Đề tài nghiên cứu khoa học bán hàng đa cấp ở tp hồ chí minh – thực trạng và hoàn thiện

Kinh doanh đa cấp xuất hiện ở Việt Nam đã 10 năm, chúng ta đã chứng kiến sự tác động của bán hàng đa cấp đối với nền kinh tế Việt Nam, Bán hàng đa cấp là phương thức giúp sản phẩm tới ta

MỤC LỤC

Lời nói đầu

Chương 1 Tổng quan về bán hàng đa cấp 4

1 Thực trạng bán hàng đa cấp trên thế giới hiện nay .4

2 Mô hình bán hàng đa cấp .7

2.1 Mô hình kinh doanh đa cấp hợp pháp & Mô hình kinh doanh đa cấp bất hợp pháp 7

2.2 Phân biệt mô hình kinh doanh theo mạng & hình tháp ảo 12

3 Một số nội dung về bán hàng đa cấp 14

Điều kiện gia nhập 14

Sản phẩm của doanh nghiệp 15

Tầng cấp trong kinh doanh theo mạng 19

Chương 2 Bán hàng đa cấp ởû thành phố Hồ Chí Minh – Thực trạng và hướng hòan thiện 21

1 Quản lý nhà nước về bán hàng đa cấp 21

2 Thực Trạng kinh doanh đa cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh 24

2.1 Về phía doanh nghiệp 24

2.2 Về phía người tham gia và người tiêu dùng 31

3 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện bán hàng đa cấp ở thành phố Hồ Chí Minh 32

Kết Luận 34

Danh mục tài liệu tham khảo 37

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bán hàng đa cấp đã xuất hiện từ rất lâu trên thế giới, bắt đầu từ những năm 1934 khi công ty bán hàng đa cấp đầu tiên “Vitamins California” được thành lập tại Mỹ cho tới thời điểm hiện tại đã có rất nhiều tập đoàn, công ty bán hàng đa cấp tồn tại và phát triển Bán hàng

đa cấp đang dần trở thành sự lựa chọn cho nhiều doanh nghiệp áp dụng để bán sản phẩm của mình Các tập đoàn, công ty bán hàng đa cấp hoạt động từ rất lâu và bây giờ đã xây dựng được hàng trăm chi nhánh ở nhiều nước trên thế giới phải kể đến như: Tập đoàn Amway, Avon, … Cùng với sự phổ biến rộng rãi của bán hàng đa cấp trên nhiều quốc gia, nhiều bộ luật về bán hàng đa cấp đã ra đời Sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp có uy tín hàng đầu thế giới đã chứng minh cho tính ưu việt của phương thức bán hàng đa cấp trong việc kinh doanh

Việt Nam gia nhập WTO đánh dấu cho sự hội nhập của Việt Nam vào nền kinh tế thế giới Với chính sách phát triển để Việt Nam trở thành quốc gia có nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đảng đã và đang từng bước khuyến khích và tạo điều kiện cho các thành phần xã hội phát triển bền vững và lâu dài Kinh doanh đa cấp xuất hiện ở Việt Nam đã 10 năm, chúng ta đã chứng kiến sự tác động của bán hàng đa cấp đối với nền kinh tế Việt Nam, Bán hàng đa cấp là phương thức giúp sản phẩm tới tay người tiêu dùng nhanh chóng bằng hệ thống mạng lưới Phân phối viên, Đại diện bán hàng (IBO) của doanh nghiệp

Tại Việt Nam, phương thức bán hàng đa cấp đã và đang thu hút rất nhiều thành phần trong xã hội tham gia trong suốt thời gian qua và đã đạt được khá nhiều thành tựu đáng kể cũng như đóng góp một phần không nhỏ vào nguồn tổng doanh thu của cả nước Bên cạnh đó, sự phát triển ngày càng không ngừng của phương thức bán hàng đa cấp với mô hình kinh doanh theo mạng, biến tướng của mô hình này xuất hiện, đó là mô hình “hình tháp ảo” cũng đã xuất hiện và gây ra sự phức tạp trong xã hội, kinh tế và cản trở của chính mô hình “hình tháp ảo” này là gây ra tình trạng khó phân biệt với mô hình kinh doanh thep mạng

Nhằm làm rõ vấn đề này, tác giả mạnh dạn chọn đề tài:

“Bán hàng đa cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh Thực trạng và hướng hoàn thiện”

để nhận dạng bán hàng đa cấp hợp pháp và bán hàng đa cấp bất hợp pháp ở khu vực Thành phố Hồ Chí Minh bằng việc tìm kiếm những thông tin pháp luật liên quan và thâm nhập thực tế để có được cơ sở lí luận chính xác, rõ ràng Đề tài này sẽ giúp ta nâng cao phần nào kiến thức của chúng ta về phương thức bán hàng đa cấp, và có được cái nhìn đúng đắn về phương thức kinh doanh này Trong đề tài này, tôi muốn có những cái nhìn thực tế về thực trạng bán hàng đa cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh Và một số ý kiến, giải pháp đưa ra nhằm tạo ra nhiều sự lựa chọn phương hướng giải quyết phù hợp nhất đối với tình hình hiện trạng của bán hàng

