Slide phát triển đội ngũ trí thức ở hà tĩnh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC HUẾLUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ TRIẾT HỌC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA TRẦN VĂ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC HUẾ

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ TRIẾT HỌC

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

TRẦN VĂN THÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐOÀN ĐỨC HIẾU

Huế, 11/ 2011

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU Lịch sử phát triển các nền văn minh đã minh

chứng rằng: Trong mọi thời đại tri thức luôn là nền tảng tiến bộ xã hội, đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá tri thức

 “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy yếu thì thế nước yếu mà thấp hèn Vì thế các bậc đế vương thanh minh, không đời nào không coi việc giáo dục nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí quốc gia làm công việc cần thiết”

MỞ ĐẦU  Mục tiêu sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém

phát triển, cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 đòi hỏi phải lựa chọn con đường phát triển rút ngắn, phát huy đến mức cao nhất mọi nguồn lực, tiềm năng trí tuệ của dân tộc, đặc biệt là năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức.

 Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của đội ngũ trí thức, tỉnh Hà Tĩnh trong những năm qua đã quan tâm đến sự nghiệp giáo dục cũng như công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ trí thức Do đó, đội ngũ đội ngũ trí thức của tỉnh ngày càng lớn mạnh

cơ bản đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở địa phương đưa Hà Tĩnh ngày càng phát triển theo guồng máy chung của đất nước.

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

1 Tính cấp thiết của

đề tài 2.Tổng quan vấn đề

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của

đề tài 2.Tổng quan vấn đề

 Vì vậy, hơn lúc nào hết, điều quan trọng nhất của

Hà Tĩnh hiện nay là phải chăm lo xây dựng đội ngũ trí thức với những giải pháp thiết thực nhằm thu hút trí thức nhân tài để tạo ra một lực lượng lao động có trình

độ cao trên tất cả các hoạt động của sản xuất và đời sống, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế và là động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa

 Vì những lý do trên, tôi chọn đề tài “phát triển đội ngũ trí thức ở Hà Tĩnh trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa” làm luận văn thạc sĩ triết học của mình.

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HiỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU  “Vấn đề trí thức và cách mạng” của Chủ

tịch Hồ Chí Minh, Nxb Sự thật, 1973; “Trí

thức Việt Nam thời xưa” của giáo sư Vũ

Khiêu, Nxb Thuận Hóa; “Trí thức Việt Nam

trong sự nghiệp đổi mới xây dựng đất nước”

của Đỗ Mười, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,

ngũ trí thức Việt Nam hiện nay

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HiỆN ĐẠI HÓA

1 Tính cấp thiết của

đề tài 2.Tổng quan vấn đề

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI

KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HiỆN ĐẠI HÓA

7 Kết cấu của luận văn

Tôn trọng trí thức, tôn trọng nhân tài kế lớn trăm năm chấn hưng đất nước” của tác giả Thẩm

Vinh Hoa - Ngô Quốc Diệu, Nxb Chính trị Quốc

gia, Hà Nội, 1996; “Trí thức Việt Nam trước yêu

cầu phát triển đất nước” của Nguyễn Đắc Hưng,

Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2005; “Trí thức

Việt Nam tiến cùng thời đại” của Nguyễn Đắc

Hưng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2008 Thông qua ba công trình trên các tác giả đã làm rõ được khái niệm, nguồn gốc, sự hình thành vị trí và vai trò của đội ngũ trí thức Việt Nam trong mối quan hệ hữu cơ công - nông - trí

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI

KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HiỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU

“Kinh nghiệm của một số nước về phát triển giáo dục và đào tạo khoa học và công nghệ gắn với xây dựng đội ngũ trí thức” của nhóm

tác giả Vũ Ngọc Hải, Đặng Ứng Vận, Đào Thái Lai, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội,

2010 Đây là một công trình đồ sộ dày đến

535 trang, công trình đã tổng quan kinh nghiệm phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ gắn với xây dựng đội ngũ trí thức ở một số nước như: Đức, Hàn Quốc, Hoa

Kỳ, Nhật Bản, Xingapo, Trung Quốc và Việt Nam

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI

KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HiỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU  “Ngoài ra, còn rất nhiều bài viết về trí thức như:

