1 B GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Đ I H C ĐÀ N NG Cơng trình đư c hồn thành t i Đ I H C ĐÀ N NG PHAN CÔNG TÁM NGHIÊN C U ĐÁNH GIÁ M C GI M PHÁT TH I Ngư i hư ng d n khoa h c: PGS TS LÊ KIM HÙNG Ph n bi n 1: PGS TS NGÔ VĂN DƯ NG KHÍ CO2 DO V N HÀNH CÁC NHÀ MÁY TH Y ĐI N TRONG TH TRƯ NG PHÁT ĐI N C NH TRANH Chuyên ngành: M ng H th ng ñi n Mã s : 60.52.50 Ph n bi n 2: TS LÊ K Lu n văn ñã ñư c b o v t i H i ñ ng b o v ch m Lu n văn t t nghi p Th c sĩ k thu t, h p t i Đ i h c Đà N ng vào ngày 15 tháng năm 2012 TÓM T T LU N VĂN TH C SĨ K THU T Có th tìm hi u lu n văn t i: Đà N ng - Năm 2011 - Trung tâm thông tin H c li u - Đ i h c Đà N ng - Thư vi n trư ng Đ i h c Bách Khoa - Đ i h c Đà N ng v y ng v i m i ñơn v ñi n (MWh) ñư c s n xu t t ngu n M Đ U th y n s góp ph n gi m đư c m t lư ng khí CO2 Do v y LÝ DO CH N Đ TÀI m c đ gi m phát th i khí CO2 hay nói cách khác H s phát th i c a Trong nh ng năm g n ñây, v n ñ hi u ng nhà kính ñang gây nh ng bi n đ i to l n v khí h u ñã nh hư ng nghiêm tr ng HTĐ (t n CO2/MWh) ph thu c s n lư ng ñi n ñư c s n xu t t nhà máy th y ñi n tác ñ ng ñ n m i m t ñ i s ng xã h i loài ngư i V i m c tiêu gi m lư ng khí th i điơxit cacbon ch t gây hi u ng nhà kính, Hi n nay, m c dù có nhi u d án th y ñi n tham gia ch CDM t i Vi t Nam ñư c t ch c nư c mua ch ng nư c có n n cơng nghiêp phát tri n cam k t t năm 2008-2012 s nh n CERs, nhiên vi c tính tốn xác đ nh h s phát th i s ph i c t gi m lu ng khí th i CO2 xu ng m c 5,2% so v i năm 1990 (Baseline) hay g i ñư ng phát th i tham chi u (Reference Đi u 12 c a ngh ñ nh thư Kyoto cho phép t ch c, doanh nghi p cá nhân nư c có n n cơng nghi p phát tri n ñ u tư vào d án nh m gi m kh phát th i khí gây hi u ng nhà kính nư c ñang phát tri n ñ nh n ñư c tín d ng dư i d ng “Ch ng ch gi m phát th i”, vi t t t CERs, đóng góp cho m c tiêu gi m phát th i c a qu c gia Vi t Nam ho t ñ ng theo Cơ ch phát tri n s ch (CDM) ñã ñang ñư c thúc ñ y m nh m Lĩnh v c lư ng đư c đánh giá có ti m r t l n vi c tri n khai d án Emission Level) làm s tính tốn xác đ nh t ng lư ng gi m phát th i khí CO2 c a m t nhà máy tham gia ch phát tri n s ch cho đ n v n chưa có m t nghiên c u b n hư ng d n mang tính th ng nh t tồn qu c s d li u ñ tin tư ng đ ki m tra, tính tốn h s phát th i s cho HTĐ Vi t Nam Đi u th t s gây khó khăn cho t ch c cá nhân trình chu n b , th m ñ nh h sơ thi t k tài li u d án (CDM-PDD) thúc ñ y trình tham gia ch phát tri n s ch ñang nh n ñư c nhi u s quan tâm theo ch CDM, ñ c bi t d án ñ u tư thu ñi n ñư c đánh giá có ti m nh t D án CDM cho d án th y ñi n ñư c xây d ng s lý lu n: Thơng thư ng n đư c s n xu t t h th ng h n h p g m nhà máy nhi t ñi n, th y n, diesel, tuabin khí d ng lư ng khác… HTĐ phát th i m t lư ng khí gây hi u ng nhà kính nh t đ nh Nhưng n u ch s n xu t ñi n t th y ñi n thu n túy s khơng phát th i khí gây hi u ng nhà kính Như V i lý trên, ñ tài lu n văn s ñi sâu nghiên c u l a ch n phương pháp, xây d ng s d li u tính tốn H s phát th i s cho HTĐ Vi t Nam t o ñi u ki n thu n l i cho vi c th c hi n d án th y ñi n theo ch CDM Qua d báo h s phát khí th i s c a HTĐ Vi t Nam giai ño n 20112020 5 Đ I TƯ NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U - K t qu nghiên c u c ñ ñ xu t trình Đ i tư ng nghiên c u c a ñ tài: HTĐ Vi t Nam v n ñ ñàm phán ký k t h p đ ng mua bán CERs phát th i khí CO2 c a nhà máy ñi n B Ph m vi nghiên c u c a ñ tài: Đ tài t p trung nghiên c u tính tốn H s phát th i s c a HTĐ Vi t Nam Ngồi ph n m đ u, k t lu n ki n ngh , b c c lu n văn g m có chương: Chương 1: T ng quan v ch phát tri n s ch CDM M C TIÊU VÀ NHI M V NGHIÊN C U V i ñ i tư ng ph m vi nghiên c u c a ñ tài nêu C C C A LU N VĂN Chương 2: Cơng c tính tốn H s phát th i s cho m t ph n 2, m c tiêu nhi m v nghiên c u ñư c ñ t sau: - Nghiên c u l a ch n phương pháp xây d ng s d li u ph c v tính tốn H s phát th i s c a HTĐ Vi t Nam - Tính tốn H s phát th i s c a HTĐ Vi t Nam năm 2007, 2008, 2009 2010 HTĐ Chương 3: Tính tốn H s phát th i s c a HTĐ Vi t Nam giai ño n 2007-2010 Chương 4: D báo H s phát th i s c a HTĐ Vi t Nam giai ño n 2011-2020 - D báo h s phát th i s c a HTĐ Vi t Nam giai ño n 2011-2020 CHƯƠNG T NG QUAN V CƠ CH PHÁT TRI N S CH Ý NGHĨA KHOA H C VÀ TÍNH TH C TI N C A Đ TÀI - Vi c nghiên c u l a ch n phương pháp tính tốn H s 1.1 T NG QUAN 1.1.1 Bi n ñ i khí h u tồn c u K t cu c cách m ng cơng nghi p đ n nay, ho t ñ ng phát th i s HTĐ Vi t Nam s t o ñi u ki n thu n l i Ch ñ u c a ngư i ñã phát th i nhi u lo i khí nhà kính (KNK) đi- tư đơn v tư v n q trình l p Tài li u thi t k d án ô-xít cac-bon (CO2), meetan (CH4), ô - xít ni - tơ (N2O) m t s CDM cho d án th y n đ trình quan liên quan phê lo i khí cơng nghi p khác nh hư ng x u đ n khí h u tồn c u Vi c t đăng ký tham gia d án CDM tăng n ng ñ KNK d n đ n tăng nhi t đ trung bình Trái đ t, - Q trình nghiên c u s thu th p s li u cho phép xây d ng hi n tư ng ñư c g i s m lên toàn c u, nhi u bi n ñ i s d li u ñ y đ đ ph c v nhu c u tính toán h s phát th i c a khác c a h th ng khí h u Trong th k trư c, nhi t đ trung bình HTĐ cho năm hi n t i có th c p nh t đ s d ng tính tốn cho tồn c u tăng 0.7OC Bi n đ i khí h u có nh hư ng đ n nhi u v n giai ño n ti p theo ñ , bao g m kinh t qu c dân, phát tri n xã h i b o v sinh thái môi trư ng, lư ng tài ngun nư c, an ninh lương đ i Tồn b nư c cam k t th i kỳ cam k t ñ u tiên th c s c kh e c a ngư i Bi n đ i khí h u liên quan ch t (2008-2012) trung bình m i năm s gi m t ng phát th i c a h xu ng ch ñ n s phát tri n c a xã h i lồi ngư i Bi n đ i khí h u th p 5,2% so v i m c phát th i c a năm 1990 ngư i gây s d n ñ n nh ng h u qu nghiêm tr ng m c nư c Ngồi vi c thơng qua KP, Bên tham gia Cơng c cịn bi n dâng cao, bão xu t hi n thư ng xuyên v i xốy thu n, đ ng ý đưa ba “Cơ ch m m d o”, bao g m ch Đ ng th c hi n lũ l t, h n hán gây nhi u thi t n ng n v ngư i tài s n (Joint Implementation – JI), Cơ ch phát tri n s ch (CDM) Mua Bi n đ i khí h u nh ng tác ñ ng tiêu c c c a m i quan tâm chung c a nhân lo i m t nh ng v n ñ gây nhi u tranh lu n nh t ñàm phán qu c t 1.1.2 Công c khung c a liên hi p qu c v Bi n đ i khí bán phát th i (Emission trading – ET) KP có hi u l c t ngày 16/2/2005 1.1.3.1, 1.1.3.2 Cơ ch ñ ng th c hi n, Mua bán phát th i 1.1.4 Cơ ch phát tri n s ch (CDM) CDM m t ch ñư c ñ b i KP ñã nêu h u (UNFCCC) Đ đ i phó v i thách th c v mơi trư ng toàn c u, t i H i Cơ ch cho phép Bên thu c Ph l c I (các nư c ñư c ngh thư ng ñ nh Trái ñ t năm 1992 t ch c t i Ri-Ơ-d -gia-nê-rơ, đ u tư) có đư c m c gi m phát th i ñư c ch ng nh n t vi c Braxin, 180 nư c thơng qua UNFCCC Các Bên c a Công th c hi n d án gi m phát th i KNK c ñã nh t trí quy t tâm s gi n đ nh n ng đ KNK khí l c I (các nư c ch nhà) M c gi m cácbon ñư c ch ng nh n m c có th ngăn ng a ñư c s can thi p nguy hi m c a d án CDM t o ra, ñư c g i ñơn v gi m phát th i ñư c ch ng quy n ngư i đ i v i h th ng khí h u Cơng c có hi u l c năm 1994 Cho đ n nay, tồn th gi i, có 189 nư c ký k t Cơng c [10] Bên không thu c Ph nh n (CERs) M c đích c a CDM h tr nư c không ph i Ph l c I ñ t ñư c