Tác giả: Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung + Đề Tài: HẬU QUẢ VỀ KINH TẾ VÀ SỨC KHỎE CỦA VIỆC SỬ DỤNG THUỐC TRỪ SÂU TRONG SẢN XUẤT LÚA Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG Tác giả: Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung Nhóm 8 Kinh Tế Môi Trường - Cao học Kinh tế phát triển K19 1. Lê Hoàng Nam 2. Nguyễn Minh Tuấn 3. Lê Minh Quyền 1. GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC NGHIÊN CỨU Vấn đề nghiên cứu Giá trị kinh tế và tác hại của việc sử dụng thuốc trừ sâu trong việc canh tác lúa ở khu vực đồng bằng Sông Cửu Long. Mục đích nghiên cứu: + Kiểm tra mức độ ảnh hưởng của thuốc trừ sâu đến sức khỏe của người nông dân tại khu vực đồng bằng Sông Cửu Long. + Kiểm tra liều lượng sử dụng thuốc trừ sâu tối ưu để mang lại mức lợi nhuận tối đa trong việc canh tác lúa. + Xác định tác hại sức khỏe của người nông dân khi sử dụng thuốc trừ sâu trong canh tác lúa Bên cạnh, nghiên cứu còn đặt ra một số giả thuyết: + Những tác hại của thuốc trừ sâu đến sức khỏe xãy ra do hành vi sử dụng thuốc trừ sâu của người nông dân + Chi phí tác hại của thuốc trừ sâu cũng góp phần gia tăng chi phí trong việc canh tác lúa. + Những cách thức phối hợp thay thế để giảm việc sử dụng thuốc trừ sâu sẽ góp phần tích cực trong việc cải thiện sức khỏe cộng đồng. Địa bàn nghiên cứu Nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn các tỉnh đồng bằng Sông Cửu Long Đối tượng nghiên cứu: Tác hại thuốc trừ sâu trong việc canh tác lúa, sức khỏe người nông dân 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU Để đạt mục tiêu nghiên cứu đề ra, nhóm nghiên cứu đề ra một số phương pháp: Hồi qui ước lượng năng suất lúa + Hàm Cobb-Douglas đã được sử dụng để tính nguyên liệu đầu vào ảnh hường đến năng suất lúa ở đồng Sông Cửu Long và để dể dàng trong việc chuyện ước lượng hồi qui tuyến tính hàm Cobb-Douglas đã được chuyển về dạng tuyến tính bằng cách lấy logit hai vế.Ước lượng –dùng hàm logit hồi qui đề đánh giá liều lượng sử dụng bao nhiêu thuốc trừ sâu để mang lại lợi nhuận kinh tế tối đa được thể hiện như sau: LnY = Lnα0 + α1Soil + α2Mefarm + α3Lafarm + α4EDU2 + α5EDU3+ β1LnNPK + β2LnTodose + β3LnHirLab + β4LnFarlab Trong đó 1 Tác giả: Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung LnY = logarit năng suất (tấn / ha) LnNPK = logarit của tổng nitơ, phốt pho và kali phân bón (kg / ha) LnTodose = liều tổng logarit của tất cả các loại thuốc trừ sâu được sử dụng (gai /ha) LnHirlab = logarit của lao động làm thuê (ngày công / ha) LnFarlab = logarit của lao động gia đình (ngày công / ha) Mefarm = 1 nếu trung nông (5-10 mẫu Anh) = 0 và ngược lại Lafarm = 1 nếu trang trại lớn (> 10 mẫu Anh) = 0 và ngược lại Đất = 1 nếu lớp đất là loại 1 = 0 và ngược lại EDU2 = 1 nếu nông dân có được cấp trung học phổ = 0 và ngược lại EDU3 = 1 nếu nông dân có được trường trung học và cấp trên = 0 và ngược lại Mức độ tối ưu để tối đa hóa lợi nhuận thuốc trừ sâu + Để xác định số tiền tối ưu của thuốc trừ sâu được sử dụng, theo giả định của tối đa hóa lợi nhuận hành vi, mối quan hệ sau đây được tính: Các sản phẩm vật chất biên tế (MPP) của thuốc trừ sâu đã được tương đương với tỷ lệ của các thuốc trừ sâu và lúa. giá cả, đó là: MPP = dy / dTodose = Pp / Py. Do đó MPP = β2 (Y / Todose) = Pp / Py. Số tiền tối ưu của thuốc trừ sâu, sau đó, sẽ là: Todose * = (β2. Y. Py) / Pp trong đó: β2 = sản xuất, độ đàn hồi của thuốc trừ sâu MPP = sản phẩm thuốc trừ sâu Pp = giá đơn vị của thuốc trừ sâu (đồng / gram a.i.) Py = giá của lúa (đồng / kg) Hồi quy logit rủi ro đến sức khỏe của người nông dân + Dùng hàm hồi qui chạy ước lượng đánh giá mức độ ảnh hưởng của người nông dân sử dụng thuốc trừ sâu đến sức khỏe của họ như thế nào. Các tổng thể biểu thức toán học có thể được trình bày như: Ln Tỷ lệ (P i/ p i -1) (cụ thể, sức khỏe suy yếu nhiều) =α + β1 (tiếp xúc với thuốc trừ sâu) +β2 (đặc điểm của nông dân) Ta có: Pi= Exp ( α+ βBiXi)/1+ Exp ( α+ βBiXi) Các biến phụ thuộc được xem như là một biến phụ thuộc rời rạc, và các triệu chứng và dữ liệu đã thu thập được để xây dựng các biến này. Hồi quy đánh giá chi phí sức khỏe. + Chi phí y tế của người nông dân tiếp xúc với thuốc trừ sâu từ đã được tính với liều lượng tổng số thuốc trừ sâu, thuốc trừ sâu tiếp xúc (số lần người nông dân được tiếp xúc với thuốc trừ sâu), thuốc trừ sâu loại nguy hiểm. Dựa trên các tài liệu kinh tế môi trường ta có mô hình hồi quy tuyến tính: LnHC = f (LnAGE, HEALTH, SMOKE, UỐNG, LTODOSE, LINDOSE, LHEDOSE, NA, NA1, NA3, TOCA1, TOCA3, IPM, CLNIC) Trong đó: LnHC = chi phí y tế của nông dân 2 Tác giả: Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung LnAGE = tuổi của nông dân HEATH =cân nặng của người nông dân suy ra từ chiều cao SMOKE = giả thuyết cho hút thuốc lá (0 đối với người không hút thuốc, và 1 cho người hút thuốc) UỐNG = giả thuyết cho rượu uống (0 đối với người không uống rượu và 1 cho người uống) IPM = giả thuyết cho IPM (0 cho nông dân không IPM & 1 cho nông dân có IPM) LTODOSE = tổng liều lượng thuốc trừ sâu được sử dụng của tất cả (ai gram / ha) LINSECT = liều thuốc trừ sâu được sử dụng (g ai / ha) LHERB = liều thuốc diệt cỏ được sử dụng (gram a.i. / ha) LFUNG = liều thuốc diệt nấm được sử dụng (gram a.i. / ha) TOCA1 = Tổng liều loại I & II (g ai / ha) TOCA3 = Tổng liều các loại III và IV (g ai / ha) NA = số lượng các ứng dụng của thuốc trừ sâu / vụ NA1 = Số lần liên lạc với TOCA1 / mùa NA3 = Số lần liên lạc với TOCA3 / mùa CLINIC = giả thuyết 1cho những người đã vào bệnh viện và 0 cho những người không có. 3. DỮ LIỆU DÙNG TRONG PHÂN TÍCH NGHIÊN CỨU Dữ liệu được điều tra từ 6 huyện của 4 tỉnh được chọn làm mẩu đại diện gồm: Tiền giang, Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ. Số mẩu khảo sát gồm 180 hộ nông dân. Thời gian tiên hành nghiên cứu vào vụ mùa đông xuân năm 1996-1997. Dữ liệu nghiên cứu được tiến hành thu thập dưới sự giúp đở của cán bộ nông nghiệp địa phương. 4. CHƯƠNG TRÌNH THỰC HIỆN TẠI VIỆT NAM Sử dụng chương trình IPM nhằm quản lý dịch hại tổng hợp trên cây lúa như là một cách tiếp cận để bảo vệ thực vật. Điều này chương trình vẫn tiếp tục và đã giúp tăng năng suất nông nghiệp 5. PHÂN TÍCH, THÔNG KÊ MÔ TẢ TÁC HẠI SỬ DỤNG THUỐC TRỪ SÂU + Các loại thuốc trừ sâu + Liều lượng sử dụng thuốc trừ sâu + Tần suất sử dụng + Hành vi của người nông dân trong việc sử dụng + Ứng dụng của mô hình IPM về sử dụng thuốc trừ sâu trong canh tác lúa 6. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT LÚA Việc sử dụng thuốc trừ sâu sẽ góp phần tăng năng suất lúa, giảm thiểu thiệt hại gây ra bởi sâu bệnh. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức sẽ gây ra hiệu ứng lan tỏa trên cả hiệu quả kinh tế lẫn môi trường sinh thái, đặc biệt là đối với sức khỏe của nông dân. Vì vậy, cần quan tâm đến vấn đề sử dụng thuốc trừ sâu ở mức tối ưu, để tối đa hóa lợi nhuận và giảm chi phí cho môi trường, trong đó chi phí cho sức khỏe của nông dân là quan trọng. - Các yếu tố sản xuất tác động đến năng suất lúa bao gồm: quy mô sản xuất, lao động, chương trình IPM trong nông nghiệp, trình độ học vấn của nông dân & việc sử dụng hóa chất. Trong đó, việc sử dụng hóa chất quá mức đã làm giảm lợi nhuận, ảnh hưởng đến môi trường & tác động đến sức khỏe người dân. 3 Tác giả: Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung Năng suất tăng 0,86% tương ứng với sự gia tăng 10% trong số tiền phân bón sử dụng (theo mô hình logit). Mặt khác, khi tăng 10% tổng số liều thuốc trừ sâu chỉ làm tăng 0,346 % năng suất. Với năng suất bình quân (6.440 kg /ha) và giá gạo (1.283 đồng / kg) và thuốc trừ sâu (385 đồng /gr), mức tối ưu của các loại thuốc trừ sâu người dân nên áp dụng trong mùa lúa Đông Xuân năm 1996 để tối đa hóa lợi nhuận là: * Mức sử dụng thuốc trừ sâu tối ưu = (0,0346 x 6.440 x 1.283) / 385 = 742,6 gram Tuy nhiên, mức trung bình của lượng thuốc trừ sâu được sử dụng ở đồng bằng sông Cửu Long là 1.017 gram/ha. Như vậy, nông dân lạm dụng thuốc trừ sâu bằng 274,4 gram / ha. Nói cách khác, nông dân bị mất 105.644 Đồng (274,4 x 385) / ha vì đầu tư không hiệu quả vào việc sử dụng thuốc trừ sâu trong sán xuất lúa gạo. Tối đa hóa lợi nhuận là đạt được ở cấp độ tối ưu, vì vậy bất kỳ sự gia tăng sử dụng thuốc trừ sâu nào cao hơn hơn mức tối ưu đều không phải là một sự đầu tư hợp lý. Hơn nữa, trong xu thế sử dụng thuốc trừ sâu quá mức, không thể tránh khỏi các vấn đề về môi trường. - Chương trình IPM trong nông nghiệp đã giúp giảm chi phí (trong việc sử dụng thuốc trừ sâu), đồng thời cũng tăng năng suất, từ đó làm tăng lợi nhuận & giảm chi phí chi cho vấn đề sức khỏe người dân do ít tiếp xúc với thuốc trừ sâu hơn. 7. CHI PHÍ CHO VẤN ĐỀ SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI DÂN DO TIẾP XÚC VỚI THUỐC TRỪ SÂU - Sự suy yếu sức khỏe do tiếp xúc thuốc trừ sâu: + Có 69,7% số người được phỏng vấn tin là có các triệu chứng ngộ độc cấp tính do tiếp xúc với thuốc trừ sâu, chỉ 1,4% là không cho ý kiến về vấn đề này. + Thuốc trừ sâu có ảnh hưởng đến mắt, da, tim, hệ thần kinh. Trong đó mắt & hệ thần kinh là thể hiện rõ nhất. Tuy nhiên có nhiều trường hợp ảnh hưởng này đến cùng lúc lên sức khỏe người dân có tiếp xúc với thuốc trừ sâu. - Kết quả của mô hình về sự suy yếu sức khỏe của người dân: + Hai yếu tố lượng thuốc và tần suất sử dụng thuốc trừ sâu ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân. 4 Tác giả: Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung + Liều lượng sử dụng thuốc diệt cỏ và thuốc diệt nấm tác động đáng kể đến tình trạng sức khỏe của nông dân + Thói quen hút thuốc lá của người dân ko có ý nghĩa trong mô hình, nhưng thói quen uống rượu ảnh hưởng mạnh mẽ đến sức khỏe của người dân, đặc biệt là thói quen này dễ gây ra triệu chứng nhức đầu. + Tuổi tác chỉ ảnh hưởng đến các triệu chứng đau đầu, trong khi tình trạng sức khỏe chung của người dân ảnh hưởng đến vấn đề bệnh tật của người dân. - Dựa vào mô hình chi phí cho sức khỏe tại Phillipines (do có môi trường tương đồng với nhau) để tính chi phí y tế cho mỗi người dân tại ĐBSCL. Chi phí y tế cho mỗi người dân được tính bao gồm : Chi phí điều trị (bao gồm cả thuốc và phí trả cho bác