Với trách nhiệm là nhà giáo, xuất phát từ thực tế của đơn vị, tôi chọn “Xử lý tình huống giáo viên không soạn bài khi lên lớp tại trường THVP, huyện ..., tỉnh ...” để cùng tham gia giả
Trang 1BỘ GIÁO DỤC
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
TIỂU LUẬN
“Xử lý tình huống giáo viên không soạn bài
khi lên lớp tại trường TH ,
huyện , tỉnh ”
Họ và tên học viên:
Đơn vị công tác: Trường TH , huyện ,
tỉnh
Lớp: Bồi dưỡng cán bộ quản lý cấp phòng và tương đương
Tháng 9 năm 2020
Trang 2MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ 3
PHẦN I NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 4
1.1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống 4
1.2 Nội dung tình huống 6
1.3 Kết thúc tình huống 7
PHẦN II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG 8
2.1 Mục tiêu phân tích tình huống 8
2.2 Cơ sở lý luận 8
2.3 Phân tích diễn biến của tình huống 9
2.4 Nguyên nhân: 10
2.5 Hậu quả của tình huống 11
PHẦN III XỬ LÝ TÌNH HUỐNG 12
3.1 Xác định mục tiêu xử lý tình huống 12
3.2 Đề xuất các phương án và lựa chọn phương án giải quyết 13
3.3 Các giải pháp thực hiện phương án đã lựa chọn 17
PHẦN IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 18
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong nhà trường đội ngũ cán bộ giáo viên là yếu tố hàng đầu quyết địnhchất lượng giáo dục của nhà trường, Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/6/2004 củaBan Bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ
nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục đã khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào
tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng”.
Trong quá trình dạy học người giáo viên tác động đến sự hình thành vàphát triển nhân cách và tri thức của học sinh không phải chỉ bằng vốn kiến thứccủa bản thân mà còn bằng cả trình độ tư tưởng, phẩm chất đạo đức, năng lực sưphạm của họ Theo quan điểm hoạt động: Dạy học là một quá trình điều khiểnhoạt động học tập của học sinh nhằm thực hiện các mục tiêu dạy học Xuất phát
từ nội dung bài học ta cần phát hiện những hoạt động liên hệ với nội dung đó,rồi căn cứ vào mục tiêu bài học mà chọn ra một số hoạt động cho học sinh thựchiện nhằm phát hiện những kiến thức mới
Soạn bài trước khi giảng dạy là một khâu chiếm khá nhiều thời gian và làcông đoạn quan trọng, một yêu cầu bắt buộc trong hoạt động giáo dục củangười thầy, vừa là để người dạy ôn lại kiến thức, hình dung ra các bước trongtiến trình bài giảng, định hướng trước nội dung kiến thức một cách chuẩn mựctheo tính quy phạm riêng của ngành Khi soạn bài, bên cạnh kiến thức cơ bảnđược tích lũy qua những năm tháng được học hành, đào tạo, đòi hỏi người thầycòn phải gửi gắm vào đó lối tư duy, sáng tạo riêng và những trải nghiệm củabản thân, qua đó giúp người học có thể tiếp cận một cách chính xác nhất nhữngkiến thức khoa học
Bài soạn là kế hoạch của giáo viên để dạy từng tiết học, nó thể hiện mộtcách sinh động mối liên hệ hữu cơ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp và
Trang 4điều kiện học tập Muốn nâng cao chất lượng dạy học cần đề cao yêu cầu soạnbài trước khi lên lớp Chính vì vậy, việc một giáo viên không soạn bài trước khilên lớp được xem như đã vi phạm quy chế chuyên môn, cần phải có biện pháp
xử lí kịp thời, thích hợp Với trách nhiệm là nhà giáo, xuất phát từ thực tế của
đơn vị, tôi chọn “Xử lý tình huống giáo viên không soạn bài khi lên lớp tại trường THVP, huyện , tỉnh ” để cùng tham gia giải
quyết, tháo gỡ vướng mắc, góp phần nâng cao nghiệp vụ công tác quản lítrường học nói chung và quản lí chuyên môn của nhà trường nói riêng
PHẦN I NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 1.1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống
Trường THVP nằm trên địa bàn xã thuộc xã vùng II củahuyện , tỉnh Năm học 2019-2020 trường có 15 lớpvới 417 học sinh trong đó học sinh dân tộc 306 em chiếm 96,5%; học sinh nữ
154 em chiếm 48,6%; học sinh thôn 135 là 55 em chiếm 17,4% Tổng số cán
bộ giáo viên 28 trong đó cán bộ đảng viên 25 người Quản lí 3 người; giáo viên
22 người, nhân viên phục vụ 3 người, giáo viên của nhà trường đều đạt chuẩntrở lên; Tỷ lệ giáo viên/lớp là 1,8
