Khóa luận Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số trong phát triển du lịch cộng đồng ở xã Hồ Thầu huyện Tam Đường tỉnh Lai Châu

Được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các dân tộc thiểu s

- -

HOÀNG THU THẢO

Tên đề tài:

TIẾP CẬN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG CỦA CÁC HỘ DÂN TỘC THIỂU SỐ TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG Ở XÃ HỒ THẦU,HUYỆN TAM ĐƯỜNG,TỈNH LAI CHÂU

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy

Định hướng đề tài : Hướng nghiên cứu

Chuyên ngành : Kinh Tế Nông Nghiệp Khoa : K inh tế và PTNT

Khóa học : 2016-2020

Thái Nguyên, năm 2020

HUYỆN TAM ĐƯỜNG, TỈNH LAI CHÂU

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy

Định hướng đề tài : Hướng nghiên cứu

Chuyên ngành : Kinh Tế Nông Nghiệp

Khoa : Kinh tế và PTNT

Khóa học : 2016-2020

Giảng viên hướng dẫn : TS Hồ Lương Xinh

Thái Nguyên, năm 2020

LỜI CẢM ƠN

Thực tập tốt nghiệp là thời gian rất quan trọng đối với mỗi sinh viên Đây là thời gian để củng cố và hệ thống lại những kiến thức đã học và vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, đồng thời giúp sinh viên hoàn thiện hơn về mặt kiến thức luận, phương pháp làm việc năng lực công tác nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn sản xuất, nghiên cứu khoa học

Được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các dân tộc thiểu số trong phát triển du lịch cộng đồng

ở xã Hồ Thầu, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu” Với lòng biết ơn vô hạn,

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Khoa Kinh tế vá Phát triển nông thôn đã truyền cho em những kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập

và rèn luyện tại trường, giúp em hoàn thiện năng lực công tác, nhằm đáp ứng yêu cầu của người cán bộ khoa học sau khi ra trường

Em xin trân thành cảm ơn cô giáo TS Hồ Lương Xinh đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn cho em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới UBND xã Hồ Thầu, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu đã tạo điều kiện cho em trong suốt thời gian nghiên cứu

đề tài Do thời gian có hạn, năng lực còn hạn chế nên bản luận văn không thể tránh khỏi những thiết sót, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn để bản luận văn của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên

Hoàng Thu Thảo

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1: Dự kiến số hộ dân tộc thiểu số được vấn trực tiếp tại xã Hồ Thầu 15

Bảng 4.1 Các chỉ tiêu về dân số, lao động của xã nghiên cứu năm 2019 20

Bảng 4.2 Các chỉ tiêu kinh tế-xã hội cơ bản của xã nghiên cứu năm 2019 21

Bảng 4.3 Đặc điểm cơ bản của người được phỏng vấn 24

Bảng 4.4 Đặc điểm cơ bản của hộ gia đình được phỏng vấn 25

Bảng 4.5 Tình hình sở hữu các tài sản cơ bản của hộ phỏng vấn 30

Bảng 4.6 Thực trạng tham gia các khóa tập huấn về du lịch 30

Bảng 4.7 Nội dung tập huấn về du lịch 31

Bảng 4.8.Theo anh/chị du khách quan tâm nhất đến vấn đề gì? 32

Bảng 4.9 Các chỉ tiêu phản ánh mức độ sử dụng các công cụ số trong kinh doanh 32

Bảng 4.10 Kết quả kinh doanh du lịch 33

Bảng 4.11 Tiếp cận dịch vụ vốn vay (tín dụng) 34

Bảng 4.12 Những kênh chính các hộ liên hệ vói ngân hàng 34

Bảng 4.13 Những kênh chính các hộ liên hệ vói ngân hàng 34

Bảng 4.14 Thực trạng sở hữu tài khoản ngân hàng của các hộ phỏng vấn 34

Bảng 4.15 Những mong muốn hỗ trợ của nhà nước để phát triển du lịch cộng đồng 36

DANH MỤC VIẾT TẮT

Agribank Ngân hàng nông nghiệp & PTNT

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC BẢNG ii

DANH MỤC VIẾT TẮT iii

MỤC LỤC iv

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1

1.1.Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài 1

1.2.Mục tiêu nghiên cứu 1

1.3 Ý nghĩa của đề tài 2

1.3.1 Ý nghĩa khoa học 2

1.3.2 Ý nghĩa trong thực tiễn 2

1.4 Bố cục của khóa luận 2

2.1 Cơ sở lý luận 3

2.1.1 Du lịch cộng đồng 3

2.1.2 Vai trò của dịch vụ ngân hàng đối với phát triển du lịch cộng đồng 6

2.2 Cơ sở thực tiễn 8

2.2.1 Kinh nghiệm phát triển du lịch cộng đồng ở một số địa phương có điều kiện gần với vùng nghiên cứu 8

2.2.2 Bài học kinh nghiệm 12

PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 13

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 13

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 13

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 13

3.2 Nội dung nghiên cứu 13

3.3 Phương pháp nghiên cứu 15

3.3.1 Phương pháp thu thập số liệu 15

3.3.2 Phương pháp phân tích số liệu 16

3.4 Địa điểm và thời gian tiến hành 17

3.4.1 Địa điểm nghiên cứu 17

3.4.2 Thời gian tiến hành đề tài 17

3.5 Các chỉ tiêu dùng trong phân tích 17

3.5.1 Chỉ tiêu về thực trạng kinh doanh du lịch cộng đồng 17

3.5.2 Chỉ tiêu thực trạng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng 17

PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 18

4.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của của địa bàn nghiên cứu18 4.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên 18

4.1.2 Đặc điểm kinh tế xã hội 20

4.1.3 Mô tả các đặc điểm cơ bản về du lịch cộng đồng tại xã 21

4.2 Thực trạng kinh doanh du lịch của các hộ điều tra 24

4.2.1 Đặc điểm của các hộ khảo sát 24

4.2.2 Tình hình phát triển du lịch cộng đồng của các hộ khảo sát 26

PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 39

5.1 Kết luận 39

5.1.1 Nhu cầu, mức độ tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng trong phát triển du lịch cộng đồng của các hộ dân tộc thiểu số 39

5.1.2 Những rào cản trong tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ gia đình39 TÀI LIỆU THAM KHẢO 41

PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài

Phát triển du lịch cộng đồng là hướng đi tiềm năng để nâng cao đời sống của cộng đồng dân tộc thiểu số, mang lại lợi ích cho cộng đồng trong vùng có nhiều tài nguyên thông qua việc khuyến khích họ tham gia vào hoạt động cung cấp các sản phẩm dịch vụ cho khách du lịch , tạo công ăn việc làm , nâng cao điều kiện sống , đồng thời cho họ nhận thấy vai trò quyết định của

họ đối với sự phát triển bền vững tài nguyên ở khu vực đó

Tuy nhiên, du lịch cộng đồng thường được phát triển ở những bản khó khăn với nguồn lực tài chính rất hạn chế

Nguồn vốn và các dịch vụ ngân hàng là một lựa chọn tiềm năng được các cơ quan nhà nước tăng cường hỗ trợ, hỗ trợ về kinh nghiệm về vốn đầu tư , hỗ trợ về cơ sở vật chất và ưu tiên các chính sách cho cộng đồng trong việc phát triển du lịch và phát triển cộng đồng

Vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài “ Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số trong phát triển du lịch cộng đồng ở xã Hồ Thầu, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu”.Đề tài sẽ góp phần tháo gỡ những khó khăn, tìm hiểu

về tài nguyên, những đặc trưng, nét văn hóa và con người để phát triển du lịch tại vùng đất Hồ Thầu

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Đánh giá thực trạng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng trong phát triển du lịch cộng đồng của các dân tộc thiểu số tại xã Hồ Thầu

Phân tích những rào cản trong tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các hộ gia đình dân tộc thiểu số kinh doanh du lịch cộng đồng tại xã Hồ Thầu

Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các

hộ dân tộc thiểu số kinh doanh du lịch cộng đồng ở địa bàn xã Hồ Thầu

1.3 Ý nghĩa của đề tài

1.3.1 Ý nghĩa khoa học

Giúp bản thân vận dụng được các kiến thức đã học vào thực tế

Nâng cao năng lực cũng như rèn luyện các kỹ năng cho bản thân trong quá trình tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ gia đình dân tộc thiểu số kinh doanh du lịch cộng đồng

Đề xuất nâng cao các giải pháp nhằm tiếp cận cac dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số làm du lịch trên địa bàn nghiên cứu

1.3.2 Ý nghĩa trong thực tiễn

Kết quả của đề tài giúp UBND xã Hồ Thầu đánh giá được tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng tại xã, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm tăng cường tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các hộ gia đình phù hợp

Ngoài ra đề tài còn làm tài liệu tham khảo cho nghiên cứu và học tập trong lĩnh vực du lịch cộng đồng và là tài liệu tham khảo cho các cơ quan lãnh đạo, quản lý tại địa phương

1.4 Bố cục của khóa luận

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Du lịch cộng đồng

Định nghĩa: Du lịch cộng đồng là hình thức kinh doanh du lịch dựa trên những tài nguyên thiên nhiên, đặc điểm văn hóa địa phương, vùng miền để kinh doanh du lịch Hiện nay, du lịch vùng miền được xem là hình thức kinh doanh và phát triển kinh tế bền vững tại vùng miền đặc biệt phù hợp với cộng đồng bà con dân tộc thiểu số hoặc một số vùng miền khác

Năm 1997, Tổ chức du lịch Thái Lan –Reponsible Ecological Social tour một tổ chức du lịch chịu trách nhiệm về du lịch sinh thái – xã hội đã được đưa ra định nghĩa “ Du lich cộng đồng là phương thức tổ chức du lịch để đề cao sự bền vững về môi trường và văn hóa xã hội Du lịch cộng đồng do cộng đồng sở hữu quản lý tài nguyên các hoạt động du lịch Vì sự phát triển cộng đồng và cho phép du khách nâng cao nhận thức cũng như học hỏi từ cộng đồng về những giá trị văn hóa, cuộc sống đời thường của họ