“Quan điểm và chính sách của V.I Lênin đối với trí thức trong cách mạng xã hội chủ nghĩa” của Trịnh

Quốc Tuấn, Nghiên cứu lý luận, số 4 năm 1995;

“Những bài học từ quan điểm của Lênin về trí thức',

Tạp chí Thông tin khoa học xã hội, số 4 năm 1996;

“Bài học từ những quan điểm của Hồ Chí Minh về trí thức”, Tạp chí Lịch sử Đảng, số 2 năm 2001; “Trí thức trong khối liên minh công - nông - trí vì sự nghiệp xây dựng đất nước hiện nay”, Tạp chí Cộng

sản, tháng 11 năm 1999 Trong đó, các tác giả đã đi sâu nghiên cứu các vấn đề: bản chất giai cấp của trí thức, chính sách sử dụng các chuyên gia tư sản, cải tạo trí thức cũ, đào tạo trí thức mới, xây dựng khối liên minh công - nông - trí thức, các giải pháp phát huy vai trò của trí thức.

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI

KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HiỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU Những công trình nghiên cứu trên đã đi sâu và

làm rõ quan niệm về trí thức, vai trò vị trí và những định hướng để xây dựng đội ngũ trí thức trong lịch sử cũng như trong quá trình xây dựng phát triển kinh tế, xã hội ở nước ta hiện nay Tuy nhiên, trên thực tế, chưa có một đề tài khoa học, một công trình nghiên cứu nào đề cập đến đội ngũ trí thức ở Hà Tĩnh dưới góc độ luận văn thạc

sĩ Triết học Do đó, đề tài nghiên cứu của tôi không trùng lặp với bất kỳ công trình khoa học nào trước đó

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HiỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU Mục đích nghiên cứu: Làm rõ sự cần thiết và đề

xuất một số giải pháp nhằm mục đích phát triển đội ngũ trí thức ở Hà Tĩnh một cách hiệu quả, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước

 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nhằm đảm bảo đạt mục đích trên, tác giả đặt ra các nhiệm vụ cơ bản sau:

- Khái quát một số quan điểm cơ bản của triết học Mác – Lênin, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về trí thức, đội ngũ trí thức và vai trò của trí

- Làm rõ thực trạng của đội ngũ trí thức Hà Tĩnh

- Xác lập một số giải pháp chủ yếu để phát triển đội ngũ trí thức Hà Tĩnh, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong giai đoạn hiện nay

6.Đóng góp của luận văn

7 Kết cấu của luận văn

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU

Cơ sở lí luận: quan điểm của triết học Mác –

Lênin, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về đội ngũ trí thức là cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu của luận văn

 Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng các

phương pháp luận biện chứng duy vật vào nghiên cứu lịch sử xã hội về vấn đề trí thức

Đồng thời luận văn cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu chung như: phương pháp lôgic và lịch sử, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp điều tra, thống kê, thu thập và xử lý số liệu Để triển khai tốt nội dung đề tài, tác giả quán triệt quan điểm lịch sử cụ thể, khách quan, biện chứng vào trong quá trình nghiên cứu

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU

Về tri thức là quan điểm của của triết học Mác-Lênin, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về trí thức và đội ngũ trí thức

Về không gian và thời gian là đội ngũ trí thức đang làm việc trong tỉnh Hà Tĩnh do tỉnh quản lý từ Đại hội lần thứ VIII năm 1996 của Đảng Cộng sản Việt Nam cho đến nay

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

MỞ ĐẦU Luận văn góp phần làm rõ một số quan điểm

của triết học Mác - Lênin, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về trí thức Luận văn cũng đã

cơ bản xây dựng được khái niệm về đội ngũ trí thức

 Đề xuất một số giải pháp cơ bản có tính khả thi để xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức Hà Tĩnh hiện nay

 Luận văn góp phần làm luận cứ khoa học cho việc xây dựng chính sách đối với đội ngũ trí thức ở Hà Tĩnh và làm tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm đến vấn đề này

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Ở HÀ TĨNH TRONG THỜI KỲ

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

tiết.

Chương 1 Quan điểm

1.1 Quan điểm về đội

ngũ trí thức

1.2.Vai trò của đội ngũ

trí thức trong sự

nghiệpcông nghiệp hóa,

hiện đại hóa.

