Vượt qua các rào cản kỹ thuật để thúc đẩy xuất khẩu nông sản sang liên minh châu âu

14 2.ăNh ngărƠoăc năk ăthu tăđ iăv iăm tăhƠngănôngăs năt iăth ătr ngăEU: .... 20 3.ăTácăđ ngăc aărƠoăc năk ăthu tăc aăth ătr ngăEUăđ iăv iăvi căxu tăkh uănôngă s năc aăcácăn căđangăphát

B GIÁO D C VẨ ẨO T O

-o0o -

Công trình tham d Cu c thi

Sinhăviênănghiênăc uăkhoaăh căTr ngă iăh căNgo iăTh ngă2012

Tên công trình:

NỌNGă S Nă VI Tă NAMă SANG LIÊN MINH CHÂU ÂU.

Nhóm ngành: KD3

Hà N i, tháng 04 n m 2012

DANHăM CăCH ăVI TăT TăTRONGă ăTẨI

Vi tăT t Vi tăđ yăđ ăTi ngăAnh Vi tăđ yăđ ăTi ngă

Vi t

ASEAN Association of South

East Asian Nations

Hi p h i các qu c gia ông Nam Á

Policy

Tiêu chu n th tr ng chung

Interchange

H th ng trao đ i d

li u đi n t

Organization

T ch c nông l ng Liên Hi p Qu c

Practice

Gi y ch ng nh n toàn

c u v th c hành nông nghi p t t

Preferences

H th ng u đưi ph

c p HACCP Hazard Analysis Critical

and Development

Petroleum Exporting Countries

Application of Sanitary and Phytosanitary Measures

Hi p đ nh v các tiêu chu n v sinh an toàn

DANHăM CăB NGă

B ngă1.1 Phân bi t rào c n pháp lỦ và rào c n k thu t

B ngă2.1 Kim ng ch XK m t s m t hàng nông s n c a

Vi t Nam sang th tr ng EU giai đo n 2005-2008

B ngă2.2 Kim ng ch nh p kh u s n ph m rau qu c a EU

v i các qu c gia

B ngă2.3 Kim ng ch nh p kh u th t và các s n ph m t th t

c a EU v i các qu c gia giai đo n 2007-2009

B ngă2.4 Kim ng ch nh p kh u bia c a Vi t Nam v i các

qu c gia

B ngă2.5 Kim ng ch nh p kh u th c u ng có c n c a Vi t

Nam v i các qu c gia

DANHăM CăBI Uă

Bi uăđ ă2.1 Kim ng ch xu t kh u th t và các s n ph m t

th t c a Vi t Nam vào th tr ng Châu Ểu và Th gi i

giai đo n 2007 ậ 2009

DANHăM CăH PăN IăDUNG

M CăL C

L IăM ă U 1

CH NGă 1:ă T NGă QUANă CHUNGă V ă ă RẨOă C Nă K ă THU Tă T Iă TH ă TR NGăLIểNăMINHăCHỂUăỂUă(EUROPEANăUNIONăậ EU) 7

IăV IăM TăHẨNGăNỌNGăS N 7

1.ăCácăkháiăni măc ăb năv ărƠoăc năk ăthu tă: 7

1.1 Gi i thi u v rào c n k thu t t i th tr ng EU: 7

1.1.1 Các quan đi m v rào c n k thu t t i th tr ng EU: 7

1.1.2 M c đích chung c a vi c thi t l p rào c n k thu t t i th tr ng EU: 9

1.1.3 Xu h ng rào c n k thu t trong nh ng n m g n đây: 11

1.2 Gi i thi u v các m t hàng nông s n ch y u: 12

1.2.1 Khái ni m: 12

1.2.2 c đi m xu t kh u c a m t hàng nông s n: 14

2.ăNh ngărƠoăc năk ăthu tăđ iăv iăm tăhƠngănôngăs năt iăth ătr ngăEU: 15

2.1 Nh ng rào c n k thu t chung đ i v i m t hàng nông s n t i th tr ng EU: 16

2.2 Nh ng rào c n k thu t riêng c a m t s qu c gia trong Liên minh châu Ểu đ i v i m t hàng nông s n: 20

3.ăTácăđ ngăc aărƠoăc năk ăthu tăc aăth ătr ngăEUăđ iăv iăvi căxu tăkh uănôngă s năc aăcácăn căđangăphátătri năvƠoăth ătr ngănƠy: 20

3.1 M t s nguyên t c tác đ ng c b n c a h th ng rào c n k thu t: 20

3.2 Tác đ ng t i giá hàng nông s n nh p kh u vào th tr ng EU: 21

3.3 Tác đ ng t i nhóm hàng nông s n nh p kh u vào th tr ng EU: 22

3.4 Tác đ ng t i c c u m t hàng nông s n nh p kh u vào th tr ng EU: 22

4.ăKinhănghi măđ iăphóăhƠngărƠoăk ăthu tăt iăEUăđ iăv iăm tăhƠngănôngăs năc aă m tăs ăn c đangăphátătri n: 23

4.1 Trung Qu c: 23

4.2 Thái Lan: 25

4.3 Bài h c kinh nghi m rút ra cho Vi t Nam 31

CH NGă 2:ă TH Că TR NGă V ă S ă NHă H NGă C Aă RẨOă C Nă K ă THU TăT IăTH ă TR NGăEUăT IăVI Că XU TăKH UăNỌNGăS NăC Aă

VI TăNAM 33

1.ăTìnhăhìnhăxu tăkh uăm tăhƠngănôngăs năsangăth ătr ngăEUăc aăcácădoanhă nghi păVi tăNam: 33

1.1 Các s n ph m nông nghi p c b n: 33

1.2 Các s n ph m phái sinh: 36

1.3 Các s n ph m đ c ch bi n t s n ph m nông nghi p: 37

2.ăCácăchínhăsáchăv tărƠoăc năk ăthu t,ăthúcăđ yăxu tăkh uăsangăth ătr ngăEUă c aăcácădoanhănghi pănôngăs năVi tăNam: 39

2.1 Các chính sách t Chính ph : 39

2.1.1 Các chính sách tài chính – tín d ng h tr , đ y m nh ho t đ ng xu t kh u hàng nông s n: 39

2.1.2 Gi i pháp v công tác ti p th , thâm nh p th tr ng 40

2.1.3 Hoàn thi n h th ng pháp lý 42

2.1.4 T ng c ng công tác qu n lý ch t l ng: 43

2.1.5 u t các công tác nghiên c u các gi ng cây tr ng hi u qu 44

2.1.6 ào t o phát tri n ngu n l c: 45

2.2 Các chính sách t Doanh nghi p: 45

2.2.1 u t xây d ng th ng hi u: 45

2.2.2 u t trang thi t b ch bi n và ki m đ nh ch t l ng theo tiêu chu n EU và qu c t .47

2.2.3 Áp d ng h th ng tiêu chu n ch t l ng đáp ng yêu c u xu t kh u: 47

2.2.4 Xây d ng h th ng nhân s : 48

CH NGă3:ăGI IăPHÁPăT NGăC NGăKH ăN NGă NGăPHịăV IăRẨOă C NăK ăTHU TăDẨNHăCHOăCÁCăDOANHăNGHI PăXU TăKH UăNỌNGă S NăVI TăNAMăT IăTH ăTR NGăEU 50

1.ăQuanăđi măvƠăđ nhăh ngăthi tăl p: 50

1.1 Quan đi m: 50

1.2 M c tiêu: 50

1.3 nh h ng: 50

2.ăM tăs ăki năngh ăvƠăgi iăphápănh măt ngăc ngăkh ăn ngă ngăphóăv iărƠoăc nă k ăthu tădƠnhăchoăcácădoanhănghi păxu tăkh uănôngăs năVi tăNam: 52

2.1 i v i chính ph : 52

2.1.1 T ng c ng h n n a đàm phán song ph ng, đa ph ng v i Liên minh Châu Âu (EU): 52

2.1.2 H tr và khuy n khích các doanh nghi p s d ng nhãn mác sinh thái đ đ i phó và v t qua các rào c n môt tr ng: 53

2.1.3 Nâng cao hi u qu c a h th ng đ i di n th ng m i đ y m nh ho t đ ng c a các tham tán t i Liên minh Châu Âu (EU): 54

2.1.4 Nhanh chóng tham gia các Hi p h i đ i v i t ng m t hàng nông s n c th : 55

2.1.5 Hoàn thi n chính sách thu đ i v i các máy móc và nguyên li u ngu n đ s n xu t và ch bi n nông s n: 56

2.1.6 Nâng cao nh n th c và ph bi n thông tin đ n các doanh nghi p v các rào c n k thu t: 57

2.1.7 u t và phát tri n c s h t ng, k t h p nâng cao n ng l c pháp lý trong Th ng m i qu c t c a Vi t Nam: 59

2.1.8 a d ng hóa các hính th c đ u t , thu hút ngu n v n cho ho t đ ng s n xu t, tiêu th nông s n xu t kh u và s d ng v n có hi u qu : 60

2.2 i v i các doanh nghi p xu t kh u nông s n Vi t Nam: 60

2.2.1 Nhóm gi i pháp v t ch c xu t kh u nông s n: 61

2.2.2 Nhóm gi i pháp v t ng c ng n ng l c c a doanh nghi p: 62

2.2.3 Nhóm gi i pháp v t ng c ng s ph i h p v i Nhà n c: 66

K TăLU N 67

TẨIăLI UăTHAMăKH O 69

L IăM ă U

1 Tính c p thi t c aăđ tài:

N m 2011, ho t đ ng th ng m i nông s n c a EU chi m t tr ng l n trong

th ng m i nông s n th gi i Do đó, EU là m t trong nh ng đ i tác quan tr ng trong th ng m i nông s n gi a các n n kinh t trên th gi i, đ ng th i là th tr ng

m c c a các doanh nghi p xu t kh u nông s n, trong đó không lo i tr các doanh nghi p Vi t Nam

