Hiệnnay với sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật đời sống của con người ngày càng cao nhucầu đi lại vận chuyển cũng tăng theo thì ô tô vẫn là phương tiện đi lại và vậnchuyển hàng hóa chưa th
Trang 12.2.2 Xác định phân bố tải trọng lên các trục 20
Trang 2c Tính toán kiểm tra khả năng vượt dốc theo điều kiện bám 29
d Tính toán kiểm tra khả năng tăng tốc của ô tô. 29
3.1.Các khái niệm cơ bản về lập quy trình công nghệ lắp ráp 32
c Lắp đặt xylanh thủy lực nâng hạ bửng và cáp kéo 393.4.7 Chuẩn bị chắn bùn, chuẩn bị chắn bảo hiểm hông 39
Trang 3Lời nói đầu
Sau quá trình học tập và nghiên cứu chuyên môn đồ án tốt nghiệp sẽ là cơ sởquan trọng để đánh giá quá trình học tập những kiến thức chuyên môn mà sinh viên
đã tiếp thu được đồng thời nó giúp ta đi sâu vào nghiên cứu chuyên môn giúpngười kĩ sư có cái nhìn tổng quan về chuyên ngành mình đang làm và tăng kĩ nănglàm việc
Để có thể nắm bắt được hết những tiến bộ của khoa học kĩ thuật chúng takhông chỉ quan tâm tới những vấn đề nằm trong chuyên ngành của mình mà phải
có sự hiểu biết tới những lĩnh vực khác có lien quan tới chuyên ngành ô tô Hiệnnay với sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật đời sống của con người ngày càng cao nhucầu đi lại vận chuyển cũng tăng theo thì ô tô vẫn là phương tiện đi lại và vậnchuyển hàng hóa chưa thể thay thế được do đó ô tô phải luôn được hoàn thiện đểđáp ứng tối đa các nhu cầu của con người.Nước ta là một nước đang trong đà pháttriển do đó nhu cầu đi lại và đặc biệt là vận chuyển hàng hóa là rất lớn do đó cácloại xe tải chở hàng là rất cần thiết Vì vậy em chọn xe tải chở hàng làm đề tài tốtnghiệp
Nhiệm vụ của đề tài là : “Thiết kế xe tải có mui ,có bửng nâng phía sau trên
cơ sở ôtô tải Hino FL “
Sau một thời gian làm việc và nghiên cứu dưới sự hướng dẫn nhiệt tình củathầy Th.S Nguyễn Quang Cường và tất cả các thầy cô trong bộ môn cơ khí ôtô đãgiúp em hoàn thành được đề tài tốt nghiệp Mặc dù vậy cũng không tránh khỏinhững thiếu sót do trình độ và thời gian có hạn kinh nghiệm thực tế còn thiếu do
đó đề tài tốt nghiệp còn nhiều thiếu sót Em rất mong các thầy cô đóng góp ý kiến
để đề tài của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
Trang 4CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN 1.1 Luận chứng kinh tế
1.1.1 Tình hình sản xuất xe tải có mui phủ bạt có bửng nâng phía sau
Nước ta là một nước đang trên đà phát triển nhu cầu giao lưu hội nhập trongnước và các nước trong khu vực và trên thế giới ngày càng cao do đó hoạt động củacác phương tiện giao thông đường bộ ngày càng tăng cả về số lượng lẫn chủng loạiđặc biệt là các loại xe tải và các xe chở hàng đảm bảo yêu cầu kỹ thuật không chịumưa nắng Các loại xe chuyên dụng thường có giá thành nhập khẩu rất cao trongkhi đó với trình độ kĩ thuật điều kiện cơ sở hạ tầng thì các cơ sở sản xuất trongnước hoàn toàn có thể thiết kế các loại xe chuyên dụng trên các nền xe cơ sở
Việc thay đổi tuyến hình của xe có thể làm thay đổi tính năng của xe tuynhiên trong quá trình tính toán thiết kế chúng ta sẽ có những lắp đặt phù hợp để saukhi cải tạo thì xe vẫn đạt được những yêu cầu kĩ thuật theo tiêu chuẩn của đăngkiểm việt nam được thị trường chấp nhận mang lại nhiều lợi ích như :
- Hạ được giá thành sản phẩm
- Tận dụng được nguồn nhân lực trong nước tạo thêm việc làm
- Cải tiến 1 số kết cấu phù hợp với điều kiện sử dụng ở nước ta
Trước đây khi nền công nghiệp cơ khí nước ta còn chưa phát triển, xe chuyêndùng còn phải nhập từ nước ngoài Trong các năm gần đây ngành cơ khí ở nước tađãđược ưu tiên phát triển và khả năng sản xuất chế tạo được mở rộng, có khả nănglắp chế tạo một số thiết bị chuyên dùng trên ô tô, phù hợp với nhu cầu sử dụng vàđảm bảo tính kinh tế Do vậy việc nhập mới hoàn toàn các phương tiện chuyêndùng từ nước ngoài được giảm bớt, thay vào đó là việc thiết kế mới và cải tiến mớiphương tiện trên cơ sở xe đã có
Trang 51.1.2 Tình hình sử dụng
Ô tô được sử dụng trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân như giaothông vận tải công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng và quốc phòng Ngành ô tôchiếm một vị trí quan trọng đối với sự phát triển chung của các ngành kinh tế khác
Ở nước ta các loại xe tải có thùng hàng hiện nay xuất hiện rất nhiều nhưng vẫnchưa đủ để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng tăng Vì vậy việc chếtạo sản xuất lắp ráp xe ô tô tải chở hàng là hết sức cần thiết
Đây là đề tài có tính khả thi cao, nếu thực hịên thì sẽ đóng góp một số lượnglớn ô tô chở hàng vào khai thác có hiệu quả, nâng cao năng suất vận chuyển, tăngnăng suất nội địa hóa và góp phần giải quyết việc làm cho người lao động, cũngnhư góp phần vào sự phát triển của đất nước
Để nâng cao hiệu quả sử dụng phương tiện chuyên dùng, đồng thời tạo chophương tiện có chức năng đa dạng, đáp ứng nhu cầu sử dụng đa năng, linh hoạt cácnước Nhật Bản, Hàn Quốc đã chế tạo các xe chuyên dùng kết hợp chức năng lànâng hàng lên thùng xe 2 tầng Các xe này có giá thành cao, đòi hỏi ngân sách muasắm lớn, trong khi đó ngân sách mua sắm của chúng ta còn hạn chế
Nhu cầu sử dụng của các loại phương tiện tham gia giao thông gia tăng đặcbiệt là phương tiện vận tải bằng ôtô ngày càng được sử dụng nhiều Nhu cầu củacon người đòi hỏi tính tiện nghi càng cao đó là khả năng chuyển động êm dịu khi đitrên các loại đường khác nhau Để đáp ứng được nhu cầu phát triển ngành côngnghiệp ô tô, trong những năm gần đây ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đã đạtđược những thành công nhất định, nhiều sản phẩm, mẫu mã chủng loại với tỷ lệ nộiđịa hóa ngày càng cao Mặt khác công nghệ sản xuất ô tô của chúng ta mới dừng lại
ở việc sản xuất lắp ráp đó là nhập linh kiện về sau đó lắp ráp các linh kiện lại vớinhau tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh Để có thể tiến kịp và phát triển tốt ngànhcông nghiệp ô tô cần có sự quan tâm của ngành công nghiệp phụ trợ, đội ngũ cán
Trang 6bộ kỹ thuật không chỉ có trình độ lý thuyết mà còn cả trình độ công nghệ Với yêucầu trên, là một kỹ sư cơ khí ôtô trong tương lai thì việc tính toán, thiết kế để nắmbắt được công nghệ sản xuất là việc hết sức cần thiết.
1.2 Lựa chọn ô tô cơ sở
Bảng số liệu các xe cơ sở
Loại
Thông số
HINOFL8JTSL -TL
HUYNDAIHD70
ISUZUFVM34-W
9830x2495x2975
11605x2480x2830
về thời gian nhóm đề tài đã lựa chọn xe HINO FL8JTSL-TL làm xe thiết kế
Trang 7Xe tải HINO FL có xuất sứ từ Nhật Bản có những ưu điểm tiết kiệm nhiên liệu,động cơ mạnh mẽ, tuổi thọ cao, chi phí sửa chữa thấp,giá cả hợp lý.
A
Theo A
Tuyến hình ô tô cơ sơ
1.3 Lựa chọn phương pháp nâng hạ bửng.
1.3.1 Dùng xy lanh thủy lực.
+ Đặc điểm :
Trang 8- Dầu thủy lực được bơm dầu lắp ở bộ phận trích công suất của hộp số đưavào xylanh thủy lực,thông qua các gối đỡ nâng bàn nâng lên bằng sàn thùngxe.Khi hạ bàn nâng chỉ cần mở van điều khiển đưa dầu từ xylanh về thùngchứa.
1.3.2 Dùng xy lanh kết hợp với cáp
Sơ đồ nâng hạ dùng xy lanh kết hợp với cáp kéo
- Đặc điểm loại này là có kết cấu phức tạp hơn nhưng cho sức nâng lớn, độ bền vững khá cao, khả năng chịu lực tốt.Đầu của xy lanh thủy lực không đặt trực tiếp lên thùng nên tuổi thọ cao hơn,đòi hỏi công suất của bộ trích công suất không lớn.Lực nâng được phân phối đều lên các gối
Trang 9Qua việc phân tích trên ta lựa chọn phương pháp nâng hạ dùng xy lanh thủy lực kết hợp với cáp
1.4 Giới thiệu về ôtô thiết kế
Hino là một trong những thương hiệu xe ô tô chuyên sản xuất các xe tải, xe sát xi với nhiều mẫu xe và nhiều loại tải trọng Trong các loại xe tải của Hino có dòng xe Hino FL được sử dụng khá phổ biến trong vận chuyển hàng hóa
Xe Hino FL có thể được thiết kế thêm thùng xe dùng để vận chuyển nhiều hàng hóa khác nhau như : hàng khô, hàng đông lạnh, hàng có kích thước và khối lượng tương đối lớn, có thể đóng thùng và lắp các thiết bị chuyên dùng Xe có đặc điểm nổi trội là dễ khai thác sử dụng, dễ bảo dưỡng sửa chữa.Giá thành tương đối rẻ, linh kiện dễ thay thế, phù hợp với điều kiện khai thác, đường xá, thời tiết khí hậu ở nước ta.
Trang 101.4.1 – Tuyến hình ô tô thiết kế
Ô tô tải có mui,có bửng nâng phía sau được thiết kế dựa trên xe cơ sở HINO
FL8JTSL-TL6x2 có lắp đặt thêm các thiết bị đi kèm lên ô tô
Trang 11- Hệ thống khung mui bao gồm có ống cắm ắc xô làm bằng thép []40x40x1,5 ắc
xô ∅27x2,1; cột chính hệ khung mui làm bằng thép [120
Trang 12b Giới thiệu thiết bị nâng hạ
- Kết cấu cơ bản :Thiết bị nâng hạ (Thành sau) làm từ thép hộp [100x45x2] mặt
bọc tôn 2 mm
Khung ngang làm bằng hộp 200x45x3,vật liệu CT3 (phay đi một mặt chiềurộng là 120 mm dài theo suốt chiều dài hộp sau khi lắp xong xylanh và puli ,dâycáp vào trong hộp và cố định vào dầm ngang cuối của sàn thùng thì được đậy bằngtấm tôn dày 2mm,rộng 180 mm.Khung ngang được lắp cố định với khung xươngsàn thùng phía sau thông qua 10 bulông M14
Khung đứng gồm 2 hộp 145x72x3 được ghép bởi các thanh []72x72x3 vàU72x72x3,vật liệu CT3.Phía trên khung đứng có tấm bịt đầu khung dày 3 mm,vậtliệu CT3
Khung trượt trung gian làm bằng hộp 60x60x3 trên khung trượt có khoét lỗrộng 20mm và dài 800 mm ở phần dưới
Trang 13Tấm trượt bên trong làm từ các tấm thép dày 10mm và 16 mm,vật liệu CT3hàn lại với nhau.
Hệ thống nâng hạ hàng được lắp phía sau thùng hàng, hoạt động của hệthống nâng hạ đợc dẫn động bằng động cơ điện 1 chiều 24V, nguồn điện được lấy
từ ắc quy của ôtô
- Nguyên lí làm việc đóng mở bàn nâng:
Hình - Sơ đồ dẫn động 1-Thùng dầu 2-Lọc hồi dầu 3-Bơm thủy lực 4- Moto điện 5- van an toàn 6- Van 1 chiều 7- Van điện từ
8- Van chống lún 9- Xylanh kéo cáp
Việc đóng mở bàn nâng thông qua dẫn động bằng cơ khí thông qua các pulikéo cáp và cơ cấu cáp được bố trí cạnh bàn nâng theo nguyên lí làm việc chung của
hệ thống như sau:
+ Mở bàn nâng:Khi mở cơ cấu khóa thành sau với khung đứng
+ Hạ bàn nâng : Điều khiển bơm thủy lực thông qua bộ nguồn công tác điện đượcnối dài ở phía cuối xe làm cho xylanh thủy lực nhả cáp ,làm cho bàn nâng hạ xuống,lúc này cơ cấu cam không tỳ vào chốt hãm dùng tay thu gọn cơ cấu cam vào trongsàn bàn nâng
Trang 14+ Nâng bàn nâng : Điều khiển cho bơm và xylanh thủy lực làm việc kéo cáp,làmcho bàn nâng nâng lên đến mặt sàn thùng xe.
+ Đóng bàn nâng: Dùng tay kéo cơ cấu cam hãm ra khỏi sàn bàn nâng.Điều khiển
co bơm và xylanh thủy lực làm việc kéo cáp làm cho bàn nâng nâng lên, khi đó cơcấu cam sẽ tì vào chốt hãm làm cho bàn gập lại, dùng tay đóng khóa cố định thànhsau với cột đứng
+ Việc nâng hạ và đóng mở bàn nâng phải hoạt động êm dịu ,đảm bảo an toàn khilàm việc.Để đảm bảo an toàn trong quá trình làm việc,trong trường hợp không kéohết cam mà vẫn nâng bàn nâng khi đó cơ cấu cam sẽ chạm và công tắc điện bố trí ởdưới gầm sàn thùng làm ngắt công tắc điện làm cho bàn nâng đứng tại chỗ khônggây nguy hiểm cho quá trình nâng.Khi đó có thể bấm công tắc hạ bàn nâng đixuống và tiếp tục kéo cam hãm vào vị trí an toàn khi đó cơ cấu nâng mới tiếp tụclàm việc
c Đặc tính kỹ thuật cơ bản của ô tô.
1.1 Loại phương tiện Ô tô tải Ô tô tải (có mui,bửng
nâng phía sau)
1.2 Nhãn hiệu, số loại của phương tiện HINO
FL8JPSL-TL6x2
HINO FL8JPSL-TL6x2
2.5 Chiều dài đầu xe/ đuôi xe (mm) 1280/3000
Trang 153 Thông số về khối lượng
3.1
Khối lượng bản thân (kg) 8105
+ Phân bố lên trục I (kg) 3355
+ Phân bố lên trục II (kg) 2375
+ Phân bố lên trục III (kg) 2375
3.2 Khối lượng hàng chuyên chở cho phép
tham gia giao thông không phải xin phép
15700 13880
3.3 Khối lượng hàng chuyên chở theo thiết kế 15700
3.4 Số người cho phép chở (người) 03 (195 kg) 03 (195 kg)
3.5
Khối lượng toàn bộ cho phép tham gia
giao thông không phải xin phép (kg)
24000 24000
3.6 Khối lượng toàn bộ theo thiết kế (kg) 24000 24000
5.1 Tên nhà sản xuất và kiểu loại J08E UF
5.2 Loại nhiên liệu, số kỳ, số xi lanh, cách
bố trí xi lanh, phương thức làm mát Diezel 4kỳ, tăng áp, 6 xy lanh thẳng
Trang 165.7 Mô men xoắn cực đại(Nm/v/ph) 739 / 1500
5.8 Phương thức cung cấp nhiên liệu Phun trực tiếp
5.9 Bố trí động cơ trên khung xe Phía trước
6.4 Trục chủ động/Tỷ số truyền cầu chủ
6.5 Vành bánh xe và lốp trên từng trục Trục II: Kép 10.00R20Trục I: Đơn 10.00R20
7.1 Treo trước Phụ thuộc, nhíp lá nửa e lípGiảm chấn: Ống thủy lực
7.2 Treo sau Phụ thuộc, nhíp lá nửa e líp
Dẫn động thủy lực, điều khiển khí nén 8.2 Phanh dừng Tang trống, tác động lên trục thứ cấp hộp số;
Hệ thống chiếu sáng, tín hiệu phía
Trang 1714.6 Nhãn hiệu kiểu loại bơm - HYDROTEK- GO21
14.9 Xy lanh thủy lực - 60*30*650( 02 xy lanh) 14.1
0
Áp suất lớn nhất của xylanh( kg/cm2 ) - 210
4.3 Yêu cầu của xe thiết kế
Loại xe tải có mui ,có bửng nâng phía sau phải đảm bảo được các yêu cầu sau đây
- Phù hợp với điều kiện đường xá, khí hậu ở Việt Nam.
- Đảm bảo tính kinh tế : Giá thành rẻ , ít tiêu hao nhiên liệu.
- Khai thác dễ dàng, linh kiện dễ thay thế, sửa chữa dễ dàng.
- Các mối hàn phải đủ ngấu, đảm bảo đủ bền trong quá trình sử dụng.
- Sai lệch các kích thước không được vượt quá giới hạn cho phép.
- Các bulông xiết đủ mômen theo tiêu chuẩn đảm bảo không bị tự tháo trong
quá trình vận hành của ô tô
Trang 18- Ô tô đóng mới được tính toán đảm bảo chuyển động ổn định và an toàn trên
các loại đường giao thông công cộng ở Việt Nam
- Đặc tính kỹ thuật của ô tô thoả mãn tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ
môi trường của Việt Nam
1.5 Mục tiêu và nội dung đề tài
1.5.1 Mục tiêu của đề tài
Hiện nay việc vận chuyển hàng hóa là rất cần thiết do đó việc tính toán cải tạothiết kế xe chuyên dụng nói chung và xe tải có mui phủ bạt , bửng nâng phía sau làhết sức cần thiết Để đảm bảo khả năng vận tải, hạ giá thành sản phẩm, do đó emchọn đề tài “ Thiết kế xe tải có mui phủ bạt,bửng nâng phía sau trên cơ sở ô tô Hino
FL “ làm đề tài tốt nghiệp Đề tài này có sự tham khảo các tài liệu chuyên ngành vàdựa trên hoạt động tìm hiểu thực tiễn tại các cơ sở, xưởng sửa chữa ôtô
Đề tài này giúp người kĩ sư nắm bắt được những kiến thức trong lĩnh vực ô
tô Qua một thời gian hoàn thành đề tài với sự hướng dẫn của thầy Th.S NguyễnQuang Cường và các thầy cô trong bộ môn em đã hoàn thành xong đề tài tốt nghiệptuy nhiên đề tài của em vẫn còn nhiều thiếu sót mong nhận được sự đóng góp củacác thầy cô để đề tài của em được hoàn thiện hơn
1.5.2 Nội dung đề tài
-Thiết kế tổng thể và lập quy trình lắp ráp
-Thiết kế chế tạo thùng hàng và lập quy trình lắp ráp
Trang 19Nhiệm vụ riêng : Thiết kế tổng thể và lập quy trình lắp ráp
CHƯƠNG 2 : THIẾT KẾ TỔNG THỂ XE 2.1 Xác định kích thước thùng hàng.
Kích thước thùng hàng được xác định trên cơ sở :
- Đảm bảo các quy chuẩn Việt Nam như QCVN09-2011/BGTVT và thông tư
30-2011-BGTVT
- Căn cứ vào ô tô cơ sở :
+ Chiều dài của phần khung chassi sau cabin
+ Chiều dài cơ sở của xe
- Căn cứ vào nhu cầu và yêu cầu của khách hàng
Từ đó ta xác định kích thước sơ bộ của thùng hàng như sau :
Kích thước bao thùng : Dài x Rộng x Cao = 9300 x 2500 x 2950 (mm)
2.2 Xác định phân bố tải trọng.
2.2.1 Xác định các thành phần khối lượng.
Khối lượng bản thân của ô tô có buồng lái : Gcs= 8105 (kg)
Khối lượng cụm thùng hàng tháo bỏ : Gtht = 1300 (kg)
Khối lượng cụm thùng hàng mới : Gthm = 2830 (kg)
Khối lượng thiết bị nâng : Gtbn = 250 (kg)
Khối lượng chắn bùn,chắn bảo hiểm hông : Gcb = 40 (kg)
Trang 20Khối lượng bản thân ô tô thiết kế :
G0 = Gcs - Gtht + Gthm + Gcb + Gtbn = 9925 (kg)
Khối lượng kíp lái 03 người : Glx = 65x3 = 195 (kg)
Khối lượng hàng hóa chuyên chở của ô tô : Q = 13880 (kg)
Khối lượng toàn bộ của ô tô : G = 24000 (kg)
2.2.2 Xác định phân bố tải trọng lên các trục.
Trên cơ sở các thành phần khối lượng và tọa độ tác dụng của chúng có thể xácđịnh được sự phân bố khối lượng của ô tô lên các trục khi không tải và khi đầy tải
Ta coi trục cân bằng là trục nằm chính giữa trục 2 và trục 3
Bảng giá trị tính toán:
1 Chiều dài từ tâm trục 1 tới tâm trục cân bằng lcs 6,520
2 Khoảng cách từ tâm trục cân bằng tới đuôi thùng ltđ 3,445
3 Khoảng cách từ trọng tâm thùng hàng tới tâm trục cân