NHỮNG nội DUNG cơ bản của QUÁ TRÌNH CNH hđh ở VIỆT NAM

Thực hiện quá trình Công Nghiệp Hóa – Hiện Đại Hóa dẫn đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động giữa các ngành, đặc biệt là sự chuyển lao động từ nông nghiệp sang các lĩnh vực

KHOA KINH TẾ

-–&& -ĐỀ TÀI THUYẾT TRÌNH

&&

NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA QUÁ TRÌNH CNH-HĐH Ở VIỆT NAM

NHÓM HỌC VIÊN THỰC HIỆN LỚP KINH TẾ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG K9

CÁC THÀNH VIÊN THAM GIA

STT HỌ LÓT TÊN STT HỌ LÓT TÊN

15 Nguyễn Thị Thanh Hương

LỜI MỞ ĐẦU

của con người Đặc biệt, ứng dụng tri thức KH - CN trong phát triển kinh tế là

Ở các nước phát triển hiện nay, nền kinh tế phát triển có ứng dụng tri thức KH

-CN Đối với Việt Nam đang trong quá trình phát triển nền kinh tế theo định hướng XHCN, mặc dù đã đạt được những thành tựu to lớn trong 15 năm đổi mới vừa qua, song nền kinh tế vẫn còn kém phát triển so với các nước khu vực và thế giới, đồng thời đang gặp phải những thách thức không nhỏ: đó là nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực do xuất phát của Việt Nam quá thấp, lại phải phát triển trong môi trường cạnh tranh quyết liệt Sự khác biêt về trình độ công nghệ của Việt Nam so với các nước phát triển là rất lớn, nhìn chung công nghệ nước ta tục hậu so với trình độ chung của thế giới khoảng 3, 4 thập kỷ

Thực hiện quá trình Công Nghiệp Hóa – Hiện Đại Hóa dẫn đến sự chuyển dịch

cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động giữa các ngành, đặc biệt là sự chuyển lao động

từ nông nghiệp sang các lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ… là điều kiện tiên quyết để đưa đất nước đi lên theo kịp với các quốc gia phát triển khác Mục tiêu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ quá độ của chúng ta là đẩy mạnh nhanh quá trình đổi mới kỹ thuật công nghệ trong sản xuất, mở rộng các khu công nghiệp, khu chế xuất đưa Việt Nam trở thành một nước có trình độ KTCN ở trung bình tiên tiến so với các nước trong khu vực Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng trưởng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng của nông nghiệp trong GDP

Hội nhập nền kinh tế thế giới đang là một xu thế tất yếu của thời đại Vì vậy bên cạnh sử dụng năng lực nội sinh, các nước đang phát triển như Việt Nam, không có con đường nào khác phải biết vận dụng những thành tựu của khoa học công nghệ và phải bắt kịp tri thức mới để phát triển nhanh nền kinh tế Muốn vậy cần phải tiến hành CNH-HĐH

I- KHÁI NIỆM CNH-HĐH:

Cho đến nay, có nhiều cách diễn đạt khác nhau về CNH-HĐH

Năm 1963, tổ chức phát triển công nghiệp của liên hợp quốc (UNID) đã đưa ra định nghĩa sau đây: “CNH là quá trình phát triển kinh tế, trong quá trình này một bộ phận ngày càng tăng các nguồn của cải quốc dân được

luôn thay đổi để sản xuất ra những tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng, có khả năng đảm bảo cho toàn bộ nền kinh tế phát triển với nhịp độ cao, bảo

sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ chỗ theo những qui trình công nghệ phương tiện phương pháp tiên tiến hiện đại, dựa trên sự phát triển của tiến bộ khoa học kỹ thuật tạo ra năng xuất lao động hiệu quả

Ở nước ta, theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng lao động Việt Nam thì “CNH xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ

thực tiễn cách mạng khoa học kỹ thuật, thực sự phân công mới về lao động xã hội và quá trình tích luỹ xã hội chủ nghĩa để không ngừng thực hiện tái sản xuất

Theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII ban chấp hành trung ương khoá VIII thì “CNH,HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng phổ biến sức lao động với công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự phát triển

II- NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA QUÁ TRÌNH CNH-HĐH Ở VIỆT NAM:

1- Thực hiện mạnh cuộc cách mạng khoa học công nghệ để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho CNXH, phát triển mạnh mẽ lưc lượng sản xuất

Nước ta đang định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá tất yếu phải được tiến hành bằng cách mạng khoa học- công nghệ Trong điều kiện thế giới đã trải qua hai cuộc cách mạng khoa học công nghệ:

+ Cuộc cách mạng kỹ thuật lần thứ 1 diễn ra đầu tiên ở Anh vào cuối thế

kỷ thứ XVIII và kết thúc vào cuối thế kỷ XIX với nội dung là cơ khí hoá

+ Cuộc cách mạng kỹ thuật lần 2 còn gọi là cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đaị với 5 nội dung chủ yếu:

- Tự động hoá sản xuất

- Vật liệu mới

- Công nghệ sinh học

- Điện tử sinh học

- Năng lượng mới

Cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại có đặc điểm:

- Khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp

- Thời gian cho phát minh mới thay thế phát minh cũ rút ngắn lại và phạm vi ứng dụng của một thành tựu khoa học vào sản xuất và đời sống ngày càng mở rộng

- Các ngành dịch vụ ngày càng chiếm tỷ lệ lớn trong tổng sản phẩm quốc dân

- Lao động trí tuệ là đặc trưng chứ không phải lao động cơ bắp

- Các ngành có hàm lượng khoa học công nghệ cao, kết quả của cuộc cách mạng khoa học công nghệ đả đưa vai trò của các yếu tố lợi thế so

- Trí tuệ có tính sáng tạo sẽ là nền tảng của sự thịnh vượng và giàu có của xã hội

Với điều kiện cơ cấu kinh tế mở, cuộc cách mạng khoa học - công nghệ ở nước ta có thể và cần phải bao hàm các cuộc cách mạng khoa học - công nghệ

mà thế giới đã và đang trải qua

Từ bối cảnh đó, vị trí của cuộc cách mạng này phải được xác định là

“then chốt” và khoa học - công nghệ phải được xác định là một “ quốc sách”, một “động lực” cần đem toàn lực lượng để nắm lấy và phát triển nó

Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ ở nước ta hiện nay có thể khái quát gồm hai nội dung chủ yếu sau:

- Một là: xây dựng thành công cơ sở vật chất - kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội

để dựa vào đó mà trang bị công nghệ hiện đại cho các ngành kinh tế quốc dân

- Hai là: tổ chức nghiên cứu, thu thập thông tin, phổ biến ứng dụng những

thành tựu mới của khoa học công nghệ hiện đại vào sản xuất, đời sống với những hình thức, bước đi, quy mô thích hợp

Trong quá trình thực hiện cách mạng khoa học - công nghệ, chúng ta cần chú ý :

- Ứng dụng những thành tựu mới, tiên tiến về khoa học và công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và từng bước phát triển nền kinh tế tri thức

- Sử dụng công nghệ mới gắn với yêu cầu tạo nhiều việc làm, tốn ít vốn, quay vòng nhanh, giữ được nghề truyền thống, kết hợp công nghệ cũ, công nghệ truyền thống với công nghệ hiện đại

- Tăng đầu tư ngân sách và huy động các nguồn lực khác cho khoa học và công nghệ; kết hợp phát triển cả bề rộng lẫn chiều sâu, xây dựng mới, cải tạo

cũ, thực hiện tiết kiệm, hiệu quả

- Kết hợp các loại quy mô lớn, vừa và nhỏ cho thích hợp; ưu tiên quy mô vừa và nhỏ, coi trọng hiệu quả sản xuất kinh doanh và hiệu quả kinh tế - xã hội

2- xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý và phân công lại lao động xã hội

a Xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý

+ Cơ cấu kinh tế là tổng thể các bộ phận hợp thành, cùng với vị trí, tỷ trọng và quan hệ tương tác phù hợp giữa các bộ phận trong hệ thống kinh

tế quốc dân

+ Cơ cấu của nền kinh tế bao gồm: cơ cấu ngành, cơ cấu vùng, cơ cấu thành phần kinh tế

Cơ cấu kinh tế được gọi là tối ưu khi nó đáp ứng đựơc các yêu cầu sau:

+ Phản ánh được và đúng các quy luật khách quan, nhất là các quy luật kinh tế

+ Phù hợp với xu hướng tiến bộ của khoa học và công nghệ đã và đang diễn ra như vũ bão trên thế giới

+ Cho phép khai thác tối đa mọi tiềm năng của đất nước, của các ngành, các thành phần, các xí nghiệp về cả chiều rộng lẫn chiều sâu

+ Thực hiện tốt sự phân công và hợp tác quốc tế theo xu hướng sản xuất và đời sống ngày càng được quốc tế hoá

b Tiến hành phân công lại lao động xã hội:

giữa các vùng trong nền kinh tế quốc dân.

+ Trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, sự phân công lại lao động xã hội phải tuân thủ các quá trình có tính quy luật sau:

- Tỷ trọng và số tuyệt đối lao động công nghiệp giảm dần, tỷ trọng và số tuyệt đối lao động công nghiệp ngày một tăng lên

- Tỷ trọng lao động trí tuệ ngày một tăng lên và chiếm ưu thế so với lao động giản đơn trong tổng lao động xã hội

- Tốc độ tăng lao động trong các ngành sản xuất phi vật chất( dịch vụ) tăng nhanh hơn tốc độ tăng lao động trong các ngành sản xuất vật chất

KẾT LUẬN

Mục tiêucủa công nghiệp hóa hiện đai hóa ở nước ta là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh

tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với quá trình phát triển lực lượng sản xuất, đời sống vật chất tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, xã hội công bằng, dân chủ văn minh, xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ Quá trình Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa chính là con đường ngắn nhất và duy nhất để thực hiện mục tiêu đấy Ngày nay khi Khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, nếu chúng ta nắm bắt được cơ hội để đi tắt đón đầu thì quá trình đấy còn có thể rút ngắn hơn nữa Chí vì vậy xây dựng các

tiền đề thực hiện CNH – HĐH là một nhiệm vụ bức thiết đầu tiên cần tiến hành Với sự nỗ lực của toàn Đảng và nhân dân ta, chắc chắn quá trình CNH – HĐH ở nước ta sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn hơn nữa cho quá trình đổi mới đất nước trong thời gian tới