Slide phân tích tác động của chính sách thuế đối với thị trường chứng khoán việt nam

• Thuế suất thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng chứng khoán là 25%.• Lưu ý: Về các khoản chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế trong kỳ, mục

GVHD: PGS.TS Nguyễn Ngọc Hùng Nhóm thực hiện: Nhóm 4

1 Sự ra đời và phát triển của TTCK VN

2 Khái quát về thuế đối với TTCK

Nội Dung Trình Bày

3 Sự tác động của thuế đối với TTCK VN và mặt tồn tại

4 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới

1 Sự ra đời và phát triển của TTCK VN

1 Sự ra đời và phát triển của TTCK VN

 Vai trò của thuế

1 Huy động nguồn lực tài chính cho Nhà nước

2 Điều tiết vĩ mô nền kinh tế

3 Điều hòa thu nhập, thực hiện công bằng xã hội

Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp

• Đối tượng chịu thuế : là thu nhập từ hoạt động sản xuất,

kinh doanh hàng hoá, dịch vụ và thu nhập chịu thuế khác

• Đối tượng thuộc diện nộp thuế: là các công ty niêm yết

trên thị trường chứng khoán, các công ty chứng khoán, các công ty quản lý quỹ…

• Xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp

• Thu nhập khác trong hoạt động kinh doanh chứng khoán là: “Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng chứng khoán” theo hướng dẫn tại Phần E

Thông tư 130/2008/TT-BTC ngày 26 tháng 12 năm 2008

• Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán của doanh nghiệp là thu nhập có được từ chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ số chứng khoán của doanh nghiệp

đã tham gia đầu tư chứng khoán cho một hoặc nhiều

tổ chức cá nhân khác

Lưu ý:

• Thông tư của Bộ Tài chính số 18/2011/TT-BTC ngày

10/02/2011 sửa đổi, bổ sung Thông tư số BTC ngày 26/12/2008:

“Trường hợp công ty cổ phần thực hiện phát hành thêm

cổ phiếu để huy động vốn thì phần chênh lệch lớn hơn

giữa giá phát hành và mệnh giá được hạch toán vào tài

khoản thặng dư vốn cổ phần và không tính thuế TNDN

Căn cứ tính thuế

• Thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn được xác định:

• Ví dụ: DN A góp 400 tỷ đồng để thành lập doanh nghiệp liên

doanh DN A chuyển nhượng phần vốn góp nêu trên cho DN

B với giá là 550 tỷ Vốn góp của DN A tại thời điểm chuyển nhượng trên sổ sách kế toán là 400 tỷ đồng, CP liên quan đến việc chuyển nhượng vốn là 70 tỷ đồng

Vậy: Thu nhập để tính thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn là 80

tỷ (550 - 400 - 70).

• Thuế suất thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng chứng khoán là 25%.

• Lưu ý: Về các khoản chi phí hợp lý được trừ khi xác định

thu nhập chịu thuế trong kỳ, mục “Trích dự phòng giảm

giá chứng khoán tự doanh”

+Phương pháp lập dự phòng:

• Những chứng khoán không được phép mua bán tự do trên thị trường như các chứng khoán bị hạn chế chuyển nhượng theo quy định của pháp luật; cổ phiếu quỹ thì không được lập dự phòng giảm giá.

• Trường hợp không thể xác định được giá trị thị trường của chứng khoán thì các DN không được trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán (Thông tư 228/2009/TT-BTC ngày

07/12/2009)

Thuế Giá Trị Gia Tăng

Thuế Thu Nhập Cá Nhân

• Theo quy định tại Điều 3 của Luật Thuế thu nhập

cá nhân số14/2008-QH12: “Các khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân bao gồm:

Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán bao gồm thu nhập từ việc chuyển nhượng cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định của Luật Chứng khoán”.

Thuế suất và cách tính thuế

1 Trường hợp cá nhân chuyển nhượng CK đăng ký

nộp thuế theo biểu thuế toàn phần với thuế suất là 20%

Cá nhân chuyển nhượng CK đã đăng ký nộp thuế

theo thuế suất 20% vẫn phải tạm nộp thuế theo thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.

Thuế suất và cách tính thuế

2 Trường hợp cá nhân chuyển nhượng chứng khoán không

đăng ký nộp thuế theo biểu thuế toàn phần với thuế suất

là 20% thì áp dụng thuế suất 0,1% trên giá chuyển

nhượng chứng khoản từng lần.

A Tác động của thuế đối với các công ty chứng khoán

Luật Thuế TNDN

• Giai đoạn 01/01/2004 – 01/01/2009

Áp dụng luật thuế TNDN, thuế suất 28%.

(TT 100/2004/TT- BTC ngày 20/10/2004):

• Ưu đãi về thuế suất: áp dụng thuế suất 20% trong thời hạn

10 năm, kể từ khi khai trương hoạt động kinh doanh.