Tuy nhiên, EU c ng đ c bi t đ n nh m t khu v c áp d ng các rào c n k thu t nhi u nh t so v i các qu c gia và khu v c trên th gi i c bi t sau cu c

kh ng ho ng tài chính và suy thoái kinh t th gi i t cu i n m 2007 và cu c kh ng

ho ng n công t i châu Âu v a qua, EU là khu v c đi n hình có xu h ng t ng

c ng áp d ng các rào c n th ng m i nh m b o h th tr ng và s n xu t trong

n c d i nhi u hình th c khác nhau và đ m b o công n vi c làm cho m t s

l ng ng i lao đ ng1 Th c t c ng cho th y, bên c nh nh ng rào c n k thu t

đ c đ t ra t tr c, b t đ u t ngày 01/01/2010, các nhà xu t kh u nông s n Vi t Nam g p ph i nhi u thách th c h n v i hàng lo t nh ng quy đ nh m i mà m t s

đ o lu t t i các th tr ng XK chính c a Vi t Nam, đ c bi t là EU đư ban hành nh :

Nh ng tiêu chu n REACH (quy đ nh s n xu t không s d ng hóa ch t đ c h i c a EU), Hi p đ nh FLEGT c a EU v th m quy n c p phép sau khi ki m tra tính h p pháp c a lô hàng thông qua các b ng ch ng g c, ch ng ch ch t l ng EUREP GAP đ i v i m t hàng rau qu t i ầ

Trong khi đó, nông nghi p l i là m t trong nh ng ngành th m nh c a Vi t Nam, đ ng th i cung c p vi c làm cho g n 50% ng i lao đ ng trên c n c Tính

đ n tháng 11 n m 2011, c n c đư thu v kho ng 2 t USD t xu t kh u nông lâm

th y s n, trong đó các m t hàng nông s n chính đ t 895 tri u USD, t c g n 45% Trong kim ng ch xu t kh u n m 2011, t ng s n l ng nông nghi p đư đem v

1 Rào c n k thu t c a EU v i xu t kh u c a Vi t nam - xnk/50387-rao-can-ky-thuat-cua-eu-voi-xuat-khau-cua-viet-nam

http://en.infotv.vn/xuat-nhap-khau/thi-truong-doanh thu 13,7 t USD2 , chi m 14,27% t ng s n l ng xu t kh u (96 t USD3) Trong khi đó, EU luôn là b n hàng quan tr ng đ i v i m t hàng nông s n Vi t Nam,

ch đ ng th hai sau Hoa K (N m 2011, t ng kim ng ch xu t kh u c a Vi t Nam sang EU đ t 16,5 t USD, chi m 17,188% t ng kim ng ch xu t kh u) Trong Chi n

l c phát tri n kinh t - xã h i 2011-2020, Th t ng Chính Ph c ng đư nh n

m nh “ ph i h t s c coi tr ng vai trò có Ủ ngh a chi n l c lâu dài c a nông nghi p trong vi c n đ nh xã h i, b o đ m an ninh l ng th c và c i thi n đ i s ng nông dân.”

Trên th c t , ch t l ng hàng nông s n Vi t Nam đư và đang ngày càng đ c nâng cao, ch đ ng c a m t hàng này trên th tr ng trong và ngoài n c c ng d n

có v th h n Song do tính ch t nghiêm ng t, ph c t p và gia t ng c a các rào c n

k thu t t i th tr ng EU, vi c đ i phó và v t qua các rào c n k thu t đ i v i

m t hàng nông s n đang là v n đ không m i m nh ng v n h t s c khó kh n đ i

v i các doanh nghi p trong ngành c a Vi t Nam

Tr c nh ng th c t đó, m c tiêu đ y m nh xu t kh u nông s n t i th

tr ng Liên minh châu Ểu đòi h i ph i có s nhìn nh n toàn di n v nh ng rào c n

k thu t t i th tr ng này mà m t hàng nông s n Vi t Nam có th g p ph i trong quá trình xu t kh u Ch trên c s n m rõ các tiêu chu n, qui đ nh k thu t mà th

tr ng EU dành cho nông s n Vi t Nam, ta m i có c s rõ ràng trong đàm phán, yêu c u đ i tác m c a th tr ng, đ ng th i xây d ng đ c h th ng các gi i pháp thích h p đ v t đ c rào c n, nâng cao hi u qu xu t kh u T ng h p các n i dung

trên, nhóm đ tài quy t đ nh ch n: “V t qua các rào c ỉ k thu t đ thúẾ đ y xu t

kh u nông s ỉ saỉg Liêỉ miỉh Ếhâu Âu” làm n i dung đ tài nghiên c u

2 T ng quan tình hình nghiên c u:

Do xác đ nh nông nghi p là ngành dù đư có b dày phát tri n nh ng đ u ra

c a m t hàng nông s n v n ch a đ c n đ nh, vi c s n xu t trong n c còn manh

2 Xu t kh u nông s n c n m 25 t đô la , HN, 30/12/2011 ,

http://www.thesaigontimes.vn/Home/nongsan/tintucthitruong/68814/

3 N m 2011, kim ng ch xu t kh u c a Vi t Nam đ t h n 96 t đô la , C c thông tin đ i ngo i , 04/01/2012 ,

hon-96-ty-usd.htm

http://www.vietnam.vn/c1002n20120104163751671/nam-2011-kim-ngach-xuat-khau-cua-viet-nam-dat-mún, ph thu c nhi u vào y u t t nhiên trong khi đó vi c xu t kh u m t hàng này ngày càng g p nhi u rào c n Do v y, đư có nhi u nghiên c u c a các nhà khoa h c

nh m đ a ra m t s gi i pháp c i thi n v n đ này và tìm ra h ng đi đúng cho xu t

kh u nông s n Vi t Nam ra th tr ng qu c t C th k đ n m t s nghiên c u

nh sau: Nghiên c u khoa h c c a các B , Ngành, các nhà Khoa h c đư nghiên c u

nh ng v n đ l n v Rào c n phi thu quan nh c a PGS.TS inh V n Thành

(2005) trong cu n “Nghiên c u các rào c n trong TMQT và đ xu t các gi i pháp

đ i v i Vi t Nam.” hay TS ào Th Thu Giang ( H KTQD) v i lu n án: “Các bi n pháp v t rào c n phi thu quan trong Th ng M i Qu c T nh m đ y m nh xu t

kh u hàng hóa c a Vi t Nam.”

Ngoài ra, còn các nghiên c u đi sâu vào các rào c n phi thu quan đ i v i

m t hàng nông s n nh “Các bi n pháp phi thu quan đ i v i hàng nông s n trong

TMQT” c ng c a PGS.TS inh V n Thành (2005) và “Nông Lâm s n Vi t Nam –

Ti p c n th tr ng EU và Hoa K : Th c tr ng – C h i – Thách th c” c a TS Cao V nh H i, H i Th o GAP 22/7/2008

Cu i cùng, trong vi c tìm ra gi i pháp v t rào c n, thúc đ y xu t kh u hàng hóa Vi t Nam, c ng có nhi u nhà khoa h c đ a ra nghiên c u c a mình, trong đó,

ph i k đ n: công trình nghiên c u c p b “Gi i pháp đ y m nh Xu t Kh u Hàng

hóa c a Vi t Nam sang th tr ng Châu Âu” c a PGS.TS V Chí L c, Tr ng Khoa Sau i h c, i h c Ngo i Th ng, NXB Lý lu n Chính tr , 2004

Tuy nhiên, trong quá trình tìm hi u, nhóm đ tài nh n th y các nghiên c u trên m i đi nghiên c u chung v các rào c n phi thu quan, ch a đi vào m t lo i rào

c n c th , ho c ch a t p trung vào rào c n đ i v i m t hàng nông s n t i m t th

tr ng c th nh th tr ng Liên minh châu Ểu, c ng nh đ a ra nh ng gi i pháp

th c t và c p thi t đ thúc đ y xu t kh u m t hàng này sang th tr ng EU Vì lí do

đó, trong đ tài này, nhóm nghiên c u s t p trung phân tích nh ng rào c n k thu t

mà các doanh nghi p xu t kh u nông s n Vi t Nam vào th tr ng EU có th g p

ph i đ t đó giúp các doanh nghi p có th nhìn t ng quan đ n chi ti t các rào c n

k thu t có th g p ph i và có gi i pháp v t rào và xu t kh u thu n l i

3 M c tiêu nghiên c u:

tài s làm rõ các lu n c v rào c n k thu t trên nhi u ph ng di n, và

đ c bi t v rào c n k thu t t i th tr ng Liên minh châu Âu t n m 2005 đ n nay Trên c s phân tích các rào c n k thu t th tr ng EU đ i v i m t hàng nông s n

Vi t Nam, nhóm đ tài s đi sâu vào phân tích th c tr ng và hi u qu c a vi c đ i phó nh ng rào c n k thu t đó c a doanh nghi p Vi t Nam T đó, các gi i pháp

ph i h p đ ng b gi a Chính ph và Doanh nghi p Vi t Nam s đ c nhóm nghiên

c u xem xét k l ng, và đ a ra nh m t ng c ng n ng l c v t rào c a các Doanh nghi p xu t kh u nông s n Vi t Nam, nâng cao hi u qu Xu t kh u