Theo quy định tại Điều lệ trường trung học, nhà trường có nhiệm vụ cụthể: Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu,chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp TH và cấp THPT do Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt độnggiáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục Quản lýgiáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật Tuyển sinh và tiếpnhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản lý học sinh theo quy địnhcủa Bộ Giáo dục và Đào tạo Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm
vi được phân công Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt độnggiáo dục Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt độnggiáo dục; Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quyđịnh của Nhà nước; Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt
Trang 5động xã hội; Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục; Thựchiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
Trong thời gian qua, bám sát nhiệm vụ của từng năm học, nhà trường đãtriển khai có hiệu quả các cuộc vận động và phong trào thi đua do Nhà nước vàngành phát động Công tác bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ giáo viên đượcquan tâm Giáo viên tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, quan tâm hướngdẫn học sinh phương pháp học tập có hiệu quả, chú trọng rèn kĩ năng cho các
em, chất lượng giờ dạy đảm bảo tốt, góp phần nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện
Phong trào thi đua “Hai tốt” luôn được nhà trường coi trọng Học lực học
Giáo viên dạy giỏi các cấp Cấp tỉnh: 3 giáo viên đạt 16,7% (bảo lưu); Cấphuyện: 4 giáo viên đạt 22,2%; Thư viện giỏi cấp huyện 01; Cấp trường: 17 giáoviên đạt 94,4% Hằng năm, 100% cán bộ, giáo viên có sáng kiến kinh nghiệmcải tiến phương pháp giảng dạy các môn học; nâng cao chất lượng giáo dục;đổi mới công tác quản lí giáo dục góp phần không nhỏ trong việc nâng caochất lượng các hoạt động của nhà trường
Với đội ngũ giáo viên khá đồng đều, có năng lực và nhiệt tình, tráchnhiệm, cùng với sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên, sự hỗ trợ tích cực về cơ sởvật chất của địa phương và các cấp quản lí giáo dục, chất lượng học tập của họcsinh ngày càng được củng cố và nâng cao Nhà trường liên tục đạt danh hiệu
Trang 6“Tập thể Lao động tiến tiến”.
1.2 Nội dung tình huống
Là một đơn vị trường học có truyền thống trong phong trào thi đua Hai tốttrường THVP đã xây dựng được nề nếp chuyên môn hiệu quả, cán bộ, giáoviên có chí tiến thủ, nỗ lực không ngừng trong công tác giảng dạy và giáo dụchọc sinh, chưa khi nào có tình trạng giáo viên vi phạm quy chế chuyên môn, dù
là mức độ nhỏ nhất, qua các đợt thanh tra, kiểm tra chưa một lần bị cấp trênphê bình, nhắc nhở về công tác quản lí Chính vì vậy, việc cô giáo Nguyễn ThịHạnh không soạn bài khi lên lớp, để Ban kiểm tra nội bộ của trường lập biênbản vi phạm là một tình huống bất ngờ, khó xử cho Ban giám hiệu nhà trường
Sự việc cụ thể như sau: Thực hiện kế hoạch số 15/KH-BL, ngày 19/9/2019của Hiệu trưởng trường THVP về công tác kiểm tra nội bộ trường học năm học2019-2020 Ngày 17/10/2019, Ban kiểm tra nội bộ trường học tiến hành kiểmtra toàn diện hoạt động sư phạm của nhà giáo Theo sự phân công, đồng chí BùiThị Liên, ủy viên ban kiểm tra, chịu trách nhiệm kiểm tra toàn diện đối với giáoviên Nguyễn Thị Hạnh
Công tác kiểm tra được triển khai gồm dự giờ 2 tiết, kiểm tra chất lượnghọc sinh, vào buổi sáng và kiểm tra toàn bộ hồ sơ chuyên môn của giáo viênvào buổi chiều cùng ngày Qua dự giờ, công tác tổ chức dạy và học của giáoviên hết sức chu đáo, hiệu quả, hoạt động của giáo viên và học sinh nhịp nhàng,các tiết dạy sinh động, học sinh nắm vững bài, thực hành tốt nên kết quả bàikiểm tra của các em rất cao, thật đúng như những gì từ trước đến nay mọingười đều đánh giá về cô giáo Nguyễn Thị Hạnh Tuy nhiên sang buổi chiều,khi kiểm tra hồ sơ, đồng chí Bùi Thị Liên phát hiện hồ sơ của giáo viênNguyễn Thị Hạnh còn thiếu không có giáo án tuần thực dạy Tưởng cô NguyễnThị Hạnh để sót hồ sơ, đồng chí Bùi Thị Liên có yêu cầu cô bổ sung nhưng côlúng túng một hồi rồi thú nhận: Mình chưa soạn bài!