2.1 Khái quát về lịch sử, kinh tế - xã hội Hà Tĩnh 2.2.Thực trạng đội ngũ trí thức ở Hà Tĩnh hiện nay

2.3 Một số giải pháp chủ yếu để phát triển đội ngũ trí thức Hà Tĩnh hiện nay

KẾT LUẬN

Khái niệm về trí thức

1.1.1

1.1 QUAN ĐIỂM VỀ ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC

1.1.2 Khái niệm về đội ngũ trí thức

CHƯƠNG 1 QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN, HỒ CHÍ MINH VÀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC

1.1.1 Khái niệm về trí thức

 Xét về nguồn gốc thì thuật ngữ “trí thức” xuất phát từ tiếng La

Tinh - Intelligentia nghĩa là thông minh có trí tuệ hiểu biết Trong tiếng Anh trí thức là một tính từ có nghĩa là: intelltual, còn danh từ gốc của nó là Intellect Trong tiếng Đức là literat, literatentum bao gồm không phải chỉ các nhà văn hóa, những người làm nghề tự do nói chung, những đại biểu của lao động trí óc (brain worker như người Anh nói) để phân biệt với những đại biểu của lao động chân tay

 Quan điểm triết học về trí thức Mác – Lênin đã được bàn đến hết sức sâu sắc và toàn diện C.Mác và Ph.Ănghen cho rằng trí thức là kết quả và sản phẩm của quá trình phân công lao động vật chất và tinh thần tức là sự phân chia lao động trí óc và lao động chân tay Tầng lớp trí thức khác với những người lao động chân tay trước hết chính là ở chỗ phân công lao động xã hội quy định

 Trí thức nói riêng hay tầng lớp trí thức nói chung trong phân công lao động xã hội đó chính là vị trí của những người hoạt động trên lĩnh vực “lao động tinh thần” khác với đại đa số quần chúng nhân dân lao động chân tay trên lĩnh vực “sản xuất vật chất” Chính xuất phát từ vị trí do phân công lao động xã hội quy định mà chức năng lao động xã hội quy định trí thức khác với người lao động chân tay.

 Trong quan niệm của V.I.Lênin thì trí thức trước hết là những người lao động trí óc phức tạp, không “chỉ có các nhà trước tác mà thôi mà còn bao hàm tất cả mọi người có học thức” lao động sáng tạo, khoa hoc, nghệ thuật để sản xuất ra của cải vật chất và tinh thần có giá trị cho xã hội Theo V.I.Lênin “Trí thức không hợp thành một giai cấp độc lập về kinh tế” mà là một tầng lớp xã hội được hình thành từ nhiều giai cấp, tầng lớp khác

 Xã hội càng phát triển thì tầng lớp trí thức càng có vai trò to lớn, nhất là trong các lĩnh vực khoa học - kỹ thuật và văn hóa tư tưởng Do vậy mà đã thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà chính trị và khoa học góp phần phát triển làm phong phú thêm kho tàng lý luận về trí thức của chủ nghĩa Mác - Lênin nói riêng và kho tàng tư tưởng nhân loại nói chung Hiện nay có rất nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm trí thức

1.1.1 Khái niệm về trí thức

• Trong từ điển bách khoa triết học tiếng Nga, (1983) định nghĩa “Trí thức là

“tầng lớp” những người làm nghề lao động phức tạp và thường có học vấn cao tương ứng, có chức năng sáng tạo, phát triển và phổ biến văn hóa”

• Trong cuốn từ điển Nga (1991) viết: “Trí thức đó là những người có học vấn và có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, văn hóa

và đang làm nghề lao động phức tạp”

• Theo sách “Chiến lược nhân tài của Trung Quốc”, Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội năm 2009, Tác giả trích trong cuốn “Từ hải” thì trí thức là: “Chỉ những người, lao động bằng trí não, có trí thức về văn hóa, khoa học - kỹ thuật, công tác văn nghệ, giáo sư, bác sĩ, biên tập, ký giả hình thành trên cơ sở xã hội xuất hiện sản phẩm thặng dư và phân chia giai cấp

