MỤC TIÊU: 1/Kiến thức – Nỗi bẻ bàng, buồn tủi, cô đơn của Thúy Kiều khi bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của nàng – Ngôn ngữ độc thoại và nghệ thuật tả cản[r]
Trang 21/ Cảnh ngày xuân được hiện lên như thế nào?
B/ Không khí buồn tẻ, ít người.
C/ Không khí vui vẻ, thoải mái.
D/ Không khí yên lặng, buồn chán
C/ Cảnh đẹp, tràn đầy sức sống.
A/ Không khí đông vui, tấp nập, nhộn nhịp
Trang 3KIỀU Ở LẦU
NGƯNG BÍCH
TIẾT 32-33
Văn Bản:
GV trình bày: Lê Thị Thanh
Trang 4– Bổ sung kiến thức đọc – hiểu văn bản truyện thơ trung đại
– Nhận ra và thấy được tác dụng của ngôn ngữ độc thoại, của nghệ thuật tả cảnh ngụ tình
– Phân tích tâm trạng nhân vật qua một đọan trích trong tác phẩm Truyện Kiều
– Cảm nhận được sự cảm thông sâu sắc của Nguyễn Du đối với nhân vật trong truyện
3/Thái độ:
– Thái độ thương cảm cho thân phận Thúy Kiều
– Trân trọng người phụ nử tài hoa bạc mệnh như TK
KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
Trang 5B CHUẨN BỊ
1 Gv :tranh ảnh minh hoạ, SGK
2.HS: soạn bài, SGK
C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Kiểm tra kiến thức cũ : Cảnh ngày xuân
- Đọc thuộc lòng văn bản “ Cảnh ngày xuân” – Nêu đại ý của đoạn trích
- phân tích khung cảnh mùa xuân trong 4 câu thơ đầu đoạn trích
- So sánh cảnh vật, không khí mùa xuân trong 6 câu thơ cuối với 4 câu thơ đầu đoạn trích
2 Giảng kiến thức mới :
a Giới thiệu bài: Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du viết :
Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu
Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ
Tài năng của đại thi hào Nguyễn Du không chỉ ở nghệ thuật tả cảnh, tả nhân vật mà còn là miêu tả nội tâm nhân vật qua ngôn ngữ độc thoại và tả cảnh ngụ tình được thể hiện đặc sắc qua đoạn trích “ Kiều ở lầu Ngưng Bích “
KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
(Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
Trang 6KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
Trang 7KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
Trang 83 Chén đồng: Chén rượu thề nguyền, cùng lòng, cùng dạ với nhau
4 Tấm son: Tấm lòng son, chỉ tấm lòng chung thủy gắn bó
5 Quạt nồng ấp lạnh: Mùa hè, trời nóng nực thì quạt cho cha mẹ
ngủ; mùa đông trời lạnh giá thì vào nằm trước để khi cha mẹ ngủ chỗ nằm đã ấm sẵn
Trang 9KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
(Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.
Bốn bề bát ngát xa trông,
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ.
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
Xót người tựa cửa hôm mai,
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm
Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ? Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mạt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.
Trang 10KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
3 Bố cục:
Trang 11KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
(Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.
Bốn bề bát ngát xa trông,
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ.
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
Xót người tựa cửa hôm mai,
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm
Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ? Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mạt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.
Trang 13KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
I/ Giới thiệu đoạn trích
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
trạng của Kiều.
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.
Trang 14KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
I/ Giới thiệu đoạn trích
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
trạng của Kiều.
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Khung cảnh thiên nhiên trước lầu Ngưng Bích được miêu tả qua những câu
thơ nào?
Trang 15KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
I/ Giới thiệu đoạn trích
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
trạng của Kiều.
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.
Khung cảnh thiên nhiên trước lầu Ngưng Bích được miêu tả qua những chi
tiết nào?
=> Đẹp, mênh mông thoáng đãng nên
thơ nhưng vắng lặng, heo hút.
Trang 16KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
I/ Giới thiệu đoạn trích
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
trạng của Kiều.
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.
Tâm trạng của Thúy Kiều bộc lộ qua những chi tiết nào?
=> Chán nản, buồn tủi, cô đơn.
Trang 17KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
I/ Giới thiệu đoạn trích
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
trạng của Kiều.
Phân tích dụng
ý nghệ thuật đối lập giữa cảnh và người của Nguyễn
Du
- Cảnh: rộng lớn mênh mông
- Người: nhỏ bé, cô đơn.