sĩ) cộng với chi phí cơ hội về thời gian của người nông dân bị mất trong quá trình phục hồi sức khoẻ. Ln(Health Cost) = 1.33 + 1.82** Ln(age) - 0.05 Ratio of weightby height + 1.1*** Smoking dummy - 0.77* Drinking dummy + 0.62**Ln(totaldose) Kết quả là mỗi người dân phải chi trả 90.336đ/đồng lúa khi mắc các bệnh do tiếp xúc với thuốc trừ sâu. 8. CHÍNH SÁCH THUẾ CHO VIỆC SỬ DỤNG THUỐC TRỪ SÂU: Khi sử dụng thuế, kết quả hồi quy cho thấy người dân ở đồng bằng sông Cửu Long không phản ứng cao với việc thay đổi giá thuốc (đã có thuế). Độ co giãn giá thực tế của thuốc trừ sâu là -0.8, giá trị tuyệt đối thấp hơn của Philippines Hế số đầu ra của cầu thuốc trừ sâu & diệt cỏ từ hàm Cobb_Doulgas là 0,9 & 0,1 Điều này cho thấy nông dân của đồng bằng sông Cửu Long không có phản ứng cao với việc thay đổi giá thuốc. Việc tăng giá thuốc 1%, làm giảm 0,8% sản lượng, lao động giảm 0.053% & phân bón giảm 0.038% Bảng: Kết quả của việc áp dụng “Thuế sức khỏe” đối với lợi ích của nông dân 5 Tác giả: Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung Trong đó: Mức tiết kiệm thuốc trừ sâu = Số lượng x giá mới sau khi tăng thuế thuốc trừ sâu Lao động và phân bón được tiết kiệm = Số lượng giảm x giá lao động hiện tại và phân bón được tiết kiệm Thuế thu được = Số lượng thuốc trừ sâu được sử dụng x việc tăng thuế trên giá thuốc trừ sâu Tổng lợi nhuận = Mức tiết kiệm đầu vào + Mức tiết kiệm chi phí y tế Lợi nhuận ròng của nông dân = Tổng lợi ích - Tổn thất về năng suất Nếu 10% của thuế áp dụng đối với giá thuốc trừ sâu hiện nay, điều này sẽ làm giảm năng suất của lúa 30,53 kg / ha tương đương việc mất đi 39.130 đồng. Tương tự, tăng 20% giá thuốc trừ sâu hiện tại sẽ làm năng suất lúa giảm 62,79 kg / ha hoặc 80.596 đồng. Điều này cho thấy rằng mức thuế càng cao, tổng sản lượng sẽ giảm nhiều hơn và do đó tổng lợi nhuận cũng giảm ở mức tương ứng. 6 Tác giả: Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung Bảng trên trình bày các kết quả của việc đánh “thuế sức khỏe” cho lợi ích của nông dân. Khi áp dụng 10% “Thuế sức khỏe” trên giá thuốc trừ sâu hiện nay, chi phí y tế của người nông dân sẽ giảm 4.597 đồng. Ngoài ra, nông dân sẽ thu được 46.826 đồng vì các khoản tiết kiệm từ chi phí thuốc trừ sâu, lao động, và phân bón. Như vậy tổng lợi ích và lợi ích ròng nông dân nhận được sẽ là 51.423 đồng và 12.292 đồng tương ứng. Như vậy, ở cấp độ lớn hơn, lợi ích ròng cũng sẽ tăng nhiều hơn. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng sẽ nhận được một số tiền 36.022 đồng với mức thuế này. 9. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ - Phối hợp giữa các chính sách của Chính phủ với các chương trình của nhà sản xuất hóa chất, tuyên truyền thông tin đến với người dân. - Việc lạm dụng thuốc trừ sâu sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận, sức khỏe & môi trường. - Tác động của việc sử dụng thuốc trừ sâu là lâu dài, nhưng trong nghiên cứu chỉ trong 1 thời gian ngắn, nên chi phí được chỉ ra thấp. Nên điều tra thêm tác động lan tỏa của thuốc trừ sâu. 7 . Nguyễn Hữu Dũng và Trần Thị Thanh Dung + Đề Tài: HẬU QUẢ VỀ KINH TẾ VÀ SỨC KHỎE CỦA VIỆC SỬ DỤNG THUỐC TRỪ SÂU TRONG SẢN XUẤT LÚA Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG Tác. Vấn đề nghiên cứu Giá trị kinh tế và tác hại của việc sử dụng thuốc trừ sâu trong việc canh tác lúa ở khu vực đồng bằng Sông Cửu Long. Mục đích nghiên