4 Ph ngăphápănghiênăc u:

Do đ i t ng nghiên c u là các rào c n k thu t c a th tr ng liên minh châu Ểu, đ tài s d a trên h th ng lý lu n v rào c n k thu t c a các t ch c

qu c t , đ c bi t là các lý lu n và quy đ nh trong khuôn kh c a WTO và EU

tài c ng t ng h p và s d ng các d li u thông tin th c p trên c s s

li u th ng kê c a Vi t Nam c ng nh c a T ch c Th ng kê Th ng m i hàng hóa

th gi i UN COMTRADE v tình hình th tr ng, l ng hàng hóa xu t kh u; c ng

nh d li u th c p c a các nghiên c u cùng ch đ tr c đó; t đó đ a ra các so sánh, nh n xét đ nh tính và suy lu n nh m phân tích tình hình xu t kh u nông s n

c a Vi t Nam vào th tr ng EU trong b i c nh các rào c n k thu t t ng nhanh

Và đ có bi n pháp đ y m nh xu t kh u m t hàng nông s n sang th tr ng

EU đúng đ n và phù h p, n u vi c phân tích các rào c n k thu t là vi c nghiên c u

b đ ng, ph thu c vào s thay đ i chính sách c a th tr ng nh p kh u thì vi c ch

đ ng nhìn nh n nh ng đi m m nh và nh ng đi m h n ch trong các chính sách t phía Chính ph và Doanh nghi p xu t kh u nông s n Vi t Nam đ i phó v i các rào

c n k thu t đ ti p cân và đ y m nh xu t kh u nông s n sang th tr ng EU s

đ c nhóm đ tài đi sâu nghiên c u

5 iăt ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u:

iăt ng nghiên c u: ch y u là các rào c n k thu t c a th tr ng liên

minh châu Âu có tính ch t b o h cho nông nghi p mà ch y u t p trung vào nh ng hình th c rào c n k thu t đ i v i m t hàng nông s n ch l c c a Vi t Nam Trên

c s đó, làm sáng t nh ng gi i pháp hi n t i và kh thi trong t ng lai nh m chinh ph c các rào c n đó

Ph m vi nghiên c u: H th ng các rào c n k thu t r t đa d ng và bi n đ i trong su t th i gian qua, vì v y, nhóm đ tài ch t p trung nghiên c u các rào c n k thu t đ i v i m t hàng nông s n ch l c c a Vi t Nam t i th tr ng EU t n m

2005 đ n nay

6 K t qu nghiên c u d ki n:

D a trên tìm hi u th c t v th c tr ng v t rào c n k thu t t i th tr ng

EU đ xu t kh u nông s n Vi t Nam, nhóm đ tài mong mu n s đ t đ c m t s

k t qu nghiên c u sau:

- tài đ a ra m t cái nhìn t t ng quan đ n chi ti t v các rào c n k thu t

mà các doanh nghi p xu t kh u nông s n Vi t Nam có th g p ph i khi th c hi n

xu t kh u vào th tr ng EU; đ ng th i làm rõ nh ng đ c đi m n i b t, c p nh t

nh ng thay đ i trong rào c n k thu t đ i v i m t hàng nông s n t i th tr ng EU

- T đó, qua nh ng nghiên c u, nhóm đ tài mu n t p trung đ a ra và xây

d ng m t h th ng các gi i pháp giúp các doanh nghi p xu t kh u nông s n Vi t Nam t ng c ng kh n ng ng phó v i các rào c n k thu t

7 K t c u c aăđ tài:

Ngoài ph n l i m đ u và k t lu n, tài đ c k t c u theo ba (03) ch ng

nh sau:

Ch ỉg 1: T ng quan chung v rào c n k thu t t i th tr ng Liên minh

Châu Âu (European Union – EU) đ i v i m t hàng nông s n

CH NGă1:ăT NGăQUANăCHUNGăV ăăRẨOăC NăK ăTHU TăT IăTH ă

TR NGăLIểNăMINHăCHỂUăỂUă(EUROPEANăUNIONăậ EU)

IăV IăM TăHẨNGăNỌNGăS N

1 Cácăkháiăni măc ăb năv ărƠoăc năk ăthu tă:

1.1 Gi iăthi uăv ărƠoăc năk ăthu tăt iăth ătr ngăEU:

Hi n nay, trong các lo i rào c n thu c hàng rào phi thu quan, rào c n k thu t đ c các qu c gia, đ c bi t là các n c phát tri n, s d ng nhi u nh t Có r t nhi u cách nhìn nh n và đ nh ngh a khác nhau v thu t ng “rào c n k thu t”, trong đó ph i k đ n m t s quan đi m sau:

1.1.1 Cácăquanăđi măv ărƠoăc năk ăthu tăt iăth ătr ngăEU:

1.1.1.1 Các quan đi m v rào c n k thu t trong th ng m i qu c t :

N m trong h th ng hàng rào phi thu quan, rào c n k thu t trong th ng

m i qu c t (TBT) là m t trong nh ng bi n pháp ngày càng đ c các n c phát tri n áp d ng r ng rưi v i nhi u m c đ khác nhau

Cho đ n nay có r t nhi u đ nh ngh a khác nhau v rào c n k thu t th ng

m i:

1.1.1.1.1 Quan đi m c a WTO:

Theo WTO thì các rào c n k thu t th ng m i bao g m các quy đ nh k thu t ( Technical regualations), các tiêu chu n k thu t (Technical Standards) Hi p

đ nh v rào c n k thu t đ i v i th ng m i (Agreement Technical Barriers to Trade) c a WTO đư đ a ra hai đ nh ngh a phân bi t rõ ràng nh sau:

Các quy đ nh k thu t ( Technical regualation) th ng đ c ghi trong các

v n b n quy đ nh đ c tính c a s n ph m ho c các quá trình có liên quan đ n s n

ph m và ph ng pháp s n xu t, trong đó bao g m các đi u kho n mang tính ch t hành chính, mà vi c tuân th theo là b t bu c V n b n này c ng có th bao g m

ho c g n li n v i thu t ng , bi u t ng, cách th c bao gói, dán nhưn ho c ghi nhưn

áp d ng cho m t s n ph m, quy trình ho c ph ng pháp s n xu t nh t đ nh,

Các tiêu chu n ( Standards) th ng đ c quy đ nh trong các v n b n do m t

c quan công nh n, ban hành đ s d ng r ng rưi và lâu dài, trong đó quy đ nh các quy t c, h ng d n ho c các đ c tính đ i v i s n ph m ho c các quy trình s n xu t

và ph ng pháp s n xu t có liên quan Trong đó vi c tuân th các tiêu chu n này là

t nguy n V n b n tiêu chu n c ng có th bao g m ho c g n li n v i thu t ng ,

bi u t ng, cách th c bao gói, dán mác ho c ghi nhưn áp d ng cho m t s n ph m, quy trình ho c ph ng pháp s n xu t nh t đ nh

1.1.1.1.2 Quan đi m c a OECD:

N m 1997, T ch c H p tác và Phát tri n kinh t OECD c ng đ a ra đ nh ngh a v rào c n k thu t th ng m i nh sau:

“Rào c n k thu t là nh ng quy đ nh mang tính ch t xư h i” Trong đó, các quy đ nh mang tính ch t xư h i đ c hi u là “các quy đ nh do m t nhà n c đ a ra

nh m đ t đ c các m c tiêu v s c kh e, an toàn, ch t l ng và đ m b o môi

tr ng; c n c vào rào c n k thu t th ng m i, ng i ta có th nh n th y các m c tiêu này thông qua vi c m t n c ng n c n hàng hóa không đ m b o ch t l ng

nh p kh u vào n c mình”

1.1.1.2 Quan đi m v rào c n k thu t t i th tr ng EU:

Trong tác ph m “T ng quan v các rào c n k thu t khi xu t kh u nông s n sang EU” vào đ u th p k 90 c a th k XX, Thomas Robert và DeRemer đư đ nh ngh a rào c n k thu t trong th ng m i là “các quy t c và tiêu chu n khác nhau trên bình di n qu c t nh m chi ph i doanh s và s n ph m trên th tr ng m t

qu c gia v i m c tiêu b ngoài là đi u ch nh s không hi u qu c a th tr ng do

nh ng nguyên nhân b t ngu n t các nhân t n c ngoài liên quan đ n quá trình

s n xu t, phân ph i và tiêu dùng s n ph m này”

1.1.1.3 Quan đi m c a nhóm nghiên c u:

M c dù có nhi u cách đ nh ngh a khác nhau v rào c n k thu t th ng m i, song nhìn chung có th hi u “Hàng rào k thu t trong th ng m i qu c t là m t hình th c b o h m u d ch, qua vi c n c nh p kh u đ a ra các yêu c u h t s c

kh t khe: Tiêu chu n v quy cách, m u mư, v ch t l ng, v v sinh, v an toàn, v

m c đ gây ô nhi m môi tr ng,ầ N u hàng nh p kh u không đ t đ c m t trong

nh ng tiêu chu n k trên thì không đ c nh p kh u vào lưnh th m t n c nào đó”

Tuy nhiên, v n có s nh m l n gi a rào c n pháp lỦ và rào c n k thu t qua tìm hi u, nhóm đ tài xin đ a ra s phân bi t nh sau đ làm rõ nh ng đ c đi m c

b n c a rào c n k thu t:

B ngă1.1.ăPhân bi t rào c n pháp lỦ và rào c n k thu t

Hình th c th hi n Các quy đ nh hành chính Các tiêu chu n k thu t

Ngu n: TS ào Th Thu Giang, Các bi n pháp v t rào c n phi thu quan trong

th ng m i qu c t nh m đ y m nh xu t kh u hàng hóa c a Vi t Nam, trang 10

1.1.2 M căđíchăchungăc aăvi căthi tăl părƠoăc năk ăthu tăt iăth ătr ngă EU:

1.1.2.1 B o h s n xu t trong n c:

Trong b i c nh h i nh p kinh t ngày càng sâu r ng v i các cam k t c t gi m các rào c n thu quan, vi c s d ng TBT đ c coi nh m t công c b o h s n xu t trong n c hi n h u