Trang 18KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
I/ Giới thiệu đoạn trích
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
? Tác dụng?
=> Chán nản, buồn tủi, cô đơn.
=>Tả cảnh ngụ tình, đối lập cảnh mênh
mông, bát ngát nhưng vắng vẻ, đồng điệu
với tâm trạng buồn tủi cô đơn bẽ bàng của
Kiều
,
Trang 19Mây sớm
Đèn
khuya
Đèn khuya
Mây
sớm
-Thời gian được gợi tả
qua hình ảnh nào? Hình ảnh “mây sớm đèn khuya” gợi tính chất gì
của thời gian?
Trang 20trạng như thế nào?
-Miêu tả cảnh để thể hiện tâm trạng con người Đó là bút pháp nghệ thuật gì ?
1/Hoàn cảnh cô đơn tội nghiệp của
Kiều:
Tiết 36: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
( Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
Trang 21KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
Xót người tựa cửa hôm mai,
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm
Trong cảnh ngộ của mình Kiều đã nhớ tới những ai?
Trang 22KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
trạng của Kiều.
a/ Nhớ Kim Trọng:
Khi nhớ về Kim Trọng, Kiều liên tưởng đến điều gì? Tâm trạng của Kiều như thế nào?
2/Nỗi nhớ người thân:
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai chờ
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
=>-Đớn đau, day dứt, ân hận nhớ nhung da
diết mối tình đầu
Một người tình chung thuỷ
Trang 231/Hoàn cảnh cô đơn tội nghiệp của
Kiều:
2/Nỗi nhớ của Kiều:
-Trong hoàn cảnh cô đơn ở lầu Ngưng Bích, Kiều đã nhớ những ai?
Tiết 36: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
( Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
Nhớ về Kim Trọng, Kiều đã
nghĩ đến điều gì ?
-Dưới nguyệt chén đồng thề nguyền, hẹn ước
-Bản thân: “Tấm son”, “bao giờ cho
phai”
Đau đớn khi nhớ
về Kim Trọng
I ĐỌC-TÌM HIỂU CHUNG
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
-Rày trông mai chờ chờ đợi tin tức của nàng
=> Một người tình chung thuỷ
Trang 24KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
trạng của Kiều.
b/ Nhớ cha mẹ:
Khi nhớ về cha mẹ, Kiều liên tưởng đến điều gì? Tâm trạng của Kiều như thế nào?
2/Nỗi nhớ người thân:
Xót người tựa cửa hôm mai,
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm
=> Xót xa cho cha mẹ đã già mà ngày đêm
còn trông chờ tin Kiều , lo lắng vì không
chăm sóc được cho cha mẹ
=> Một người con hiếu thảo
Trang 25Tiết 36: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
(Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du )
2/Nỗi nhớ của Kiều:
a/Nhớ người yêu:
=> Một người con hiếu thảo
Trang 26KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm
trạng của Kiều.
a/ Nhớ Kim Trọng:
THẢO LUẬN
Trong đoạn trích, Nguyễn
Du cho thấy Kiều nhớ Kim Trọng trước khi nhớ cha mẹ có hợp lí không?
Vì sao?
2/Nỗi nhớ người thân:
b/ Nhớ cha mẹ:
Ở đầu truyện, ta thấy Kiều là người hiếu
thảo qua việc bán mình chuộc cha Đến
đây Kiều lại nhớ đến chàng Kim trước rồi
mới nghĩ về cha mẹ Theo em có hợp lí
không? Phải chăng Kiều đã mất đi phẩm
chất cao quý ấy ở một người con hay tác
giả Nguyễn Du đã có sự sắp xếp nhầm
lẫn?
Trang 27KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
3/Tâm trạng buồn lo của Kiều:
Trang 28KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
3/Tâm trạng buồn lo của Kiều:
Có mấy cảnh được gợi tả ở 8 câu thơ cuối? Nêu
cụ thể?
Trang 293/Tâm trạng của Kiều:
Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
Trang 30KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
3/Tâm trạng buồn lo của Kiều:
Tâm trạng của Kiều qua cảnh thứ nhất như thế nào?
Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa ?
=>Nhớ về quê hương và gia đình.
Trang 31KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
3/Tâm trạng buồn lo của Kiều:
Tâm trạng của Kiều qua cảnh thứ hai như thế nào?
Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
=>Nỗi buồn về số kiếp, cuộc đời, thân
phận trôi nổi.
Trang 32KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
3/Tâm trạng buồn lo của Kiều:
Tâm trạng của Kiều qua cảnh thứ ba như thế nào?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
=> Buồn cho cuộc sống tẻ nhạt, vô vị.
Trang 33KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
3/Tâm trạng buồn lo của Kiều:
Tâm trạng của Kiều qua cảnh thứ tư như thế nào?
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.
=> Buồn cho cuộc đời sóng gió, lo sợ, hãi
hùng
Trang 343/Tâm trạng của Kiều:
Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa ?
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.
Biện pháp nghệ thuật đặc sắc trong 8 câu cuối, ý nghĩa của biện pháp nghệ thuật
đó ?
Trang 353/Tâm trạng của Kiều:
Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa ?
Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu ?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
Điệp ngữ, từ láy Độc thoại nội tâm, tả cảnh ngụ tình
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
Buồn trông
thấp thoáng xa xa man mác
Trang 36Tiết 36: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
(Trích “Truyện Kiều” –Nguyễn Du)
-Cánh buồm xa xa nhớ về quê hương và gia đình.
-Hoa trôi man mác nỗi buồn về số kiếp trôi nổi.
-Nội cỏ, chân mây cuộc sống tẻ nhạt, vô vị, héo tàn.
-Ầm ầm tiếng sóng một nỗi khủng khiếp, hãi hùng
3/Tâm trạng của Kiều:
1/Hoàn cảnh cô đơn tội nghiệp của
Trang 37KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
3/Tâm trạng buồn lo của Kiều:
- Điệp ngữ, từ láy, độc thoại nội tâm,
tả cảnh ngụ tình
- Nỗi buồn chất chứa, tầng tầng lớp lớp
đang dâng ngập lòng Kiều
Trang 38KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH (Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)
II Tìm hiểu đoạn trích:
1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và tâm trạng
của Kiều.
2/Nỗi nhớ người thân:
3/Tâm trạng buồn lo của Kiều:
I Tìm hiểu chung:
III Tổng kết:
Nêu giá trị nội dung
và nghệ thuật của đoạn trích1/ Nội dung:
2/ Nghệ thuật
Ghi nhớ/ SGK
Trang 39Tiết 36: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
(Trích “Truyện Kiều” –Nguyễn Du)
-Cảm thương cho tình cảnh của Thúy Kiều
-Ngợi ca vẻ đẹp thủy chung, nhân hậu
trong tâm hồn Thúy Kiều
3/Tâm trạng của Kiều:
1/Hoàn cảnh cô đơn tội nghiệp của
Kiều:
2/Nỗi nhớ người yêu và cha mẹ:
I ĐỌC-TÌM HIỂU CHUNG
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
Miêu tả nội tâm nhân vật
(Độc thoại nội tâm và tả cảnh ngụ tình)
Trang 40Cô đơn buồn tủi
Diễn biến tâm trạng của Kiều
Nhớ Kim Trọng
Buồn lo cho thân phận và số kiếp
Trang 41Nhận định nào nói đúng nhất nội dung đoạn trích ?
Nói lên nỗi nhớ người yêu và cha mẹ của Kiều
Trang 42Nhận định nào nói đầy đủ nhất những thủ pháp nghệ thuật trong tám câu thơ cuối
Trang 43Câu 1 Thế nào là nghệ thuật tả cảnh ngụ tình?
dòng cuối của đoạn trích” Kiều ở lầu Ngưng Bích” Từ đó nêu nhận xét về nghệ thuật tả
cảnh ngụ tình của Nguyễn Du?
Trang 44- Tả cảnh ngụ tình: là mượn cảnh vật để
(ngụ)gửi gắm tâm trạng Cảnh không đơn thuần
là bức tranh thiên nhiên mà còn là tâm trạng
của con người Cảnh là phương tiện để miêu tả còn tâm trạng là mục đích miêu tả.
nhân vật tự nói với chính mình.
Trang 45HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ : Kiều ở lầu Ngưng Bích
Học thuộc lòng đoạn trích
Hoàn thành bài tập luyện tập vào vở
-Phân tích diễn biến nội tâm của Thuý Kiều khi ở lầu Ngưng Bích
-Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về bút pháp
“tả cảnh ngụ tình” của tác giả qua 8 câu cuối của đoạn trích
BÀI MỚI: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
-Đọc đoạn trích
-Trả lời các câu hỏi hướng dẫn chuẩn bị bài
Trang 46Chúc các em có thêm nhiều kiến thức mới
khi khám phá “Truyện Kiều”