phát tri n kinh t b n v ng v n đóng góp cho m c 1.1.3 Ngh ñ nh thư Kyoto (KP) tiêu l n lao c a Công c khung c a Liên h p qu c v bi n ñ i khí Vào tháng 12/1997, KP đư c Bên c a UNFCCC h u, h tr nư c Ph l c I th c hi n đư c m c tiêu thơng qua, đánh d u m t m c quan tr ng nh ng c g ng c a gi m phát th i KNK c a tồn th gi i nh m b o v mơi trư ng đ t ñư c phát tri n b n D án CDM cho d án th y ñi n ñư c xây d ng v ng KP ñ t m c tiêu nh m gi m phát th i nhà KNK ñ nh lư ng s lý lu n: Thơng thư ng n đư c s n xu t t h th ng h n ñ i v i 38 nư c phát tri n nư c có n n kinh t chuy n h p g m nhà máy nhi t n, th y n, diesel, tuabin khí 10 d ng lư ng khác… h th ng n phát th i m t lư ng khung c a Liên h p qu c v bi n đ i khí h u KP, đ ng th i khí gây hi u ng nhà kính nh t đ nh Nhưng n u ch s n xu t ñi n t quan ñ u m i qu c gia v CDM th y n thu n túy s khơng phát th i khí gây hi u ng nhà kính Vi t Nam 1.2.3, 1.2.4 Ti m phát tri n d án CDM Như v y ng v i m i ñơn v ñi n (MWh) ñư c s n xu t t ngành ñi n, Các rào c n trình th c hi n d án CDM ngu n th y ñi n s góp ph n gi m đư c m t lư ng khí CO2 t i Vi t Nam Do v y m c ñ gi m phát th i khí CO2 hay nói cách khác H s phát 1.3 K T LU N th i c a h th ng ñi n (t n CO2/MWh) ph thu c s n lư ng ñi n Đi m qua m t s thông tin k t qu nghiên c u nh ng v n đ có liên quan ñ n CDM, vi c gi m phát th i khí CO2 lĩnh v c đư c s n xu t t nhà máy th y ñi n 1.2 TÌNH HÌNH TH C HI N NGH Đ NH THƯ KYOTO VÀ CƠ CH PHÁT TRI N S CH CDM VI T NAM ñi n th trư ng Carbon th gi i & nư c, nh n th y r ng: - Vi t Nam m t nh ng nư c có ti m th c hi n 1.2.1 Đ c m 1.2.2 Q trình tham gia ho t ñ ng CDM t i Vi t Nam gi m phát th i, Vi t Nam ñã tham gia KP hi n ñã ñang Là m t nư c phát tri n khơng thu c di n ph i tri n khai th c hi n d án theo CDM c t gi m lư ng phát th i KNK, song t nh ng tính tốn d báo - Trong nư c, m c dù Vi t Nam ñã tham gia KP, thành trên, Vi t Nam nhanh chóng phê chu n UNFCCC ngày viên c a FCPF, B , ngành liên quan ñã vào cu c ñ xúc ti n, 16/11/1994 KP vào ngày 25/9/2003 kh i ñ ng ti n trình h u ch m i d ng l i Tháng 04/2007, Th tư ng Chính ph quy t đ nh s ch trương, sách chung - K thu t xác l p H s phát th i s v n ñang b b ng 47/2007/QĐ-TTg v vi c phê t K ho ch t ch c th c hi n KP thu c Công c khung c a Liên H p Qu c v bi n ñ i khí h u giai nư c, ñành r ng có nh ng h i th o v v n ñ này, nhiên ño n 2007–2010 k t qu ñ t ñư c v n chưa mong đ i Chưa có b s d li u Đ c bi t, m i ñây ngày 05 tháng 12 năm 2011, Th tư ng Chính ph ñã ký quy t ñ nh s 2139/QĐ-TTg phê t Chi n lư c qu c gia v bi n đ i khí h u B Tài ngun Mơi trư ng quan đư c Chính ph Vi t Nam c làm quan th m quy n qu c gia th c hi n Công c đ y đ đ th c hi n tính toán H s phát th i s m t cách xác - V i ngành n, khó khăn l n nh t thi u s th ng nh t cho lư i ñi n qu c gia khơng có s li u th c Các tính tốn ch y u d a s li u c a T ng sơ ñ quy ho ch phát tri n ñi n l c 11 12 qu c gia, không ph i s li u th c t , vi c thu th p r t khó khăn Đi u n quan tác nghi p, th m tra lúng túng th m ñ nh d án CDM Vi t Nam có nhi u h s phát th i 2.2 PHƯƠNG PHÁP LU N CƠ S V i phương pháp lu n ñư c s d ng cơng c tính tốn, d án tham gia ch phát tri n s ch ph i áp d ng bư c sau s khác - Các doanh nghi p nư c chưa tích c c tham gia th trư ng Carbon b i nhi u lí do: thi u thơng tin, thi u s khoa h c hành lang pháp lí, ch cho ho t đ ng Vì v y vi c ti p t c nghiên c u phương pháp c tính lư ng gi m phát th i khí CO2 lĩnh v c ñi n xây d ng h s phát th i s H th ng ñi n qu c gia h ng năm d báo giai ño n ti p theo ñi u c n thi t đ Vi t Nam có th s m có nhi u d án tham gia CDM đư c Qu c t cơng nh n tương tai CHƯƠNG CƠNG C TÍNH TỐN H S PHÁT TH I CHO H TH NG ĐI N 2.1 Đ NH NGHĨA, PH M VI NG D NG VÀ CÁC THÔNG S 2.1.1, 2.1.2 Đ nh nghĩa, Ph m vi ng d ng: q trình tính tốn: 2.2.1 Xác đ nh HTĐ thích h p (bư c 1) 2.2.2 L a ch n nhà máy ñi n HTĐ (bư c 2) 2.2.3 L a ch n phương pháp ñ xác ñ nh biên v n hành (bư c 3) Vi c tính tốn h s phát th i biên v n hành d a phương pháp sau: (a) Biên v n hành ñơn gi n; ho c (b) Biên v n hành ñi u ch nh; ho c (c) Phân tích d li u u ph i biên v n hành; ho c (d) Biên v n hành trung bình Nh n xét: Đ i v i phương pháp Biên v n hành ñơn gi n có u ch nh (OMsimple adjusted.) Phương pháp phân tích d li u u đ (OMadjusted data) ñ u yêu c u d li u hàng gi c a h th ng ñi n V i 2.1.3 Các thông s HTĐ Vi t Nam hi n t i s d li u khơng đ đ th c hi n tính tốn Cơng c cung c p phương pháp ñ xác ñ nh thông theo phương pháp s sau: Đ i v i phương pháp Biên v n hành trung bình (OMaverage), Thông s EFgrid,CM,y Đơn v tCO2/MWh EFgrid,BM,y tCO2/MWh EFgrid,OM,y tCO2/MWh Di n gi i H s phát th i Biên k t h p CO2 c a h th ng ñi n năm th y; H s phát th i Biên xây d ng CO2 c a h th ng ñi n năm th y; H s phát th i Biên v n hành CO2 c a h th ng ñi n năm th y s n lư ng n thu th p tính tốn bao g m t t c nhà máy phát ñi n lên lư i, bao g m c nhà máy ch y chi phí th m/các nhà máy v n hành b t bu c Do s cho m t k t qu h s phát th i biên v n hành th p, d n ñ n H s phát th i biên k t h p th p, u khơng có l i cho Vi t Nam 13 14 V y ch có phương pháp biên v n hành đơn gi n (OMsimple) V i EFEL,m,y xác đ nh theo cơng th c sau [12]: phù h p v i d li u hi n có c a h th ng ñi n Vi t Nam Phương pháp biên v n hành đơn gi n (OMsimple ) đư c tính EF tốn b ng bình qn gia quy n lư ng phát th i CO2 m i MWh ñi n s n xu t (tCO2/MWh) cho t t c nhà máy ñi n phát lên lư i tr nhà máy ph i v n hành ho c t máy thu c nhóm ln ph i v n hành ho c v n hành v i chi phí th p 2.2.4 Tính tốn h s phát th i biên v n hành (bư c 4) Tuy nhiên xét ñi u ki n th c t HTĐ Vi t Nam u Trong đó: Thơng s EFEL,m,y EFCO2,i,y ki n thu th p s li u, đ tài l a ch n phương pháp tính biên v n hành η ñơn gi n m m, y 2.2.4.1 Biên v n hành ñơn gi n: H s phát th i biên v n hành ñơn gi n đư c tính tốn theo I cơng th c, sau ñây [12]: EF grid , OMsimple ,y = ∑ EG x EF ∑ EG m,y m EL , m , y (2.1) Y EL , m , y = EF CO , i , y η x 3,6 (2.3) m,y Đơn v Di n gi i tCO2/MWh H s phát th i CO2 c a Nhà máy m năm y tCO2/GJ H s phát th i CO2 c a nhiên li u i năm y % Hi u su t chuy n ñ i lư ng trung bình nhà máy m năm y T t c nhà máy c p ñi n lên lư i năm y, tr nhà máy s d ng nhiên li u r G m t t c nhiên li u hóa th ch đư c ñ t nhà máy m năm y D a theo s li u th ng kê s n có năm g n nh t m,y m 2.2.4.2, 2.2.4.3, 2.2.4.4: Biên v n hành ñi u ch nh, Biên v n Trong : Thơng s EFGird,OMsimple ,y Đơn v tCO2/MWh EG m,y MWh EFEL, m,y tCO2/MWh m y Di n gi i H s phát th i CO2, biên v n hành năm y, Là s n lư ng ñi n cung c p cho lư i c a nhà máy m năm y H s phát th i CO2 c a Nhà máy m năm y T t c nhà máy c p ñi n lên lư i ñư c ch n ñ tính BM năm y, tr nhà máy s d ng nhiên li u giá r D a theo s li u th ng kê s n có năm g n nh t hành theo phương pháp phân tích d li u u đ , Biên v n trung bình 2.2.5 Xác đ nh nhóm nhà máy tính tốn biên xây d ng (bư c 5) Nhóm nhà máy n m u m đư c s d ng đ tính tốn biên xây d ng s bao g m: i) T p h p c a nhà máy ñi n ñư c xây d ng g n ñây nh t; ii) T p h p ngu n phát ñư c xây d ng g n nh t mà đóng góp vào h th ng đ 20% ngu n phát 15 16 Các bên tham gia d án nên s d ng t p h p nhóm t p nhà máy n có s n lư ng phát lên h th ng l n 2.2.6 Tính tốn h s phát th i biên xây d ng (bư c 6) H s phát th i biên xây d ng đư c tính tốn sau [12]: EF grid , BM , y = ∑ EG EF ∑ EG x m,y EL , m , y (2.12) m EG m,y MWh EFEL,m,y tCO2/MWh m y TOM TBM tCO2/MWh H s phát th i CO2 c a h th ng Biên k t h p năm y % Tr ng s h s phát th i biên v n hành % Tr ng s h s phát th i biên xây d ng Các giá tr m c ñ nh sau ñây ñư c s d ng: TOM TBM [9]: TOM = 0.5 and TBM = 0.5 cho giai ño n ñ u 2.3 K T LU N m,y m Trong đó: Thơng s Đơn v EFgrid,BM,y tCO2/MWh EFgrid,CM,y Qua nghiên c u cơng c tính tốn H s phát th i s cho m t Di n gi i H s phát th i biên xây d ng năm y Lư ng ñi n phát lên lư i c a nhà máy m năm y H s phát th i CO2 c a nhà máy m năm y S nhà máy chon tính biên xây d ng D li u năm g n nh t mà nhà máy ñưa vào ho t ñ ng H s phát th i CO2 c a nhà máy m (EFEL,m,y) ñư c xác ñ nh theo hư ng d n m c 2.2.4.1 Biên v n hành đơn gi n (bư c 4) 2.2.7 Tính toán h s phát th i biên k t h p (bư c 7) H s phát th i biên k t h p đư c tính tốn sau [12]: EFgrid,CM,y = EF grid,OM,y x TOM + EF grid,BM,y x TBM (2.13) H th ng ñi n, ta nh n th y: - Vi c tính tốn H s phát th i s cho m t HTĐ ñó ph i ñư c xem xét k ñi u ki n kèm theo, ñ ng th i ph i c vào ngu n s li u có s n, d thu th p - Phương pháp s d ng đ tính tốn H s phát th i khí CO2 cho ph n thay th n ñư c s n xu t b i nhà máy n HTĐ b ng cách tính tốn biên v n hành (OM) biên xây d ng (BM) sau tính biên k t h p - Biên v n hành (OM) liên quan ñ n t t c nhà máy n hi n có HTĐvà s n lư ng ñi n c a nhà máy n hi n có s b nh hư ng b i ho t ñ ng c a nhà máy tham gia d án CDM Trong đó, biên xây d ng (BM) ch liên quan ñ n m t nhóm nhà máy n vi c xây d ng nhà máy s b nh hư ng b i ho t ñ ng c a Trong đó: Thơng s EF grid,OM,y EF grid,BM,y Đơn v Di n gi i tCO2/MWh H s phát th i CO2 c a h th ng Biên v n hành năm y tCO2/MWh H s phát th i CO2 c a h th ng Biên xây d ng năm y nhà máy tham gia d án CDM - B t kỳ phương pháp phương pháp tính biên v n hành đ u có th áp d ng, nhiên v i ñi u ki n c th c a t ng HTĐ s l a ch n phương pháp phù h p ñ vi c tính tốn cho m t k t qu có l i nh t cho bên tham gia d án 17 18 CHƯƠNG KH O SÁT VÀ XÁC Đ NH H S PHÁT TH I CƠ S H TH NG ĐI N VI T NAM 3.1 T NG QUAN H TH NG ĐI N VI T NAM 3.3.1 L a chon phương pháp tính tốn biên v n hành Theo k t qu nghiên c u Chương ch có phương pháp biên v n hành đơn gi n (OMsimple) phù h p v i d li u hi n có c a h th ng n Vi t Nam 3.1.1 Tình hình s n xu t n 3.1.1.1 Cơ c u cơng su t ñi n s n xu t 3.3.1.2 Các thơng s đ u vào Đ n cu i năm 2010, h th ng n có t ng cơng su t ñ t a) S n lư ng ñi n c a t ng nhà máy ñi n phát lên lư i ngu n ñi n 21.542 MW, cơng su t kh d ng 19.735 MW, n b) T su t tiêu hao nhiên li u: s n xu t toàn h th ng qu c gia 100.071 t kWh [6] Theo nhóm nhiên li u công ngh c a nhà máy, t su t lư ng ñ s n xu t m t ñơn v ñi n sau: 3.1.1.2 Tình tr ng thi t b c a nhà máy ñi n [3] B ng 3.11 T su t tiêu hao lư ng c a t ng nhà máy 3.1.2 Tác đ ng mơi trư ng c a NMĐ hi n có [3] 3.1.3 Nhu c u ñi n kh ñáp ng [3] STT Tên nhà máy Công ngh Su t tiêu hao lư ng trung bình (Kcal/KWh) Than/ST Than/ST Than/ST Than/ST Than/ST Than/ST Than/ST Than/ST FO/ST DO/GT FO/ST DO/GT Khí/CCGT Khí/CCGT Khí/CCGT Khí/CCGT Khí/CCGT Khí/CCGT Khí/GT Khí/GT Khí/GT 3037 2402 3877 3877 3824 2748 2270 2748 2694 3056 2709 3056 2210 1746 1857 1829 1573 1739 2900 2583.2 2700 3.1.3.1 Đánh giá nhu c u ñi n giai ño n 2001-2009 18.0% 16.0% 17.0% 70000 15.5% 13.7% 60000 14.4% 12.9% 13.9% 12.8% 50000 40000 14.0% 12.8% 12.0% 10.0% 8.0% 6.0% 4.0% 30000 Nhu c u ñi n 20000 T c ñ 10000 tăng 2.0% 0.0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 T c ñ tă g(% n ) N u c u ñ n(G h) h i W 80000 2007 2008 2009 Hình 3.2 Nhu c u n t c ñ tăng trư ng giai ño n 2001-2009 01 02 03 04 05 06 07 08 09 Ph L i Ph L i ng Bí ng Bí 2(*) Ninh Bình Na Dương Formosa Cao Ng n Th Đ c 10 Nhu c u ñi n 2001-2009 C n Thơ 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Bà R a Phú M Phú M 2.1 Phú M Phú M 2.2 Phú M Vê Dan Cà Mau Bourbon 3.1.3.2 Tình hình tiêu th n giai đo n 2001-2009 3.1.4 Tình hình tiêu th nhiên li u giai ño n 2005-2010 [3]: 3.2.4.1, 3.2.4.2, 3.2.4.3 Tiêu th lư ng sơ c p, Tiêu th lư ng cho s n xu t ñi n, Tiêu th lư ng cu i 3.2 TÍNH H HTĐ VI T NAM S PHÁT TH I KHÍ CO2 CƠ S CHO Ghi 19 20 21 22 Hi p Phư c Amatar Cái Lân 20 FO/ST DO/ST DO/ST 3232 3300 3300 3.3.2 Tính tốn H s phát th i biên xây d ng BMaverage H s phát th i biên xây d ng đư c tính d a nhóm nhà Ngu n: Tài li u thi t k CDM d án th y ñi n Nam Mu Khi Lương đư c thơng qua trình UNFCCC máy ch n theo cách sau: Cách th nh t : T p h p nhà máy xây d ng g n nh t, ho c c) H s phát th i khí CO2 c a t ng lo i nhiên li u l y theo Cách th hai : T p h p c a ph n công su t thêm h giá tr m c ñ nh c a IPCC[10]: th ng mà chi m 20% s n lư ng ñi n c a toàn h th ng (MWh) B ng 3.12 H s phát th i CO2 STT 01 02 03 04 05 Hàm lư ng bon m c ñ nh (Kg/GJ) 20,2 21,1 26,8 25,8 15,3 Lo i nhiên li u Khí/D u DO D u FO Than Antharacite Than Bitum Khí t nhiên H s phát th i CO2 (Kg/TJ) 74,1 77,4 98,3 94,6 56,1 ñư c xây d ng g n nh t Theo khuy n cáo c a UNFCCC, ñ tài ch n cách th Cơng th c tính : EF m,y EL , m , y m m,y T công th c trên, áp d ng tính tốn ph n m m Chương đ tính H s phát S d ng cơng th c (2.1) Exell ta tính ñư c k t qu B ng 3.16 B ng 3.16 H s phát th i biên xây d ng c a HTĐ giai ño n 2007-2010 th i biên v n hành ñơn gi n: grid , OMsimple ∑ EG x EF ∑ EG m 3.3.1.3 Các bư c tính tốn: EF Grid , BM , y = Thông s ,y = ∑ EG x EF ∑ EG m,y 2007 2008 2009 2010 EFBM EL , m , y Đơn v tCO2/MWh 0,492336 0,454104 0,40159 0,366046 m 3.3.3 Tính tốn H s phát th i s (EF) m,y m H s phát th i s ñư c tính theo cơng th c: V i: EF EL , m , y EF = CO ,i , y η EF x3,6 2005 23.626 2006 25.672 Giá tr c a TOM TBM ñư c m c ñ nh sau : 2007 28.484 2008 29.883 TOM = 0,5 TBM = 0,5 cho giai đo n tín d ng ñ u tiên Đơn v tCO2/MWh 2007 0,649481 2008 0,645695 T ta tính đư c k t qu B ng 3.17 Đơn v : tCO2 2009 2010 33.993 44.675 B ng 3.15 H s phát th i biên v n hành EFOM c a HTĐ giai ño n 2007-2010 Thông s EFOM = EF grid ,OM , y xT OM + EF grid ,MB , y xT BM m,y B ng 3.14 T ng lư ng phát th i khí CO2 c a HTĐ Vi t Nam giai ño n 2007-2010 Năm T ng lư ng phát th i tCO2) grid ,CM , y 2009 0,644713 2010 0,651639 B ng 3.17 H s phát th i s c a HTĐ giai đo n 2007-2010 Thơng s EFOM Đơn v tCO2/MWh 2007 0,649481 2008 0,645695 2009 0,644713 2010 0,651639 EFBM tCO2/MWh 0,492336 0,454104 0,40159 0,366046 EFCM tCO2/MWh 0,570909 0,549899 0,523151 0,508843 21 22 4.2 K HO CH XÂY D NG NGU N GIAI ĐO N 2011 3.3 K T LU N - H s phát th i khí CO2 đư ng s c a H th ng ñi n Vi t Nam giai ño n 2007-2010 có xu th gi m d n H s phát th i Biên xây d ng BM gi m nhanh so v i h s phát th i biên v n – 2015 [3] 4.2.1 D ki n NMĐ ñưa vào v n hành giai ño n 20112015 [3] hành OM C th EFBM t 0,4923 năm 2007 gi m xu ng 0,366046 4.2.2, 4.2.3 Nhu c u ph t i s , Nhu c u ph t i cao vào năm 2010, EFOM h u khơng có thay đ i nhi u Chương trình phát tri n ngu n n giai ño n 2011- 2015, dao ñ ng quanh m c 0,64, riêng năm tăng lên 0,6516 phương án ph t i cao 211 TWh Nguyên nhân là: + Trong giai đo n v a qua t năm 2005-2009 nhi u nhà th y ñi n ñi vào ho t ñ ng, s n lư ng ñi n nhà máy th y ñi n c p cho HTĐ ti p t c tăng 4.2.3 Nhu c u nhiên li u cho s n xu t ñi n 4.3 K HO CH XÂY D NG NGU N GIAI ĐO N 2016 - 2020 [3] + Lư ng ñi n nh p kh u (mua t Trung Qu c) liên t c tăng qua năm góp ph n đáng k làm gi m h s phát th i biên 4.3.1, 4.3.2 Phương án ph t i s (PA2- ch n), Phương án ph t i cao Chương trình phát tri n ngu n ñi n giai ño n 2016 -2020, xây d ng - Q trình tính tốn H s phát th i s c a h th ng ñi n ph i mang tính k th a liên t c, s li u c p nh t xác h ng năm BÁO H S PHÁT TH I CƠ S ñ n năm 2020 v i phương án ph t i s , Đi n s n xu t 329 TWh v i phương án ph t i cao, Đi n s n xu t 362 TWh 4.3.3 Nhu c u nhiên li u cho s n xu t ñi n CHƯƠNG D ñ n 2015 ñ i v i phương án ph t i s , ñi n s n xu t 194 TWh C A H TH NG ĐI N VI T NAM GIAI ĐO N 2011-2020 4.1 T NG QUAN V CUNG C U NĂNG LƯ NG GIAI ĐO N 2011-2020 [3] 4.4 D BÁO H S PHÁT TH I CƠ S C A HTĐ VI T NAM GIAI ĐO N 2011-2020 4.4.1 Phương pháp tính tốn: Tương t phương pháp ñã l a ch n Chương 3, chương 4.1.1, 4.1.2 Ti m kh cung c p d ng s áp phương pháp tính tốn biên v n hành đơn gi n tính lư ng sơ c p, Kh trao ñ i lư ng v i nư c toán biên xây d ng d a t p h p nhà máy m i ñưa vào v n khu v c hành chi m 20% s n lư ng tồn h th ng 23 24 Hình 4.1 Di n bi n H s phát th i s HTĐ Vi t Nam giai ño n 2011-2020 4.4.2 Các thơng s đ u vào Các th ng s đ u vào ph c v q trình tính tốn g m: 0,90 0,80 0,70 0,60 0,50 - S n lư ng ñi n c a t ng nhà máy ñư c huy ñ ng theo năm, 0,40 S eries1 0,30 0,20 l y theo k ch b n ñã l a ch n theo quy ho ch VII 0,10 0,00 E C F M 2011 - T su t tiêu hao nhiên li u trung bình, đ i v i nhà máy E C F M 2012 E C F M 2013 E C F M 2014 E C F M 2015 E C F M 2016 E C F M 2017 E C F M 2018 E C F M 2019 E C F M 2020 4.5 K T LU N ñã ñưa vào v n hành trư c 2010, s d ng s li u ñã tính tốn gian đo n 2011-2020, theo Quy ho ch phát tri n ñi n l c chương Đ i v i nhà máy d ki n s xây d ng tương lai, s d ng t su t tiêu hao nhiên c a nhà máy có cơng ngh đưa Vi t Nam (Sơ đ VII) k ch b n s , b t ñ u t năm 2012 H s vào v n hành m i nh t phát th i ñư ng s c a h th ng n có chi u hư ng tăng lên 4.4.3 K t qu tính tốn d ki n giai đo n hàng lo t nhà máy nhi t ñi n ch y d u- S d ng ph n m m Exell, ta tính đư c k t qu th hi n khí, nhi t n than mi n B c mi n Nam ñưa vào v n hành c p n cho h th ng v y s báo ñ ng m c phát th i khí CO2 b ng 4.24 4.25 tương lai s ngày cao lên Năm 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 T ng lư ng phát th i KtCO2 49.098 57.382 67.873 82.496 100.082 124.379 145.907 166.181 188.648 209.072 K T LU N VÀ KI N NGH Bi n đ i khí h u gây “Hi u ng nhà kính” mà h u qu c a s “ m d n lên” c a trái ñ t ñang v n ñ th i s r t nóng tr B ng 4.24 T ng lư ng phát th i khí CO2 c a HTĐ Vi t Nam giai ño n 2007-2010 thành m i quan tâm hàng ñ u c a nhân lo i Ngày nhi u d S TT Thông s H s phát th i biên v n hành OM H s phát th i biên xây d ng BM H s phát th i biên k t h p CM Năm/ñơn v 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 tCO2/MWh 0,6288 0,6571 0,6882 0,7101 0,7416 0,7772 0,8108 0,8330 0,8416 0,8379 án tham gia Cơ ch Phát tri n s ch ñã ñang ñư c tri n khai r m r Lư ng phát th i ti t gi m ph i đư c tính tốn d a phương pháp lu n phương án tính tốn đư c Công Ư c Khung Liên Hi p Qu c v Bi n đ i khí h u phê chu n Vi c xác đ nh mơ hình phân tích tCO2/MWh 0,5639 0,5700 0,7269 0,6704 0,6867 0,7500 0,8371 0,8371 0,8372 0,7937 đ tính tốn h s phát th i ngành ñi n c a Vi t Nam v n ñ m i chưa ñư c nghiên c u nhi u Hi u rõ s c n thi t yêu c u tCO2/MWh 0,5964 0,6136 0,7076 0,6903 0,7141 0,7636 0,8240 0,8350 0,8394 0,8158 quan tr ng ñ tài ñã t p trung nghiên c u v n ñ quan tr ng sau: B ng 4.25 H s phát th i OM, BM CM c a HTĐ giai ño n 2011-2020 25 1./ Đã nghiên c u phương pháp k thu t xác l p H s phát th i s cho m t H th ng ñi n 2./ Phân tích u ki n, s li u th ng kê h ng năm c a 26 th trư ng, ñây y u t quan tr ng góp ph n gi m lư ng phát th i khí CO2 lương lai Ki n ngh Trung tâm Đi u ñ HTĐ Vi t Nam kh thu th p s li u th c Xu t phát t nh ng k t qu nghiên c u c a ñ tài, xin ñưa t , ñ tài đ xu t phương pháp tính H s phát th i s cho HTĐ m t s ki n ngh ñ n t ch c, ngành ch c có liên quan Vi t Nam đơn gi n, d th c hi n sau: K t qu c th giai ño n 2007-2010 sau: - V m t th trư ng, Vi t Nam vi c mua bán Carbon thông qua gi m phát th i khí nhà kính t d án phát tri n ñi n s d ng Đơn v 2007 2008 2009 2010 tCO2/MWh 0,570909 0,549899 0,523151 0,508843 3./ Các t ch c cá nhân liên quan có th tham kh o s ngu n lư ng s ch, ñ c bi t d án th y n cịn m i d ng th c hi n th t c thi t k tài li u d án th y ñi n tham phương, ñ c bi t nhà doanh nghi p, ch ñ u tư ngư i dân gia ch phát tri n s ch q trình đàm phán ký k t cịn có q lư ng thơng tin v th trư ng này, v y ñã ñ n lúc h p ñ ng mua bán tín ch Cacbon Nhà nư c ph i ph bi n r ng rãi hơn, cung c p nhi u thông tin Th/s EFCM 4./ Trên s s li u ñã th ng kê phương pháp tính c a đ tài, c n c p nh t h ng năm đ tính tốn áp d ng cho d án ñăng ký CDM theo t ng th i ñi m l p h sơ đ trình lên quan ch c m , nhi u quan qu n lý nhà nư c, c p quy n đ a xã h i đ h có th ti p c n - C n nhanh chóng xây d ng ch sách gi i pháp qu n lý ñ thu hút ngu n l c tham gia ñ u tư d án phát tri n lư ng s ch T o ñi u ki n thu n l i h tr pháp lý t i ña cho t ch c cá nhân tham gia tư v n, l p tài li u thi t k d án gian ño n 2011-2020, theo k ch b n s (Quy ho ch ch phát tri n s ch Vi c ch m tr , th ñ ng c a quan VII), H s phát th i ñư ng s HTĐ có xu th tăng tr l i Do b t chun ngành quy n đ a phương ñã ñang ñánh m t ñ u t năm 2012 hàng lo t nhà máy nhi t n ch y d u- khí, h i thu ngu n ngo i t l n t nư c phát tri n mua bán tín nhi t ñi n than ch Carbon 5./ mi n B c mi n Nam ñưa vào v n hành, báo ñ ng m c phát th i CO2 tương lai s ngày cao lên 6./ Trong th trư ng phát ñi n c nh tranh, giá bán ñi n th p l i th c nh tranh quan tr ng c a nhà máy V i nhà máy th y - C n phân cơng m t quan chun ngành, ch trì vi c thu th p, c p nh t s li u ñ t o s d li u đ y đ , tính tốn cho k t qu th ng nh t toàn qu c H ng năm, sau t ng k t công tác v n hành h th ng n cơng b h s phát th i ñư ng s ñi n vi c tham gia thành công d án CDM, s t o ñư c ngu n thu t h th ng ñi n qu c gia ñ t ch c, cá nhân áp d ng m t cách vi c bán CERs, góp ph n h giá thành s n xu t, tăng tính c nh tranh th ng nh t  ... m t lư ng khí CO2 Do v y LÝ DO CH N Đ TÀI m c ñ gi m phát th i khí CO2 hay nói cách khác H s phát th i c a Trong nh ng năm g n ñây, v n ñ hi u ng nhà kính gây nh ng bi n đ i to l n v khí h u nh... Biên v n hành CO2 c a h th ng ñi n năm th y s n lư ng n thu th p tính tốn bao g m t t c nhà máy phát ñi n lên lư i, bao g m c nhà máy ch y chi phí th m /các nhà máy v n hành b t bu c Do s cho... Đơn v Di n gi i tCO2/MWh H s phát th i CO2 c a Nhà máy m năm y tCO2/GJ H s phát th i CO2 c a nhiên li u i năm y % Hi u su t chuy n ñ i lư ng trung bình nhà máy m năm y T t c nhà máy c p ñi n lên