Theo quỹ bảo tồn thiên nhiên thế giới WNF,2004: “Du lịch cộng đồng

là loại du hình du lịch mà ở đó cộng đồng địa phương có sự khảo sát và tham gia chủ yếu và sự phát triển và quản lý hoạt động du lịch và phần lớn lợi nhuận thu được từ hoạt động du lịch cộng đồng’’ ( nguồn Aigul , Shadanbekovan Maketing Speacialist, Commuty- basedtonsism gub idebook ,2004)

Còn quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên (WWF) định nghĩa : “Du lịch dựa vào cộng đồng là một hình thức du lịch mà cộng đồng địa phương làm chủ, tham gia vào quá trình phát triển và quản lí, và phần lớn các lợi ích sẽ thuộc

về cộng đồng ” Theo định nghĩa này, cộng đồng được nêu bật lên với vai trò tuyệt đối trong du lịch dựa vào cộng đồng

Tổ chức Istituto Oikos ra đời tại Ý (tổ chức hướng đến việc hỗ trợ các nghiên cứu, huy động nguồn lực tài chính trong công tác bảo tồn về mặt sinh thái tự nhiên và văn hóa cho các quốc gia đang phát triển trên thế giới, tổ chức này có tầm ảnh hưởng ở khu vực Châu Âu) đã đề cập đến nội dung của DLCĐ như sau: “DLCĐ là loại hình du lịch mà du khách từ bên ngoài đến và

có lưu trú qua đêm tại không gian sinh sống của cộng đồng địa phương (thường là các cộng đồng ở nông thôn hoặc các cộng đồng nghèo hoặc sinh sống ở những vùng có điều kiện kinh tế khó khăn) Thông qua đó du khách có

cơ hội khám phá môi trường thiên nhiên hoang dã hoặc tìm hiểu các giá trị về văn hóa truyền thống, tôn trọng tư duy văn hóa bản địa Cộng đồng địa phương có cơ hội thụ hưởng các lợi ích kinh tế từ việc tham gia vào các hoạt động khám phá dựa trên các giá trị về tự nhiên và văn hóa xã hội tại khu vực cộng đồng địa phương sinh sống”

Tại Việt Nam, DLCĐ được nhìn nhận như sau:

“DLCĐ là hoạt động tương hỗ giữa các đối tác liên quan, nhằm mang lại lợi ích về kinh tế cho cộng đồng dân cư địa phương, bảo vệ được môi trường và mang đến cho du khách kinh nghiệm mới, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương có dự án.” (Trần Thị Mai, 2005)

“Du lịch dựa vào cộng đồng là phương thức phát triển du lịch trong đó cộng đồng dân cư tổ chức cung cấp các dịch vụ để phát triển du lịch, đồng thời tham gia bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường, đồng thời cộng đồng được hưởng quyền lợi về vật chất và tinh thần từ phát triển du lịch và bảo tồn tự nhiên.” (Võ Quế, 2006)

“DLCĐ có thể hiểu là phương thức phát triển bền vững mà ở đó cộng đồng địa phương có sự tham gia trực tiếp và chủ yếu trong các giai đoạn phát triển và mọi HĐDL Cộng đồng nhận được sự hợp tác, hỗ trợ của các tổ chức,

cá nhân trong nước và quốc tế; của chính quyền địa phương cũng như chính

phủ và nhận được phần lớn lợi nhuận thu được từ HĐDL nhằm phát triển cộng đồng, bảo tồn khai thác tài nguyên môi trường DLBV, đáp ứng các nhu cầu du lịch phong phú, có chất lượng cao và hợp lý của du khách.” (Bùi Thị Hải Yến, 2012)

Vai trò của du lịch cộng đồng:

Đối với người dân thì đã được các cấp các nghành quan tâm , tuyên

truyền, vận động bà con trồng địa lan, quét dọn nhà cửa, ngõ bản sạch đẹp, tạo cảnh quan thu hút khách du lịch đến với bản nhiều hơn, từng bước xóa đói giảm nghèo Chọn một số hộ dân đảm bảo điều kiện để hướng dẫn làm du lịch; trồng cây ăn quả ôn đới, địa lan gắn với bảo vệ rừng, là điều kiện để tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo cho người dân

Đối với các chính quyền địa phương nên góp phần xóa đói giảm nghèo theo hướng bền vững cho vùng du lịch cộng đồng: cơ quan nhà nước, chính quyền địa phương và đặc biệt là cộng đồng dân cư nơi khách đến du lịch cũng phải thật chủ động cho khách hòa nhập với cộng đồng dân cư, có thể thu hút được nhiều khách đến tham quan du lịch Đây là cách phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững để góp phần tích cực cho xóa đói giảm nghèo ở địa phương

Các yếu tố ảnh hưởng đến du lịch cộng đồng:

Cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, không khí trong lành cùng với những phong tục tập quán độc đáo dân bản rất đoàn kết, nhắc nhở nhau có ý thức

xây dựng thôn bản sạch đẹp, văn minh để làm du lịch lâu dài, hòa vào cùng cảnh sắc bản làng tươi đẹp, sạch sẽ và đậm đà bản sắc

Không những có khí hậu mát mẻ, bản Sì Thâu Chải là nơi bảo lưu nhiều giá trị văn hóa độc đáo, có thể khai thác để phát triển du lịch như: phong tục tập quán, lễ hội, trang phục, lá thuốc, nghề truyền thống,… đó được coi là những nét văn hóa độc đáo được trao truyền từ đời này sang đời khác.Bên cạnh đó còn có những di sản vật thể như nhà trình tường, cảnh quan bản làng…

Sì Thâu Chải là nơi bảo lưu nhiều giá trị văn hóa độc đáo, có thể khai thác để phát triển du lịch như: phong tục tập quán, lễ hội, trang phục, lá thuốc, nghề truyền thống,… đó được coi là những nét văn hóa độc đáo được trao truyền từ đời này sang đời khác

2.1.2 Vai trò của dịch vụ ngân hàng đối với phát triển du lịch cộng đồng

 Định nghĩa

Muốn phát triển du lịch cộng đồng trước tiên phải có sự quan tâm của các ngành, các cấp từ trung ương tới địa phương, phải được thể chế hóa, cụ thể hóa thành các văn bản quy phạm pháp luật và phải được hoàn thiện theo tình hình thực tế Cần phải có các chính sách phát triển kinh tế xã hội phù hợp, trong đó xác định du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, mang nội dung

ăn hóa sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, đóng góp phần xóa đói giảm nghèo đảm bảo an sinh xã hội Cần phải có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp du lịch, doanh nghiệp lữ hành tiêu thụ các sản phẩm

do người dân địa phương làm ra Làm được điều này có nghĩa là đã giúp được người dân tăng thêm thu nhập, có công ăn việc làm ổn định và tạo ra ý thức giữ gìn các truyền thống bản sắc của dân tộc mình Đó là đóng góp của du lịch cho việc xóa đói giảm nghèo ở địa phương phát triển du lịch

 Các dịch vụ ngân hàng (tín dụng, tiết kiệm, thanh toán, v.v)

Chính sách tín dụng cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) là một điểm sáng trong toàn bộ chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số Các chương

trình tín dụng chính sách xã hội được triển khai kịp thời, có hiệu quả, giúp đồng bào DTTS sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn nhanh chóng tiếp cận được nguồn vốn tín dụng chính sách để đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, chăn nuôi, tạo việc làm, ổn định đời sống, vươn lên thoát nghèo, góp phần giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội, ổn định an ninh chính trị tại các địa phương

Người dân còn sử dụng bằng hình thức thanh toán chuyển khoản, sử dụng cho các tour du lịch và các du khách đến thăm quan khu du lịch tại địa phương nhanh chóng và tiện lợi đối với các du khách không muốn sử dụng tiền mặt thanh toán qua thẻ ATM nhanh chóng ,an toàn, tiện ích

 Vai trò của dịch vụ ngân hàng đối với phát triển du lịch cộng đồng Ngân hàng giữ một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế; tác động đến môi trường thông qua các hoạt động nội bộ và tác động bên ngoài thông qua cung cấp các sản phẩm, dịch vụ của mình vì những lý do sau:

Ngân hàng tạo cơ hội cho người nông dân phát triển thông qua các chính sách tín dụng của mình như cung cấp vốn và khuyến khích các dự án thân thiện với môi trường, tạo ra ảnh hưởng thông qua các hoạt động dịch vụ Các ngân hàng có thể cung cấp các công cụ và kiến thức để khuyến khích sự phát triển cộng đồng

Ngân hàng còn đóng góp cho phát triển cộng đồng thông qua việc thúc đẩy tài chính toàn diện Tài chính toàn diện là việc cung cấp dịch vụ tài chính phù hợp và thuận tiện cho mọi cá nhân và tổ chức, đặc biết là đối với người

có thu nhập thấp và dễ bị tổn thương nhằm tăng cường cơ hội tiếp cận tài chính, góp phần tạo cơ hội sinh kế, luân chuyển dòng vốn đầu tư và tiết kiệm trong xã hội, qua đó thức đẩy tăng trưởng kinh tế

Tăng khả năng tiếp cận của các hộ nông dân tiếp cận và sử dụng dịch

vụ ngân hàng phù hợp để cải thiện đời sống cho người nông dân

 Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ kinh doanh du lịch cộng đồng

Đối với các hộ gia đình vay vốn ngân hàng do: dân trí của người dân thấp không hiểu biết về ngân hàng, không có nhu cầu sử dụng vốn nếu vay ngân hàng thì cần phải có tài sản đảm bảo như: giấy tờ nhà đất, giấy tờ có giá trị do ngân hàng phát hành, ô tô, sổ tiết kiệm, bất động sản có sổ đỏ/ sổ hồng,… Tài sản đảm bảo phải thuộc quyền sở hữu của người đi vay

Người dân ở đây chủ yếu sống bằng nghề nuôi ong lấy mật, nghề trồng địa lan, phong lan,thảo quả, nghề nhuộm và nghề rèn

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Kinh nghiệm phát triển du lịch cộng đồng ở một số địa phương có điều kiện gần với vùng nghiên cứu

2.2.1.1 Bản Hồ, Sapa, Lào Cai

Xã Bản Hồ thuộc huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai nằm cách trung tâm thị trấn Sa Pa gần 30km về phía tây nam, cách Thái Nguyên khoảng 370km Là một xã ít ỏi có khí hậu khác biệt hoàn toàn với toàn tỉnh, thời tiết ở Bản Hồ khá ấm áp và có mùa đông không hề rét như ở các bản khác Từ con đường quanh co dẫn vào bản, với một bên là núi cao sừng sững và một bên là vực thẳm hun hút, xa xa phía cuối con đường là màu vàng óng ánh từ những thửa ruộng bậc thang, lấp ló các nếp nhà của người dân tộc Tày và Giáy dọc hai bên bờ suối, khung cảnh bình yên đến động lòng người

Đến với Bản Hồ bạn không chỉ được tham quan chiêm ngưỡng cảnh đẹp bình dị mà thiên nhiên mang lại nơi đây mà bạn còn có thể hòa cùng không khí sinh hoạt hàng ngày của các gia đình, được thiết đãi những món ăn ngon đậm chất dân tộc, được nghe họ kể biết bao câu chuyện xa xưa, được cười đùa nhảy múa bên bình rượu quý Quả là một trải nghiệm không thể quên Không có những nhà hàng sang trọng đầy đủ tiện nghi, cũng không có những quán sá vỉa hè hai bên đường, đến với Bản Hồ bạn sẽ được hòa chung

không khí sinh hoạt cộng đồng của những người dân bản địa hiếu khách Biết bao nhiêu là món ăn ngon, hương vị khác lạ và đặc biệt là hoàn toàn thiên nhiên như cá nướng muối ớt suối Mường Hoa, xôi tím, cơm lam, thịt lợn rừng nướng chấm lá nhồi, gà rừng nướng hay măng chua nấu vịt…

Trong không gian ấm cúng bên bếp lửa hồng cùng trò chuyện thưởng thức món ăn và nhâm nhi chén rượu gạo thơm lừng, chắc chắn sẽ là một trải nghiệm khó quên trong hành trình khám phá Sapa của du khách

Đi dạo quanh Bản Hồ bạn sẽ được chiêm ngưỡng cách mà người dân tộc ở đây dệt thổ cẩm, nghe và cùng giao lưu ca hát nhảy múa với những điệu nhảy khá độc đáo

Bản Hồ những năm gần đây với chủ trương phát triển du lịch của Sapa thì một số gia đình đã sử dụng chính ngôi nhà của mình để cải tạo tân trang thành những homestay với kiến trúc truyền thống có tầm nhìn tuyệt đẹp Ngay trung tâm xã Bản Hồ dọc theo bản Dền và bản La Ve có khoảng 29 ngôi nhà sàn theo phong cách homestay, trong đó có H’Mông Mountain Retreat khá nổi tiếng,H’Mông Mountain Retreat là tổ hợp những ngôi nhà sàn, nhà lá có tuổi đời từ 70 năm trở lên, phía trước khu vực nhà sàn có một cái hồ nhân tạo xinh xắn.Một ngôi nhà sàn có sức chứa từ 2-4 người với mức giá từ 200.000VNĐ – 800.000VNĐ tùy loại phòng Từ trung tâm thị trấn Sapa khá

dễ dàng để bạn có thể lựa chọn cho mình một loại hình phương tiện thích hợp

Hồ,bạn yên tâm là xe ôm ở đây có đội quản lý nghiêm ngặt, có niêm yết giá công khai nên khỏi lo chặt chém về giá Từ trung tâm thị trấn Sapa đến Bản

Hồ thì giá xe ôm rơi vào khoảng 120.000VNĐ/chiều và 200.000VNĐ/2 chiều

Thuê xe máy: Đây có thể xem là sự lựa chọn hoàn hảo của khách nước ngoài cũng như các bạn trẻ ưa thích mạo hiểm Với 1 chiếc xe máy bạn có thể

tự mình trải nghiệm khám phá những con đường uốn lượn, tìm hiểu những địa điểm mà mình thích, tự chủ động về thời gian và không gian.Giá thuê xe máy

ở Sapa chưa bao gồm xăng xe rơi vào từ 80.000VNĐ – 150.000VNĐ/xe với khung thời gian cố định từ 6h00 sáng đ\n 18h00 chiều Tuy nhiên, bạn có thể chủ động thỏa thuận giá để thời giản có thể chủ động hơn

2.2.1.2 Bản Lác, huyện Mai Châu , Hòa Bình

Bản Lác ở huyện Mai Châu từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn cho những ai muốn tránh xa sự ồn ào của phố thị, muốn trở về với cuộc sống giản đơn nơi bản vùng cao yên bình, khoáng đạt Là khu du lịch thuộc huyện miền núi Mai Châu, tỉnh Hòa Bình, bản Lác cách Thái Nguyên khoảng 226km, là nơi thích hợp cho nhóm bạn bè cùng đi dã ngoại để khám phá nếp sống của người Thái đen nơi rẻo cao Bản Lác như món quà của núi rừng dành tặng những ai yêu thích sự bình yên, tĩnh lặng để cùng hoà mình vào không gian khoáng đạt mướt màu xanh của núi rừng Hoà Bình

Có tuổi đời trên 700 năm, dân ở bản Lác chủ yếu là người Thái đen sinh sống đời này qua đời khác với nghề trồng lúa nương và dệt thổ cẩm là chính Hiện nay, bản Lác có hơn 20 nhà nghỉ homestay rộng rãi, thoáng mát để làm dịch vụ, phục vụ cho nhu cầu tham quan của khách du lịch Nhà sàn ở bản Lác cái nào cũng cao ráo, rộng rãi và sạch sẽ, giữ được lối kiến trúc cổ Bên trong mỗi nhà làm dịch vụ đều trang bị đầy đủ chăn, đệm, gối được gấp ngăn nắp, gọn gàng Các mặt hàng như khăn quàng cổ, váy xòe Thái, những chiếc

ví xinh xắn, cung, nỏ, sáo trúc, mõ trâu, chiêng, tù và, sừng trâu… được bày bán trước cửa nhà, bạn có thể lấy để thử, chụp ảnh mà không sợ bị để ý hay

than phiền, kể cả không mua cũng chẳng khiến chủ hàng buồn lòng Đêm đến,

du khách sẽ được hòa mình trong không gian văn hóa truyền thống của người Thái, đốt lửa trại, giao lưu nhảy sạp với dân bản và lắc lư cùng điệu xòe Thái giao duyên đầy tình tứ Sẽ thật thiếu nếu tới bản Lác mà không đi phiên chợ sớm của bản Trong không khí của buổi sớm mai trong trẻo, hãy đạp xe ra đến chợ để dạo chơi và mua sắm Hàng hóa trong chợ cũng dễ mua do dân ở đây không bán mặc cả, họ trao đổi vô tư, thoải mái, hợp nghĩa tình nên rất được lòng du khách Giá thuê nhà sàn: Nếu đi nhóm đông từ 30 người trở lên, giá 50.000 - 80.000 đồng một người tùy thời điểm Nếu đi cùng gia đình từ 2 - 4 người, chi phí cho một đêm cho cả nhà khoảng 350.000 đồng Nên gọi điện đặt phòng trước Điểm tham quan gần: Thuê xe đạp để đi với giá 15.000 đồng một ngày để tham quan một số điểm như bản Pom Cọong, bản Văn, bản Nhót, Hang Chiều, Hang Mỏ Luông Nếu muốn kết hợp đi xa hơn, hãy ghé Pù Luông, điểm đến thú vị ở Thanh Hóa, có thể đi về trong ngày từ bản Lác

2.2.1.3 Bản Sin Suối Hồ , huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu

Nằm trên địa phận xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, cách Thái Nguyên khoảng 441km Đường vào bản là cung đường ngoằn ngoèo quanh những ngọn núi kết hợp với những thửa ruộng bậc thang mờ ảo qua màn mây buổi sáng sớm Những chiếc cổng gỗ mộc mạc chào đón du khách đến với những ngôi nhà Trình Tường của người Mông nằm bên sườn núi, xung quanh nhà được bao quanh bởi vườn mận, vườn đào và địa Lan càng làm tăng thêm vẻ cuốn hút của nơi đây Trong các homestay được bố trí rất khoa học gồm các giường đơn hoặc đôi ngăn cách nhau bởi những chiếc

rèm vải mang đậm chất người Mông Nếu du khách còn cảm thấy chưa đủ lãng mạn thì một chiếc lò sưởi và cánh cửa nhỏ đầy hoa sẽ là một điểm nhấn tuyệt vời,đi bộ dạo quanh bản, du khách sẽ thấy địa lan chính là đặc sản của nơi đây,du khách có thể dễ dàng bắt gặp rừng địa lan ở bất kỳ đâu Vào thứ 7 hàng tuần, du khách sẽ được tham dự buổi chợ phiên vùng cao diễn ra tại bản

Sin Suối Hồ,đây là một khu chợ khá đặc biệt được xây dựng hoàn toàn bằng

đá, du khách sẽ được thưởng thức những đặc sản của núi rừng cũng như trải nghiệm nghệ thuật vẽ sáp ong Địa điểm không thể bỏ qua khi đến với Sin Suối Hồ đó chính là Thác Tình Yêu, được truyền ai uống nước tại thác này sẽ lập tức có người yêu, nơi đây rất thích hợp với những người “alone” đang muốn tìm tình yêu đích thực của đời mình Hoặc Thác Trái tim, nơi gắn liền với tình yêu đẹp giữa chàng chai bản và một nàng tiên Cung đường dọc suối

về với bản đi qua cầu Ếch vua, cầu con Rồng…và những thác nước lớn nhỏ tuyệt đẹp cũng mang lại những trải nghiệm thú vị.Còn nếu du khách cảm thấy vẫn thiếu một chút gia vị thì đó chính là mặt trời Các nét văn hóa đặc sắc dân tộc Mông, cộng với vẻ đẹp thiên nhiên ban tặng và khói sương lãng đãng phủ lên những mái nhà, mang theo hương vị của các món ăn dân tộc là những đặc trưng bản vùng cao biên viễn Sin Suối Hồ

2.2.2 Bài học kinh nghiệm

Xây dựng chiến lược phát triển kinh tế du lịch vùng, phát huy lợi thế, tiềm năng vùng, miền để đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch

Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, quảng bá du lịch, mạnh dạn đầu tư cho công tác phát triển thị trường của ngành Du lịch

Giải quyết tốt mâu thuẫn giữa phát triển nông nghiệp kết hợp với du lịch, giữa phát triển du lịch với bảo vệ môi trường sinh thái; tăng cường bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, các lễ hội truyền thống, phát triển các sản phẩm du lịch mới

Tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất nhằm phát triển

du lịch cộng đồng, các tuyến giao thông thuận tiện… để phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế sẵn có, cần có tầm nhìn dài hạn, lựa chọn được những ý tưởng, phương án quy hoạch phù hợp, lựa chọn được các nhà tư vấn thực sự có kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển hạ tầng du lịch

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thực trạng tiếp cận những rào cản trong tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ kinh doanh du lịch cộng đồng trên địa bàn

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu

 Phạm vi về không gian: Đề tài tiến hành nghiên cứu về tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số tham gia kinh doanh du lịch cộng đồng trên phạm vi xã Hồ Thầu , huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu

 Phạm vi về thời gian: Số liệu thứ cấp của đề tài được thu thập trong khoảng 3 năm, từ năm 2017-2019 Số liệu sơ cấp được thu thập trong năm

2020 thông qua phỏng vấn trực tiếp các hộ kinh doanh du lịch cộng đồng và các bên liên quan tại vùng nghiên cứu

 Phạm vi về nội dung: Tiếp cận các dịch vụ ngân hàng của các hộ dân tộc thiểu số có thể liên quan đến nhiều bên như phía cầu (các hộ dân tộc thiểu số), phía cung (ngân hàng cung cấp các dịch vụ) và các bên liên quan khác như nhà nước, các doanh nghiệp lữ hành, v.v Tuy nhiên, nội dung chính trong nghiên cứu này tập trung vào thực trạng tiếp cận, sử dụng và những rào cản trong tiếp cận dịch vụ ngân hàng với du lịch cộng đồng

3.2 Nội dung nghiên cứu

Tình hình kinh doanh du lịch của các hộ được phỏng vấn:

o Tuổi, giới tính, thành phần dân tộc, trình độ học vấn, kinh nghiệm kinh doanh du lịch cộng đồng của chủ hộ;

o Số lượng, chất lượng của lao động tham gia phát triển du lịch cộng đồng;

o Loại hình kinh doanh du lịch cộng đồng và các đặc điểm cơ bản;

o Vốn, tài sản và thực trạng sử dụng tài sản cho kinh doanh du lịch cộng đồng;

o Lượng du khách trong và ngoài nước tới thăm quan, trải nghiệm

o Các hoạt động trải nghiệm của du khách:Leo núi,…

o Hình thức thanh toán của du khách: tiền mặt trực tiếp, thẻ, chuyển khoản

o Những lợi ích của các hộ dân tộc thiểu số về mặt nâng cao kiến thức, kỹ năng thông qua tiếp xúc với khách du lịch, cách thức nấu ăn, trang trí phòng; thiết kế các tour cộng đồng, cách thức xây dựng các kênh quảng bá du lịch

o Thực trạng ứng dụng các công nghệ số trong kinh doanh du lịch cộng đồng của các hộ dân tộc thiểu số: đăng ký các kênh du lịch trực tuyến; xây dựng trang web; tạo trang facebook

o Mức độ và cơ cấu đầu tư cho các hoạt động phát triển du lịch

o Doanh thu từ các hoạt động du lịch theo mùa

o Những hỗ trợ của huyện, của xã trong phát triển du lịch cộng đồng;

 Thực trạng tiếp cận các dịch vụ ngân hàng:

o Thực trạng tiếp cận vốn vay từ ngân hàng: tên ngân hàng; lượng vốn vay; lãi suất; kỳ hạn; mục đích sử dụng vốn (cho kinh doanh du lịch, cho mục đích khác); phương thức đảm bảo bằng tài sản thế chấp hoặc tín chấp; mức độ đáp ứng của lượng vốn vay so với nhu cầu của hộ; cách thức giao dịch với ngân hàng (gặp mặt trực tiếp, điện thoại, email, website v.v.)

o Thực trạng tiếp cận các dịch vụ khác: thanh toán, tiết kiệm, mở tài khoản

o Các nguyên nhân chính các hộ kinh doanh du lịch cộng đồng không tiếp cận các dịch vụ ngân hàng

o Những đề xuất của các hộ để tiếp cận dịch vụ ngân hàng và phát triển

du lịch tại cộng đồng: đối với ngân hàng, đối với xã, đối với doanh nghiệp lữ hành, đối với du khách v.v

3.3 Phương pháp nghiên cứu

3.3.1 Phương pháp thu thập số liệu

3.3.1.1 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp

* Phương pháp chọ điểm nghiên cứu

Xã Hồ Thầu là một xã của huyện Tam Đường, hiện nay trên toàn xã có

8 bản và các bản này đều có sự phát triển kinh tế khá đồng đều, chủ yếu tham gia nông nghiệp là chính, đặc biệt là lúa nước Ngoài ra, tại xã Hồ Thầu còn

có một số hoạt động liên quan đến phát triển du lịch cộng đồng như: các loại hình du lịch sinh thái, các dịch vụ( ăn uống, nghỉ dưỡng,…)

Trong đề tài của mình, em tiến hành chọ 40 hộ dân thuộc xã Hồ Thầu làm đề tài nghiên cứu giúp tìm hiểu rõ cách tiếp cận dịch vụ ngân hàng của

các hộ dân tộc thiểu số trong phát triển du lịch cộng đồng và từ đó đưa ra giải pháp phát triển cộng đồng để đạt hiệu quả nhất

Bảng 3.1.Số hộ dân tộc thiểu số được vấn trực tiếp

tại xã Hồ Thầu

Thôn Dân tộc

Số hộ tham gia kinh doanh du lịch tại địa bàn

Số hộ được phỏng vấn

Tỷ lệ số hộ được phỏng vấn trên tổng

số hộ(%)

(Nguồn:Tổng hợp từ số liệu điều tra)

*Phương pháp chọn mẫu điều tra

- Đề tài chọn 40 hộ để tiến hành phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi đã được lập trước, gồm những nội dug sau:

+ Thông tin về hộ gồm: Họ và tên; giới tính;trình độ học vấn

+ Điều tra điều kiện tự nhiên, kinh doanh du lịch của hộ

+ Điều tra các thông tin về hoạt động du lịch cộng đồng của hộ

- Với 40 hộ đã được chọn ngẫu nhiên từ danh sách các hộ dân trong bản Sì Thâu Chải là bản vùng cao của dân tộc thiểu số làm du lịch cộng đồng có nhiều truyền thống của xã Hồ Thầu

Ngoài ra, tác giả dự kiến sẽ phỏng vấn thêm các bên liên quan khác như:

 Đại diện cán bộ chi nhánh ngân hàng cấp xã để tìm hiểu các cơ hội

và thách thức trong cung ứng các dịch vụ ngân hàng số nhằm thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng

 Đại diện lãnh đạo thôn, xã: để tìm hiểu về những thuận lợi và khó khăn trong hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng

 Một số du khách tại các điểm du lịch: tìm hiểu về cách thức kết nối với các tour, các điểm đến du lịch, thực trạng và nhu cầu sử dụng các công nghệ số để thanh toán không dùng tiền mặt; những kỳ vọng trong cải tiến chất lượng dịch vụ du lịch

3.2.1.2 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp

Các dữ liệu thứ cấp về du lịch cộng đồng sẽ được thu thập từ các cơ quan thống kê, các sở, phòng văn hóa thể thao và du lịch và ủy ban nhân dân cấp xã Nghiên cứu này sẽ tiếp cận và sử dụng tối đa số liệu từ các cuộc điều tra chuyên đề để hỗ trợ cho phân tích

3.3.2 Phương pháp phân tích số liệu

Các số liệu thu thập được sẽ được chắt lọc, lựa chọn và sắp xếp theo thứ tự nội dung để tạo sự liên kết hợp lý

Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp này

để tổng hợp số liệu thu thập được sau đó xử lý, biểu diễn qua các bảng, phân tích đánh giá tình hình thực hiện

Phương pháp đối chiếu so sánh: Phương pháp này xác định xu hướng, mức độ biến động của các chỉ tiêu phân tích, phán ánh chân thực nghiên cứu,

giúp cho việc tổng hợp tài liệu, tính toán các chỉ tiêu đúng đắn, cũng như giúp cho việc phân tích tài liệu được khoa học, khách quan, phản ánh đúng nội dung cần nghiên cứu

3.4 Địa điểm và thời gian tiến hành

3.4.1 Địa điểm nghiên cứu

Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của các hộ thiểu số trong phát triển du lịch cộng đồng ở xã Hồ Thầu, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu

3.4.2 Thời gian tiến hành đề tài

Từ ngày 10/1 đến ngày 10/5 năm 2020

3.5 Các chỉ tiêu dùng trong phân tích

3.5.1 Chỉ tiêu về thực trạng kinh doanh du lịch cộng đồng

- Số lao động trong gia đình tham gia vào các hoạt động du lịch

- Tổng lượng khách du lịch

- Tổng diện tích Homestay

- Vốn của hộ kinh doanh

- Doanh thu của hộ kinh doanh

- Lợi nhuận của các hộ

3.5.2 Chỉ tiêu thực trạng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng

- Số hộ dân tiếp cận vốn vay ngân hàng

- Số hộ tiếp cận với dịch vụ thanh toán qua thẻ ngân hàng

- Tổng số hộ có tài khoản ngân hàng

- Kì hạn vay

- Lãi suất

- Lượng vốn vay

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 4.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của của địa bàn nghiên cứu

4.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên

4.1.1.1 Vị trị địa lý

(Nguồn:UBND xã Hồ Thầu)

Vị trí địa lý: Xã Hồ Thầu được thành lập năm 2008 nằm ở phía Bắc của huyện Tam Đường, xã Hồ Thầu có 4.329,4 ha diện tích tự nhiên và 2.638 người gồm 4 dân tộc cùng sinh sống là Kinh, Thái, Dao và dân tộc khác, trong

đó dân tộc Dao chiếm trên 97% dân số, mật độ dân số là 67 người/km2

Có địa giới hành chính như sau:

+ Phía Tây Bắc giáp xã Giang Ma;

+ Phía Tây Nam giáp xã Bản Hon;

+ Phía Đông Bắc giáp xã Bình Lư và huyện Bát Xát – Lào Cai;

+ Phía Đông Nam giáp thị trấn Tam Đường