• Miễn giảm: miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm, kể từ

khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thuế phải nộp

3 Sự tác động của thuế đối với TTCK VN

Tác động của ưu đãi thuế TNDN

Giai đoạn từ ngày 01/01/2009 đến nay:

• Thuế suất thuế TNDN áp dụng: 25% (Luật thuế TNDN số

14/2008/QH12 ngày 03/06/2008)

• Hiện nay chưa có văn bản hướng dẫn về việc trích lập dự

phòng giảm giá CK chưa niêm yết

• Ví dụ: Một chuyện hy hữu xảy ra trên TTCK Việt Nam khi

cùng thừa lệnh Bộ trưởng BTC, Vụ trưởng Vụ Chính sách

thuế đã ký ban hành 2 văn bản có nội dung hoàn toàn trái

ngược nhau liên quan đến khoản thuế trên 19 tỷ đồng của

CTCK TP HCM (HSC)

• Cuối năm 2007-2008, giá thị trường của các loại CK trong

danh mục đầu tư của HSC thấp hơn nhiều so với giá mua hạch toán trên sổ kế toán

• HSC đã trích lập dự phòng giảm giá (DPGG) CK chưa niêm yết cho năm

2007: 16,8 tỷ đồng, năm 2008: 99,6 tỷ đồng

• Khi HSC thực hiện quyết toán thuế với Cục Thuế TP HCM, Cục Thuế đã không công nhận khoản DPGG này là chi phí hợp lý, yêu cầu HSC phải nộp thuế TNDN phát sinh thêm cho cả 2 năm là 19,4 tỷ đồng và xử phạt HSC nộp chậm khoản thuế này là 4,1 tỷ đồng

• Tuân thủ yêu cầu của Cục Thuế, HSC đã nộp khoản tiền này vào Kho bạc Nhà nước.

• HSC gửi công văn tới Thứ trưởng BTC mong được chấp thuận chi phí

• Ngày 5/11/2010, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế thừa lệnh Bộ

trưởng BTC đã có công văn gửi đến HSC cho phép HSC

được trích lập DPGG CK theo quy định tại Thông tư số

11/2000/TT-BTC

• Ngày 7/9/2011, cũng thừa lệnh Bộ trưởng BTC, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế đã ký ban hành 1 công văn có nội dung hoàn toàn ngược lại yêu cầu HSC thực hiện đúng quyết định của

Tổng cục Thuế về việc truy thu thuế TNDN nói trên

• Việc BTC cho phép nhưng sau đó lại không cho phép HSC

trích lập dự phòng cho thấy, quy định pháp lý về hướng dẫn trích lập chưa rành mạch và nhất quán, nên truy thu tiền phạt

do chậm nộp thuế là không hợp lý

• Qua đó ta thấy:

+ Việc CTCK không được khấu trừ vào chi phí khoản trích lập DPGG cổ phiếu OTC này đang khiến các công ty phải đóng thuế nhiều hơn so với hiệu quả thực mà CTCK làm được trong kỳ

+ NĐT không nhận diện được rủi ro tài chính rất lớn trong bối

Thuế GTGT

Theo văn bản 16058/BTC-TCT: Công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ ứng trước tiền bán chứng khoán cho khách hàng và thu phí không phải là hoạt động kinh doanh CK Do đó CTCK phải kê khai nộp thuế GTGT với mức thuế suất GTGT là 10% đối với phí dịch vụ ứng trước tiền bán CK

• Do đó CTCK phải kê khai nộp thuế GTGT với mức thuế suất GTGT là 10% đối với phí dịch vụ ứng trước tiền bán chứng

khoán

Tác động: Các CTCK bị rơi vào tình trạng "mất ăn mất ngủ",

gánh nặng thua lỗ lại càng trĩu nặng

Thuế TNCN

• Tác động của thuế đối với nhà đầu tư.

 Thời điểm trước 01/01/2009

Tạm thời chưa thu thuế TNCN đối với các khoản thu nhập hoạt động đầu tư chứng khoán, chênh lệch mua bán chứng khoán.(Thông tư số 81/2004/TT-BTC )

Thuế TNCN từ hoạt động chuyển nhượng CK

• Nếu NĐT chọn cách nộp thuế với thuế suất 20% thì phải đăng

ký với cơ quan thuế bên cạnh đó vẫn phải tạm nộp 0,1%

trên tổng giá trị mỗi lần chuyển nhượng chứng khoán và cuối năm mới thực hiện quyết toán thuế

• Chính sự phức tạp và rất khó để thực hiện của cách nộp thuế

này đã khiến phần lớn NĐT đều chọn cách nộp thuế tính

0,1% trên tổng giá trị mỗi lần chuyển nhượng.

