Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU Sau thời gian học tập tại trường, trải qua đợt thực tập tốt nghiệp tại xí nghiệp xe buýt 10-10 cùng với sự tìm hiểu về xu thế phát triển của phương tiện xe bus công cộng với sự góp ý của thầy giáo ThS. Nguyễn Hồng Quân. Kết thúc khóa học em đã lựa chọn đề tài sau làm đồ án tốt nghiệp. Tên đề tài: KHAI THÁC KĨ THUẬT HỆ THỐNG TREO KHÍ NÉN TRÊN XE THACO KINGLONG KB120SH. Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đồ án, nhờ sự cố gắng nỗ lực của bản thân, đặc biệt là sự hướng dẫn nhiệt tình của thầy giáo hướng dẫn ThS. Nguyễn Hồng Quân và được sự giúp đỡ của bạn bè đến nay em đã hoàn thành các yêu cầu và nhiệm vụ được giao. Em xin bày tỏ lòng biết ơn đến thầy giáo hướng dẫn đã tận tình giúp đỡ và chỉ bảo để em có thể hoàn thiện đồ án đúng tiến độ. Với khả năng và tài liệu còn giới hạn nên không tránh khỏi những thiếu xót về mặt nội dung cũng như về mặt hình thức trình bày. Vậy em kính mong nhận được những các chỉ bảo và đóng góp quý báu của quý thầy cô. GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 1 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH Một lần nữa em xin trân trọng gửi lời biết ơn sâu sắc đến sự giúp đỡ của thầy hướng dẫn ThS. Nguyễn Hồng Quân cùng quý thầy cô giáo trong Khoa và Bộ Môn. Hà Nội, ngày tháng năm 2013 Sinh viên thực hiện NGUYỄN VĂN THÔNG CHƯƠNG I : TỔNG QUAN 1.1 GIỚI THIỆU VỀ XE Ô TÔ THACO KINGLONG KB120SH Xe KB120SH là xe bus giường nằm cao cấp, thích hợp cho dịch vụ du lịch chất lượng cao và tiêu chuẩn, phù hợp với khách chất lượng loại một, khoang lái rộng rãi tiện nghi, xe có tủ để hành lí cá nhân khoang hành lí rộng 7,5 m 3 giường nằm cao cấp có điều chỉnh tựa lưng khi ngồi, toilet hiện đại vệ sinh động cơ HINO common–rail sản xuất tại Nhật Bản, hệ thống phanh hơi ABS sản xuất tại Đức, phanh khí nén tác động 2 dòng, cơ cấu phanh loại tang trống + ABS, hệ thống treo bằng túi hơi tự cân bằng sản xuất tại Mỹ. Xe có hình dáng bên ngoài và tuyến hình như hình 1-1 và 1-2. GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 2 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH Hình 1-1: Hình dáng bên ngoài xe KB120SH 3800 2500 230 1 2 . 5 ° 12° 6000 11950 C?a thông gió Giàn l?nh Giàn nóngD?ng c? phá c?a s? c? D?ng c? phá c?a s? c? s? lý ? ng 5 3400 1860 Hình 1-2: Bản vẽ tuyến hình của xe KB120SH GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 3 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH Một số hình ảnh của xe được thể hiện ở hình 1-3. Khoang lái lớn Ghế ngồi cao cấp Trang bị 03 tivi Ghế và kính điều khiển tự động DVD 8 disc cao cấp Cửa trượt điều khiển bằng remote Hình 1-3: Một số hình ảnh xe KB120SH Các thông số kỹ thuật của xe được thể hiện qua bảng 1–1. Bảng 1-1: Các thông số kỹ thuật của xe THACO KINGLONG KB120SH a. Các thông số cơ bản Loại xe Khách (Giường nằm) Trọng lượng bản thân (KG) 12800 Phân bố cầu trước/sau (KG) 4060 / 8740 Tổng tải trọng (KG) 15700 Phân bố cầu trước/sau (KG) 5700 / 10000 Số người cho phép chở 40 Hiệu động cơ HINO Kiểu P11C-UJ Loại 6 xilanh thẳng hàng Đường kính xi lanh (mm) 125 Hành trình piston (mm) 125 Dung tích xylanh (cm 3 ) 9203 Tỷ số nén 17 : 1 Công suất max (Kw/v/ph) 254 / 2100 GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 4 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH Mô men max (N.m/v/ph) 1454 / 1100-1300 Tổng thể xe (DxRxC)(mm) 11950 x 2500 x 3800 Chiều dài cơ sở (mm) 6000 Vết bánh trước (mm) 2020 Vết bánh sau (mm) 1860 Khoảng sáng gầm xe (mm) 230 Chiều dài đuôi xe (mm) 3400 Chiều dài đầu xe (mm) 2550 Công thức bánh xe 4 x 2R Cỡ lốp trước/sau 12 R 22,5 Áp suất lốp (kPa) 830 / 830 b. Động cơ Kiểu P11C-UJ Loại Diesel 4 kỳ, 6 xilanh thẳng hàng, làm mát bắng nước, có turbo tăng áp, phun dầu điện tử. Đường kính x hành trình piston (mm) 125x125 Thể tích xy lanh (cm3) 9203 Công suất cực đại/ tốc độ quay (KW/vòng/phút) 257/2200 Mômen xoắn cực đại/tốc độ quay (kg.m/vòng/phút) 1400/1400 Tỉ số nén 17:1 Tốc độ không tải nhỏ nhất (vòng/phút) 500 50 Vị trí lắp động cơ Phía sau Hệ thống nhiên liệu Phun dầu điện tử Tiêu hao nhiên liệu ( l/100 km) 14,3 Thể tích thùng nhiên liệu 270 lít c. Hệ thống bôi trơn Phương pháp làm trơn Làm trơn cưỡng bức Bơm nhớt Kiểu/loại Loại bánh răng Lọc nhớt Nối tiếp Lọc bằng giấy d. Hệ thống làm mát Phương pháp làm mát. Loại luân chuyển cưỡng bức Bơm nước Loại ly tâm Bộ điều nhiệt Loại chứa nhiều sáp viên Nhiệt độ mở van 76,5°C GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 5 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH Dung tích nước làm mát động cơ (L) 25 (chỉ lượng nước chứa trong động cơ). e. Hệ thống nhiên liệu Phương pháp cháy Tự cháy cuối kỳ nén Thứ tự nổ 1-4-2-6-3-5 Hệ thống phun nhiên liệu Hệ thống phun dùng ống chung cao áp (Điều khiển bằng điện tử). Bơm cao áp Loại Dùng ống chung Loại bơm tiếp vận Loại bánh răng Đường kính piston bơm cao áp(mm) 8,5 Thể tích đường ống chung (cm 3 ) 31 Kim phun Loại gá lắp kim phun Bằng cần gấp Loại kim phun Loại có nhiều lỗ Số lỗ và đường kính lỗ phun(mm) 9 – 0,14 Áp lực bắt đầu phun (Mpa {kgf/cm 2 }) 3,2 {31,3} Loại Bằng giấy lọc (thẩm thấu) f. Li hợp Kiểu Đĩa đơn ma sát khô, lò xo màng Dẫn động Thủy lực, trợ lực khí nén g. Hộp số Kiểu hộp số ZF-6S 1701 BO, 06 số tiến và 01 số lùi Tỉ số truyền Thứ 1 6,32 Thứ 2 3,62 Thứ 3 2,15 Thứ 4 1,37 Thứ 5 1,00 Thứ 6 0,81 REV 5,81 Thể tích nhớt hộp số 13,0 lít GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 6 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH 1.2. CẤU TẠO NGUYÊN LÍ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG TREO KHÍ TRÊN XE THACO KINGLONG KB120SH Hệ thống treo khí nén trên ô tô được hình thành trên cơ sở khả năng điều chỉnh độ cứng của bầu khí theo dịch chuyển của thân xe. Các bầu khí nén được bố trí nằm giữa thân xe và bánh xe thông qua giá đỡ bánh xe. Trên thân xe bố trí bộ van trượt cơ khí, van trượt gắn liền với bộ chia khí nén. Hệ thống treo khí nén sử dụng bầu khí làm