• Ở nước ta, cho đến nay cũng có rất nhiều khái niệm khác nhau về trí thức Chẳng hạn, theo “Từ điển tiếng Việt” do Viện ngôn ngữ biên soạn và Nhà Xuất bản Giáo dục ấn hành năm 1994 định nghĩa thì: “Trí thức là người chuyên môn làm việc trí óc và có trí thức chuyên môn cần thiết cho hoạt động nghề nghiệp của mình”

1.1.1 Khái niệm về trí thức

1.1.1 Khái niệm về trí thức

•Từ điển triết học, viết trí thức là “Tập đoàn xã hội gồm những người làm nghề lao động phức tạp Giới trí thức bao bao gồm: kỷ sư, kỹ thuật viên, thầy thuốc, luật sư, nghệ sĩ, thầy giáo, người làm công tác khoa học và bộ phận lớn viên chức”

Như vậy, có thể thấy rằng trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể, với cách tiếp cận khác nhau, mỗi quốc gia mỗi nhà khoa học có những quan niệm khác nhau về trí thức Nhưng dù tiếp cận ở góc độ nào tựu trung lại thì các định nghĩa về trí thức đó thường đề cập tới hai dấu hiệu cơ bản là: thứ nhất trí thức là lao động trí tuệ, có chuyên môn sâu; Thứ hai trí thức là những người có học vấn cao

Hồ Chí Minh, sinh thời người đặc biệt quan tâm đến tầng lớp trí thức Vì vậy, Người đã đưa ra nhiều quan niệm sâu sắc về trí thức và diễn đạt một cách mộc mạc, dễ hiểu

1.1.1 Khái niệm về trí thức

•Trong “Sữa đổi lối làm việc”, Người viết: “Trí thức là gì”, “trí thức là hiểu biết, trong thế giới có hai thứ hiểu biết: một là hiểu biết sự đấu tranh sinh sản Khoa học tự nhiên do đó mà ra Hai là hiểu biết đấu tranh dân tộc

và đấu tranh xã hội Khoa học xã hội từ đó mà ra Ngoài hai cái đó không

có trí thức nào khác” “Một người học xong đại học, có thể gọi là trí thức Song y không biết cày ruộng, không biết làm công, không biết đánh giặc, không biết làm nhiều việc khác Nói tóm lại: công việc thực tế y không biết

gì cả Thế là y chỉ có trí thức một nữa Trí thức của y là trí thức học sách, chưa phải là trí thức hoàn toàn Y muốn thành một người trí thức hoàn toàn, thì phải đem cái trí thức đó áp dụng vào thực tế”

•Như vậy là, Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiêu chí đầu tiên của người trí thức là người đó phải có trình độ cử nhân “Một người học xong đại học có thể gọi là có trí thức” nhưng điều này chưa đủ, mà “muốn thành một người trí thức hoàn toàn, thì phải đem cái trí thức đó áp dụng vào thực tế” Có nghĩa rằng, học vấn đại học mới chỉ là điều kiện cần, quan trọng là phải sử dụng có hiệu quả tri thức trong đời sống xã hội, phục vụ dân sinh

1.1.1 Khái niệm về trí thức

•Tiếp thu quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và Hồ Chí Minh về trí thức Tại hội nghị Trung ương 7 khóa X, Đảng Cộng sản Việt Nam đã

xây dựng được khái niệm trí thức như sau: “Trí thức là những người lao

động trí óc, có trình độ học vấn cao về lĩnh vực chuyên môn nhất định,

có năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, truyền bá và làm giàu tri thức, tạo

ra những sản phẩm tinh thần và vật chất có giá trị đối với xã hội.

•Trên cơ sở quan điểm của Đảng, chúng ta có thể khẳng định: Trí

thức là những người lao động trí óc, có hiểu biết sâu rộng về một hoặc một số lĩnh vực khoa học - công nghệ, văn hóa - nghệ thuật, quản lí kinh

tế - xã hội, biết vận dụng những hiểu biết đó để phát hiện và giải quyết những vấn đề lí luận và thực tiễn nảy sinh trong lĩnh vực hoạt động của mình vì lợi ích chung của cộng đồng và nhu cầu nhận thức của bản thân.