đa cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh

Trong đề tài tác giả đưa ra những lí luận chung về bán hàng đa cấp hiện nay đòng thời dựa vào luật và thực trạng bán hàng đa cấp của Thành phố Hồ Chí Minh để phân biệt mô hình “kinh doanh theo mạng” và mô

hình “hình tháp ảo” Đặc biêt, tác giả nói về thực trạng của một số doanh nghiệp sử dụng phương thức bán hàng đa cấp để kinh doanh ở Thành phố Hồ Chí Minh nhằm đưa ra cái nhìn thực sự thực tế về bán hàng đa cấp

2 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Đề tài góp phần nâng cao nhận thức và lý luận về bán hàng đa cấp ở Việt Nam, giúp thành phần người tham gia trong mạng lưới đa cấp có cơ sở hiểu biết đủ để phân biệt được bán hàng đa cấp hợp pháp và bán hàng đa cấp bất hợp pháp

3 Mục đích nghiên cứu:

Đề tài tập trung nghiên cứu về vấn đề thực trạng bán hàng đa cấp ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh làm cơ sở xem xét, đưa ra nguyên nhân của thực trạng các doanh nghiệp bán hàng đa cấp bất hợp pháp vẫn tồn tại, những phân tích về phương thức bán hàng đa cấp , so sánh hai mô hình bán hàng đa cấp là kinh doanh theo mạng và hình tháp ảo nhằm hình thành cơ sở cho việc phân biệt hai mô hình này

4 đối tượng và phương pháp nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của đề tài tập trung vào thực trạng bán hàng đa cấp

ở thành phố Hồ Chí Minh và những vấn đề liên quan đến phương thức bán hàng đa cấp

Phạm vi nghiên cứu: hoạt động của một số doanh nghiệp bán hàng đa cấp

ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

Về nội dung: đề tài tập trung cơ sở pháp lý để phân biệt mô hình kinh doanh theo mạng và hình tháp ảo, tìm ra vấn đề cơ bản nhất trong biến

tướng hình tháp ảo gây ra sự nhầm lẫn của mô hình này với mô hình kinh doanh theo mạng

5 Phương pháp nghiên cứu:

Không chỉ tận dụng những kiến thức pháp luật về bán hàng đa cấp làm cơ sở phân tích, đề tài sử dụng nguồn dữ liệu từ các phương tiện thông tin đại chúng, vận dụng lý luận để đánh giá tình hình thực tế bán hàng đa cấp ở thành phố Hồ Chí Minh nhằm đề xuất những phương hướng hoàn thiện bán hàng đa cấp

6 Kết cấu đề tài:

Chương 1: Tổng quan về bán hàng đa cấp

Chương 2: Bán hàng đa cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh – Thực trạng và hướng hoàn thiện

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN VỀ BÁN HÀNG ĐA CẤP

1 Thực trạng bán hàng đa cấp trên thế giới hiện nay

Trước tiên hãy nói về mô hình bán hàng đa cấp hay còn gọi là kinh doanh theo mạng (Multi Level Marketing) và tiếp thị đa tầng (Multi Level Sales) là một phương thức bán lẻ sản phẩm đã xuất hiện trên thế giới trong khoảng thập niên 70 của thế kỷ XX, và phát triển với tốc độ rất nhanh chóng, nó đã và đang dần trở thành xu thế phát triển mới của nền kinh tế các nước trên thế giới

Đây là một mô hình kinh doanh dựa theo nguyên lý mạng, người đại diện bán hàng là người quảng bá, tiếp thị và bán sản phẩm của công

ty mình làm đại diện Theo mô hình giới thiệu thêm người trở thành đại diện bán hàng dưới sự bảo trợ của mình, khi đó người đại diện bán hàng sẽ có được thu nhập từ những sản phẩm mình bán được đem lại, khoản phần trăm hoa hồng từ người mình bảo trợ…

Xuất hiện lần đầu tiên từ Mỹ, nó đã có một lịch sử từ trong quá khứ đến hiện tại gắn liền với tên tuổi của những cây gạo cội nổi tiếng khắp thế giới với mạng lưới kinh doanh rộng khắp toàn cầu như: Amway (American Way Corporation) của Rich De vos và Jey Van Andel, Avon (Avon Product) của David H Mc Connell, Cretive Memories, Longaberger, Alticor, Mary Kay, The Pampered Chef và Shaklee các doanh nghiệp bán hàng đa cấp kinh doanh nhiều mặt hàng khác nhau, chủ yếu là mỹ phẩm, thức uống dinh dưỡng và máy móc thiết bị

Khi hình thành, bán hàng đa cấp bắt đầu chuyển mình và trở thành công cụ đắc lực đối với các nhà kinh doanh, các công ty áp dụng mô hình kinh doanh mới này đã đạt được nhiều thành công rực rỡ Nhưng đến những năm cuối của thập niên 70, mô hình kinh doanh đa cấp bắt đầu bị sự phản đối gay gắt, mãnh liệt từ nhiều phía

Năm 1975, trong hội đồng Liên Bang Hoa Kỳ có những nhân vật phản đối “kinh doanh theo mạng”, và đồng nghĩa nó với mô hình “hình tháp ảo”_ hình thức kinh doanh lừa đảo đang bị cấm ở Hoa Kỳ Đây là đòn đánh đầu tiên của Chính phủ vào “kinh doanh theo mạng”

Bắt đầu cuộc chiến của các công ty “kinh doanh theo mạng” Đầu tiên là công ty Amway, suốt từ năm 1975 đến năm 1979 Cuối năm 1979 tòa án thương mại Liên Bang Hoa kỳ công nhận phương pháp kinh doanh của Amway không phải là “hình tháp ảo”, và được chấp nhận về mặt luật

pháp Từ đó, Bộ Luật đầu tiên về “kinh doanh theo mạng” đã ra đời tại Mỹ

Từ năm 1979 trở đi đến năm 1990, mô hình này “bùng nổ”, nó được rất nhiều doanh nghiệp trên thế giới áp dụng và với nhiều loại sản phẩm ngày càng phong phú Phương thức “Bán hàng đa cấp” nhanh chóng lan truyền và phổ biến ở các nước phát triển như: Mỹ, Anh, Đức, Thụy Điển, Và xuất hiện vài chục năm gần đây ở các nước Châu Á, trong đó có Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Việt Nam,

Từ năm 1990 trở đi, nhờ tiến bộ của công nghệ thông tin truyền thông, mô hình này mang một diện mạo mới Công nghệ thông tin được đưa vào sử dụng làm cho công việc kinh doanh này trở nên phổ biến, dễ dàng hơn Chính vì sự phát triển đó, thời điểm này chính là thời điểm các tập đoàn lớn kinh doanh theo phương thức truyền thống đã áp dụng phương thức kinh doanh mới này để kinh doanh sản phẩm của mình như: Ford, Colgate, Canon, Coca – Cola, Unilever,

Từ khi mô hình kinh doanh đa cấp du nhập vào khu vực Châu Á, làn sóng kinh doanh đa cấp đã được rất nhiều các cơ quan chức năng và công chúng quan tâm Nhiều công ty kinh doanh theo mạng đã ra đời và cũng không ít ông chủ của các công ty kinh doanh đa cấp đã biến mất sau một thời gian ngắn kinh doanh, mang theo toàn bộ số tiền kinh doanh để lại những khoản nợ đối với xã hội là vô cùng lớn

Mô hình kinh doanh theo mạng đạt đến độ phát triển phổ biến thì mô hình “ảo” của nó, các công ty kinh doanh đa cấp lừa đảo cũng lớn mạnh không kém, chính vì thế, giải thích tại sao hiện nay các công ty vi phạm kinh doanh đa cấp ngày nhiều, ở Mỹ, các nước Châu Âu, Châu ÁÙ, với vỏ bọc kinh doanh theo mạng ngày tinh vi

Thống kê năm 1998 của tờ “Tạp chí kinh tế thế giới” có khoảng 30.000 công ty kinh doanh theo mạng, trong đó có hơn 5.000 công ty, tập đoàn lớn Doanh số toàn ngành đạt hơn 400 tỉ USD Tốc độ tăng trưởng hàng năm đạt 20% - 30%

Hiện nay chưa thống kê được chính xác số liệu công ty kinh doanh theo mạng và các công ty kinh doanh đa cấp bất chính sử dụng mô hình

“hình tháp ảo” Mô hình này đang gây ra xáo trộn lớn đến xã hội và nền kinh tế của các nước, kể cả nơi đã sinh ra nó (Mỹ)

Sự tồn tại và phát triển của các công ty kinh doanh đa cấp nổi tiếng như: Amway, Avon,… đem lại cho xã hội những khoản lợi nhuận khổng lồ bên cạnh việc cải thiện được một phần lớn đời sống của một bộ phận người dân đã chứng minh rằng phương thức kinh doanh đa cấp là một mô hình đang dần phát triển trên thế giới, được nhiều quốc gia chấp nhận và áp dụng, sức lan rộng rất nhanh từ quốc gia này tới các quốc gia khác Kinh doanh đa cấp đang dần trở thành xu hướng, là nguồn kiếm thêm thu nhập và chủ thể tham gia kinh doanh đa cấp rất rộng, từ người nội trợ, những nhân viên công ty, người già đến trẻ, tất cả đều có thể tham gia vào mạng lưới kinh doanh đa cấp để trở thành một mạng lưới và xây dựng những tuyến dưới kinh doanh cho mình để đem lại lợi nhuận, bổ sung thêm thu nhập hàng tháng trang trải cho cuộc sống Thậm chí với những người có khả năng giao tiếp giỏi cộng với khả năng quảng bá và mạng lưới của họ cả ngàn người thì mỗi tháng thu nhập từ tuyến dưới của họ có thể là một khỏan tiền khổng lồ lớn hơn gấp bội so với lương chính của họ tại một công ty nào đó