bộ phận đàn hồi vì thế không đòi hỏi nhiều năng lượng. Trên hệ thống treo khí nén cần phải có bình tích năng phụ để chứa chất lỏng có áp suất dư thừa đảm bảo sự chuyển dịch theo yêu cầu của thân xe, lượng dầu này cũng nhận được từ bình tích năng chính với áp suất lớn nhất. Sự khác nhau về áp lực giữa hai bình được thực hiện nhờ van tiết lưu. Trên hệ thống đàn hồi bằng khí nén, khí nén được cung cấp vào môđun lấy từ bình chứa trung tâm (đảm bảo cả về thể tích và áp suất). Trong bầu khí nén lượng khí tuy lớn nhưng áp suất thấp hơn bình chứa trung tâm, do vậy ở bình chứa trung tâm cần thể tích nhỏ và áp suất cao hơn để có khả năng cấp khí vào các bầu tương ứng. Hệ thống treo trên xe KB120SH sử dụng 4 túi hơi 2 túi hơi trước và 2 túi hơi sau. - Hai túi hơi trước có kí hiệu: W01-675-9534. Hai túi trước có đường kính d=280mm. - Hai túi hơi sau có ký hiệu: W01-675-9141. Hai túi sau có đường kính d=312 mm. Sơ đồ chung của hệ thống treo khí nén trên xe THACO KINGLONG KB120SH được thể hiện qua hình 1-5. GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 7 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH Hình 1-5: Sơ đồ hệ thống treo xe KB120SH 1- Máy nén khí; 2- Bình tách ẩm; 3- Bình tích năng; 4- Van tải trọng; 5- Túi hơi sau; 6- Các đầu nối ống khí; 7- Van khí; 8- Bầu hơi; 9- Túi hơi sau. Nguyên lý làm việc: Máy nén khí 1 nén khí qua bình tách ẩm rồi tới bình chứa (bầu hơi). Khi áp suất trong bình chứa đủ 5 (Kg/cm 2 ) thì van khí 7 mở cho khí nén vào các đường ống dẫn tới các van tải trọng 4. Van tải trọng được gắn trên khung sát si có cần điều khiển, điều khiển phụ thuộc vào tải trọng xe và chất lượng mặt đường mà cấp và xả khí vào các túi hơi 5 và 9 làm cho xe chuyển động được êm dịu trên đường. Bình tích năng có tác dụng bổ sung khí nén trong một thời gian tức thời, ngoài ra còn có tác dụng dập tắt dao động áp suất. Van khí chỉ mở khi áp suất trong bình chứa đạt 5 ( Kg/cm 2 ). GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 8 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH 1.2.1. Hệ thống treo trước Hình vẽ của hệ thống treo trước được thể hiện qua các hình vẽ từ 1-6 đến 1-9. Hình 1-6: Hệ thống treo trước. Hình 1-7: Hình chiếu đứng hệ thống treo trước xe KB120SH 1- Sát si; 2- Giá lắp nhíp trước; 3- Bu lông lắp nhíp trước; 4- Tấm tôn bọc ngoài nhíp; 5- Nhíp trước; 6- Giá lắp thanh giằng; 7- Thanh giằng; 8- Bọc nhựa bọc ngoài thanh giằng; 9- Bu lông; 10- Cầu trước; 11- Túi hơi trước; 12- Giá lắp GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 9 SVTH : Nguyễn Văn Thông Khai thác kĩ thuật hệ thống treo khí nén trên xe ô tô THACO KINGLONG KB120SH giảm chấn; 13- Giảm chấn; 14- Đòn dẫn động; 15- Van tải trọng; 16- Giá lắp túi hơi trước. Hình 1-8: Hình chiếu bằng hệ thống treo trước xe KB120SH 1- Thanh điều chỉnh độ đồng tâm cầu trước và sát si; 2- Lỗ lắp ống hơi vào túi hơi. Hình 1-9: Hình chiếu cạnh hệ thống treo trước xe KB120SH GVHD : ThS.Nguyễn Hồng Quân 10 SVTH : Nguyễn Văn Thông