1.1.1 Khái niệm về trí thức

Tóm lại, đã có nhiều quan niệm về trí thức nhưng có lẽ vẫn chưa

hẳn đã dừng lại ở đây Những định nghĩa về trí thức có thể một ngày nhiều hơn và hoàn chỉnh hơn đó là điều hoàn toàn tự nhiên Quan niệm của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin về trí thức có ý nghĩa phương pháp luận to lớn cho việc nghiên cứu, luận bàn công tác

tổ chức, lãnh đạo, phát triển đội ngũ trí thức Khái niệm về trí thức được Đảng ta đưa ra trong “Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương khóa X về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đã giúp chúng ta

có hướng nghiên cứu mang tính định hướng cho sự phát triển đội ngũ trí thức Việt Nam nói chung và của tỉnh Hà Tĩnh nói riêng trong giai đoạn hiện nay

1.1.2 Khái niệm về đội ngũ trí thức

•Khái niệm “đội ngũ” được xuất phát từ thuật ngữ quân sự, đó là tổ chức gồm nhiều người tập hợp thành một lực lượng hoàn chỉnh Ở nước

ta, từ văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VII trở về trước thuật ngữ “tầng lớp trí thức” được sử dụng phổ biến Trong các văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IX, lần thứ X sử dụng thuật ngữ “đội ngũ trí thức” nhằm nhấn mạnh đặc trưng lao động của trí thức với sự có mặt ngày càng đông đảo của trí thức trên các lĩnh vực, địa bàn trong các giai tầng xã hội

•Từ đó khái niệm “đội ngũ” được sử dụng rộng rãi trong các tổ chức như đội ngũ cán bộ, đội ngũ cán bộ khoa học, đội ngũ nghệ sỹ, đội ngũ trí thức….Trong cuốn “Từ điển tiếng Việt” do Nhà Xuất bản Đà Nẵng

ấn hành năm 2009, khái niệm đội ngũ được hiểu theo hai nghĩa: Thứ nhất, là “khối đông người được tập hợp và tổ chức thành một lực lượng

có quy cũ” Thứ hai, là “tập hợp một số đông người có cùng chức năng hoặc nghề nghiệp”

1.1.2 Khái niệm về đội ngũ trí thức

•Đội ngũ có thể được hiểu là tập hợp một số đông người có cùng chức năng, nhiệm vụ và nghề nghiệp, có sự thống nhất về mặt tổ chức Nhờ thống nhất về mặt tổ chức nên họ thống nhất về cả mặt hành động và mục tiêu Hay nói cách khác, đội ngũ là tập hợp một số người thành một lực lượng thống nhất về mặt tổ chức, cùng nhau hành động thực hiện một hay một số chức năng, nhiệm vụ nhất định để cùng đem

về kết quả cụ thể nào đó

 Như vậy, ta có thể hiểu: Đội ngũ trí thức là tập hợp những người

trí thức, thành một lực lượng đông đảo thống nhất về mặt tổ chức, hành động để cùng nhau thực hiện mục tiêu đó là tạo ra những sản phẩm tinh thần và vật chất có giá trị đối với xã hội một cách có hiệu quả nhất.

1.1.2 Khái niệm về đội ngũ trí thức

•Đội ngũ trí thức là một tập hợp mở và đa dạng, không giống bất kì một giai tầng nào khác trong xã hội như nông dân, công nhân, thợ thủ công, quân nhân, thương nhân hay người buôn bán nhỏ Đội ngũ trí thức là tập hợp tất cả bất kỳ ai trong các giai tầng xã hội miễn là có học vấn cao, có hiểu biết sâu rộng và tham gia lao động trí óc, có tư duy độc lập, sáng tạo cống hiến chất xám cho xã hội Do đội ngũ trí thức là tập hợp số đông người lao động xuất thân từ nhiều giai tầng khác nhau trong xã hội nên tính thống nhất về mặt tổ chức của họ không cao Tuy nhiên, một

bộ phận trí thức nhỏ nào đó cũng có ít nhiều tính giác ngộ về mặt tổ chức nhưng chịu sự chi phối của giai cấp thống trị.

