nào?
Là công dân của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, đồng thời là sinh viên trường đại học Thương mại, bản thân em đã thực thi những quyền và nghĩa vụ sau:
đẳng về cơ hội học tập - Tích cực học tập hoàn thành chương trình phổ
cập giáo dục và vươn lên học tập ở trình độ cao hơn; thường xuyên học tập nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghề nghiệp; tham gia xây dựng môi trường văn hoá học đường; trung thực trong học tập
- Xung kích tham gia các chương trình phát triển giáo dục và đào tạo, xây dựng xã hội học tập
Trong lao động - Lao động để lập thân,
lập nghiệp, làm giàu chính đáng, góp phần xây dựng đất nước
- Chủ động tiếp cận thông tin thị trường lao động;
lựa chọn việc làm và nơi làm việc phù hợp với khả năng của bản thân và nhu cầu của xã hội
- Rèn luyện tác phong công nghiệp, năng lực quản lý, kinh doanh, tuân thủ kỷ luật lao động; phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật; nâng cao trình độ nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học và công nghệ
- Xung kích thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội
Trang 7khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn
Trong bảo vệ tổ quốc - Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa
vụ thiêng liêng và quyền cao quý của thanh niên
- Được huấn luyện chương trình giáo dục quốc phòng; thực hiện nghĩa vụ quân sự, tham gia các lực lượng vũ trang theo quy định của pháp luật
- Tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, giữ gìn bí mật quốc gia, xung kích đấu tranh chống mọi hành vi xâm hại đến an ninh quốc gia và trật tự,
an toàn xã hội
Trong hoạt động khoa
học, công nghệ và bảo vệ
tài nguyên môi trường
- Được nghiên cứu khoa học và công nghệ, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất và đời sống
- Trung thực và có tinh thần hợp tác trong nghiên cứu khoa học và công nghệ
- Tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lý tài nguyên;
đấu tranh chống các hành
vi huỷ hoại tài nguyên, môi trường
Trong hoạt động văn hoá
nghệ thuật, vui chơi giải
trí
- Được tham gia các hoạt động văn hoá, nghệ thuật, vui chơi, giải trí lành mạnh
- Thường xuyên rèn luyện đạo đức, tác phong, hành
vi ứng xử văn hoá; thực hiện nếp sống văn minh
- Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, bảo
vệ di sản văn hoá; tích cực tham gia xây dựng đời sống văn hoá cộng đồng
Trong bảo vệ sức khoẻ,
hoạt động thể dục thể thao
- Được bảo vệ, chăm sóc, hướng dẫn nâng cao sức khoẻ, kỹ năng sống lành mạnh, phòng ngừa bệnh tật
- Được chăm lo phát triển thể chất; tích cực tham gia các hoạt động thể dục, thể thao, rèn luyện thân thể
- Phòng, chống HIV/AIDS; phòng, chống
ma tuý và các tệ nạn xã hội khác
Trang 8Trong hôn nhân & gia
đình Được giáo dục kiến thức về hôn nhân và gia đình,
thực hiện hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng, xây dựng gia đình hạnh phúc
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam; kính trọng ông bà, cha mẹ và người lớn tuổi; chăm sóc, giáo dục con, em trong gia đình
- Gương mẫu thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình, về dân số và kế hoạch hoá gia đình
Trong quản lý nhà nước &
xã hội - Nâng cao ý thức công dân, chấp hành pháp luật,
góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân,
do nhân dân, vì nhân dân
- Được ứng cử, đề cử vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp theo quy định của pháp luật; được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị với cơ quan, tổ chức về những vấn đề mà mình quan tâm;
tham gia góp ý xây dựng các chính sách, pháp luật liên quan đến thanh niên
và các chính sách, pháp luật khác
- Tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước