TÌM HIỂU NGUYÊN NHÂN VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP CHỐNG CHÁY NỔ Ô TÔ, XE MÁY Ở VIỆT NAM

Trong buổi Hội thảo trao đổi về các nguyênnhân gây cháy nổ phương tiện ô tô, xe máy và các biện pháp phòng tránh do SởKhoa học - Công nghệ Hà Nội tổ chức hội thảo khoa học nhằm trao đổi,

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

CHƯƠNG I TỔNG QUAN 1

1 Hiện trạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam 1

2 Tính cấp thiết, ý nghĩa và mục tiêu của đề tài 6

CHƯƠNG II KẾT CẤU VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA HỆ THỐNG ĐIỆN, HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU TRÊN XE Ô TÔ 8

2.1 Cấu tạo và nguyên lý làm việc hệ thống cung cấp nhiên liệu 8

2.1.1 Cấu tạo và nguyên lý làm việc 8

2.1.2 Đặc điểm bố trí và vật liệu chế tạo 12

2.2 Cấu tạo, nguyên lý làm việc và bố trí hệ thống điện trên xe ô tô 20

CHƯƠNG III TÌM HIỂU VÀ PHÂN TÍCH CÁC NGUYÊN NHÂN CHÁY NỔ LIÊN QUAN ĐẾN BẢO DƯỠNG SỬA 33

3.1 Tìm hiểu các nguyên nhân liên quan đến ý thức của người sử dụng xe 33

3.2 Tìm hiểu về các cơ sở bảo dưỡng sửa chữa 41

3.3 Các nguyên nhân gây ra cháy nổ liên quan đến bảo dưỡng sửa chữa 42

3.4 Các kiến nghị và đề xuất 44

Kết luận 46

TÀI LIỆU THAM KHẢO 47

LỜI NÓI ĐẦU

Ô tô, xe máy là hai loại phương tiện vận tải rất quan trọng của hệ thống giaothông đường bộ được sử dụng hết sức đa dạng và linh hoạt để chuyên chở người,hàng hóa giúp con người đi lại nhanh chóng và thuận tiện hơn Đây là hai loại phươngtiện được con người sử dụng nhiều nhất Tuy nhiên từ lâu chúng ta đã ghi nhận hàngngàn vụ cháy nổ liên quan đến hai loại phương tiện này Vì vậy việc giải quyết vấnnạn về cháy nổ hai loại phương tiện này là vô cùng quan trọng và cấp thiết Trên thếgiới, hiện tượng cháy, nổ đối với các phương tiện giao thông, đặc biệt là đối với ô tô,

xe máy từ lâu đã được quan tâm nghiên cứu Ở Mỹ một số tổ chức chuyên nghiên cứu

về các hiện tượng cháy nổ đã được thành lập như Hiệp hội phòng chống cháy nổ quốcgia (NFPA), Viện Nghiên cứu cháy nổ phương tiện giao thông (MVFRI)…

Ở Việt Nam trong thời gian gần đây, số lượng các vụ cháy, nổ ô tô xe máy có xuhướng tăng đột biến Năm 2011 trên toàn quốc đã xảy ra 157 vụ cháy ô tô, 39 vụ cháy

xe máy gây thiệt hại về người và nhiều tài sản.Vì vậy việc xác định các nguyên nhângây cháy nổ và đưa ra biện pháp khắc phục lại càng cần thiết hơn bao giờ hết nhằmgiảmthiểu các thiệt hại về người và của, ổn định tâm lý người dân Đây cũng là ýnghĩa của đề tài

Được sự giúp đỡ và hướng dẫn tận tình của thầy Nguyễn Hồng Quân cùng các

thầy cô trong khoa cùng với việc tìm hiểu, tham khảo các tài liệu liên quan và vậndụng các kiến thức được học, em đã cố gắng hoàn thành đề tài này Mặc dù vậy dokiến thức còn hạn chế, đề tài mớiviệc tìm kiếm tài liệu gặp nhiều khó khăn nên đề tài

sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Em mong các thầy cô góp ý, chỉ bảo thêm đểkiến thức của em ngày càng hoàn thiện hơn