V phía các qu c gia phát tri n, v i l trình c t gi m th quan ph i hoàn thành s m h n các n c đang phát tri n thì vi c s d ng các TBT đ b o v s n

xu t trong n c là m t bi n pháp l i th Nh vào trình đ KHCN phát tri n cao, các qu c gia này đ t ra các tiêu chu n k thu t khá cao mà khó có n c đang phát tri n nào đáp ng đ c M c đ c a các hàng rào k thu t n c ng có chi u h ng nâng cao d n lên t bi t là đ i v i nông s n , đ b o h n n nông nghi p v n chi m t tr ng nh trong c c u kinh t tr c hàng lo t các s n ph m giá r , đa

d ng, phong phú t các n c đang phát tri n, các n c công nghi p phát tri n nh

M , EU, Nh t, Canada,ầ đ t ra nhi u hàng rào k thu t r t kh t khe đ h n ch các

s n ph m này

V phía các qu c gia đang phát tri n, h i nh p kinh t khu v c và qu c t m

ra nhi u c h i xu t kh u nh ng đ ng th i c ng t o ra nhi u thách th c trên th

tr ng n i đ a N u không có s chu n b t t thì d b thua trên sân nhà do v y các

qu c gia này c ng đang đ y m nh s d ng các bi n pháp k thu t đ b o h cho

n n s n xu t trong n c

1.1.2.2 B o v ng i tiêu dùng:

V n đ an toàn s c kh e ng i, nh t là đ i v i m t hàng th c ph m ph i đ t lên hàng đ u khi nh p kh u m t lo i hàng hóa nào đó vào th tr ng c a m t qu c gia Nh có các tiêu chu n k thu t mà các qu c gia có th ki m soát đ c ch t

l ng s n ph m, m c đ các y u t s d ng, v n đ v sinh an toàn th c ph mầ

ch ng h n nh tiêu chu n HACCP đ i v i hàng th y s n, tiêu chu n ki m d ch

đ ng th c v t SPS đ i v i các s n ph m đa d ng t sinh h c Tr c khi đ c nh p

kh u vào m t qu c gia, các s n ph m s đ c ki m tra nghiêm ng t, n u không đáp

ng đ c các yêu c u v an toàn đ i v i ng i tiêu dùng thì s b c m nh p kh u Ngoài ra các s n ph m còn ph i có đ c các gi y ch ng nh n ch t l ng, an toàn

v sinh theo yêu c u c a qu c gia nh p kh u

1.1.2.3 B o v môi tr ng:

Các hàng rào k thu t góp ph n b o v môi tr ng thông qua m t s yêu c u

nh t đ nh đ i v i s n ph m, đi n hình nh b tiêu chu n v môi tr ng ISO

140000 Nhi u n c ch ng h n nh EU, M quy đ nh s n ph m g ph i có ch ng

nh n xu t x không ph i là s n ph m do ch t phá r ng trái phép hay yêu c u v nhưn sinh thái c ng là m t bi n pháp h u hi u đ b o v môi tr ng, thông qua các quy đ nh v quá trình sau khi tiêu dùng s n ph m Có th th y các rào c n k thu t góp ph n tích c c vào vi c b o v môi tr ng và đ ng th i nâng cao Ủ th c c a các nhà s n xu t c ng nh c a ng i tiêu dùng đ i v i vi c b o v môi tr ng

1.1.2.4 B o v ng i lao đ ng:

M t s rào c n k thu t nh ch ng trình WRAP hay ph bi n h n là tiêu chu n SA 8000 v s d ng lao đ ng, trong đó quy đ nh không đ c s d ng lao

đ ng tr em, lao đ ng c ng b c, đ i x b t công b ng v i nhân viênầtrong quá trình s n xu t N u s n ph m nào vi ph m SA 8000 thì s không đ c ch p nh n

m t s qu c gia i u này đư khi n cho n n l m d ng lao đ ng tr em đ c gi m

b t, quy n l i c a ng i lao đ ng đ c đ m b o, các doanh nghi p chú tr ng h n

t i đ i s ng c a công nhân viênầ

1.1.2.5 m b o an ninh qu c gia:

Ch ngh a kh ng b đang là v n đ nan gi i toàn c u, đ c bi t là v i các

qu c gia nh EU, M , các hành đ ng kh ng b ngày càng tinh vi d i d ng v khí sinh h cầ thì vi c đ y m nh áp d ng các hàng rào k thu t đ đ m b o an ninh

qu c gia là đi u h t s c c n thi t i n hình có th th y là o lu t S n sang đ i phó v i kh ng b sinh h c và an ninh y t c ng đ ng n m 2002 c a M ( o lu t

ch ng Kh ng b sinh h c) o lu t này đư đ a ra c đi u lu t v an ninh và an toàn th c ph m o lu t này quy đ nh rõ các yêu c u v đ ng kỦ c s s n xu t

th c ph m, thi t l p và duy trì vi c l u tr th c ph m, g i thông báo tr c v các chuy n hàng nh p kh u và x ph t hành chính

1.1.3 Xu h ng rào c n k thu t trong nh ng n m g n đây:

Vi c ng i tiêu dùng ngày càng có nhi u các yêu c u v hàng hóa an toàn và thân thi n v i môi tr ng th hi n vi c ngày càng có nhi u các TBT h n bên

c nh nh ng rào c n k thu t đ c đ t ra t tr c, b t đ u ngày 1/1/2010, các nhà

xu t kh u nông s n Vi t Nam g p ph i nhi u thách th c h n v i hàng lo t nh ng quy đ nh m i mà m t s đ o lu t t i các th tr ng XK chính c a Vi t Nam, trong

đó có EU đư ban hành nh : Nh ng tiêu chu n REACH (quy đ nh s n xu t không s

d ng hóa ch t đ c h i c a EU), Hi p đ nh FLEGT c a EU v th m quy n c p phép sau khi ki m tra tính h p pháp c a lô hàng thông qua các b ng ch ng g c, ch ng

ch ch t l ng GAP đ i v i m t hàng rau qu t i ầTuy nhiên s phát tri n và thay đ i nào, n u theo dõi k , ta đ u th y nh ng xu h ng chung, theo đó, các chuyên gia kinh t hi n nay cho r ng có 10 xu h ng4rào c n k thu t nh sau:

02 Xu h ng chuy n đ i t các bi n pháp t nguy n sang nguyên t c b t

09 Rào c n k thu t v an toàn tiêu dùng ngày càng kh t khe

10 Ph i h p các TBT, ch ng bán phá giá, bi n pháp t v và thu quan

1.2 Gi iăthi uăv ăcácăm tăhƠngănôngăs năch ăy u:

Tìm hi u v các rào c n k thu t đ i v i m t hàng nông s n t i th tr ng EU

m i ch là ho t đ ng ph thu c (b đ ng) vào nh ng qui đ nh và tiêu chu n k thu t

c a qu c gia và khu v c nh p kh u, c ng nh yêu c u c a ng i tiêu dùng Bên

c nh đó, ta c ng c n ch đ ng tìm hi u và n m rõ v nh ng m t hàng n m trong danh m c m t hàng nông s n, đ bi t nh ng m t hàng nông s n ch u rào c n k thu t t i th tr ng này là gì và đ c đi m xu t kh u c a chúng ra sao, t đó, có th

đ ra nh ng chính sách và gi i pháp v t rào phù h p

1.2.1 Kháiăni m:

1.2.1.1 Quan đi m c a WTO:

Trong WTO, hàng hóa đ c chia làm hai (02) nhóm chính: nông s n và phi nông s n Nông s n đ c xác đ nh trong Hi p đinh Nông nghi p [ ph l c] là t t c các s n ph m li t kê t Ch ng I đ n XXIV (tr cá và s n ph m cá) và m t s s n

ph m thu c các ch ng khác trong H th ng thu mư HS (H th ng hài hòa hóa mư

s thu )

V i cách hi u này, nông s n bao g m m t ph m vi khá r ng các lo i hàng hóa có ngu n g c t ho t đ ng nông nghi p nh :

 Các s n ph m nông nghi p c b n nh lúa g o, lúa mì, b t m , s a, đ ng

v t s ng, cà phê, h tiêu, h t đi u, chè, rau qu t iầ;

 Các s n ph m phái sinh nh bánh mì, b , d u n, th t,ầ;

 Các s n ph m đ c ch bi n t s n ph m nông nghi p nh bánh k o, s n

ph m t s a, xúc xích, n c ng t, r u, bia, thu c lá, bông x , da đ ng v t thôầ

T t c các s n ph m còn l i trong H th ng thu mư HS [ph l c] đ c xem

là s n ph m phi nông nghi p (còn đ c g i là s n ph m công nghi p)

Trong th c ti n th ng m i th gi i, nông s n th ng đ c chia thành 2 nhóm, g m (i) nhóm nông s n nhi t đ i và (ii) nhóm còn l i

Cho đ n nay, ch a có đ nh ngh a th ng nh t th nào là nông s n nhi t đ i

nh ng nh ng lo i đ u ng (nh chè, cà phê, ca cao), bông và nhóm có s i khác (nh đay, lanh), nh ng lo i qu (nh chu i, xoài, i, và m t s nông s n khác) đ c

x p vào nhóm nông s n nhi t đ i Trên th c t , nhóm nông s n nhi t đ i đ c s n

xu t ch y u b i các n c đang phát tri n

1.2.1.2 Quan đi m EU:

Tuy EU không đ a ra m t đ nh ngh a c th v nông s n nh ng l i đ a ra danh sách chi ti t các m t hàng đ c coi là nông s n Các nhóm nông s n ch y u theo quan đi m c a EU là:

- Các s n ph m khác không cho trong các ch ng t 1 đ n 24 trong Hi p

đ nh Nông nghi p c a WTO

Chi ti t các nhóm hàng đ c li t kê trong ph l c 1

1.2.1.3 Quan đi m c a Vi t Nam:

Theo s phân chia có tính ch t t ng đ i c a Vi t Nam, nông nghi p th ng

đ c hi u theo ngh a r ng là bao g m nông nghi p (tr ng tr t, ch n nuôi), th y s n, lâm nghi p và diêm nghi p Các ngành công nghi p ch bi n nông lâm th y s n l i

