Giá trị chẩn đoán của xét nghiệm Procalcitonin

Trang 1

GIÁ TRỊ CHẨN ĐOÁN CỦA XÉT NGHIỆM PROCALCITONIN

TÓM TẮT

Đặt vấn đề: Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá giá trị chẩn đoán của xét nghiệm

procalcitonin trên nhóm bệnh nhân viêm màng não, đặc biệt trong viêm màng não

mủ

Đối tượng và phương pháp: Mô tả cắt ngang hàng loạt trường hợp trong khoảng

thời gian từ tháng 9 năm 2007 đến tháng 10 năm 2008 tại Khoa Bệnh Nhiệt đới Bệnh viện Chợ Rẫy, Gồm 4 nhóm, nhóm 1: những người tình nguyện khỏe mạnh (n = 30); Nhóm 2: bệnh nhân viêm màng não mủ (n = 20); Nhóm 3: bệnh nhân viêm màng não

do lao (n = 8); Nhóm 4: bệnh nhân viêm màng não siêu vi (n = 10) Định lượng PCT tại Khoa Sinh hóa Bệnh viện Chợ Rẫy

Kết quả: Nồng độ trung bình của các xét nghiệm nhóm 1: Bạch cầu huyết = 6.383,33

/mm3; PCT = 0,102 ng/ml Nồng độ trung bình của các xét nghiệm nhóm 2: Bạch cầu huyết = 17.153,00 /mm3; PCT = 7,67 ng/ml Nồng độ trung bình của các xét nghiệm nhóm 3: Bạch cầu huyết = 12.275 /mm3; PCT = 0,135 ng/ml Nồng độ trung bình của các xét nghiệm nhóm 4: Bạch cầu huyết = 10.851,0 /mm3; PCT = 0,234 ng/ml So sánh kết quả giữa nhóm 2 với nhóm 1: FBC = 72,249, PBC < 0,001  Sự khác biệt có ý

Trang 2

nghĩa thống kê (P < 0,001) FPCT = 21,715, PPCT < 0,001  Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P < 0,001) So sánh kết quả giữa nhóm 3 với nhóm 1: FBC = 27,987, PBC < 0,001  Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P < 0,001) FPCT = 2,843, PPCT = 0,101 

Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (P > 0,05) So sánh kết quả giữa nhóm 4 với nhóm 1: FBC = 21,235, PBC < 0,001  Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P < 0,001)

FPCT = 6,916, PPCT = 0,012  Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P < 0,05)

Kết luận: Nồng độ procalcitonin tăng cao trong viêm màng não mủ, các trường hợp

khác nằm dưới gía trị chẩn đoán nhiễm trùng huyết (< 0,5ng/ml)

ABSTRACT

DIAGNOSTIC VALUE OF PROCALCITONIN IN PATIENTS WITH MENINGITIS

Le Xuan Truong * Y Hoc TP Ho Chi Minh * Vol 13 - Supplement of No 1 - 2009:

209 - 212

Background: The aim of the study is to evaluate diagnostic value of procalcitonin in

patients with meningitis especially in purulent meningitis

Material and method: Series of prospective study are described from September

2007 to October 2008 at Department of Tropical Diseases in Cho Ray hospital There are four groups, group 1: healthy volunteers (n = 30), group 2: purulent meningitis (n

= 20), group 3: tuberculous meningitis (n = 8) and group 4: aseptic meningitis (n = 10)

Trang 3

Results: Mean concentration of tests group 1: white cell count = 6383.33 /mm3; PCT = 0.102 ng/ml Mean concentration of tests group 2: white cell count

=17153.00 /mm3; PCT = 7.67 ng/ml Mean concentration of tests group 3: white cell count = 12,275.00 /mm3; PCT = 0,135 ng/ml Mean concentration of tests group 4: white cell count = 10851,0 /mm3, PCT = 0,234 ng/ml Compare results between group 2 and group 1: FBC = 72.249, PBC < 0.001  There is a difference (P < 0.001) FPCT = 21.715 PPCT < 0.001 There is a difference (P < 0.001) Compare results between group 3 and group 1: FBC = 27.987, PBC < 0.001 There is

a difference (P < 0.001) FPCT = 2.843, PPCT = 0.101  There is no difference (P > 0,05) Compare results between group 4 and group 1: FBC = 21,235 PBC < 0,001

 There is a difference (P < 0.001) FPCT = 6.916, PPCT = 0.012  There is a difference (P < 0.05)

Conclusion: Procalcitonin concentration increases highly in purulent meningitis,

procalcitonin levels in other meningitis (tuberculous, aseptic meningitis) below diagnostic value of infection (< 0.5ng/ml)

Trang 4

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong những năm gần đây procalcitonin được dùng trong các phòng xét nghiệm để chẩn đoán, tiên lượng và hổ trợ việc theo dõi điều trị kháng sinh trong nhiễm trùng nhất là nhiễm trùng huyết và choáng nhiễm trùng (Error! Reference source not found.,Error!

Reference source not found.,Error! Reference source not found.,Error! Reference source not found.,Error! Reference source

not found.,Error! Reference source not found.,Error! Reference source not found.,Error! Reference source not found.,Error!

Reference source not found.)

Đây cũng là xét nghiệm giúp chẩn đoán phân biệt giữa sốt do nhiễm trùng và siêu vi trùng

Để tìm hiểu giá trị của xét nghiệm procalcitonin trên nhóm bệnh nhân viêm não, màng não, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này

ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đối tượng

Gồm 68 trường hợp, chia làm 4 nhóm chính

- Nhóm 1: gồm những người tình nguyện khỏe mạnh (n = 30)

- Nhóm 2: viêm màng não mủ (n = 20)

- Nhóm 3: viêm màng não do lao (n = 8)

- Nhóm 4: viêm màng não do siêu vi (n = 10)

Tất cả các nhóm bệnh được điều trị tại Khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Chợ Rẫy từ tháng 9 năm 2007 đến tháng 10 năm 2008

Phương pháp nghiên cứu

Trang 5

- Thiết kế nghiên cứu: mô tả cắt ngang

- Phương pháp định lượng: Sử dụng test B-R-AH-M-S PCT LIA Đức máy Lumat

LB 9507, tại Khoa Sinh hóa, Bệnh viện Chợ Rẫy

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Nhóm 1

Gồm những người tình nguyện khỏe mạnh (n = 30)

Stt Tổ -

Lớp

/ năm

học

Họ và tên Năm

sinh

Bạch cầu (mm 3 )

PCT (ng/ml)

01

THHS-07

Nguyễn

Hoàng D

1968 5,800 0,11

02

THHS-07

Huỳnh Tấn

N

1982 6,900 0,19

03

THHS-07

Nguyễn

Hữu P

1948 6,100 0,12

04

THHS-07

Lê Minh S 1976 6,700 0,14

Trang 6

Stt Tổ -

Lớp

/ năm

học

sinh

PCT (ng/ml)

05

THHS-07

Dương Thị

Thu S

1977 6,600 0,08

06

THHS-07

Nguyễn

Hồng T

1962 6,200 0,13

07

THHS-07

Hoàng Thị

Thái T

1983 6,800 0,12

08

THHS-07

Lê Văn T 1972 6,600 0,08

09

THHS-07

Trần Thị

Anh T

1982 5,300 0,11

10

THHS-07

Nguyễn

Văn T

1983 6,400 0,18

11 THHS- Đặng Đức 1981 7,100 0,12

Trang 7

Stt Tổ -

Lớp

/ năm

học

sinh

PCT (ng/ml)

07 T

12

THHS-07

Nguyễn Vũ

U

1979 6,800 0,12

13

THHS-07

Nguyễn Thị

Cao V

1979 6,900 0,27

14

THHS-07

Vũ Đức Đ 1974 7,100 0,12

15 Tổ 28

Y06

Lê Quyết

C

1988 6,300 0,06

16 Tổ 2

Y07

Nguyễn Thị

Phương L

1982 6,800 0,06

17 Tổ 29

Y06

Nguyễn

Văn C

1987 6,800 0,06

18 Tổ 20 Nguyễn 1988 5,300 0,07

Trang 8

Stt Tổ -

Lớp

/ năm

học

sinh

PCT (ng/ml)

Y06 Huy H

19 Tổ 17

Y06

Phạm Thị

Phương A

1988 6,300 0,06

20 Tổ 22

Y06

Lê Hoàng

S

1988 5,800 0,09

21 Tổ 9

Y06

Quan Kim

H

1984 6,700 0,06

22 Tổ 7

Y06

Đặng Thị

Ngọc D

1988 6,300 0,07

23 Tổ 2

Y07

Huỳnh Thế

Phước V

1989 5,100 0,07

24 Tổ 14

Y06

Trần Thị

Kim H

1988 6,800 0,06

25 Tổ 6 Nguyễn Thị 1988 6,200 0,07

Trang 9

Stt Tổ -

Lớp

/ năm

học

sinh

PCT (ng/ml)

Y06 Ngọc Y

26 Tổ 18

Y06

Nguyễn Thị

Phương D

1988 6,200 0,07

27 Tổ 14

Y06

Hoàng Thị

Ngọc B

1987 6,400 0,07

28 Tổ 36

Y06

Kim Thị

Minh Y

1987 6,300 0,18

29 Tổ 36

Y06

Lê Thị Thu

T

1988 6,500 0,06

30 Tổ 29

Y06

Nguyễn

Thái D

1988

6,400

0,07

+ Trị số trung bình (XTB) các xét nghiệm Bạch cầu huyết và PCT ở nhóm người tình nguyện khỏe mạnh:

XTBBC = 6383,33  512,65 /mm3

Trang 10

XTBPCT = 0,102  0,05 ng/ml

3.2 Nhóm 2

Gồm những bệnh nhân viêm não - màng não mủ (n = 20):

Stt SBA Chẩn đoán Bạch

cầu (mm 3 )

PCT (ng/ml)

01 07-89008 Viêm màng não

mủ

20,800 15,67

mủ

13,310 1,17

03 07-83980 Viêm não-màng

não mủ

18,900 19,36

não mủ

30,300 0,75

mủ

20,890 14,94

mủ

16,200 1,31

Trang 11

07

07-103096

Viêm màng não

mủ

16,200 0,19

08

07-102818

Viêm màng não

mủ

17,340 6,78

mủ

20,100 10,07

mủ

6,700 26,75

mủ

15,100 0,50

12

07-102533

Viêm màng não

mủ

15,400 0,35

mủ

15,100 0,18

mủ

14,540 0,14

mủ

30,300 0,75

Trang 12

16

07-101445

Viêm màng não

mủ

27,080 5,96

mủ

20,800 14,11

mủ

5,300 2,6

não mủ

12,000 5,0

mủ

6,700 26,75

+ Trị số trung bình (XTB) các xét nghiệm Bạch cầu huyết và PCT ở nhóm bệnh nhân viêm não – màng não mủ:

XTBBC = 17153,00  6947,41 /mm3

XTBPCT = 7,67  8,93 ng/ml

So sánh kết quả giữa nhóm bệnh nhân viêm não – màng não với nhóm người tình nguyện khỏe mạnh:

FBC = 72,249; PBC < 0,001 Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê(với P < 0,001)

FPCT = 21,715; PPCT < 0,001 Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (với P < 0,001)

Trang 13

So với trị số đối chiếu trong chẩn đoán nhiễm trùng (< 0,5 ng/ml) thì trị số này lớn hơn trị số đối chiếu

Theo một số tác giả: Knudsen TB, Larsen K, Kristiansen TB(Error! Reference source not

found.)

: PCT và CRP tăng cao trong viêm màng não mủ, trong viêm màng não siêu vi thì PCT và CRP tăng nhưng không cao như trong viêm màng não mủ, Nguyễn Thị Thanh(Error! Reference source not found.): Ở trẻ em có hội chứng nhiễm khuẩn toàn thân: PCT: 6,8  11,1 ng/ml và trẻ em có hội chứng nhiễm khuẩn toàn thân cấy (+): PCT = 16,2

 23,9 ng/ml Lê Xuân Trường (Error! Reference source not found.): Nồng độ trung bình của nhóm bệnh nhân nhiễm trùng huyết (cấy máu dương tính): 63,24  81,91ng/ml Brunkhort FM (Error! Reference source not found.): Hội chứng nhiễm khuẩn toàn thân: PCT = 0,5  2,9 ng/ml, hội chứng nhiễm khuẩn toàn thân nặng: PCT = 6,9  3,9 ng/ml Nguy cơ nhiễm trùng huyết tăng cao khi protein trong dịch não tủy tăng trên 500mg%

và glucose giảm rất thấp cũng như tế bào trong dịch não tủy  1000/mm3

Nhóm 3

Gồm những bệnh nhân lao màng não (n = 8)

cầu (mm 3 )

PCT (ng/ml)

01 07- Lao màng não 17,050 0,12

Trang 14

cầu (mm 3 )

PCT (ng/ml)

96720

02

07-85156

Lao màng não 5,400 0,10

03 08-1792 Lao màng não 21,700 0,13

04 08-1666 Lao màng não 10,290 0,08

05

07-103406

06 08-4924 Lao màng não 16,360 0,11

07

07-101276

08

07-97863

+ Trị số trung bình (XTB) các xét nghiệm Bạch cầu huyết và PCT ở nhóm bệnh nhân lao màng não:

XTBBC = 12275,00  6260,77 /mm3

Trang 15

XTBPCT = 0,135  0,042 ng/ml

So sánh kết quả giữa nhóm bệnh nhân lao màng não với nhóm người tình nguyện khỏe mạnh:

FBC = 27,987; PBC < 0,001  Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (với P < 0,001)

FPCT = 2,843; PPCT = 0,101  Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (với P > 0,05)

So với trị số đối chiếu trong chẩn đoán nhiễm trùng (< 0,5 ng/ml) thì trị số này nằm trong giới hạn bình thường, dưới giá trị chẩn đoán nhiễm trùng niệu

Nhóm 4

Gồm những bệnh nhân viêm não - màng não do siêu vi (n = 10):

cầu (mm 3 )

PCT (ng/ml)

01 93733 Viêm não do

siêu vi

15,100 0,18

02 85161 Viêm màng não

do siêu vi

1,570 0,12

03

07-96436

Viêm não do

siêu vi

7,500 0,07

Trang 16

04

07-90016

Viêm não do

siêu vi

18,850 0,42

05

07-101010

Viêm màng não

do siêu vi

6,400 0,91

06

07-99846

Viêm màng não

do siêu vi

11,900 0,08

07

07-102498

Viêm não do

siêu vi

8,600 0,08

08

08-5766

Viêm não do

siêu vi

10,100 0,07

09

08-1666

Viêm màng não

do siêu vi

10,290 0,08

10

07-101885

Viêm màng não

do siêu vi

18,200 0,33

+ Trị số trung bình (XTB) các xét nghiệm Bạch cầu huyết và PCT ở nhóm bệnh nhân viêm não - màng não do siêu vi:

XTBBC = 10851,0  5377,62 /mm3

XTBPCT = 0,234  0,267 ng/ml

Trang 17

So sánh kết quả giữa nhóm viêm não – màng não do siêu vi với nhóm người tình nguyện khỏe mạnh:

FBC = 21,235 PBC < 0,001  Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (với P < 0,001)

FPCT = 6,916 PPCT = 0,012  Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (với P < 0,05)

So với trị số đối chiếu trong chẩn đoán nhiễm trùng (< 0,5 ng/ml) thì trị số này nằm trong giới hạn bình thường

KẾT LUẬN

Nồng độ procalcitonin tăng cao trong viêm màng não mủ ; Trong các bệnh khác procalcitonin có tăng nhưng nằm dưới giá trị chẩn đoán nhiễm trùng

Tiêu đề	Giá trị chẩn đoán của xét nghiệm procalcitonin
Tác giả	Le Xuan Truong
Trường học	University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City
Chuyên ngành	Medicine
Thể loại	bài báo
Năm xuất bản	2009
Thành phố	Ho Chi Minh City

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	1,05 MB