Cuối cùng em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy hướng dẫn Nguyễn Hồng Quân cùng các thầy cô trong khoa và các bạn đã nhiệt tình giúp đỡ để em hoàn thành

đồ án tốt nghiệp này

CH ƯƠNG I TỔNG QUAN NG I T NG QUAN ỔNG QUAN

1 Hi n tr ng cháy n trên th gi i và Vi t Nam ện trạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam ạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam ổ trên thế giới và ở Việt Nam ế giới và ở Việt Nam ới và ở Việt Nam ở Việt Nam ện trạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam

1.1 Hiện trạng cháy nổ trên thế giới

Trên thế giới, hiện tượng cháy, nổ đối với các phương tiện giao thông, đặc biệt

là đối với ô tô, xe máy từ lâu đã được quan tâm nghiên cứu Ở Mỹ một số tổ chứcchuyên nghiên cứu về các hiện tượng cháy nổ đã được thành lập như Hiệp hộiphòng chống cháy nổ quốc gia (NFPA), Viện Nghiên cứu cháy nổ phương tiện giaothông (MVFRI)

Từ những năm 1980, Hiệp hội phòng chống cháy nổ quốc gia Mỹ đã tiến hànhthống kê khảo sát số lượng các vụ cháy nổ phương tiện ô tô, xe máy trên toàn nước

Mỹ cũng như những thiệt hại do cháy nổ gây ra

Tính trung bình trong những năm 1980 - 2006, đã có 381.778 vụ cháy nổ ô tô

xe máy, làm chết 576 người, làm bị thương 2.343 người và gây thiệt hại trên 1,2 tỷUSD So với năm 1980, những năm gần đây đã có sự giảm đáng kể về số lượng các

vụ cháy nổ phương tiện ở Mỹ với mức giảm tích lũy tới 45% tính đến năm 2006.Mặc dù vậy, trong năm 2006 cũng có tới 250.000 vụ, làm chết 445 người, làm bịthương 1.075 người và gây thiệt hại ước tính khoảng 982 triệu USD Tính riênggiai đoạn từ năm 2002 đến 2005, hàng năm trung bình có 287.700 vụ cháy nổ ô tô

xe máy, tập trung phần lớn vào các loại ô tô con, xe máy với 263.400 vụ (chiếm92%), ô tô tải và các loại xe chở hàng hạng nặng với 24.300 vụ (chiếm 8%) Năm

2010, tổng số vụ cháy là 1.331.500 trong đó:

 482.000 vụ cháy nhà và các công trình kiến trúc, làm chết 2.755 người, làm

bị thương 15.420 người, gây thiệt hại 9,7 tỷ USD

 215,500 vụ cháy các phương tiện vận tải, làm chết 310 người, làm bị thương1.590 người, gây thiệt hại 1,4 tỷ USD.

 634,000 vụ cháy bên ngoài khác, làm chết 55 người, làm bị thương 710người, gây thiệt hại 501 triệu USD

Số liệu thống kê cũng cho thấy khoảng thời gian xảy ra nhiều vụ cháy nổthường vào mùa hè Số lượng vụ cháy nổ cũng có xu hướng nhiều hơn vào cácngày thứ 6 trong tuần và vào những giờ cao điểm Cháy nổ phương tiện ô tô xemáy là một trong các nguyên nhân chính gây ra số lượng người tử vong lớn trongtổng số người thiệt mạng do cháy nổ ở Mỹ Trong những năm gần đây ngành côngnghiệp ô tô xe máy đã tiêu tốn khoảng 14 triệu USD mỗi năm cho công tác nghiêncứu về vấn đề cháy nổ này Về nguyên nhân cháy nổ, có rất nhiều nguyên nhân đãđược chỉ ra trong đó chủ yếu liên quan đến yếu tố kỹ thuật, hệ thống điện và cả lỗi

do người sử dụng

Các nguyên nhân chính như hư hỏng cơ khí không phân loại chiếm tới 29%, rò

rỉ nhiên liệu, gẫy vỡ chi tiết chiếm 12%, các loại hư hỏng điện và chập điện (gồm

cả các nguyên nhân chập do rách vỏ cách điện, do hư hỏng cơ khí, do các tiếp điểmcủa các rơle ) chiếm tới 24% Việc sử dụng vật liệu không đúng hoặc lỗi vận hànhcủa người sử dụng cũng đóng góp vào nguyên nhân gây ra các vụ cháy nổ