•Khi nghiên cứu sự hình thành các giai tầng khác nhau trong xã hội, lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ ra rằng: địa vị khác nhau của các tập đoàn người trong mỗi phương thức sản xuất đã tạo nên các giai cấp khác nhau

•Tiền đề xuất hiện của trí thức là sự phân công giữa lao động trí óc và lao động chân tay, trên cơ sở mở rộng và phát triển những điều kiện sản xuất vật chất và tình thần của xã hội Ra đời trong xã hội chiếm hữu nô lệ, trí thức nhanh chóng trở thành một tầng lớp xã hội đông đảo vào thời kỳ tư bản chủ nghĩa V.I.Lênin chỉ rõ

“Chủ nghĩa tư bản đã nâng cao đặc biệt nhanh số lượng các viên chức đặt ra yêu cầu rất lớn đối với tầng lớp trí thức”

1.1.2 Khái niệm về đội ngũ trí thức

•Nhờ kết quả của cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và chỉ từ phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa - nền sản xuất lớn công nhiệp,

áp dụng rộng rãi khoa học - kỹ thuật thì chất xám mới trở thành hàng hóa phổ biến, người trí thức mới thực sự sống và hoạt động chủ yếu bằng giá trị sản phẩm trí tuệ của mình Điều này cũng có nghĩa là trình

độ phát triển của lực lượng sản xuất là yếu tố quyết định đến sự hình thành, phát triển cả về số lượng và chất lượng của đội ngũ trí thức

•Sự ra đời của tầng lớp trí thức mang tính lịch sử và biểu hiện bước phát triển mới của xã hội Từ đó, lao động trí óc nằm trong chỉnh thể không thể thiếu được trong hệ thống lao động xã hội

•Lực lượng trí thức được bổ sung từ nhiều thành phần xã hội khác nhau, từ cả giai cấp bóc lột và giai cấp bị bóc lột Vì vậy, trong tầng lớp trí thức xuất hiện những nhóm khác nhau, đại biểu cho quan điểm và quyền lợi của các giai tầng khác nhau

1.1.2 Khái niệm về đội ngũ trí thức

•Trong các xã hội mà còn tồn tại tình trạng áp bức bóc lột, như xã hội Phong kiến hay xã hội tư bản thì nhìn chung người trí thức và đội ngũ trí thức thường gắn với tầng lớp thượng lưu và giai cấp bóc lột, bởi đại bộ phận trí thức đều xuất thân từ những gia đình khá giả, có điều kiện học tập đến nơi đến chốn và cũng có điều kiện phát triển trí tuệ một cách tự

do Còn trong xã hội Việt Nam thì phần lớn trí thức xuất thân từ giai cấp công nhân và nhân dân lao động trở thành những người trí thức chân chính phục vụ cho lợi ích nhân dân

•Quan niệm về trí thức đã được đặt ra rất sớm trong lịch sử dân tộc Việt Nam, truyền thống tôn trọng trí thức, nhân tài được tiếp nối từ thế

hệ này sang thế hệ khác Đến thời đại Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người đã

kế thừa những giá trị truyền thống của dân tộc và vận dụng sáng tạo, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin về trí thức trong sự nghiệp cách mạng của Việt Nam Vì vậy, quan điểm của người về trí thức, đội ngũ trí thức rất toàn diện và sâu sắc

1.1.2 Khái niệm về đội ngũ trí thức

• Qua nghiên cứu những trước tác của Hồ Chí Minh, có thể rút ra một số nội dung:

• Thứ nhất, để xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức mới, theo Chủ tịch

Hồ Chí Minh phải: “Đào tạo đội ngũ trí thức mới, cải tạo trí thức cũ, công nông hóa trí thức, trí thức công nông hóa”

• Thứ hai, để sử dụng nhân tài trí thức, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh trước

hết phải nhìn vào việc hiểu biết thấu đáo nguyện vọng, khả năng, mặt mạnh và mặt yếu của họ.Trong chính sách đối với trí thức, Chủ tịch Hồ Chí Minh thực hiện phương châm: Dân chủ, cởi mở để họ được trân trọng, trọng dụng trong lao động, sáng tạo

 Những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ trí thức cách mạng vẫn giữ nguyên giá trị đối với chúng ta hôm nay trong việc hoạch định và thực thi chiến lược đào tạo, sử dụng đội ngũ trí thức, nhân tài cho sự nghiệp Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước