YÙ nghóa: Việc Liên Xô tham chiến và sự ra đời của khối Đồng minh chống phát xít đã làm thay đổi tính chất chieán tranh: Cuoäc chieán tranh choáng chuû nghóa phaùt xít baûo veä hòa bình [r]
Trang 1CHƯƠNG IV CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1939 – 1945)
* * * BÀI 17 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI
(1939 – 1945)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Nắm được những nguyên nhân dẫn đến CTTG II, diễn biến trên các mặt trận chính, tính chất cuộc chiến tranh qua các giai đoạn
- Thấy được kết cục của chiến tranh, ý nghĩa và hệ quả của nó đối với sự phát triển của tình hình thế giới
- Từ cuộc CTTG II học sinh nhận thức và rút ra bài học cho cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay
2 Tư tưởng:
- Giúp HS thấy được bản chất phi nghĩa của chiến tranh đế quốc, bản chất hiếu chiến tàn bạo của chủ nghĩa phát xít Từ đó bồi dưỡng ý thức cảnh giác, thái độ căm ghét và quyết tâm ngăn chặn chiến tranh bảo vệ hòa bình cho Tổ quốc và nhân loại
- Biết quý trọng, đánh giá đúng vai trò Liên Xô các nước Đồng minh, nhân dân tiến bộ thế giới trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít
3 Kỹ năng:
- Quan sát khai thác tranh ảnh, lược đồ, biểu đồ lịch sử
- Nâng cao kĩ năng phân tích, đánh giá rút ra bản chất các sự kiện
II THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC:
-Lược đồ diến biến chiến tranh thế giới II, tranh ảnh, tư liệu phục vụ bài dạy
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Hoạt động của GV & HS Nội dung ghi bài
Hoạt động 1: Cả lớp
-GV đặt vấn đề: yêu cầu HS đọc SGK và
trình bày về các cuộc chiến tranh xâm
lược của các nước trong khối phát xít
- HS: Theo dõi & trình bày về các cuộc
chiến tranh xâm lược của Đức, Ý, Nhật
I Con đường dẫn đến chiến tranh:
1 Các nước phát xít đẩy mạnh
XL (1931-1937)
- Đầu những năm 30, các nước Đức,
Ý, Nhật thành lập khối phát xít
Trang 2Hoạt động 2: cả lớp & cá nhân
- GV đặt vấn đề: Trước nguy cơ chủ
nghĩa phát xít, các nước lớn như Anh,
Pháp, Mĩ có thái độ như thế nào?
- HS trả lời
Hoạt động3: Cả lớp & cá nhân
- GV sử dụng lược đồ H 43 trang 92 SGK
& tường thuật
- HS quan sát & trả lời câu hỏi:
-Hỏi: Em có nhận xét gì về Hội nghị
Muyních?
- Giai đoạn 1931-1937: khối phát xít đẩy mạnh chính sách xâm lược + Nhật chiếm Đông Bắc (1931) & mở rộng xâm lược toàn Trung Quốc (1937)
+ Italia xâm lược Eâtiôpia (1935) Đức công khai xoá bỏ Hòa ước Vecxai, âm mưu thành lập một nước “Đại Đức” ở Châu Aâu
- Thái độ của các nước lớn:
+ Liên Xô: kiên quyết chống chủ nghĩa phát xít, chủ trương liên kết với Anh, Pháp, Mĩ …
+ Mĩ, Anh, Pháp: Khước từ đề nghị của Liên Xô, thực hiện chính sách nhượng bộ phát xít nhằm đẩy chiến tranh về phía Liên Xô
2 Từ Hội nghị Muyních đến CTTG II:
a Hội nghị Muyních:
-3/1938 Đức thôn tính Aùo, Hitle gây
ra vụ Xuyđét nhằm thôn tính Tiệp Khắc
- Liên Xô kiên quyết giúp Tiệp Khắc chống Phát Xít
- Anh, Pháp thỏa hiệp, yêu cầu chính phủ Tiệp Khắc nhượng bộ Đức
29/9/1938 Hội nghị Muyních với 4 nước Anh, Pháp, Đức, Italia
- Nội dung Hội Nghị:
Anh, Pháp kí Hiệp Định trao vùng Xuyđét cho Đức
Đức cam kết chấm dứt mọi cuộc thôn tính ở châu Aâu
- Ý nghĩa:
Trang 3- Hỏi: Theo em chính sách dung dưỡng
của Anh, Pháp, Mĩ đã dẫn đến hậu quả
gì?
- Hỏi: Qua các sự kiện trên, em hãy cho
biết bản chất hiếu chiến và âm mưu
nham hiểm của Phát Xít Đức
Hoạt động 4: nhóm
- GV yêu cầu HS đọc SGK phần II trang
93-99 và làm việc theo nhóm : lập niên
biểu các giai đoạn CTTG II:
Nhóm 1: Diễn biến chiến sự từ 1/9/1939
– cuối 9/1939 & kết quả
- Nhóm 2: Diễn biến chiến sự từ 9/1939 -
4/1940 & kết quả
-Nhóm 3: Diễn biến chiến sự từ 9/1940
-9/1940 & kết quả
Nhóm 4: Diễn biến chiến sự từ 10/1940
-6/1941 & kết quả
Hội Nghị là đỉnh cao của chính sách dung túng Phát Xít của Anh, Pháp, Mĩ
Thể hiện âm mưu thống nhất của Chủ nghĩa Đế Quốc chống Liên Xô
- Sau Hội Nghị Muyních, Đức thôn tính toàn Tiệp Khắc 3/1939
- Đức gây hấn và chuẩn bị chiến tranh với Ba Lan
- 23/8/39 Đức kí với Liên Xô “ Hiệp ước Xô- Đức không xâm lượclẫn nhau”
Bản chất hiếu chiến và xâm lược của PX Đức
II CTTGII bùng nổ & lan rộng Châu Aâu (9/1939 – 9/1940):
Từ 1/9/1939 – 29/9/1939
Từ 9/1939 – 4/1940
Từ 4/1940 – 9/1940
Trang 4Từ 10/1940 – 6/1941
Hoạt động 5: làm việc nhóm
- Nhóm 1: cuộc tấn công của phát xít Đức
vào lãnh thổ Liên Xô diễn ra như thế
nào?
- HS so sánh với giai đoạn chiên tranh
xâm lược ở Châu Aâu trước đó để cho biết
ý nghĩa việc Liên Xô đánh bại kế hoạch
của Đức?
- Nhóm 2: Chiến sự ở Bắc Phi?
- GV cho HS xem trận Trân Châu Cảng
- Nhóm 3: Chiến tranh Châu Á, TBD và
dùng lược đồ để trình bày
- GV liên hệ VN khi Nhật nhảy vào VN
qua Lạng Sơn
III Chiến tranh lan rộng khắp
TG ( 6/1941-11/1942)
1 PX Đức tấn công LX Chiến sự Bắc Phi:
a Mặt trận Xô-Đức:
- 22/6/1941 Đức tấn công Liên Xô
- 12/1941 Hồng quân Liên Xô phản công đẩy lùi Đức ra xa
Matxcơvaphá tan kế hoạch của Đức
- Cuối 1942 Đức chuyển mũi nhọn tấn công xuống phía Nam nhằm chiếm Xtalingrát nhưng thất bại
b Mặt trận Bắc Phi:
- 9/1940 Italia tấn công Ai Cập
- 10/1942 Liên minh A-M giành chiến thắng En Alamen &chuyển sang phản công trên toàn Mtrận
2 Chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ:
- Ngày 7/12/1941: Nhật tấn công hạm đội Mĩ ở trân Châu Cảng Mĩ tham chiếnchiến tranh TBD bùng nổ
- Tháng 12/1941-5/1941 phát xít Nhật tấn công và chiếm được một vùng rộng lớn ở Đông Á, ĐNA & TBD
3 Khối Đồng Minh chống phát xít hình thành:
a Nguyên nhân:
Trang 5- Nhóm 5: trình bày nguyên nhân & sự ra
đời của Khối Đồng Minh chống PX
- Hỏi: ý nghĩa việc Liên Xô tham chiến
và sự ra đời Khối Đồng minh chống phát
xít?
Hoạt động 6: cả lớp & cá nhân
- GV dùng bản đồ CTTG II để trình bày
- HS theo dõi
- Lập bảng hệ thống giai đoạn từ
11/42-8/1945 trên các mặt trận
- Nguy cơ Chủ nghĩa phát xít làm mưa làm gió các quốc gia phối hợp thành một liên minh chống phát xít
- Liên Xô tham chiến cổ vũ nhân dân các nước và làm thay đổi thái độ của Anh, Pháp, Mĩ chống phát xít
b Thành lập:
- Ngày 1/1/1942, tại Oainhtơn với
26 nước đã ra tuyên bố chung “ Tuyên ngôn LHQ”
c Ý nghĩa:
Việc Liên Xô tham chiến và sự ra đời của khối Đồng minh chống phát xít đã làm thay đổi tính chất chiến tranh: Cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít bảo vệ hòa bình nhân loại
IV Quân Đồng minh chuyển sang phản công CTTG II kết thúc (10/1942 – 8/1945)
1 Quân Đồng minh phản công (11/1942-6/1944)
2 Phát xít Đức bị tiêu diệt Nhật bản đầu hàng Chiến tranh kết thúc
Mặt trận Xô – Đức Mặt trận Bắc Phi Mặt trận Châu
Á-TBD
-11/1942-2/1943: Chiến
thắng XtalingrátBước ngoặt
chiến tranh
- Cuối 8/1943: Chiến thắng
Cuôcxcơ
- 6/1944: Xô Viết giải
phóng
-Tháng 3 – 5/1943, Anh, Mĩ phản công quét sạch Đức, Ý ra khỏi Châu Phi
-7/1943 quân Đồng minh đổ bộ lên Xixilia Mutxôlini bị
- 1/1943 Mĩ phản công Nhật & đánh chiếm các đảo ở TBD
Trang 6bắt chủ nghĩa phát xít
Ý bị tiêu diệt
- 1/1945: Hồng quân Liên
Xô mở cuộc tấn công Đức ở
mặt trận phía Đông
- 2/1945: Hội Nghị Ianta bàn
về việc tổ chức lại Thế giới
sau chiến tranh
- 1944: Anh, Mĩ mở mặt trận
thứ hai ở Tây Aâu 2/45 tấn
công Đức từ phía Tây
- Ngày 16/4-30/4/45 Chủ
nghĩa phát xít Đức bị tiêu
diệt
- Tháng 5/45: Phát xít Đức
đầu hàng không điều kiện
chiến tranh kết thúc ở Châu
Âu
-Từ 1944: Anh, Mĩ tấn công Nhật ở Miến Điện, Philippin, & các đảo ở TBD
- Ngày 6 & 9/8/45: Mĩ ném hai quả bom nguyên tử xuống Nhật Bản
- Ngày 8/8/45 Liên Xô tuyên chiến với Nhật và tấn công tiêu diệt 1 triệu quân Quan Đông …
- 15/8/45 Nhật đầu hàng vô điều kiện CTTG II kết thúc
Hoạt động 7: cá nhân V Kết cục CTTG II
- Chủ nghĩa phát xít sụp đổ hoàn toàn Thắng lợi thuộc về các dân tộc trên thế giới trong đó 3 cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh giữ vai trò quyết định …
- Gây hậu quả và tổn thất nặng nề …
- CTTG II kết thúc dẫn đến những thay đổi căn bản của tình hình thế giới
4 Củng cố:
-Nguyên nhân, tóm tắt diễn biến và kết cục CTTG II
-Đánh giá vai trò của Liên Xô và các nước đồng minh Anh, Mĩ, Pháp Lập niên biểu CTTG II
5 Dặn dò:
-Hoàn thành bảng hệ thống, học bài, làm bài và chuẩn bị ôn tập