Bên cạnh đó, việc sử dụng nhiên liệu không đạt tiêu chuẩn hoặc nhiên liệu đã

bị cố tình pha thêm phụ gia để đạt tiêu chuẩn hoặc để tiết kiệm nhiên liệu cũng cóthể là nguyên nhân gián tiếp hoặc trực tiếp liên quan đến hiện tượng xe cháy nổ

1.2 Hiện trạng cháy nổ ở Việt Nam

Ở Việt Nam trong thời gian gần đây, số lượng các vụ cháy, nổ ô tô xe máy có

xu hướng tăng đột biến Năm 2011 trên toàn quốc đã xảy ra 157 vụ cháy ô tô, 39 vụcháy xe máy gây thiệt hại về người và nhiều tài sản Đến nay số lượng các vụ cháy

nổ vẫn không ngừng tăng lên Các vụ cháy, nổ xảy ra đối với ô tô và xe máy củanhiều hãng khác nhau và đối với cả xe cũ và xe mới, trong các điều kiện làm việckhác nhau như khi đang hoạt động trên đường, khi đang đỗ hoặc khi đang khởiđộng Hiện tượng cháy nổ xảy ra cả với ô tô sử dụng động cơ xăng và diesel, trong

đó số lượng xe diesel chiếm tới 70% Trên phương tiện ô tô, xe máy có nhiều dạngvật liệu có thể cháy khi gặp nhiệt độ cao Đặc biệt, các chất lỏng như xăng dầu cótính bắt cháy rất tốt, trên một ô tô có chứa tới 6 loại chất lỏng dễ bắt cháy dạng này.Bên cạnh đó các vật liệu rắn như dây điện, nhựa, da, đệm mút…nếu gặp điều kiệnthích hợp cũng sẽ dễ dàng bắt cháy Trong buổi Hội thảo trao đổi về các nguyênnhân gây cháy nổ phương tiện ô tô, xe máy và các biện pháp phòng tránh do SởKhoa học - Công nghệ Hà Nội tổ chức hội thảo khoa học nhằm trao đổi, hầu hếtcác nhà khoa học đều cho rằng nguyên nhân gây cháy nổ có thể liệt kê như sau:

- Chất lượng phụ tùng kém, đặc biệt là hệ thống dây điện, tiếp điểm, rơ le, sạc

ắc quy…

- Nhiên liệu có chứa các chất phụ gia không được kiểm soát, bị pha trộn trongquá trình vận chuyển, phân phối nhiên liệu nhằm mục đích gian lận hoặcđược chính chủ phương tiện cố tình pha vào nhằm tiết kiệm nhiên liêu, cóthể là nguyên nhân trực tiếp gây cháy nổ hoặc là nguyên nhân gián tiếp gâycháy nổ vì gây ăn mòn, lão hóa nhanh các chi tiết làm kín dẫn tới rò rỉ nhiênliệu

- Chế độ và quy trình bảo trì, bảo dưỡng phương tiện không phù hợp, hệthống phụ tùng thay thế không được kiểm soát chất lượng và việc lắp rápthêm các hệ thống mới như còi, đèn…đã gây quá tải cho hệ thống điện củaphương tiện,

- Đường ống xả bị quá nóng do ống xả bị tắc hoặc có sức cản lớn dễ gây cháykhi có vật dễ cháy chạm vào,

- Điều kiện vận hành khắc nghiệt do thời tiết nóng ẩm, bụi bẩn, tắc đường…dẫn tới việc lão hóa nhanh các hệ thống, thiết bị phụ trợ của xe.

Hiện tượng cháy nổ phương tiện xảy ra trong những điều kiện xác định và cóthể do một hoặc một số nguyên nhân đồng thời Với số lượng xe ô tô khoảng 1triệu chiếc và khoảng trên 30 triệu xe máy tính trên toàn quốc năm 2009, việc xácđịnh sớm các nguyên nhân và biện pháp chống cháy nổ nhằm hạn chế thiệt hại vềngười và tài sản là rất cần thiết Nghiên cứu này tiến hành phân tích và thử nghiệmnhằm xác định rõ khả năng gây cháy nổ đối với phương tiện ô tô xe máy từ hệthống nhiên liệu, hệ thống điện, bộ phận tản nhiệt làm mát và hệ thống xả khí củađộng cơ Từ các kết quả có được, đề tài đề xuất các giải pháp hiệu quả và khả thinhằm ngăn ngừa và giảm thiểu các vụ cháy nổ đối với ô tô và xe máy, hạn chế thiệthại do hiện tượng này gây ra

Phân tích các số liệu thống kê về tình hình và các kết quả điều tra nghiên cứutrong, ngoài nước về cháy nổ ô tô xe máy cho thấy:

 Do đặc điểm kết cấu và nguyên lý hoạt động, trên các phương tiện ô tô, xemáy có sẵn các nguồn vật liệu dễ bắt lửa cũng như nguồn tạo tia lửa Tuynhiên việc cháy nổ chỉ có thể xảy ra khi các qui định kỹ thuật, qui định quản

lý và các chế độ an toàn vận hành xe bị vi phạm

 Các qui định và tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn chống cháy nổ liên quan đếnnhiều hệ thống, chế độ vận hành của các cụm chi tiết hệ thống trên ô tô.Nhiên liệu là nguồn chất lỏng có tính bắt cháy tốt vì vậy việc nghiên cứu khảnăng cũng như các điều kiện bén lửa hoặc phát nổ của các nhiên liệu sử dụngtrên xe là cần thiết cho việc đề xuất các giải pháp phòng chống cháy nổ

 Các chất phụ gia pha thêm vào nhiên liệu được sử dụng trong thời gian gầnđây chưa được nghiên cứu đầy đủ và toàn diện đặc biệt là các thông số kỹthuật liên quan đến khả năng cháy nổ không kiểm soát được như khả năng

gây các phản ứng phụ, các sản phẩm trung gian có khả năng tự bốc cháy….Việc nghiên cứu đánh giá toàn diện tác dụng của chất phụ gia đặc biệt là quiđịnh các chỉ tiêu phẩm chất có liên quan đến an toàn cháy nổ làm cơ sở pháp

lý cho quản lý và phòng chống cháy nổ ô tô xe máy

 Các nguồn điện, các rơ le, thiết bị điện và dây dẫn điện là các nguồn tạo tialửa trực tiếp mồi lửa cho các vật liệu bén lửa Khảo sát đánh giá các tiêuchuẩn an toàn cháy nổ của các kết cấu, bố trí cũng như các chế độ làm việccủa các trang thiết bị điện, các bó dây dẫn để tìm ra các nhược điểm cũngnhư đề xuất các biện pháp cải tạo hoặc phòng chống cháy chập trong cácphần tử của hệ thống điện

 Các hệ thống trên ô tô xe máy trong quá trình làm việc còn kèm theo phátnhiệt

 Các kết cấu, bố trí chúng trên xe nhằm đảm bảo cho việc tỏa nhiệt, duy trìnhiệt độ làm việc thích hợp của các nguồn sinh nhiệt này Tuy nhiên, nhiều

hệ thống khi làm việc có nhiệt độ mặt ngoài khá lớn như hệ thống ống xả, bộxúc tác xử lý khí xả, hệ thống làm mát có thể là điều kiện cho các chất bayhơi hoặc các hợp chất tự bốc cháy ở nhiệt độ cao

 Trên các ô tô hiện nay sử dụng ngày càng nhiều các vật liệu nhẹ (các loạinhựa po ly me), các vật liệu phi kim loại (các đệm kín, đường ống cao su…).Nhược điểm lớn của các loại vật liệu này là dễ bén lửa Trong quá trình sửdụng các vật liệu bị hóa già, cơ lý tính của vật liệu bị thay đổi càng làm chokhả năng bén lửa hoặc tự bốc cháy ở nhiệt độ cao Vật liệu làm các chi tiếtlàm kín, ống dẫn, bình chứa trong hệ thống nhiên liệu cũng như các hệ thốngchứa chất lỏng, hệ thống khí nén có thể bị ăn mòn, bị trương phồng hoặctham gia các phản ứng hóa học với nhiên liệu hoặc các thành phần chất lỏngbôi trơn, làm mát gây ra hiện tương rò rỉ, bay hơi các chất lỏng dễ cháy

Việc nghiên cứu đánh giá tính an toàn, tương thích phù hợp của các loại vậtliệu này với nhiên liệu và các chất lỏng dễ bén lửa trên ô tô có ý nghĩa quantrọng để chọn thay thế vật liệu an toàn ngăn ngừa khả năng gây cháy nổ.

An toàn chống cháy nổ ô tô xe máy còn liên quan đến môi trường và khí hậuđiều kiện bảo quản cất giữ xe Các điều kiện đường xá nhiều bụi, rác, thời tiết hanhkhô, gió mạnh góp phần gây khả năng phát nóng, bén lửa các vật liệu dễ bén lửa…Các nơi bảo quản trông giữ xe (tại gia đình cũng như bãi giữ xe công cộng) thườngkhông có các thiết bị kiểm tra phát hiện các nguồn nhiệt, không đảm bảo vệ sinh vìvậy khi các bộ phận hệ thống trên xe bị rò rỉ, đứt dây điện do chuột cắn, các rác,giấy

2 Tính c p thi t,ý nghĩa và m c tiêu c a đ tài ấp thiết,ý nghĩa và mục tiêu của đề tài ế giới và ở Việt Nam ục tiêu của đề tài ủa đề tài ề tài

2.1 Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài

Thời gian từ cuối năm 2011 đến đầu năm 2012 liên tiếp xảy ra các vụ cháy nổ

xe máy và ô tô mà chưa rõ nguyên nhân gây xôn xao dư luận, làm hoang manglòng người dân.Do quá nhiều vụ cháy nổ xe trong một thời gian ngắn, điều đó đãbắt buộc các Bộ, Ngành vào cuộc điều tra lý giải nguyên nhân cháy xe Đặc biệt Bộtrưởng Bộ Giao Thông Vận Tải đã lên tiếng “Bộ Giao Thông Vận Tải sẽ chịu tráchnhiệm khi có cháy nổ xe”.Về phía người dân thì đều có một tâm lý chung là sợ xecủa mình cháy, sợ ảnh hưởng tới tính mạng

Vì vậy việc xác định các nguyên nhân gây cháy nổ và đưa ra biện pháp khắcphục, giảm thiểu nhằm ổn định tâm lý người dân, giảm thiểu các thiệt hại về người

và của là cần thiết và cấp bách Đây cũng là ý nghĩa của đề tài

2.2 Mục tiêu của đề tài

Để tìm ra nguyên nhân cháy nổ thì nội dung nghiên cứu rất rộng, bao gồm cácnội dung sau:

 Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng về cháy nổ trên thế giới và Việt nam

 Điều tra thông tin liên quan tới các nguyên nhân cháy, nổ ô tô, xe máy tạimột số cơ sở sản xuất lắp ráp, bảo dưỡng, sửa chữa và người sử dụng

 Nghiên cứu, xác định nguyên nhân kỹ thuật liên quan đến nhiên liệu

 Nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá các khả năng gây cháy, nổ từ các hệthống nhiên liệu, điện, tản nhiệt, làm mát, xả khí ô tô, xe máy

 Nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá khả năng rò rỉ nhiên liệu do tác độngcủa nhiên liệu sử dụng tới vật liệu chế tạo chi tiết kim loại, phi kim loại của ô

Tuy nhiên do thời gian có hạn nên nhóm nghiên cứu chỉ tập trung nghiên cứumột số nội dung sau:

 Tìm hiểu các nguyên nhân cháy nổ liên quan đến bảo dưỡng sửachữa

 Tìm hiểu các nguyên nhân cháy nổ liên quan tới người sử dụng

 Tìm hiểu cơ chế ăn mòn của nhiên liệu tới vật liệu chế tạo

 Nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá khả năng rò rỉ nhiên liệu do tác độngcủa nhiên liệu sử dụng tới vật liệu chế tạo chi tiết kim loại, phi kim loại của ô

tô, xe máy

Nhiệm vụ riêng của đề tài này là tìm hiểu nguyên nhân và đề xuất biện pháp chống cháy nổ liên quan đến việc bảo dưỡng sửa chữa.

CH ƯƠNG I TỔNG QUAN NG II K T C U VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VI C C A H ẾT CẤU VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA HỆ ẤU VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA HỆ ỆC CỦA HỆ ỦA HỆ ỆC CỦA HỆ

TH NG ĐI N, H TH NG CUNG C P NHIÊN LI U TRÊN XE Ô ỐNG ĐIỆN, HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU TRÊN XE Ô ỆC CỦA HỆ ỆC CỦA HỆ ỐNG ĐIỆN, HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU TRÊN XE Ô ẤU VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA HỆ ỆC CỦA HỆ

TÔ

Trên xe có nhiều hệ thống gây ảnh hưởng đến trực tiếp hay gián tiếp đến cháy

nổ xe trong đó hai hệ thống gây ảnh hưởng lớn nhất là hệ thống cung cấp nhiên liệu

và hệ thống điện Vậy nên đề tài sẽ tìm hiểu hai hệ thống này

2.1 Cấu tạo và nguyên lý làm việc hệ thống cung cấp nhiên liệu

Hiện nay trên thế giới sử dụng hai loại là hệ thống cung cấp nhiên sử dụng chếhòa khí và loại phun xăng điện tử Tuy nhiên do có nhiều ưu điểm vượt trội cùngvới khoa học công nghệ phát triển làm giảm giá thành sản xuất nên hầu hết các xehiện nay đều sử dụng loại phun xăng điện tử.Vì vậy đề tài sẽ chỉ đề cập đến hệthống này

2.1.1 Cấu tạo và nguyên lý làm việc

Đề tài lấy hệ thống cung cấp nhiên liệu VVT-I của Toyota làm thí dụ để nói

về hệ thống phun xăng điện tử trên xe ô tô

Hình 2.1: Động cơ I4 16 van VVT-i lắp trên Toyota Camry 2.0

VVT- i (Variable valve timing with intelligence) là hệ thống điều phối vanbiến thiên thông minh, sử dụng máy tính để điều khiển thời điểm mở và đóng củavan nạp (xu páp nạp) tương ứng với tình trạng hoạt động của động cơ phù hợp vớicác điều kiện vận hành, theo nguyên lý điện - thủy lực Cơ cấu này tối ưu hóa gócphối khí của trục cam nạp dựa trên chế độ làm việc của động cơ phối hợp với cácthông số điều khiển chủ động

Cấu trúc hệ thống phun xăng điện tử:

Hình 2.2: Cấu trúc của hệ thống điều khiển phun xăng điện tử

Hệ thống gồm có 3 thành phần chính:

- Cảm biến và tín hiệu đầu vào: Cảm biến và các tín hiệu đầu vào có nhiệm vụtìm ra các trạng thái làm việc của động cơ và các giá trị thay đổi yêu cầu trong quátrình làm việc Quá trình chuyển đổi ở đây là từ các đại lượng vật lý chuyển thànhcác tín hiệu điện