Theo Quy chế hoạt động của nhà trường được ban hành kèm theo Quyết
Trang 7định số 25/QĐ-BL, ngày 15/8/2019, quy định về hồ sơ của giáo viên, cụ thể:Điều 17: Hồ sơ giáo viên gồm những loại sau: Thiết kế bài dạy (giáo án), cácbài soạn, phải soạn đầy đủ đúng theo phân phối chương trình hiện hành, bámsát chuẩn kiến thức kĩ năng, viết bằng một loại mực màu đen Tuyệt đối khôngdạy trước soạn sau, không soạn sai, soạn cẩu thả, thực hiện theo mẫu quy định.Giáo viên được soạn trên máy vi tính, trình bày theo thể thức quy định hiệnhành; Lịch báo giảng, giáo viên báo giảng trên phần mềm và báo đầy đủ cảtuần, in, treo vào sáng thứ 2 hàng tuần ở nơi quy định Chuyên môn nhà trườngkiểm tra theo dõi tiến độ thực hiện chương trình, đánh giá việc thực hiện củagiáo viên theo định kì; Kế hoạch giảng dạy, giáo viên phải làm cụ thể chi tiếttheo từng chương hoặc từng bài, hoàn thành các cột mục đầy đủ (xong trước 15tháng 9) Tổ chuyên môn duyệt trước khi trình cho Ban giám hiệu phê duyệt;
Kế hoạch sử dụng thiết bị, lên đầy đủ theo từng kì, đảm bảo sử dụng thiết bị cóhiệu quả; Sổ dự giờ, hoàn thành đầy đủ các nội dung trong sổ trước 15/9, mỗigiáo viên dự giờ đồng nghiệp 18 tiết trở lên/năm học; Sổ chủ nhiệm (đối vớiGVCN), hoàn thành các nội dung đầy đủ, mỗi tháng cập nhật lên phần mềm 1lần vào cuối tháng
Đồng chí Bùi Thị Liên thật sự khó xử bởi từ trước đến nay, cô giáoNguyễn Thị Hạnh là một giáo viên gương mẫu, có trách nhiệm trước công việcđược giao, công tác soạn, giảng luôn thực hiện tốt Luôn chấp hành tốt chínhsách, pháp luật của Nhà nước, quy chế của ngành, quy định của cơ quan, đơn
vị, đảm bảo số lượng, chất lượng ngày, giờ công lao động; Có đạo đức, nhâncách, lối sống mẫu mực, được sự tín nhiệm trong đồng nghiệp, học sinh và phụhuynh.Các tiết dạy trong đợt kiểm tra đủ điều kiện xếp loại tốt, chất lượng họcsinh có nhiều tiến bộ, các loại hồ sơ khác đều đầy đủ Các công tác khác đượcgiao đều hoàn thành tốt Nếu chỉ vì một tuần không có giáo án mà phải đánhgiá chung không đạt yêu cầu hoặc phải xử lí kỉ luật thì thật không thỏa đáng.Nhưng xử lí như thế nào để vừa đảm bảo yêu cầu nghiêm túc của công tác kiểmtra vừa có lí có tình và không ảnh hưởng đến quan hệ đồng nghiệp?
Trang 81.3 Kết thúc tình huống
Ban Giám hiệu nhà trường tổ chức họp Hội đồng kỷ luật nhà trường, chỉ
rõ sai phạm của giáo viên Nguyễn Thị Hạnh góp ý phê bình, nhắc nhở giáoviên Nguyễn Thị Hạnh không được tái phạm, đồng thời Ban Giám hiệu (màtrực tiếp là đồng chí Phó hiệu trưởng phục trách chuyên môn) cũng thẳng thắnnhận khuyết điểm do không thực hiện nghiêm túc công tác quản lí chuyên môn.Yêu cầu giáo viên Nguyễn Thị Hạnh tổ chức dạy lại những tiết do không có sựchuẩn bị mà dạy chưa tốt Yêu cầu tổ chuyên môn, Ban Chấp hành công đoànquan tâm giúp đỡ, động viên để giáo viên Nguyễn Thị Hạnh vượt qua khókhăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ
PHẦN II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG 2.1 Mục tiêu phân tích tình huống
Trước tình huống đó, cần có hình thức xử lý thế nào cho đúng với quyđịnh của ngành, nhưng phù hợp với thực tế?