đ c g p vào l nh v c công nghi p Do đó nông s n theo quan đi m c a Vi t Nam còn bao g m m t s s n ph m không là nông s n (xét theo quan đi m c a WTO)

nh các s n ph m thu c l nh v c th y s n, lâm nghi p và diêm nghi p

1.2.1.4 Quan đi m c a nhóm đ tài:

Do đang t p trung nghiên c u vi c v t rào c n k thu t đ xu t kh u nông

s n sang th tr ng EU, nên trong các ph n ti p theo, nhóm đ tài s d ng thu t ng

“m t hàng nông s n” theo quan đi m c a EU

1.2.2 căđi măxu tăkh uăc aăm tăhƠngănôngăs n:

M t hàng nông s n v i nh ng đ c đi m riêng c a mình t giai đo n s n xu t

t i trong quá trình xu t kh u đư gây không ít khó kh n cho các doanh nghi p xu t

kh u

Th ỉh t, m t hàng này đòi h i di n tích s n xu t trên quy mô r ng l n, g n

li n v i các đi u ki n v đ a lỦ c a n i s n xu t và xu t phát t nh ng đ c đi m riêng v đi u ki n t nhiên và truy n th ng s n xu t c a đ t n c

Th hai, m t hàng nông s n có đ c tính h u c , hàm l ng dinh d ng cao,

d b bi n đ i ph m ch t theo th i gian, ch u nh h ng c a sâu b , d p nát ho c

gi m giá tr trong quá trình v n chuy n Chính vì v y, đây là m t trong s nh ng nhóm hàng khó b o qu n i u này, cho th y m t th c t r ng, đây là m t hàng không th tích tr trong m t th i gian và c n ph i đ c tiêu th nhanh chóng

Th ba, kh i l ng và thành ph n hàng nông s n ph thu c vào mùa v

Nông s n nào c ng có th i đi m cho ph m ch t t i u, n u chúng đ c s n xu t trong th i gian đó thì n ng su t, s n l ng và ph m ch t đ t đ c là t i u Vì v y,

nh ng nông s n trái mùa v th ng cho n ng su t không đ c nh mong đ i

Th t , nông nghi p là ngành s n xu t ch u nhi u tác đ ng c a y u t ngo i

c nh khó ki m soát nh t Ch t l ng và s n l ng hàng nông s n ph thu c cao vào

đi u ki n t nhiên (th i ti t, sâu h i và d ch b nh)

Chính nh ng đ c đi m này, khi n vi c tiêu th m t hàng nông s n c n ph i

di n ra trong m t kho ng th i gian h n đ nh đ đ m b o ch t l ng nông s n, th a mưn yêu c u c a n c nh p kh u Tuy nhiên, vi c các rào c n k thu t đ t ra nghiêm ng t, các khâu ki m d ch, ki m tra ch t l ng, tiêu chu n k thu t kh t khe

t i th tr ng EU đư gây ra không ít khó kh n cho quá trình tiêu th , hay xu t kh u vào th tr ng này

Tóm l i, n m rõ đ c nh ng quan đi m chính v rào c n k thu t trong

th ng m i qu c t , đ c bi t là t i Liên minh Châu Ểu, và hi u rõ nh ng m t hàng nông s n ch u nh ng rào c n đó, ta b c đ u n m rõ nh ng lu n c c n thi t cho

vi c phân tích chi ti t rào c n k thu t đ i v i m t hàng nông s n t i th tr ng EU sau đây

2 Nh ngărƠoăc năk ăthu tăđ iăv iăm tăhƠngănôngăs năt iăth ătr ngăEU:

Trong giai đo n hi n nay, khi xu th t do hóa th ng m i ngày càng phát tri n m nh m , EU là thành viên ch ch t c a WTO ph i tuân th ch t ch các qui

đ nh c a t ch c này v vi c gi m b t các rào c n thu quan Vì v y, các rào c n k thu t tr thành bi n pháp h u hi u đ EU b o h n n nông nghi p trong n i kh i

L y lỦ do v an toàn, s c kh e, môi tr g, ch t l ng và các v n đ xư h i, các qui

đ nh và yêu c u c a EU ngày càng nhi u và ph c t p, đ c bi t v i hàng nông s n là

đ i t ng b o h ch t ch c a EU

2.1 Nh ngă rƠoă c nă k ă thu tă chungă đ iă v iă m tă hƠngă nôngă s nă t iă th ă

tr ngăEU:

T t c các n c thành viên c a EU đ u áp d ng m t chính sách th ng m i chung v i các n c ngoài kh i EU s d ng m t lo t các bi n pháp có tính ch t rào

c n th ng m i nh m h n ch s n ph m nông nghi p t ngoài kh i nh p kh u vào

th tr ng EU, và nh ng rào c n k thu t này c b n v n d a trên Hi p đ nh TBT

c a WTO:

i v i hàng nông s n, khi nh p kh u vào th tr ng EU ph i đáp ng đ c

h th ng rào c n k thu t đ c đ t ra t i th tr ng EU Nh ng rào c n k thu t chính là qui ch nh p kh u chung và các bi n pháp b o v quy n l i ng i tiêu dùng c a EU, qua tìm hi u, nhóm đ tài nh n th y các n i dung TBT ch y u đ c

c th hoá 4 qui đ nh và tiêu chu n sau c a s n ph m:

- Tiêu Ếhu ỉ k thu t, Ếh t l ng: h th ng qu n lỦ ISO 9000 g n nh là yêu c u b t bu c đ i v i doanh nghi p s n xu t hàng xu t kh u sang th tr ng EU

Có th coi ISO 9000 nh m t “ngôn ng ” xác đ nh ch tín c a doanh nghi p và khách hàng, gi a doanh nghi p và doanh nghi p, là s kh ng đ nh cam k t cung

ng s n ph m có ch t l ng tin c y c ng nh “ph ng ti n thâm nh p” vào th

tr ng EU mà các doanh nghi p Vi t Nam c n l u Ủ và tuân th Các doanh nghi p

c ng c n tìm hi u v các quy đ nh c a y ban EC s 1221/2008 ngày 05/12/2008,

s a đ i Quy đ nh EC s 1580/2007 nh m th c hi n các Quy đ nh c a H i đ ng EC

s 2200/96, EC s 2201/96 và EC s 1182/2007 đ i v i rau qu , ch ng h n nh các tiêu chu n v ti p th ; quy đ nh này đ c p đ n kích c , nhưn hi u c a s n ph m

- Tiêu Ếhu ỉ v aỉ tỊàỉ v siỉh ế Ếh t : EU đòi h i các doanh nghi p ch

bi n hàng th c ph m xuât skhaaur sang EU ph i tuân th các tiêu chu n v sinh cahwtj ch c bi t vi c áp d ng h th ng HACCP (Hazard Analysis Critical Point) trong các xí nghi p ch bi n h i s n là m t yêu c u không th thi u Ngoài

ra, y ban EC còn đ a ra Ch th ngày 23/02/1990 v các v t li u và v t ti p xúc

tr c ti p v i th c ph m, c p nh t đ n th i đi m hi n t i Quy đ nh này đ ra m c đ

nhi m t i đa cho phép c a các thành ph n trong v t li u nh a vào th c ph m nh m

b o v s c kh e và an toàn c a con ng i

- Quy đ ỉh k thu t v ỉhãỉ máẾ, đóỉg gói và bao bì: các qui đ nh, tiêu

chu n v nhưn mác, bao bì mà EU yêu c u các n c xu t kh u c n ph i đ t đ c,

có th k đ n nh là Tiêu chu n th tr ng chung CAP cho m i lo i s n ph m t i (Ch t l ng ậ Bao bì ậ Nhưn mác) N u xét đ 3 y u t đó, thì nông s n c a các

qu c gia nh p kh u s đ c c p ch ng nh n CAP và đ c vào EU Bên c nh đó, các doanh nghi p c ng c n chú Ủ v Ch th c a Ngh vi n H i đ ng châu Ểu s 94/62/EC ngày 20/12/1994 v đóng gói và rác th i bao gói, qui đ nh các qu c gia thành viên EU ph i áp d ng vào vi c h n ch s d ng kim lo i n ng và đ m b o bao gói đ c đánh d u và nh n d ng đ t o thu n l i cho vi c thu gom rác th i bao

gói

- Quy đ ỉh k thu t v môi tr ỉg: Khi nh c đ n các tiêu chu n, qui đ nh

k thu t v môi tr ng, các doanh nghi p c n chú Ủ đ n các Ch th c a H i đ ng Châu Ểu ngày 21/12/1978: c m đ a ra th tr ng c ng nh c m s d ng các s n

ph m nh m b o v cây tr ng có ch a các ch t ho t tính theo danh m c s a đ i t i

th i đi m ban hành Ch th Ch th này nh m đ m b o các s n ph m b o v cây

nh m c đ nh ph i có khi các doanh nghi p xu t kh u nông s n ti p c n th tr ng

đ c thi t l p nh m đ m b o m t môi tr ng s n xu t an toàn, s ch s , th c ph m

ph i đ m b o không ch a các tác nhân gây b nh nh ch t đ c sinh h c (vi khu n,

n m, virus, ký sinh trùng) và hóa ch t (d l ng thu c b o v th c v t, kim lo i

n ng, hàm l ng nitrat…), đ ng th i s n ph m ph i đ m b o an toàn t ngoài

đ ng đ n khi s d ng GAP khuy n khích phát tri n m t n n nông nghi p h u c

h n là hoá h c

Qui trình ki m tra s n ph m tuân theo h th ng rào c n k thu t trên là h t

s c g t gao và đòi h i hàng nh p kh u phài đáp ng đ y đ các yêu c u Các doanh nghi p Vi t Nam còn đ i m t v i các rào c n liên quan đ n toàn b quá trình s n

xu t ch y u là các tiêu chu n v môi tr ng và trách nhi m xư h i Các rào c n này xu t phát ch y u t vi c các công ty đa qu c gia đ t hàng s n xu t t i các n c đang phát tri n đ t n d ng giá lao đ ng th p, lu t pháp ch a ch t ch

Tuy nhiên, t i các n c nh p kh u,đ c bi t t i th tr ng EU chính quy n và

ng i tiêu dùng đòi h i các s n ph m đó ph i đ c làm ra trong m t môi tr ng trong s ch, đ m b o các tiêu chu n v v sinh, an toàn lao đ ng và không có bóc l t v.v Chính vì v y, các công ty đa qu c gia/ các nhà nh p kh u th ng đ a ra nh ng