- ECU (Electronic control unit) ECU xử lý các thông tin từ cảm biến, bằngviệc so sánh với bộ dữ liệu tối ưu được nạp sẵn vào bộ vi xử lý, sau đó ECU sẽ tínhtoán và đưa ra tín hiệu điều khiển cơ cấu chấp hành ECU điều khiển các cơ cấuchấp hành bằng các tín hiệu điện ECU cũng được kết nối với các hệ thống điềukhiển khác và hệ thống chuẩn đoán trên xe

- Cơ cấu chấp hành chuyển các tín hiệu điện từ ECU thành các chuyển động

cơ khí hoặc các chuyển động điện

Sơ đồ nguyên lý làm việc:

Hình 2.3: Nguyên lý làm việc hệ thống cung cấp nhiên liệu VVT-I

Nguyên lý làm việc:

Khi động cơ làm việc không khí được hút vào xi lanh ở kì nạp do sự chênhlệch áp suất Bơm xăng hút xăng từ bình nhiên liệu qua lưới lọc và bầu lọc rồi đến

bộ điều chỉnh chỉnh suất nhiên liệu.Xăng ở vòi phun luôn có áp suất ổn định Nếu

áp suất vượt quá giá trị cho phép thì lượng xăng dư sẽ được đưa trở về bình xăngthông qua ống hồi nhiên liệu

ECM sẽ nhận tín hiệu từ các cảm biến gửi về để phân tích, xử lý và lựa chọnchế độ phun nhiên liệu hợp lý được lưu trữ trong bộ nhớ, đồng thời xuất tín hiệu

điều khiển vòi phun nhiên liệu và VSV lọc khí để điều chỉnh lượng không khí vàođường ống nạp.

Sơ đồ bố trí các cảm biến hệ thống phun xăng điện tử trên ôtô được thể hiện trên hình 2.4

Hình 2.4: Sơ đồ bố trí các cảm biến trong hệ thống phun xăng điện tử

Điểm khác nhau căn bản: Với hệ thống cung cấp nhiên liệu thông thường, chế

độ làm việc của động cơ phụ thuộc hoàn toàn vào bàn đạp chân ga, hỗn hợp nhiênliệu và không khí được hòa trộn trong xy-lanh nhờ sự tụt áp.Trong khi đó, với hệthống phun xăng điện tử, chế độ làm việc của động cơ không chỉ phụ thuộc vào bànđạp chân ga mà còn phụ thuộc vào trạng thái môi trường làm việc (nhiệt độ nước),phụ, mức độ và thành phần khí thải (cảm biến ô xy), số vòng quay của trục khuỷuđộng cơ, trục cam (cảm biến vị trí trục khuỷu, trục cam), lưu lượng không khí (cảmbiến lưu lượng khí), áp suất đường ống nạp (cảm biến áp suất đường ống nạp)

Do đó, hỗn hợp không khí được pha trộn theo tỷ lệ hợp lý hơn, giúp cho quátrình cháy hoàn hoàn hảo hơn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm ô nhiễm môi trườnghơn động cơ với hệ thống cung cấp nhiên liệu thông thường.

2.1.2 Đ c đi m b trí và v t li u ch t o ặc điểm bố trí và vật liệu chế tạo ểm bố trí và vật liệu chế tạo ố trí và vật liệu chế tạo ật liệu chế tạo ện trạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam ế giới và ở Việt Nam ạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam

a Sơ đồ bố trí tổng quát hệ thống cung cấp nhiên liệu trên xe ô tô

Hình 2 5: Sơ đồ bố trí hệ thống cung cấp nhiên liệu trên xe ô tô

 Bình nhiên liệu: Dùng để tích trữ nhiên liệu Thường được đặt ở sau xe và phía dưới gầm xe, được bảo vệ bằng các tấm kim loại hoặc nhựa cứng

 Bơm nhiên liệu: Có nhiệm vụ bơm nhiên liệu từ bình nhiên liệu đến kimphun Bơm được đặt bên trongcủa bình nhiên liệu

 Lọc nhiên liệu: Sau khi nhiên liệu được hút từ bình sẽ được lọc để loại bỏcác các bụi bẩn trong nhiên liệu bằng các lưới lọc đặt ngay sau bơm nhiên liệu

 Bộ điều áp nhiên liệu: Dùng để điều chỉnh áp suất nhiên liệu ở mức phù hợp

và được tích hợp ngay trong bơm nhiên liệu

 Kim phun: Đối với các xe con động cơ đặt trước thì ống phân phối, kim phunđược đặt ở phía trước của xe Và nối với bình nhiên liệu bằng ống dẫn

Bảng 2.1: Các chi tiết và vật liệu chế tạo của bình nhiên liệu.

Bình nhiên liệu và các cụm chi tiết trong bình nhiên liệu

Hình 2.6: Bình nhiên liệu và các cụm chi tiết trong bình nhiên liệu

 Bơm nhiên liệu:

Bơm nhiên liệu lắp trong bình chứa nhiện liệu Có nhiệm vụ đưa xăng từ bìnhchứa nhiên liệu đến vòi phun.Các chi tiết của bơm nhiên liệu xem trong bảng 2.2:

Bảng 2.2: Các chi tiết của bơm nhiên liệu và vật liệu chế tạo

Hình 2.7: Bơm nhiên liệu và các cụm chi tiết trong bơm nhiên liệu

• Bộ lọc nhiên liệu:

Bộ lọc nhiên liệu nằm trên đường ống dẫn xăng từ bình chứa đến ống phânphối có tác dụng lọc sạch các cặn bẩn có trong xăng trước khi xăng đưa đến ốngphân phối Các chi tiết của bầu lọc nhiên liệu xem trong bảng 2.3:

Bảng 2.3:Các chi tiết của bầu lọc nhiên liệu và vật liệu chế tạo

Hình 2.8: Bộ lọc nhiên liệu và các cụm chi tiết trong bộ lọc nhiên liệu

 Bộ điều áp:

Bộ điều áp có tác dụng duy trì một áp suất không đổi trong đường ống phânphối để đảm bảo các vòi phun luôn được phun với cùng một giá trị áp suất

Bảng 2.4: Các chi tiết của bộ điều áp và vật liệu chế tạo

Hình 2.9: Bộ điều áp và các cụm chi tiết trong bộ điều áp

 Vòi phun nhiên liệu:

Vòi phun nhiên liệu được gắn trên đường ống nạp của động cơ, được làm kínbằng các giăng cao su Các chi tiết của vòi phun nhiên liệu xem trong bảng 2.5:

Bảng 2.5: Các chi tiết của vòi phun nhiên liệu và vật liệu chế tạo

Hình 2.10: Vòi phun nhiên liệu và các cụm chi tiết trong vòi phun nhiên liệu

2.2 C u t o, nguyên lý làm vi c và b trí h ấp thiết,ý nghĩa và mục tiêu của đề tài ạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam ện trạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam ố trí và vật liệu chế tạo ện trạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam th ng đi n ố trí và vật liệu chế tạo ện trạng cháy nổ trên thế giới và ở Việt Nam trên xe ô tô

2.2.1 Hệ thống điện thân xe.

Các bộ phận của điện thân xe bao gồm các bộ phận điện được gắn vào thân xe.Thành phần cơ bản bao gồm: 1 Dây điện; 2 Công tắc và rơle ; 3 Hệ thống chiếusáng; 4 Đồng hồ táp lô và Các đồng hồ ; 5 Gạt nước và Rửa kính ; 6 Hệ thống điềuhòa không khí

a Bố trí dây điện

Hình 2.11: Sơ đồ bố trí dây diện trên xe.

Hệ thống dây điện được bố trí khắp thân xe Từ nóc xe chạy dọc theo khung chữ A xuống vị trí bảng taplo, đến khoang động cơ ra các đèn ở phía trước Bố trí chạy dọc theo thân xe, gầm xe đến các cách cửa và chạy về phía sau xe, nơi bố trí đèn phanh và đèn hậu

Các thành phần của dây điện trên xe ô tô:

Hình 2.12: Các thành phần của dây điện trên xe ô tô