Tình huống đặt ra, khiến cho người có trách nhiệm phải trăn trở suy nghĩ?Đây là một bài toán khó, người quản lý phải giải quyết như thế nào cho vẹntình, hợp lý? Vừa phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa cơ quan quản lý với giáoviên, nhưng phải đảm bảo thực hiện được kỷ cương của Pháp luật, Quy chế củangành và của cơ quan Muốn vậy, cần tìm hiểu, phân tích kĩ những nguyênnhân và hậu quả của tình huống đưa lại, có như vậy mới xác định được mụctiêu và phương án để giải quyết tình huống có hiệu quả
2.2 Cơ sở lý luận
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định "Đổi mới căn
bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt" và "Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây
Trang 9dựng nền văn hóa và con người Việt Nam" Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội
2011-2020 đã định hướng: "Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực,
nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược".
Trong những năm qua ngành Giáo dục và Đào tạo huyện nóichung và trường THVP nói riêng đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng Điều
đó được thể hiện ở quy mô trường lớp, chất lượng dạy và học cũng như côngtác xã hội hóa giáo dục đã có những thay đổi theo hướng tích cực Tuy nhiên,trường THVP vẫn còn bộc lộ những tồn tại trên một số mặt, trong đó có nhữngvấn đề như: thiếu nghiêm túc trong việc thực hiện nhiệm vụ và công việc đượcgiao của một số cán cán bộ, giáo viên và nhân viên Thực trạng đó không chỉảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn diện mà làmảnh hưởng không tốt đến phát triển nhân cách học sinh và lòng tin của phụhuynh đối với ngành Giáo dục Điều 2 của luật Giáo dục năm 2005 đã nêu rõ:
“Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Điều đó đòi hỏi rất cao về ý thức trách nhiệm, lương tâm
nghề nghiệp; trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, giáoviên và nhân viên
2.3 Phân tích diễn biến tình huống
Qua tìm hiểu một số cán bộ, giáo viên và nhân viên trong nhà trường chobiết: Thời gian gần đây, giáo viên Nguyễn Thị Hạnh có phần mệt mỏi và chểnhmảng trong công việc Sự việc là do con của giáo viên Nguyễn Thị Hạnhthường xuyên ốm đau, mẹ chồng lại hắt hủi cô là không biết chăm con Cuộcsống gia đình có chiều hướng sóng gió khi chồng cô sinh ra rượu chè, ít quantâm đến với vợ con và công việc Điều đó đã ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống
về tinh thần của giáo viên Nguyễn Thị Hạnh, dẫn tới việc giáo viên Nguyễn ThịHạnh buồn chán, lơ là ảnh hưởng đến công việc
Trang 10Giáo viên Nguyễn Thị Hạnh sinh năm 1979, là giáo viên được đào tạo từtrường Cao đẳng Sư phạm , chồng lao động tự do Vợ chồng giáoviên Nguyễn Thị Hạnh sống cùng mẹ chồng Năm 2003, sau khi tốt nghiệp Caođẳng sư phạm giáo viên Nguyễn Thị Hạnh được điều động về công tác tạitrường THVP đến nay Trong thời gian làm việc tại trường, giáo viên NguyễnThị Hạnh luôn chấp hành tốt mọi chủ trương chính sách của Đảng và pháp luậtcủa Nhà nước cũng như nội quy của đơn vị, nhiệt tình, trách nhiệm trước côngviệc được giao, gần gũi yêu thương học sinh Tuy nhiên qua hoạt động kiểm trathực tế và kiểm tra hồ sơ cho thấy giáo viên Nguyễn Thị Hạnh đã không soạnbài khi lên lớp và có thể khẳng định giáo viên Nguyễn Thị Hạnh đã vi phạmquy chế chuyên môn
2.4 Nguyên nhân
* Nguyên nhân khách quan
Quá trình quản lý của Ban Giám hiệu nhà trường và Tổ chuyên môn chưachặt chẽ, chưa thực hiện đúng quy định hàng tháng phải kiểm tra, hàng tuầnphải kí duyệt giáo án trước khi lên lớp nên mới xảy ra tình huống giáo viênNguyễn Thị Hạnh không có bài soạn
Công tác quản lý, chỉ đạo của Ban Giám hiệu và Tổ chuyên môn cònbuông lỏng nên để giáo viên trong nhà trường vi phạm quy chế chuyên môn vàcác quy định liên quan đến nhiệm vụ của nhà giáo
Công tác kiểm tra nội bộ của nhà trường chưa tiến hành thường xuyên nênđể cho giáo viên vi phạm quy định
Do chủ quan vì những năm học trước giáo viên Nguyễn Thị Hạnh luônthực hiện nghiêm túc các quy định của ngành và là một giáo viên có ý thứctrong việc thực hiện nhiệm vụ được phân công…
Giáo viên Nguyễn Thị Hạnh đang có những trở ngại trong cuộc sống giađình nên ảnh hưởng đến công tác, nhưng sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường,của tổ chức Công đoàn và đồng nghiệp trong đơn vị chưa sâu sát, thiết thực và