Với tính chất của một công việc không đòi hỏi bắt buộc về thời gian, nó có thể là một công cụ giúp ta kiếm thêm thu nhập ngoài giờ lao

động chính Kinh doanh đa cấp dần thể hiện tính ưu việt của nó, điều đó lí giải tại sao xu hướng thế giới ngày càng nhiều người tham gia vào mạng lưới kinh doanh đa cấp

2 Mô hình bán hàng đa cấp

2.1.mô hình kinh doanh đa cấp hợp pháp và mô hình kinh doanh đa cấp bất hợp pháp

a/ Kinh doanh đa cấp hợp pháp

Kinh doanh đa cấp là phương thức kinh doanh hàng hóa hay dịch vụ của doanh nghiệp thông qua nhiều người tham gia ở các cấp khác nhau, theo đó người tham gia sẽ được hưởng tiền hoa hồng và những lợi ích khác nhất định từ kết quả hoạt động kinh doanh của mình hoặc từ mạng lưới do mình tạo ra được doanh nghiệp kinh doanh đa cấp chấp thuận Để được coi là một phương thức kinh doanh đa cấp cần đảm bảo hội đủ các yếu tố, điều kiện có mạng lưới kinh doanh với nhiều nhánh, nhiều tầng (đa cấp) và kinh doanh thông qua mạng lưới bán hàng đó

Nguyên lý phát triển của mô hình này dựa vào hai nguyên lý cơ bản là chia sẻ và bội tăng

Phương thức bội tăng: còn gọi là cấp số nhân, nghĩa là mạng lưới càng về sau càng được phát triển rộng ra, giá trị tiền từ người tiêu dùng đi lên các tầng của mạng lưới kinh doanh, giá trị đi xuống chính là sản phẩm hoặc dịch vụ có chất lượng cao, mang lại giá trị tương xứng với đồng tiền bỏ ra khi mua sản phẩm

Phương thức này được tổ chức như một chuỗi các bậc kế tiếp nhau trong mạng Khi tuyển được tuyến dưới, tuyến trên thông thường sẽ được hưởng lợi nhuận từ tuyến dưới mà mình chịu trách nhiệm

bậc I

bậc II

bậc III

Một nhánh trong hoạt động của mạng lưới kinh doanh đa cấp:

Bậc I: nhánh trên tuyến (như bậc director, chủ nhiệm, )

Bậc II, Bậc III : Các nhánh tuyến dưới,…

Nguyên lý chia sẻ: Chúng dựa vào thông tin về chất lượng sản phẩm được truyền khẩu từ người này đến người khác Một ví dụ đơn giản là khi bạn sử dụng sản phẩm thấy tốt, thì chắc chắn sẽ chia sẻ thông tin mình biết về sản phẩm cho bạn bè, người thân của mình Phương thức kinh doanh đa cấp đã tận dụng phương thức quảng cáo truyền miệng vừa có hiệu quả cao, vừa tiết kiệm chi phí quảng cáo

Mô hình kinh doanh theo mạng không áp dụng các phương thức quảng cáo trên các phương tiện thông tin truyền thông thông thường mà thông qua các đại diện bán hàng tiếp thị để bán sản phẩm bằng những kiến thức về sản phẩm và kinh nghiệm khi sử dụng sản phẩm của họ Như vậy, thực chất nó đã tính chi phí quảng cáo, tiếp thị sản phẩm đó cho người đại diện bán hàng được hưởng và người tiêu dùng vẫn phải gánh chịu chi trả cho những chi phí đó thông qua việc mua hàng

Từ khi ra đời, trong khoảng vài chục năm đầu, kinh doanh theo mạng đã mang một bản chất mới và thay đổi cuộc sống của rất nhiều người, vai trò của nó rất lớn đối với sự thành đạt của mỗi cá nhân và khơi dậy khả năng tiềm ẩn của con người thông qua các chương trình tập huấn về kĩ năng bán hàng của doanh nghiệp kinh doanh đa cấp để mỗi cá nhân có nhiều cơ hội đạt được mục đích của mình

Phương thức hoạt động các công ty kinh doanh đa cấp kinh doanh các sản phẩm của mình thông qua các công ty phân phối, các đại diện bán hàng của mình Sau khi sản xuất, các sản phẩm đi qua các công ty phân phối và đại diện bán hàng rồi sau đó đến tay người tiêu dùng mà không có một chi phí nào cho việc quảng cáo, vận chuyển

Đối với hàng hóa kinh doanh theo mô hình kinh doanh đơn thuần, nó đi qua nhiều khâu trung gian: Công ty nhập khẩu, đại lý khu vực, đại lý bán sỉ, của hàng bán lẻ,… Và khoản chi phí mà doanh nghiệp sẽ phải chi trả cho các đại lý, vận chuyển, quảng cáo là rất lớn Chính những khoản phí đó, doanh nghiệp kinh doanh lấy lại thông qua sản phẩm, làm cho giá thành sản phẩm tăng lên Cuối cùng, khách hàng - người tiêu dùng - là người gánh chịu các khoản phí trên khi mua sản phẩm được bán theo phương thức truyền thống

Doanh nghiệp kinh doanh đa cấp sẽ không phải chi trả các khoản chi phí sử dụng cho quảng cáo, đại lý bán hàng,… mà sử dụng cho việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hoa hồng cho nhân viên Trong mô hình

kinh doanh đa cấp sản phẩm mang tính độc quyền và không được bán

rộng rãi ngoài các cửûa hàng tạp phẩm, các đại lý hàng hoá thông thường nên sẽ tránh bị nhái sản phẩm, loại bỏ được chi phí quảng cáo khổng lồ,

tránh được nhiều rủi ro trong kinh doanh, và giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh khả năng tồn tại của các doanh nghiệp

Niềm tin sản phẩm được đề cao và mô hình quảng cáo, tiếp thị được truyền bá bằng thông tin truyền miệng vì thế chất lượng sản phẩm đóng là yếu tố có vai trò quan trọng trong công tác quảng bá và bán sản phẩm Yêu cầu về sản phẩm của các doanh nghiệp kinh doanh đa cấp sẽ có tác động lớn đến việc thường xuyên nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao khả năng thu hút khách hàng, tạo được nhiều cơ hội huy động được nguồn vốn, tận dụng sức lao động nhàn rỗi, dư thừa, có thể tận dụng thời gian làm thêm bên cạnh những công việc khác

Người tham gia vào mạng lưới bán hàng đa cấp tự xây dựng cho mình những mạng lưới kinh doanh rộng rãi Bán hàng đa cấp đã tạo ra những lực lượng tiếp thị quảng bá sản phẩm đông đảo, những đội ngũ bán hàng rộng lớn và phát triển một cách nhanh chóng, bền vững, dễ chọn lọc Đóng góp cho việc tạo công việc làm cho một số thành phần kinh tế, tăng cường nguồn thu nhập thêm cho cuộc sống, sinh hoạt của người tham gia

Như vậy ta có thể nói, thực chất của việc này là dành cơ hội kiếm thêm khoản tiền quảng cáo, tiếp thị sản phẩm cho người bán hàng, với hình thức như vậy, người đại diện bán hàng sẽ nhận được một khoản lợi nhuận không hề nhỏ Mô hình này thực chất nó cũng không khác xa lắm

so với mô hình kinh doanh truyền thống, cái khác ở đây đó là chuyển công việc quảng cáo và bán hàng trực tiếp qua các đại diện bán hàng, người đại diện bán hàng chịu trách nhiệm quảng bá cho sản phẩm mà họ bán và chi phí đó vẫn do người mua hàng gánh chịu

Hình thức này chẳng qua là đổi vai trò quảng cáo từ nhà sản xuất sang người đại diện bán hàng Làm như vậy sẽ đảm bảo được công việc quảng cáo được diễn ra liên tục, bền vững, thành công và tránh được những khoản tiền quảng cáo khổng lồ với những rủi ro sẽ được hạn chế Bên cạnh đó, khi có được nguồn lợi nhuận khá cao từ công việc quảng cáo, tiếp thị và bán sản phẩm sẽ thu hút, níu giữ được những người đại diện bán hàng, như vậy hệ thống nguồn nhân lực sẽ luôn được đảm bảo

b/ Mô hình kinh doanh đa cấp bất hợp pháp

Nguyên lý phát triển:

Nguyên lý bội tăng: Giá trị đi lên là khoản đóng góp bằng cách bắt buộc mua sản phẩm của công ty đối với người tham gia trở thành đại diện bán hàng Giá trị đi xuống là sản phẩm mang tính chất chỉ là điều kiện để người mua tham gia vào mạng lưới kinh doanh mà giá trị sử dụng của nó không có

Nguyên lý “chia sẻ”: Thông tin chủ yếu là lợi nhuận lớn khi tham gia mạng lưới kinh doanh này, thông tin về sản phẩm hầu như không có

Kinh doanh đa cấp bất chính áp dụng mô hình “hình tháp ảo” là mô hình phỏng theo phương thức kinh doanh của mô hình “kinh doanh theo mạng” nên rất dễ bị nhầm lẫn nó với kinh doanh theo mạng Trong mô hình này, người đại diện bán hàng được chi trả khi lôi kéo được người tham gia chứ không phải do doanh số bán hàng có được

Thông thường các sản phẩm của các công ty bán hàng đa cấp luôn cao hơn giá thành ngoài thị trường, tuy nhiên, các công ty đa cấp hợp pháp thì giá thành không cao quá mức, còn các công ty bán hàng đa cấp

bất chính thì giá thành có khi lên đến gần 200% so với giá gốc của sản phẩm

Dưới đây là một vài hình ảnh so sánh kinh doanh truyền thống và kinh doanh theo mạng trích từ Website:

Tổng chi phí: Quảng cáo + các khâu trung gian chiếm 70% - 80% giá thành sản phẩm

Đối với hành hóa lưu thông qua hệ thống kinh doanh theo mạng

Khi tham gia vào mạng lưới kinh doanh đa cấp hợp pháp bạn hoàn toàn có thể có được thu nhập cao hơn những người vào trước bằng sự nỗ lực và đảm bảo bằng số lượng hàng hóa bán được, còn đối với các công ty bán hàng đa cấp bất chính thì người vào trước mời gọi người tham gia, khi mạng lưới phát triển ra, sau đó không cần làm gì mà hàng tháng vẫn nhận được hoa hồng

2 2 Phân biệt mô hình kinh doanh theo mạng và hình tháp ảo

Nghiên cứu mô hình kinh doanh theo mạng của phương thức bán hàng đa cấp sẽ giúp ta phân biệt kinh doanh đa cấp hợp pháp (kinh doanh theo mạng) và kinh doanh đa cấp bất hợp pháp (hình tháp ảo) Về phương thức hoạt động này ta chú ý đến những điều cơ bản đủ để phân biệt chúng:

a Kinh doanh theo mạng:

- Đầu tiên là phương thức hoạt động bán hàng của công ty rõ ràng, có giấy tờ đăng ký kinh doanh, Giấy đăng ký tổ chức bán hàng đa cấp, kiểm định chất lượng, có chương trình hoạt động, thông tin về tiêu chuẩn chất lượng, chương trình đào tạo người tham gia

- Việc tham gia của những người muốn tham gia vào mạng lưới bán hàng đa cấp trở thành đại diện bán hàng: không buộc phải mua sản phẩm của công ty dưới bất kì hình thức nào để kí hợp đồng với công ty mà chỉ tốn 1 khoản tiền rất nhỏ cho việc mua tài liệu, cataloge sản phẩm

- Lợi nhuận đem lại cho đại diện bán hàng từ doanh nghiệp kinh doanh đa cấp phần lớn là do kết quả kinh doanh đem lại, việc giới thiệu người tham gia vào mạng lưới kinh doanh đa cấp làm tuyến dưới của mình chỉ đem lại nguồn lợi nhuận nhỏ hơn nguồn lợi nhuận do bán hàng có được Điều này đã khẳng định rằng trong các công ty kinh doanh đa cấp hợp pháp sử dụng mô hình kinh doanh theo mạng luôn đảm bảo công bằng cho việc đem lại nguồn lợi nhuận chủ yếu từ việc bán hàng và những người có năng lực hoàn toàn có thể kiếm được nhiều tiền hơn người bảo trợ của mình

b Kinh doanh theo mô hình hình tháp ảo:

- Hoạt động bán hàng của các doanh nghiệp này thông thường hướng đến những khu vực vùng sâu, vùng xa, những nơi mà thông tin khó tiếp cận với người dân hay những tầng lớp ít có điều kiện tiếp xúc với nguồn thông tin hàng ngày,…

- Việc tham gia của những người muốn tham gia sẽ bị ép buộc để mua sản phẩm của công ty dưới nhiều hình thức trá hình, chẳng hạn như để tham gia bạn không phải mua bất cứ sản phẩm gì của công ty, nhưng để việc kinh doanh của bạn có thể bắt đầu thì bạn phải mua một số loại

sản phẩm nào đó Nếu không việc bán hàng của bạn sẽ không thể diễn

ra

- Lợi nhuận do các doanh nghiệp kinh doanh đa cấp bất hợp pháp này chi trả cho nhân viên của mình chủ yếu dựa vào việc bạn kiếm được người tham gia vào mạng lưới kinh doanh và trở thành tuyến dưới của mình đi kèm với việc người tham gia này phải mua sản phẩm của công ty Thông thường nguồn lợi nhuận này rất cao, có khi đến 50% của sản phẩm

3 Một số nội dung về bán hàng đa cấp

3.1 Điều kiện khi gia nhập

Theo khoản 1 và khoản 2, Điều 4, Nghị định 110/2005/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp thì người tham gia bán hàng đa cấp là những cá nhân có hành vi dân sự đầy đủ, đã kí hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp với doanh nghiệp bán hàng đa cấp trừ những cá nhân: đang chấp hành phạt tù hoặc có tiền án về các tội sản xuất, buôn bán hàng giả, quảng cáo gian dối, kinh doanh trái phép, trốn thuế, lừa dối khách hàng, các tội về lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, lam dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, chiếm giữ trái phép tài sản; Người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài không có giấy phép lao động tại Việt Nam do cơ quan có thẩm quyền cấp

Doanh nghiệp kinh doanh đa cấp hợp pháp không bao giờ ép buộc bạn phải mua bất kì sản phẩm nào của công ty đó, bạn chỉ đóng một khoản tiền rất nhỏ tương ứng với giá trị của các loại dụng cụ phục vụ cho

công việc quảng cáo, tiếp thị và bán, đặt hàng sản phẩm như: Cataloge, phiếu đặt hàng, sổ tay kinh doanh, sản phẩm mẫu,…

Khi gia nhập bạn có quyền tham gia miễn phí các buổi học về thông tin liên quan đến sản phẩm bạn sẽ bán Doanh nghiệp đó không có quyền yêu cầu bạn đóng bất kì khoản phí nào cho việc này Đó là khi bạn muốn trở thành đại diện bán hàng của một doanh nghiệp bán hàng đa cấp hợp pháp

Các công ty lừa đảo và các công ty áp dụng mô hình kinh doanh

“ảo” thì luôn yêu cầu hay nói chính xác hơn là bắt buộc người muốn tham gia phải mua sản phẩm của công ty để trở thành người đại diện bán hàng

3.2 Về sản phẩm của doanh nghiệp

Sản phẩm của công ty kinh doanh theo mạng thường là những sản phẩm có giá trị sử dụng cao, khi sản phẩm được bán cho khách hàng luôn được đảm bảo như đối với các loại hàng hoá thông thường, đảm bảo đúng theo pháp luật về chất lượng, khiếu nại về sản phẩm

Nếu đại diện bán hàng tự nguyện mua sản phẩm của công ty nhằm hiểu biết về sản phẩm phục vụ cho tiếp thị và quảng cáo sản phẩm, thì vẫn được mua với giá được chiết khấu (giá mà đại diện bán hàng trả khi lấy hàng với công ty) và sản phẩm được đảm bảo trách nhiệm hoàn lại tiền nếu sản phẩm có vấn đề đúng theo quy định và được bảo hành sản phẩm như những loại hàng hóa thông thường khác

Trong khi đó, sản phẩm của công ty kinh doanh theo mô hình “hình tháp ảo” thường là công cụ để hình thành vai trò của đại diện bán hàng mà giá trị sử dụng không phải là mục tiêu chủ yếu của doanh nghiệp và người tham gia

Có thể nói rằng vấn đề cơ bản nhất để phân biệt mô hình kinh doanh đa cấp hợp pháp và kinh doanh đa cấp bất hợp pháp đó chính là luật Tìm hiểu rõõ luật về bán hàng đa cấp chính là cơ sở để ta phân biệt chúng Mô hình kinh doanh theo mạng (network marketing) là phương thức kinh doanh đa cấp hợp pháp với mô hình hình tháp ảo là một dạng kinh doanh đa cấp bất hợp pháp bị nghiêm cấm ở tất cả các nước trên thế giới

Cả hai mô hình này đều áp dụng cấp số nhân, nghĩa là mạng lưới càng về sau càng rộng, cả hai đều có dòng tiền từ dưới đi lên và dòng giá trị khác đi xuống Điểm khác nhau chính là ở chỗ: Trong mô hình kinh doanh theo mạng (MLM) giá trị đi xuống là sản phẩm hoặc dịch vụ có chất lượng cao, mang lại giá trị đích thực tương xứng với đồng tiền bỏ ra Trong hình tháp ảo, giá trị đi xuống là giá trị ảo, chỉ có giá trị tạm thời hoặc giá trị có tác dụng nhỏ không tương xứng với giá trị đã bỏ ra

Trong hình tháp ảo, người tham gia chỉ muốn có được mã số hoạt động bán hàng đa cấp để từ đó kiếm lợi nhuận từ việc giới thiệu (lôi kéo) người khác tham gia mà không quan tâm đến hiệu quả sản phẩm hay giá cả có phù hợp hay không Với mô hình này, thu nhập của người vào trước (tuyến trên) chỉ có thể dựa vào đóng góp của người vào sau và trong hình tháp ảo thường hứa hẹn việc kiếm được rất nhiều tiền nhanh chóng và dễ dàng bằng việc giới thiệu được người tham gia

Sản phẩm khi đã được bán ra, công ty sẽ không đảm bảo các quyền lợi của người mua hàng như trả lại hàng hóa nếu có vấn đề theo quy định, không có bảo hành cho sản phẩm

Tại sao các công ty bán hàng đa cấp khi bắt đầu kinh doanh, hầu hết luôn chọn danh mục các loại sản phẩm như: Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thức uống bổ sung dinh dưỡng, dụng cụ chăm sóc sức khỏe,…

Có lẽ, đặc điểm chung của hầu hết các loại sản phẩm này là: rất khó hoặc chậm nhận thấy tác dụng của sản phẩm, và khó phân biệt được chức năng chính của sản phẩm, chẳng hạn như: mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ uống dinh dưỡng,…

Hay một ví dụ khác, về sản phẩm thực phẩm chức năng Forever Vision của công ty Forever living, được quảng cáo là sản phẩm bổ sung dinh dưỡng, có chứa các chất lutein, zeaxanthin, chiết xuất hoa vạn thọ (Maziged Flower ex hact), rất khó biết được tác dụng của nó sau vài ngày, một tuần sử dụng và cũng khó định giá được sản phẩm này Bơiû vì đặc trưng của sản phẩm này là bổ sung dinh dưỡng vì thế nó chỉ có tác dụng bổ sung các vi chất thiết yếu hằng ngày cho cơ thể sống của chúng

ta

Để hiểu rõ hơn về vấn đề lựa chọn sản phẩm kinh doanh trong các công ty kinh doanh đa cấp Tôi phân chia danh mục sản phẩm kinh doanh của các doanh nghiệp thành 3 nhóm chính:

Doanh nghiệp kinh doanh đa cấp doanh nghiệp kinh doanh theo phương thức truyền thống (KDTT) và các phương thức khác

Nhóm sản phẩm chỉ bán

được khi bán trong các công

ty bán hàng đa cấp, như thực

phẩm chức năng, Thức uống

bổ sung dinh dưỡng…

Nhóm sản phẩm chỉ bán được theo phương thức truyền thống; như Điện thoại di động, …

Nhóm sản phẩm bán được trong cả hai phương thức

Loại sản phẩm nhóm I: Thực phẩm chức năng, viên bổ sung dinh

dưỡng,… Chúng ta đặt giả thiết rằng chúng được bán tại hai địa điểm:

1 Bày bán tại các trung tâm chăm sóc sức khỏe, các tiệm thuốc tây, các cơ sở y tế, các cửa hàng thuốc thì doanh số sản phẩm này sẽ ra sao? Doanh số sản phẩm sẽ không thể đạt được tới một con số đủ để duy trì việc kinh doanh, vì thế nếu bán các sản phẩm thuộc nhóm này sẽ không thể có lời

2 Bày bán sản phẩm bằng các công ty kinh doanh theo mạng, quảng bá và tiêu thụ chúng trong các chuỗi khách hàng, đại diện bán hàng, sản phẩm vẫn bán được với một doanh thu nhất định

Vậy câu hỏi đặt ra là tại sao chúng lại có thể tiêu thụ được khi nằm trong danh mục các sản phẩm bán hàng đa cấp? Thử đặt ra vấn đề, điều

gì lôi kéo khách hàng mua sản phẩm nhóm này? Phải chăng nó có ràng buộc chính là sự quan tâm phần lớn của khách hàng chính là trở thành đại diện bán hàng và có hoa hồng khi giới thiệu được cho bạn bè, hay nhiều người khác Vậy trong luật ghi rõ, không có yêu cầu mua sản phẩm khi muốn trở thành đại diện bán hàng của công ty kinh doanh đa cấp, thế nên chúng ta không nhất thiết phải mua sản phẩm Vì thế khi trở thành đại diên bán hàng cho doanh nghiệp bán hàng đa cấp, người đại diện bán

hàng có thể mua sản phẩm của doanh nghiệp nơi mình kí hợp đồng với giá rẻ hơn giá bán cho khách hàng, và có hoa hồng khi bán được hàng Công việc này không chỉ có lợi cho bản thân khi mua hàng mà còn có thể kiếm ra tiền, điều này lí giải tại sao doanh thu bán hàng của nhóm sản phẩm này trong kinh doanh đa cấp lại cao hơn trong hình thức bán buôn bình thường

Loại sản phẩm nhóm II: Điện thoại di động, laptop, máy tính,… Chúng

ta cũng đặt giả thiết như sản phẩm nhóm I:

1 Bày bán tại các của hàng buôn bán bình thường, các trung tâm mua sắm, các của hàng, siêu thị chuyên dụng Doanh thu luôn đạt được và tăng lên như thực tế ta vẫn thấy tại các của hàng kinh doanh các sản phẩm nhóm này như: của hàng điện thoại di động, thế giới di động, thế giới alô, …

2 Bày bán trong cataloge sản phẩm của các công ty kinh doanh đa cấp, liệu loại sản phẩm này có dễ dàng bán được? Nếu như xét trên phương diện của các đại diện bán hàng thì dĩ nhiên chúng cũng có những đặc quyền như khi các công ty đa cấp buôn bán các sản phẩm thuộc nhóm I ở trên

Nhưng khi xét trên phương diện đánh giá giá cả của một sản phẩm, liệu bạn có thể đoán giá dao động của một sản phẩm điện tử thông thường như điện thoại di động, laptop,… khi biết phần nào thông tin về sản phẩm được cho biết? Chắc chắn bạn luôn có thể làm được điều này vì bạn luôn có thể thực nghiệm chức năng của sản phẩm ngay trên sản phẩm đó mà không sợ rằng các số liệu chức năng là giả Nếu giả sử ta dựa vào các số liệu, thành phần dinh dưỡng của một sản phẩm thực phẩm chức năng chẳng hạn, ta làm sao để thấy được tác dụng của các thành