B qui t c ng x (Code of Conduct, COC) và yêu c u các nhà cung c p c a mình

t i các n c đang phát tri n ph i tuân th Nh v y, các rào c n kỦ thu t thu c lo i này đ c Chính Ph các n c nh p kh u đ m t cách gián ti p thông qua các công ty đa qu c gia áp đ t lên các doanh nghi p s n xu t hàng xu t kh u t i các

n c đ ng phát tri n M u ch t c a v n đ là s chênh l ch trong trình đ phát tri n kinh t xư h i gi a các n c nh p kh u (các n c phát tri n) và các n c xu t kh u

(các n c đang phát tri n) khi n cho các tiêu chu n này th c s tr thành b c t ng khó v t qua đ i v i hàng hóa xu t kh u c a các n c đang phát tri n nh Vi t Nam M c dù b n thân các tiêu chu n này mang Ủ ngh a tích c c v ti n b xư h i

và b o v môi tr ng, chúng là quá cao đ i v i các n c đang phát tri n, gi ng nh

ng i mua hàng và ng i bán hàng và không c n ph i có ch ng ch Hi n nay, đây

là hình th c ph bi nh t mà các doanh nghi p đa qu c gia th c hi n đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam

Lo i COC th hai là lo i đ c c p ch ng ch khi áp d ng, nh SA8000, WRAP Các doanh nghi p s n xu t hàng xu t kh u ph i làm vi c v i các công ty t

v n đ đ c c p ch ng ch Các doanh nghi p ph i ch u hoàn toàn chi phí cho vi c tri n khai th c hi n và câos ch ng ch Hi n nay, m c dù đư có nh n th c đ y đ ,

nh ng ph n l n các doanh nghi p Vi t Nam c ng không đ n ng l c đ có đ c

ch ng ch SA 8000

Lo i COC th ba bao g m Sáng ki n v o đ c trong Kinh doanh (ETI), các công c c a ILO, b qui t c Global Compact c a Liên H p Qu cầ Các b qui t c này ch a đ c ph bi n nhi u cho các doanh nghi p Vi t Nam

Bên c nh trách nhi m xư h i, c ng vì các lỦ do đư phân tích nh trên, các nhà nh p kh u đư đ a ra các tiêu chu n “xanh”, “s ch” đ i v i s n ph m t khâu nguyên li u đ n thành ph m Tiêu chu n th ng m i “xanh” (Green Trade Barrer)

tr thành rào c n th ng m i “xanh” M t s ngành xu t kh u ch l c c a Vi t

Nam trong đó có nông s n đang ph i đ i m t ngày càng nhi u h n v i nh ng rào

c n k thu t này

2.2 Nh ngă rƠoă c nă k ă thu tă riêngă c aă m tă s ă qu că giaă trongă Liênă minhăchơuăỂuăđ iăv iăm tăhƠngănôngăs n:ă

Sau khi hàng nông s n Vi t Nam đư v t qua đ c các rào c n k thu t và

ti p c n th tr ng l n EU, hàng hóa đó s đ c phép l u thông trong 27 n c thành viên c a Liên minh Châu Ểu Tuy nhiên, m i qu c gia l i có m t s lu t đ nh riêng nh m t bi n d ng c a rào c n k thu t gây không ít khó kh n trong quá trình

v n chuy n tiêu th hàng nông s n Vi t Nam tr c khi nh p kh u vào th tr ng

ph m Nh ng khác bi t này đóng vai trò nh nh ng rào c n đ i v i vi c v n chuy n

t do các s n ph m này trong EU và gây nên ch m tr kéo dài trong vi c bán hàng,

do yêu c u ki m tra và ch ng nh n s n ph m theo các đòi h i khác nhau v s c

kh e và an toàn c a các qu c gia thành viên

3 Tácăđ ngăc aărƠoăc năk ăthu tăc aăth ătr ngăEUăđ iăv iăvi căxu tă

kh uănôngăs năc aăcácăn căđangăphátătri năvƠoăth ătr ngănƠy:

3.1 M tăs ănguyênăt cătácăđ ngăc ăb năc aăh ăth ngărƠoăc năk ăthu t:

Trong quá trình nghiên c u v tác đ ng c a các rào c n k thu t, các nghiên

c u tr c đó đư ch ra tính hai m t c a các lo i rào c n k thu t M t m t, các tiêu chu n k thu t này s cho phép đ t t i m t s th ng nh t v tiêu chu n trong m ng

tri n và b o h m t hàng đó n c n i t i t o ra s phân bi t đ i x v i hàng hóa

nh p kh u, thu h p tiêu dùng và làm méo mó th ng m i qu c t

Qua tìm hi u th c tr ng nh p kh u hàng nông s n c a EU t các n c đang phát tri n, có th th y, m c dù là khu v c nh p kh u nông s n l n nh t th gi i và

c ng là khu v c nh p kh u l n nh t t các n c đang phát tri n, chính sách b o h nông nghi p c a EU v n tác đ ng r t l n t i ho t đ ng nh p kh u nông s n, đ c

bi t t các n c đang phát tri n vào khu v c này đây, nhóm đ tài xin xem xét

nh h ng c a chính sách này t i m t s nhân t chính trên th tr ng nông s n:

Do c ch tác đ ng c a rào c n k thu t t i ho t đ ng xu t kh u c a các

qu c gia đang phát tri n là r t ph c t p nên các nhà phân tích ch t p trung vào tác

đ ng c a chúng t i chi phí, giá c và kh i l ng Theo nghiên c u c a GS.TS ào

Th Thu Giang, đư khái quát hóa mô hình lỦ thuy t cho vi c xác đ nh tác đ ng c a TBT t i ho t đ ng xu t kh u thành tác đ ng c a NTB, trong gi i h n đ tài, nhóm nghiên c u gi thuy t nhìn nh n mô hình này d i tác đ ng c a TBT Trong đó, mô hình s xem xét tác đ ng c a các TBT t i 03 y u t c b n: chi phí s n xu t c a các doanh nghi p xu t kh u, m c giá bán t i th tr ng nh p kh u và kim ng ch nh p

kh u

3.2 Tácăđ ng t iăgiáăhƠngănôngăs nănh păkh uăvƠoăth ătr ngăEU:ă

Chính sách NN chung c a Liên minh câu tác đ ng r t l n t i giá hàng nông

s n nh p kh u vào th tr ng này Các đòi h i cao c a th tr ng EU v các tiêu chu n và qui đ nh k thu t góp ph n làm t ng giá nông s n xu t kh u sang th

tr ng này c a các n c đang phát tri n

LỦ do chính vì các n c đang phát tri n ph i chi tr khá nhi u cho các chi phí c a vi c ki m d ch c ng nh trang thi t b máy móc công ngh đ đáp ng các đòi h i c a EU, nh ng kho n chi này đ c phân chia vào giá thành xu t kh u khi n giá t ng lên trong khi đó cùng các m t hàng này xu t kh u sang các th tr ng d tính h n thì không phát sinh nh ng kho n chi này C th , n m 2009, Lu t Hóa ch t Reach đư có hi u l c, vi c s d ng b t k hóa ch t nào đ u ph i đ ng kỦ và nghiên

c u tác đ ng c a hóa ch t Vì v y khi doanh nghi p Vi t Nam s d ng b t k m t hóa ch t nào cho s n ph m c a mình thì đ u ph i mua hóa ch t có ngu n g c và

ph i nghiên c u tác đ ng nên chi phí gia t ng đư k V i các n c phát tri n chi phí này không phát sinh do đư đ u t s n nh ng công ngh phù h p

Giá tr tr ng n i đ a cao không khuy n khích đ c ng i tiêu dùng tiêu th

s n ph m nên c ng không làm t ng kh i l ng nh p kh u c a các qu c gia đang phát tri n ây là nh ng khó kh n l n v i các n c đang phát tri n khó có th kh c

s n ph m cùng lo i c a các n c đang phát tri n trong đó có Vi t Nam r t khó có

th c nh tranh v i s n ph m n i kh i đi u này đ ng ngh a v i c h i đ t chân vào

th tr ng EU c a nh ng m t hàng này là r t nh

Do đi u ki n khí h u, EU không có s n ph m nhi t đ i nh ng nhu c u c a

EU v nh ng s n ph m này ngày m t t ng Hàng nông nghi p nói chung, đ c bi t là nông s n nhi t đ i khi thâm nh p vào th tr ng EU ph i tuân th hàng lo t các tiêu chu n c ng nh các quy đ nh v v sinh an toàn th c ph m, nhưn mác, bao bì c ng

nh các quy đ nh v b o v môi tr ng và các v n đ xư h i B i th , hàng nông

s n nhi t đ i c a các n c đang phát tri n nói chung và c a Vi t Nam nói riêng vào

EU khó kh n h n các m t hàng cùng lo i c a các n c phát tri n Do các n c phát tri n có thu nh p bình quân cao nên d n đ n s đòi h i cao c a ng i tiêu dung v

ch t l ng và đ an toàn c a s n ph m, các n c này s d dàng h n trong vi c đáp

ng các quy đ nh c a EU Trong khi đó, các n c đang phát tri n ch a thích ng

đ c ngay v i các đòi h i này vì yêu c u trong n c còn m c th p

3.4 Tácăđ ng t iăc ăc uăm tăhƠngănôngăs nănh păkh uăvƠoăth ătr ngă EU:

Chính sách b o h nông nghi p c a EU nh h ng r t l n đ n c câu m t hàng nh p kh u t các n c đang phát tri n vào th tr ng này EU khuy n khích

nh p kh u các m t hàng thô và không khuy n khích các m t hàng đư qua ch bi n

Tóm l i, ho t đ ng xu t kh u nông s n c a các n c đang phát tri n sang th

tr ng EU ch u nh h ng r t l n c a chính sách b o h nông nghi p c a Liên mình M c dù nh ng ràng bu c c a Hi p đ nh nông nghi p trong vòng àm phán Uruguay đư bu c EU ph i có nh ng bi n pháp gi m d n các rào c n th ng m i trong l nh v c này nh ng khó kh n v i các n c đang phát tri n v n còn là r t l n

th ng rào c n th ng m i, do đó v n t n t i nh ng h ng đi chung cho vi c ti p

c n th tr ng nông s n EU đ i v i các n c đang phát tri n

Chính vì v y, nhóm đ tài mu n nghiên c u nh ng kinh nghi m c a các

qu c gia đó và k t h p v i th c t xu t kh u nông s n c a Vi t Nam đ có th m t

đ nh h ng phát tri n phù h p v i hoàn c nh qu c gia nói chung và đ c đi m hàng nông s n Vi t Nam nói riêng là m c tiêu nhóm đ tài hi v ng đ t đ c Do tính ch t

h n ch c a đ tài, nhóm nghiên c u ch đi sâu nghiên c u nh ng gi i pháp và kinh nghi m s d ng đ xu t kh u hi u qu m t hàng nông s n vào th tr ng EU c a hai

qu c gia có nhi u đ c đi m t ng đ ng v i Vi t Nam là Thái Lan và Trung Qu c

4.1 TrungăQu c:

Trung Qu c là đ t n c có đ t t nhiên r ng, ng i đông, nh ng t tr ng đ t canh tác trong t ng s di n tích t nhiên nh (chi m 10,8%), đ t canh tác bình quân

đ u ng i r t th p (0,11ha/ng i) Tuy v y, nông nghi p c a Trung Qu c trong th i gian dài liên ti p đ c mùa và đư đ t đ c nh ng thành t u r t quan tr ng Hi n t i, Trung QU c là n c có s n l ng nông s n l n so v i châu Á và th gi i C th , là

n c đ ng th 2 th gi i v di n tích tr ng h t c c, v di n tích tr ng lúa n c (n m 2006) N m 2008, Trung Qu c đư xu t kh u đ c 5,25 tri u t n g o Các lo i cây tr ng nh đ u đ , rau qu , mía, bông và các cây khác c a Trung Qu c c ng chi m t tr ng l n v di n tích gieo tr ng và s n l ng

S d Trung Qu c đ t đ c nh ng thành t u quan tr ng trong s n xu t và

xu t kh u nông s n vì đư t p trung đ u t có hi u qu và áp d ng m t s chính sách phù h p cho l nh v c này C th :

Truỉg Qu Ế đã gi i quy t t t v ỉ đ ru ỉg đ t, m t v ỉ đ h t s Ế ỉh y

Ế m đ i v i ỉôỉg ếâỉ và ỉôỉg thôỉ T vi c ti n hành c i cách ru ng đ t đ n xây

d ng các mô hình phong phú d a trên quy n t ch s n xu t c a nông dân, t o b c phát tri n m i trong nông nghi p

ư có s đi u ch nh v hình th c t ch c s n xu t: Sau khi h nông dân đư

tr thành các ch th m i c a s n xu t nông nghi p, Trung Qu c đư hình thành các

t ch c d ch v ph c v nông nghi p (các h p tác xư tín d ng, mua bán, công ty c

ph n làm d ch v cung ng v t t k thu t cho nông dân)

Trung Qu c là n c đi sau trong vi c hi n đ i hóa nông nghi p so v i các

n c khu v c B c Á, nh ng đư đ t đ c nhi u thành t u quan tr ng B i vì,

Truỉg Qu Ế đã ỉh ỉ th Ế đ Ế t m quaỉ tr ỉg Ế a hi ỉ đ i hóa ỉôỉg ỉghi ị và

đã Ếó s đ u t thíẾh đáỉg ẾhỊ quá trìỉh đó Trung Qu c đư đ u t cho nghiên

c u và ng d ng r ng rưi các gi ng lai, góp ph n đ a s n l ng c gi i hóa nông nghi p, vì Trung Qu c đư l a ch n chi n l c phát tri n nông thôn theo h ng công nghi p hóa v i kh u hi u “ly nông b t ly h ng”, hình thành trên các vùng công nghi p m i các vùng nông thôn, phát tri n ti u th công nghi p và d ch v đ thu hút lao đ ng nông nghi p

Truỉg Qu Ế đã ếùỉg s Ế m ỉh t ỉg h ị đ ịhát tri ỉ Ế s h t ỉg ẾhỊ ỉôỉg ỉghi ị ỉôỉg thôỉ, trong đó v a phát huy ngu n v n ngân sách Nhà n c,

v a phát huy ngu n nhân l c nông thôn b ng các chi n d ch xây d ng th y l i, giao thông

Truỉg Qu Ế đã Ếó ỉh ỉg Ếhíỉh sáẾh khuy ỉ khíẾh s ỉ xu t ỉôỉg ỉghi ị theỊ h ỉg xu t kh u, nh : T p trung s n xu t các s n ph m có u th nh ng

c c, cây công nghi p (chè), ch n nuôi đ i gia súc và ch n nuôi l n, t p trung nâng cao ch t l ng s n ph m, h th p giá thành s n ph m, đ c bi t đư có nh ng u tiên cho nh ng s n ph m có hàm l ng chât sxams cao nh các lo i gi ng lai (lúa lai, ngô lai)

Chíỉh Ph Truỉg Qu Ế Ế ỉg Ếó ỉh ỉg Ếhíỉh sáẾh u tiêỉ ẾhỊ xu t kh u ỉôỉg s ỉ nh : chính sách h th p thu xu t kh u, đa d ng hóa các hình th c xu t

kh u, k c hình th c xu t kh u phi m u d ch, chính sách h giá đ ng nhân dân t

và th ng nh t m t m c t giá th n i d a theo th tr ng có qu n lỦ, đ ng th i xóa

b nh ng ki m soát mang tính k ho ch trong s d ng ngo i h i

NgỊài ra, tr Ế và sau khi gia ỉh ị WTO, Truỉg Qu Ế đã thàỉh l ị khá ỉhi u truỉg tâm t v ỉ WTO Các trung tâm t v n WTO c a Trung Qu c giúp

các do nh nghi p đ a ph ng huy đ ng các ngu n l c đ a ph ng nh m h tr cho Chính ph trong vi c tham gia các ho t đ ng WTO m t cách hi u qu , bao g m c

nh ng ho t đ ng liên quan đ n Vòng àm phán ôha c ng nh h tr doanh nghi p trong vi c v t qua các thách th c và khai thác l i ích thành viên WTO

ây là m t mô hình r t đáng h c t p, nó không ch h tr Chính ph mà còn cung

c p nh ng thông tin v c h i c ng nh thách th c trong ho t đ ng th ng m i

qu c t cho các doanh nghi p Trung Qu c.5

ASEAN, M , Nh t B n, đ c bi t là Châu Ểu tr thành th tr ng xu t kh u chính

c a Thái Lan

Thái Lan xu t kh u nhi u h n 105 t đô la hàng n m Các s n ph m xu t

kh u chính bao g m g o, hàng d t may, gi y dép, h i s n, cao su, n trang, oto, máy tính và thi t b đi n Thái Lan đ ng d u th gi i v xu t kh u g o, m i n m

xu t kh u 6,5 tri u t n g o tinh ch Lúa là lo i cây l ng th c chính đ c tr ng t i Thái Lan, v i 55% đ t đai tr ng tr t đ c s d ng đ tr ng lúa t có th canh tác

đ c c a Thái Lan c ng chi m t l l n, 27,25% c a toàn b khu v c sông Mekong.6

Trên th tr ng nông s n qu c t , Thái Lan đư g t hái đ c nhi u thành công

và m t ph n r t quan tr ng đó là do các m t hàng c a Thái Lan có ch t l ng cao, dành đ c lòng tin c a NTD i n hình nh t đó là s n ph m g o Ch t l ng g o

c a Thái Lan cao h n h n ch t l ng g o c a các đ i th c nh tranh

Nh ng thành t u trong ho t đ ng xu t kh u nông s n c a Thái Lan m t ph n

là do chính ph đư r t tích c c trong vi c khuy n khích áo d ng các bi n pháp k thu t tiên ti n và qu n lỦ ch t l ng, hi n đ i đ t ng n ng su t và ch t l ng nông

s n M t s ki n tiêu bi u cho s n l c đó c a Chính ph Thái Lan ph i k đ n đó

là vào n m 1964, ng i nông dân Thái Lan h u h t các vùng không ti p c n đ c

v i vi c c i thi n gi ng cây tr ng, kh n ng tài chính c ng không cho phép h mua các lo i phân bón thu c tr sâu, d n đ n tình tr ng n ng su t th p, hi u qu s n xu t không cao Tuy nhiên, ngành nông nghi p Thái Lan đư ch ng ki n m t b c ti n b

đáng k trong su t nh ng th p k qua ó là b i hai nguyên nhân chính: s gi i

thi u các gi ng cây tr ng đ c t o riêng, phù h p v i đi u ki n c a Thái Lan và

vi c s d ng hi u qu các lo i thu c tr sâu và phân bón hóa h c

Tuy v y, do v n đ an toàn th c ph m mà Thái Lan c ng đang c g ng gi m

s ph thu c vào phân bón và hóa ch t, thay vào đó, Chính ph Thái Lan khuy n khích ng i nông dân s d ng ph ng pháp nâng c p, c i t o l i đ t, ki m soát ch t

l ng c ng nh ki m soát các con v t phá ho i mùa màng b ng các y u t đ c tìm

6

Thái Lan - http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1i_Lan#cite_note-10

th y trong t nhiên; cung c p thông tin và h ng d n ng i dân s d ng các lo i phân bón vô c đ c i thi n tình tr ng đ t và t o ra các s n ph m s ch vì nhu c u v m t hàng nông s n đư ch bi n s ch đang ngày càng t ng cao trên th tr ng th gi i

Bên c nh đó, Thái Lan c ng t p trung đ u t nhi u công ngh k thu t cho

các khâu nh h ng tr c ti p t i ch t l ng hàng nông s n nh ph i, s y, b o

qu n và ch bi n… và cho ki m tra ch t l ng và th nghi m k càng m i khâu,

m i giai đo n, t giai đo n tr c khi tr ng tr t t i giai đo n sau thu ho ch ng

th i, chính ph Thái Lan c ng r t chú tr ng t i khâu nghiên c u và phát tri n (R&D), m t khâu n n t ng và quan tr ng trong vi c t o ra s n ph m nh ng s n

ph m có ch t l ng cao, đáp ng đ c nh ng nhu c u ngày m t kh t khe c a th

tr ng

Nh v y, b ng vi c ch đ ng nâng cao và s d ng các bi n pháp khoa h c

k thu t ti n b , Thái Lan đã nhanh chóng v n lên và tr thành m t trong nh ng

qu c gia đ ng đ u v vi c s n xu t các m t hàng nông s n trên th gi i

có th có đ c kim ng ch xu t kh u cao nh v y trong th i gian qua, TL

đư luôn ph i tìm cách gi m chi phí s n xu t đ có đ c m t m c giá c nh tranh so

v i các đ i th c nh tranh khác trên th tr ng Chính ph Thái Lan đư gi m thu

nh p kh u các s n ph m là đ u vào cho quá trình s n xu t nông nghi p nh gi ng, phân bón, nông d ng c ầ Vì th , hàng nông s n Thái Lan có l i th c nh tranh h n trên th tr ng th gi i H n n a, các gi ng m i c ng đ c đ a vào th nghi m đ

có th t ng n ng su t, gi m chi phí

ng th i Thái Lan c ng đư xác đ nh đ c m t chi n l c giá khá đúng đ n

V i nh ng th tr ng cao c p, ng i tiêu dùng quan tâm nh t t i ch t l ng, s n

ph m phù h p cho th tr ng này là nh ng s n ph m ngon, an toàn mà không quan tâm quá t i giá c Vì v y, vi c t ng thêm giá tr gia t ng cho s n ph m và ho t đ ng theo m t phong cách s n xu t m i là chú tr ng vào ch t l ng thay cho s l ng đư

đ c khuy n khích th c hi n N u h th ng ch ng nh n ch t l ng hàng nông s n

đ c c i thi n lên m c tiêu chu n qu c t thì vi c xu t kh u hàng nông s n v i giá cao sang các th tr ng là m t ph ng án kh thi

Bên c nh đó, đ ki m soát và n đ nh giá c , chính ph Thái Lan đư m i các

n c nh n , Pa-kix-tan và Vi t Nam cùng l p ra y ban v h p tác trong

th ng m i g o (CRTC), hay còn g i là “Gi ng Lúa” Nó ho t đ ng v i m c đích bình n giá g o trên th tr ng qu c t và thúc đ y giá b ng vi c h n ch đ nh l ng cung nh nhóm OPEC đư làm v i d u l a S h p tác nh v y không nh ng giúp các n c này lo i tr chi n l c gi m giá gi a các đ i th c nh tranh v i nhau mà còn nâng cao đ c n ng l c c nh tranh c a t ng n c trên các th tr ng nh p

ịh ỉg đ đa ế ỉg hóa th tr ỉg, thúẾ đ y hỊ t đ ỉg xu t kh u ỉôỉg s ỉ:

Trong nh ng n m qua, Thái Lan luôn đ y m nh vi c kỦ k t các hi p đ nh

th ng m i t do song ph ng ây là m t bi t pháp nh m thúc đ y ho t đ ng xu t

kh u nói chung và xu t kh u nông s n nói riêng, nó c ng là m t trong nh ng lỦ do

d n t i s thành công c a Thái Lan trên th tr ng nông s n th gi i V lỦ thuy t thì nh ng hi p c t do th ng m i song ph ng là đi ng c l i v i tinh th n c a WTO khi mong mu n t o ra m t môi tr ng bình đ ng, thu n l i cho t t c các

n c thành viên vì các hi p đ nh t do th ng m i song ph ng t o đi u ki n thu n

l i cho các bên tham gia nhi u h n các n c khác Nh ng v i tình hình hi n nay, khi các hi p đ nh đa ph ng còn nhi u b t c p thì các hi p đ nh th ng m i song

th ng m i, theo đó gi m và lo i b nh ng rào c n th ng m i và đ u t gi a hai

n c ây chính là c h i cho hàng nông s n Thái Lan thâm nhâoj sâu và d dang fhown vào th tr ng M S h tr v kinh t đư m r ng nhi u l nh v c, trong

đó bao g m phát tri n nông nghi p nông thôn, y t , k ho ch hóa gia đình và khoa

h c k thu t Cùng v i s h p tác v i M , Thái Lan đư đtj đ c nh ng thành tích đáng khích l trong vi c ki m soát cây tr ng, th c thi pháp lu t và gi m nhu c u

Hi n nay, trên các th tr ng nông s n th gi i, hàng nông s n c a Thái Lan

đ c a chu ng và n i ti ng, m t ph n là do Thái Lan có m t h th ng phân ph i,

h p lỦ và đ c đ u t

Th nh t, h th ng giao thông v n t i r t đ c chú tr ng Thái Lan

Th hai, các m t hàng nông s n c a Thái Lan gi đ c th ng hi u c a

mình vì vi c xu t kh u đ c th c hi n qua các trung gian Thái Lan, không thông qua các n c trung gian đ tái ch

Ngoài ra, các Doanh nghi p Thái Lan c ng đ y m nh vi c bán hàng qua

m ng, bán buôn và xây d ng h th ng bán l c a Thái lan ngay t i n c s t i trong

EU, đi u này đư đánh vào tâm lỦ a thích mua l c a ng i tiêu dùng châu Ểu

ng th i, v i s phát tri n c a Internet và s m r ng h th ng m ng đư h tr

đ a thông tin c a các công ty xu t kh u g o Thái Lan đ n g n h n v i nhi u ng i tiêu dùng

V ho t đ ng xúc ti n th ng m i hàng nông s n, Thái Lan đư t ng có

nh ng b c th ng tr m trong ho t đ ng xu t kh u nông s n c a mình

Trong n m 2006, Thái Lan đư tuyên b đó là n m an toàn th c ph m c a Thái Lan nh m m c đích bi n Thái Lan tr thành m t “gian b p c a th gi i” và là

m t trung tâm s n xu t cac s n ph m nông nghi p s ch Vi c này đư đánh trúng tâm

lỦ ng i tiêu dùng

V vi c cung c p thông tin cho ng i nông dân và nhà xu t kh u nông s n

M t sáng ki n đáng k c u Thái Lan là vi c l p ra “ Th tr ng t ng lai” n i cung

c p thông tin v tình hình th tr ng, giá c , nhu c u trong th i gian t i đ ng i nông dân bi t đ c h ng đ s n xu t và trông tr t, c ng nh nhà xu t kh u n m

đ c h ng kỦ k t h p đ ng

Thái Lan không tuyên b b t c s tr c p nào trong xu t kh u nông s n trong l ch trình c a WTO và vì v y không th tr c p đ c cho hàng nông s n S c

c nh tranh c a hàng nông s n Thái lan cao Vì th , ngành nông nghi p c a Thái Lan

g n nh không ch u nh h ng c a s gia t ng hàng nh p kh u mà v n duy trì

m c cao v kh n ng c nh tranh và hàng nh p kh u c ng có l i cho nhi u nangh công nông nghi p mà s d ng nh ng s n ph m này là s n ph m thô i u này đ m

ch p nông s n cho ng i nông dân vay v n v i lưi su t th p, đ ng th i thu mua và

nh n kỦ g i m t s lo i nông s n nh thóc, lúa theo yêu c u

quan:

rút ng n th i gian thông quan cho nh ng m t hàng nông s n xu t kh u, Thái Lan đư s d ng h th ng EDI (h th ng trao đ i d li u đi n t ) n nay, 85% các m u khai báo đ c th c hi n trên h th ng EDI Th i gian trung bình c n thi t cho vi c thu phí và thu c ng nh ki m hóa gi m xu ng còn ít h n m t ti ng, nhanh h n nhi u so v i tr c đây khi ch a áp d ng h th ng EDI (m t kho ng 3-4

ti ng) Ngoài ra, vào tháng 11/2002, v H i quan đư gi i thi u m t h th ng khai báo trên n n Internet, ch y u s d ng cho các doanh nghi p v a và nh

Thái Lan th c hi n vi c đ n gi n hóa và gi m thi u đ n m c t i đa các th

t c và gi i pháp đ ng kỦ s n xu t kinh doanh, xu t kh u c a các doanh nghi p Các nhà xu t kh u Thái Lan gi đây có th nh n gi y ch ng nh n xu t kh u t m t c quan đ c nh t thay vì nhi u c quan nh tr c đây C quan D c ậ Th c ph m Thái Lan c ng có th ch ng nh n r ng nông s n xu t kh u đó đáp ng đ c các tiêu chu n ISO 1400

Nh ng c i cách trong vi c đ n gi n hóa và hi n đ i hóa các th t c h i quan

đư h p d n các nhà đ u t vào th tr ng trong n c, Thái Lan có nhi u l a ch n

h n cho các s n ph m c n nh p kh u đ s n xu t nông s n, t o l i th cho hàng nông s n c a Thái Lan t quá trình s n xu t đ n quá trình c nh tranh giá c t i th

tr ng EU H n th n a, c ng giúp đ y nhanh ho t đ ng h i quan tr c khi xu t

kh u nông s n, góp ph n đ m b o th i gian b o qu n ch t l ng nông s n

4.3 BƠiăh căkinhănghi mărútăraăchoăVi tăNam

Sau quá trình nghiên c u kinh nghi m c a Trung Qu c và Thái Lan, bài h c rút ra cho Vi t Nam đó là ph i h p đ ng b các h th ng chính sách sau: