ẢNH HƯỞNG của bạo lực GIỮA vợ và CHỒNG đền HÀNH VI ỨNG xử của CON cái TRONG các GIA ĐÌNH TRI THỨC

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀNKHOA XÃ HỘI HỌC ẢNH HƯỞNG CỦA BẠO LỰC GIỮA VỢ VÀ CHỒNG ĐỀN HÀNH VI ỨNG XỬ CỦA CON CÁI TRONG CÁC GIA ĐÌNH TRI THỨC Nhóm sinh viên: Mai Ngọc Ánh Nguyễn P

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA XÃ HỘI HỌC

ẢNH HƯỞNG CỦA BẠO LỰC GIỮA VỢ VÀ CHỒNG

ĐỀN HÀNH VI ỨNG XỬ CỦA CON CÁI TRONG CÁC GIA ĐÌNH TRI THỨC

Nhóm sinh viên: Mai Ngọc Ánh

Nguyễn Phương Ngọc

Nguyễn Hùng Linh Nga

Nguyễn Thái Hà

Đỗ Ngân Hạnh

Lớp: XHH 29

Hà Nội- 2011

Mục lục

1 Lý do lựa chọn

đềtài……… …1

2 Tổng quan tài liệu nghiên

cứu……… …4

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên

cứu……….11

4 Đối tượng thu thập thông

tin……… 12

5 Địa điểm, thời gian thu thập thông

tin……… 12

6 Phương pháp nghiên cứu được áp dụng………

….12

7 Khung lý thuyết và hệ thống biến số, chỉ

báo……… 13

8 Danh mục tài liệu tham

khảo……….14

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU

Môn học: Phương pháp nghiên cứu XHH

Giáo viên: Bùi Minh Hương

Tên đề tài: Ảnh hưởng của bạo lực gia đình giữa vợ và chồng đến con cái

và hành vi ứng xử của con cái trong các gia đình trí thức.(Qua khảo sát tại địa bàn quận Thanh Xuân- Hà Nội)

Tên trưởng nhóm: Mai Ngọc Ánh

Tên thành viên nhóm:

Nguyễn Hùng Linh Nga

Nguyễn Phương Ngọc

Nguyễn Thái Hà

Đỗ Ngân Hạnh

1, Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu:

Quan hệ gia đình giữa chồng với vợ, cha mẹ và con cái, anh chị em với nhau

là quan hệ tình cảm thiêng liêng, ấm áp Gia đình là tổ ấm, là nơi thoả mãn những nhu cầu tình cảm và vật chất của các thành viên, bảo vệ họ trước những căng thẳng của cuộc sống Gia đình trở thành “thiên đường trong thế giới không tim” (chữ dùng theo nhan đề một cuốn sách của tác giả Mĩ Ch.Lash) Thế nhưng có phải gia đình nào cũng là thiên đường không khi

mà baọ lực gia đình đang là vấn đề mang tính chất toàn cầu, nó xảy ra ở hầu hết các quốc gia trên thế giới Theo số liệu điều tra của Liên đoàn Phụ nữ toàn quốc bạo lực gia đình đang đe doạ cuộc sống của 30% trong tổng số

270 triệu gia đình sống trên lục địa (Theo tạp chí Khoa học về phụ nữ, số 4/2003)

Bạo lực gia đình (BLGĐ) đang trở thành một vấn đề xã hội nhức nhối khiến

dư luận đặc biệt quan tâm, làm xói mòn các giá trị, chuẩn mực, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, phá vỡ sự bền vững của gia đình, đồng thời tác động tiêu cực đến tình hình KT-XH ở địa phương, thậm chí ở một quốc gia

Đặc biệt là xã hội Việt Nam - vẫn đang tiếp tục đi lên trong xu thế hội nhập

và phát triển cùng với thế giới, mức sống của người dân ngày càng được cải thiện đồng thời trình độ dân trí cũng ngày một nâng cao Vì thế trong một xã hội phát triển hiện đại và văn minh thì những vấn đề xã hội nổi cộm càng phải được xem xét, quan tâm và tìm ra giải pháp, hướng đi đúng đắn để hạn chế, giải quyết và khắc phục một cách hiệu quả nhất để từ đó đưa cuộc sống người dân đi vào sự bình yên và ổn định hơn

Bạo lực giữa vợ và chồng đang là vấn đề cấp thiết Hiện nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng, không ít các trường hợp bệnh nhân nhập viện vì chấn thương do các tác nhân bạo lực gia đình gây ra, có những trường hợp rất man rợ và đáng thương tâm Nhiều vụ ly hôn ra toà là nguyên nhân của nạn bạo hành gia đình Phụ nữ là những đối tượng nhạy cảm, vì vậy, các triệu chứng trầm cảm, stress mạnh, nguy hại hơn là sự suy giảm thần kinh đã trở thành bệnh là những di hậu của nạn bạo hành gia đình Không chỉ thế, người phụ nữ còn là đối tượng hứng chịu những tổn hại về sinh lý dưới tác động của hành vi bạo lực về tình dục Trong khi đó, tổn thất cho việc giải quyết vấn đề bạo lực gia đình là không nhỏ, bao gồm nhiều khoản chi phí cho các dịch vụ hỗ trợ luật pháp, công an, tòa án, xã hội; cho công tác tuyên truyền, y tế, giáo dục Đồng thời, phụ nữ - nạn nhân bạo lực

gia đình sẽ giảm năng suất lao động, giảm khả năng tạo thu nhập và việc làm

Trong những năm qua, cùng với các chủ trương phát triển kinh tế, chính trị,

an sinh xã hội cũng được chú trọng Vấn đề phụ nữ, giới và bình đẳng giới ngày càng được quan tâm Đối tượng là phụ nữ ngày càng được tín nhiệm,

đề cử vào các vị trí quan trọng trong xã hội Tuy nhiên, trong quan hệ gia đình, nhiều trường hợp phụ nữ vẫn là những nạn nhân chính của nạn bạo lực gia đình

Hoàn cảnh xảy ra bạo hành, đặc biệt là bạo hành thân thể, có thể là chồng bạo hành vợ hoặc ngược lại, thường là khi người chồng say rượu, nhưng rượu không phải là nguyên nhân căn bản, nó chỉ là cái cớ cho những vướng mắc vốn tồn tại từ trước Bạo hành được nhận thấy có tỷ lệ cao ở các gia đình có hoàn cảnh đặc biệt, chẳng hạn như kinh tế khó khăn, trình độ văn hóa thấp, người chồng không có việc làm… Tuy nhiên điều này không có nghĩa là giàu có hay được học hành đầy đủ bảo đảm chắc chắn gia đình hòa thuận Ở những gia đình như vậy, bạo hành xảy ra với hình thức mà người ngoài khó nhận biết hơn Bạo hành giữa cha mẹ và con cái cũng không hiếm

và thường được biện hộ với mục đích giáo dục theo kiểu "thương cho roi cho vọt" Đó có thể là hành vi đánh thậm tệ, bỏ mặc không cho ăn uống hoặc không thèm quan tâm đến con dưới mọi hình thức Hậu quả của bạo lực gia đình gây thương tích thân thể chiếm 12,8%; tổn thương về tinh thần 28,3%;

Vợ chồng ly thân 5,1%; ly hôn 14,8%; con cái không được chăm lo 13,3%;

tử vong 2,8%; tự tử 1,2%; (số này ở miền núi và dân tộc chiếm cao hơn), 2,7% bạo lực về kinh tế (hành vi phá hoại làm hư hỏng về tài sản)

Hậu quả thường là rất nghiêm trọng, một bộ phận trẻ có thể bỏ nhà, bỏ học hay nghiện ma túy Gái mại dâm (ở trẻ nữ) thường có liên quan trực tiếp đến tuổi thơ bất hạnh

Nghiêm trọng hơn bạo lực gia đình đã xâm phạm đến quyền con người, danh

dự nhân phẩm tính mạng của mỗi cá nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em Thậm chí nó còn làm xói mòn về đạo đức, mất tính dân chủ xã hội và ảnh hưởng xấu đến thế hệ tương lai

Bạo lực gia đình không chỉ gây tổn hại đến tâm lí và sức khỏe của người bị bạo hành mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lí và sức khỏe của những đứa trẻ phải chứng kiến bạo lực gia đình Đây cũng là nguy cơ gây tan vỡ và suy giảm sự bền vững của gia đình

Tỷ lệ bạo lực gia đình ở Việt Nam luôn ở mức cao và những ảnh hưởng của

nó đến những nạn nhân, những người trong cuộc và ngay cả xã hội luôn là

đa chiều, rất khó kiểm soát Trong đề tài nghiên cứu này, đối tượng nghiên cứu là ảnh hưởng của bạo lực gia đình giữa vợ và chồng đối với con cái, khách thể nghiên cứu là vợ chồng trong các gia đình hạt nhân thuộc tầng lớp trí thức và con cái của họ

Bạo lực gia đình trong các gia đình trí thức là 1 nguyên nhân gây ra những bất ổn trong xã hội Nhất là nó có ảnh hưởng đến con cái và hành vi ứng xử của con cái Vì thế đề tài đã trở thành vấn đề cấp thiết của xã hội, được nhiều người quan tâm

2, Tổng quan tài liệu nghiên cứu:

Cũng như nhiều nước trên thế giới, bạo hành gia đình ở nước ta tồn tại từ rất lâu, nhưng trong nhận thức của nhiều người, bạo hành vẫn được coi

là "chuyện riêng tư" của mỗi gia đình và có xu hướng giải quyết theo suy nghĩ không “vạch áo cho người xem lưng” Vì vậy, bạo lực gia đình ngày càng phát triển với cấp độ nghiêm trọng hơn

Theo số liệu điều tra của Liên đoàn Phụ nữ toàn quốc bạo lực gia đình

đang đe doạ cuộc sống của 30% trong tổng số 270 triệu gia đình sống trên lục

địa (Theo tạp chí Khoa học về phụ nữ, số 4/2003).

- Theo thống kê mới nhất của Tòa án Nhân dân Tối cao, trong 5 năm qua, các tòa án địa phương đã thụ lý và giải quyết sơ thẩm 352.047 vụ việc

về ly hôn và gia đình Trong số này có 186.954 vụ có hành vi đánh đập, ngược đãi, chiếm 53,1% các nguyên nhân dẫn đến ly hôn

- Nghiên cứu Quốc gia về Bạo lực Gia đình đối với phụ nữ ở Việt Nam được Chính phủ Việt Nam và Liên Hợp Quốc công bố ngày 25/11/2011 cho hay

cứ ba phụ nữ có gia đình hoặc đã từng có gia đình thì có một người cho biết

họ đã từng bị chồng mình bạo hành thể xác hoặc tình dục Số phụ nữ có hoặc từng có gia đình hiện đang phải chịu một trong hai hình thức bạo hành này chiếm 9% Nếu xem xét đến cả ba hình thức bạo hành chính trong đời sống vợ chồng – thể xác, tình dục và tinh thần, thì có hơn một nửa (58%) phụ nữ Việt Nam cho biết đã từng là nạn nhân của ít nhất một hình thức bạo lực gia đình kể trên

“Mặc dù bạo lực gia đình là một hiện tượng rất phổ biến nhưng vấn đề này vẫn bị giấu diếm nhiều,” Bà Henrica A.F.M Jansen, Trưởng nhóm nghiên cứu phát biểu “Bên cạnh sự kỳ thị và sự xấu hổ khiến cho phụ nữ phải giữ

im lặng, nhiều phụ nữ còn nghĩ rằng bạo lực trong quan hệ vợ chồng là một điều ‘bình thường’ và người phụ nữ cần bao dung, nhẫn nhịn chịu đựng để gìn giữ sự êm ấm cho gia đình.” Thực tế là cứ hai phụ nữ tham gia nghiên cứu thì có một người cho biết trước khi tham gia trả lời phỏng vấn phục vụ nghiên cứu này, họ chưa từng nói cho ai biết về việc bị chồng mình bạo hành

- Nghiên cứu: “Bạo lực gia đình- căn bệnh cần đc chữa trị”, 2007, Th.s Trần Minh Chiến trong cuốn dân số và phát triển Nghiên cứu nói đến tính chất nghiêm trọng của BLGĐ đối với xã hội, biểu hiện, nguyên nhân, và vấn đề tồn tại của BLGĐ Tuy nhiên nghiên cứu chưa đưa ra đc hướng giải quyết

cụ thể và chưa nói nhiều đến nạn nhân của BLGĐ

- Báo cáo mới nhất của cuộc điều tra về gia đình Việt Nam do Bộ Văn Hoá Thể thao và Du lịch kết hợp với UNICEF cho biết: Tỷ lệ có hành vi bạo lực gia đình ở 4 thành phố lớn (Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh) cao gần gấp rưỡi so với các vùng nông thôn

“Báo cáo này nêu bật tính cấp thiết của việc phá bỏ sự im lặng,” Ông Jean Marc Olive, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam nhấn mạnh “Tất cả chúng ta đều mong đợi những phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình và những phụ nữ đã tham gia cuộc điều tra này sẽ đứng dậy nói lên tiếng nói của mình và chấm dứt bạo lực gia đình”

Rõ ràng là bạo lực gia đình đã gây nên những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của người phụ nữ Ở Việt Nam, cứ bốn phụ

nữ từng bị chồng bạo hành thể chất hoặc tình dục thì có một người cho biết

họ phải chịu đựng những vết thương trên cơ thể và hơn một nửa trong số này cho biết họ đã bị thương tích nhiều lần So với những phụ nữ chưa từng bị bạo hành thì những người đã từng bị chồng bạo hành có nhiều khả năng bị bệnh tật và sức khỏe kém hơn gần hai lần và khả năng nghĩ đến việc tự tử nhiều hơn gấp ba lần

Mặc dù bạo lực gia đình xảy ra phổ biến đối với phụ nữ nhưng trẻ em cũng

là nạn nhân của bạo lực gia đình Cứ bốn phụ nữ có con dưới 15 tuổi thì có một người cho biết con của họ đã từng bị chồng họ bạo hành thể xác

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng bạo lực gia đình là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với cuộc sống của trẻ em Ví dụ, báo cáo nghiên cứu cho biết trẻ

em sống trong những gia đình mà mẹ bị cha bạo hành sẽ có nhiều khả năng

có các vấn đề về hành vi hơn so với những trẻ em khác

“Những người chồng bạo hành có nhiều khả năng đã từng chứng kiến mẹ mình bị cha đánh đập, hoặc chính họ đã từng bị đánh đập khi còn nhỏ Những điều đã trải qua thời thơ ấu chính là một yếu tố nguy cơ quan trọng liên quan đến việc bản thân họ sau này trở thành người gây ra bạo lực gia đình”, bà Jansen cho biết thêm Điều này củng cố cho quan điểm rằng bạo lực là một hành vi do con người học từ người khác

Hiện nay, nạn nhân của tình trạng bạo hành gia đình có tới 90% là nữ giới Phần còn lại hầu hết là trẻ em Tình trạng bạo hành đối với người già, vợ đối với chồng cũng có nhưng chiếm tỷ lệ nhỏ Một con số được công bố là có tới 30% phụ nữ bị đánh đập, lạm dụng cưỡng bức theo nhiều hình thức Trong

số đó, 15% số người vợ bị đánh, gần 80% bị mắng chửi, hơn 70% bị bỏ mặc, gần 10% bị chống cấm đoán tham gia hoạt động xã hội và gần 20% bị chồng cưỡng bức quan hệ tình dục

Theo số liệu khảo sát của các cơ quan chức năng cho thấy có 25% gia đình

có hành vi bạo lực tinh thần; có khoảng 15% vợ bị chồng đánh, gần 80% bị chồng chửi, 70% bị chồng bỏ mặc trong cuộc sống gia đình;

30% cặp vợ chồng có hiện tượng ép buộc quan hệ tình dục gọi là "bạo lực tình dục" hoặc việc buộc phải đẻ con trong khi sức khoẻ của người phụ nữ không đảm bảo, hoặc buộc phải phá thai cũng được xem như một hình thức của bạo lực tình dục

Theo khảo sát của Hội Liên Hiệp phụ nữ năm 2008, có 23% số gia đình

được hỏi có hành vi bạo hành về thể chất; 30% bạo lực về tình dục; 25% số gia đình có hành vi bạo lực về tinh thần trong đó phụ nữ là nạn nhân chiếm 97% Bạo lực gia đình tác động và ảnh hưởng nghiêm trọng tới hạnh phúc gia đình Làm cho nhiều gia đình tan nát, ly dị, ly thân…

Theo điều tra của Trung tâm Nghiên cứu Giới và Phát triển, thì bạo lực

gia đình đã làm cho gia đình tan nát chiếm 49,7% Thống kê của TAND tối cao: năm 1998 có 55.419 vụ ly hôn, trong đó 28.686 vụ bạo lực, chiếm 52%, năm 1999 có 52.774 vụ ly hôn, trong đó 29.751 vụ bạo lực, chiếm 56%; năm

2000 có 51.361 vụ ly hôn, trong đó 32.164 vụ bạo lực, chiếm 62%; trung bình trong 5 năm từ 2000 đến 2005 cả nước có 352.000 vụ ly hôn thì có tới 39.730 vụ ly hôn do bạo lực gia đình (chiếm 53,1%)

Có 5 dạng bạo hành gia đình:

Cưỡng bức thân thể: Thượng cẳng chân, hạ cẳng tay nhằm gây thương tích

cho nạn nhân Hạn chế các nhu cầu thiết yếu (ăn, uống, ngủ)

Cưỡng bức tình dục: ép bạn đời làm tình và xem hình ảnh khiêu dâm; ép

“chăn gối” sau khi đánh đập Cưỡng hiếp khi bạn đời ngủ, đau ốm; coi người phối ngẫu như một thứ đồ chơi

Cưỡng bức tâm lý, tình cảm: Bắt bạn đời sống trong bầu không khí sợ hãi,

khủng bố nạn nhân đến hoảng loạn tâm thần, như nhục mạ trước công chúng , dùng lời lẽ chỉ trích quá đáng liên tục truy hỏi, nói nặng lời để hạ nhục nhân phẩm

Cưỡng bức về xã hội: Cắt đứt mối quan hệ giữa vợ (chồng) với người thân

trong gia đình, với bạn bè thân hữu, đe doạ họ Cô lập bạn đời bằng nhốt trong nhà, cắt điện thoại, không cho đi đâu và giao tiếp với bất cứ ai

Cưỡng bức tài chính: Bao vây kinh tế, kiểm soát tiền bạc, bắt bạn đời lệ

ưthuộc vào tiền nong, không cho giữ tiền và đi làm, bắt phải hỏi xin tiền và chứng minh mọi mua sắm chi tiêu lớn, nhỏ

Một nguyên nhân dẫn đến nạn bạo hành gia đình là hiện nay vẫn còn tồn tại

sự bất sình đẳng trong phân công công việc, người phụ nữ phải đảm đương, quán xuyến quá nhiều việc, họ vừa phải tròn vai công việc xã hội trong khi vẫn phải hoàn thành tốt thiên chức của người vợ, người mẹ trong gia đình.

Nhiều người than thở rằng: “Tôi chẳng khác gì đứa ô-sin trong nhà” Gánh nặng đó không phải người đàn ông nào cũng sẵn sàng chia sẻ với vợ Ở khu vực nông thôn, trong những gia đình thuần nông, thời gian lao động thực tế trong năm chỉ vài ba tháng, thời gian dôi dư quá nhiều, muốn làm nghề phụ lại không có

Mặt khác, ở nông thôn, sự cố kết cộng đồng đã trở thành truyền thống, đã nghèo hội hè đình đám lại nhiều, đó là dịp để mọi người gặp mặt, ăn uống và

có cỗ là ắt có rượu, “rượu vào lời ra”, đã có không ít những rắc rối gia đình xảy ra sau những trận cỗ bàn, nạn nhân gánh chịu là những người phụ nữ Bạo hành gia đình hiện nay không đơn thuần là bạo hành về thể xác, người phụ nữ phải chịu những trận đòn roi oan nghiệt của chồng, để lại những vết thương trên da thịt Đó là cách của kẻ “phàm phu tục tử” Đối với những ông chồng “học rộng tài cao” thì lại có cách “dạy vợ” văn minh hơn, kín tiếng nhưng lại vô cùng thâm thuý Đó là bạo hành về tinh thần, chửi bới, lăng mạ,

xỉ nhục, gây ức chế…nó không để lại vết thương trên cơ thể, nhưng lại làm