• Mỗi lần giao dịch CK, NĐT bị tính thêm 0,1% tổng giá trị giao dịch (tương đương với việc công ty chứng khoán tăng thêm phí

giao dịch 0,1%) dù giao dịch đó mang lại lãi hay lỗ cho NĐT

Tác động

• Việc áp thuế khi NĐT thua lỗ đã không khuyến khích NĐT bỏ thêm vốn vào TTCK, hạn chế giao dịch dẫn đến ảnh hưởng tiêu cực đối với sự phát triển của thị trường

• Khi cổ đông nhận cổ tức và phải chịu thêm mức thuế 5% sẽ bị thuế chồng lên thuế và không đúng với thuế TNCN

Vậy: việc phải chịu thuế tính trên cổ tức gây tâm lý bất bình cho các

Thời điểm từ 01/08/2011 đến 31/12/2012.

• Để tháo gỡ khó khăn và những hạn chế trước mắt BTC đã ban hành Thông tư 154/2011/TT-BTC :

+ Miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ cổ tức từ ngày

01/8/2011 -31/12/2012 do đầu tư vào TTCK

+Giảm 50% số thuế TNCN đối với thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng CK từ ngày 01/8/2011 - 31/12/2012

Về thuế TNDN:

+BTC chưa có văn bản nào hướng dẫn CTCK thực hiện trích lập dự phòng giảm giá CP OTC, trong khi CTCK hoạt động tự doanh đang phải chịu những khoản lỗ khi giá cổ phiếu giảm.

• Luật Thuế TNCN: đối với kinh doanh CK đang thể hiện 2 bất hợp lý:

+ Thuế cổ tức đánh trùng, vì đã thu thuế thu nhập DN

+ Thuế chuyển nhượng CK đánh sai, vì đầu tư thua lỗ, thậm chí lỗ nặng nhưng NĐT vẫn phải đóng thuế

3 Những mặt tồn tại

• Áp dụng thuế thu nhập cổ tức:

Tại Mỹ Tại Nhật Bản Tại Canada

Áp dụng vào năm 1895

Năm 2003 W Bush cam

kết sẽ loại bỏ thuế này

Năm 2009-2012: theo chính sách miễn giảm thuế

Năm 2005, AD chính sách thuế suất ưu đãi đối với các khoản thu nhập cổ tức tiêu chuẩn

Quốc Hội Mỹ chỉ thông qua

sắc lệnh giảm nhẹ thuế với

thuế suất 10%

AD cho NĐT cá nhân với thuế suất 10% (tỷ lệ nắm giữ CP niêm yết k vượt quá 5%)

4 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới

Bảng tỷ suất thuế cổ tức một số quốc gia

20% với NĐT nước ngoài

• Nhìn chung, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều đánh thuế trên thu nhập từ cổ tức Tuy nhiên, trong những trường hợp kinh tế gặp khó khăn, các nước này đã có những chính sách ưu đãi như giảm thuế, tín dụng thuế nhằm hỗ trợ các nhà đầu tư trên TTCK Chỉ một số ít các nước không áp dụng chính sách thuế cổ tức như Hồng Kông, Singapore, Malaysia với quan

điểm chủ đạo là chỉ đánh thuế một lần trên một khoản thu

nhập

Hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản lý

5 Định hướng phát triển TTCK Việt Nam

Theo Đề án phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2011-2020 đã được Ủy ban Chứng khoán xây dựng và trình Bộ Tài chính, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt:

o Cải thiện chất lượng và đa dạng hóa nguồn cung

o Tập trung vào việc phát triển nhà đầu tư tổ chức (quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm)

o Tiếp tục khuyến khích sự tham gia của nhà đầu tư cá nhân, khai thác cơ sở nhà đầu tư nước ngoài, theo hướng tập trung khuyến

5 Định hướng phát triển TTCK Việt Nam

• BTC nên sớm ban hành văn bản hướng dẫn trích lập dự phòng giảm giá CK OTC, để giúp CTCK giảm bớt gánh nặng về

thuế

• Không đánh thuế TNCN từ cổ tức

• Để khuyến khích DN lên niêm yết, tạo hàng hoá có chất lượng cho thị trường, chính sách thuế TNCN đánh vào hoạt động

chuyển nhượng CK nên có sự phân biệt giữa CP niêm yết,

chưa niêm yết và đăng ký giao dịch

5 Giải pháp hoàn thiện chính sách thuế

• Nên trao thẩm quyền ban hành chính sách thuế đối với TTCK cho Bộ Tài chính như kinh nghiệm của nhiều nước, mà Trung Quốc là ví dụ.

• Nên ban hành văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn riêng về thuế trong lĩnh vực chứng khoán để có thể bao quát được đầy

đủ các quy định về thuế

5 Giải pháp hoàn thiện chính sách thuế