Hình thành kiến thức mới: Hoạt động của GV - HS Nội dung * HĐ1: Tình hình phát triển nông nghiệp – - Mục tiêu: Trình bày các thành tựu về nông nghiệp và giải thích tại sao đây là vùng tr[r]
Trang 1Ngày soạn : 20/2/2021
Tiết 40 Bài 36: VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG (tiếp)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Hiểu được đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất lương thực thực phẩm trọng điểm, đồng thời là vùng xuất khẩu nông sản đứng đầu cả nước
- Hiểu rõ công nghiệp, dịch vụ bắt đầu phát triển Các thành phố Cần Thơ, Mỹ Tho, Long Xuyên, Cà Mau đang phát huy vai trò trung tâm kinh tế vùng
2 Kĩ năng
- Phân tích dữ liệu trong sơ đồ kết hợp với lược đồ khai thác kiến thức
- Biết kết hợp kênh chữ với kênh hình, liên hệ với thực tế để phân tích và giải thích 1 số vấn đề bức xúc của vùng
- KNS: Khẳng định giá trị bản thân, tự nhận thức
3 Thái độ
- Thái độ nghiêm túc, yêu thích môn học
* Tích hợp giáo dục đạo đức: Lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê hương đất nước,
từ đó có ý thức, trách nhiệm, đoàn kết rèn luyện tu dưỡng đạo đức, tri thức trong học tập Giáo dục ý thức trách nhiệm trong sử dụng hợp lí và cải tạo tài nguyên môi trường
4 Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ,
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, sử dụng bản đồ, sử dụng
số liệu thống kê, sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, mô hình, video clip…
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN- HỌC SINH
1 Giáo viên: Lược đồ kinh tế vùng đồng bằng sông Cửu Long + Tranh ảnh hoặc máy tính, máy chiếu
2 Học sinh: Vở ghi, SGK, vở BT địa
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- PP: Đàm thoại, trực quan, thuyết trình, gợi mở, thảo luận nhóm
- KT: Động não, chia nhóm, đọc tích cực, tính toán, tư duy, tổng hợp
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY- GIÁO DỤC
1 Ổn định lớp (1’)
- Kiểm tra sĩ số học sinh
- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp
Lớ
p
9A
9B
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
? Cho biết thế mạnh tài nguyên thiên nhiên để phát triển nông nghiệp ở đồng
bằng sông Cửu Long?
Trang 2? Đồng bằng sông Cửu Long có thế mạnh gì để nuôi trồng thủy sản?
3 Bài mới:
3.1 Hoạt động khởi động
Mục tiêu:
HS dựa vào những hình ảnh về các hoạt động kinh tế của Đồng bằng sông Cửu Long , HS tìm ra những đặc điểm chính về kinh tế của vùng HS thông qua kiến thức tìm hiểu từ đó sẽ đi đến nội dung bài học mới
Phương pháp - kĩ thuật: Vấn đáp qua tranh ảnh – Cá nhân
Phương tiện: Một số hình ảnh về hoạt động kinh tế và lược đồ kinh tế vùng
Đồng bằng sông Cửu Long
Các bước hoạt động:
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- Giáo viên cung cấp một số hình ảnh và yêu cầu học sinh nhận biết:
Bước 2: HS Quan sát ảnh và bằng hiểu biết để trả lời
Bước 3: HS báo cáo kết quả ( Một HS trả lời, các HS khác nhận xét).
Bước 4: GV dẫn dắt vào bài.
3.2 Hình thành kiến thức mới:
* HĐ1: Tình hình phát triển nông nghiệp –
- Mục tiêu: Trình bày các thành tựu về nông nghiệp và giải thích tại sao đây là vùng trọng điểm lương thực, thực phẩm lớn nhất cả nước
- Phương pháp: Thảo luận nhóm, trực quan
- Thời gian: 15’
Trang 3* HS hoạt động cá nhân/cặp Dựa vào kiến
thức đã học + thông tin sgk + bảng 36.1 cho
biết:
1) Tính tỉ lệ % diện tích và sản lượng lúa của
vùng so với cả nước? Rút ra nhận xét? Xác
định các tỉnh trọng điểm sản xuất lúa trong
vùng?
2) Nêu ý nghĩa của việc sản xuất lương thực ở
vùng đồng bằng này?
- Các tỉnh trồng nhiều lúa : Kiên Giang, An
Giang, Long An, Đồng Tháp, Sóc Trăng, Tiền
Giang
- Lúa là cây chủ đạo đóng góp 72 -> 75% giá
trị gia tăng ngành trồng trọt
- Gắn đầu tư KHKT , cải tạo đất, lai tạo giống
mới cho năng suất cao…
? Ngoài trồng lúa vùng còn phát triển về
những ngành nào trong nông nghiệp? (Trồng
cây ăn quả, chăn nuôi vịt đàn)
* HS hoạt động cặp/ nhóm Dựa thông tin sgk
+ H36.1 hãy cho biết:
1) Đồng bằng sông Cửu Long có thế mạnh gì
để phát triển nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy
sản?
2) Tình hình phát triển như thế nào? Xác định
các ngư trường lớn trong vùng?
- HS báo cáo -> nhận xét, bổ sung
- GV chuẩn kiến thức
? Tại sao nghề rừng lại giữ vai trò quan
trọng , đặc biệt là rừng ngập mặn ven biển và
trên bán đảo Cà Mau?
- Vùng rừng ven biển và trên bán đảo Cà Mau
cung cấp nguồn tôm giống tự nhiên và thức ăn
cho vùng nuôi tôm
- Trồng rừng ngập mặn còn bảo vệ môi trường
sinh thái, bảo vệ sự đa dạng sinh học
Tích hợp giáo dục môi trường
Gv lưu ý vùng Đồng bằng sông Cửu Long có
điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế trên
đất liền cũng như trên biển, một số vấn đề về
môi trường đặt ra đối với vùng : cải tạo đất
mặn , đất phèn , phòng cháy rừng bảo vệ sự đa
dạng sinh học và môi trường sinh thái rừng
IV Tình hình phát triển kinh tế
1 Nông nghiệp
a Sản xuất lương thực
- Chiếm tỉ trọng lớn cả về diện tích (51,1%) và sản lượng (51,4%) lúa so với cả nước
- Lúa được trồng nhiều ở các tỉnh ven sông Tiền, sông Hậu
- Ý nghĩa: Đảm bảo an ninh lương thực trong nước và đáp ứng xuất khẩu
b Khai thác và nuôi trồng thủy sản
- Tổng sản lượng thủy sản chiếm hơn 50% so với cả nước Nhiều nhất là các tỉnh: Kiên Giang, Cà Mau, An Giang
- Nghề nuôi trồng thủy sản đang phát triển mạnh Đặc biệt
là nuôi tôm, cá xuất khẩu
- Ngoài ra nghề rừng giữ vai trò quan trọng, đặc biệt là rừng ngập mặn
Trang 4ngặp mặn
Điều chỉnh, bổ sung:
* HĐ2: Tình hình phát triển công nghiệp
- Mục tiêu: Dựa vào bảng số liệu nhận xét và giải thích về tỷ trọng ngành công nghiệp chế biến lương thực- thực phẩm Xác định các trung tâm công nghiệp
- Phương pháp: đàm thoại
- Thời gian: 10’
- Cách thức tiến hành:
HS hoạt động cá nhân/cặp Dựa vào thông tin
sgk + B 36.2 hãy:
- Hoạt động nhóm - 4 nhóm - 3 phút
? Vùng có những trung tâm kinh tế nào ?
? Nhờ những điều kiện thuận lợi gì mà thành
phố Cần Thơ trở thành trung tâm công nghiệp
lớn nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long?
- Hs trình bày – nhận xét – Gv bổ sung
? Nhận xét về sản xuất công nghiệp vùng
Đồng bằng sông Cửu Long so với nông nghiệp
?
? Dựa vào bảng 36.2, hãy giải thích vì sao
trong cơ cấu sản xuất công nghiệp, ngành chế
biến lương thực thực phẩm có tỉ trọng cao hơn
cả?
- Phát triển mạnh công nghiệp chế biến lương
thực thực phẩm có ý nghĩa như thế nào đối với
sản xuất nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu
Long
- Quan sát lược đồ (hình 36.2), hãy xác định
các cơ sở công nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu
Long
- HS xác định trên lược đồ
- Nêu ý nghĩa của vận tải thủy trong sản xuất
và đời sống nhân dân trong vùng
2 Công nghiệp
- Tỉ trọng công nghiệp trong GDP của vùng còn thấp: chiếm 20% năm 2002
- Ngành công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu công nghiệp của vùng: chiếm 65,0% (năm 2000)
- Trung tâm công nghiệp lớn nhất vùng là : TP Cần Thơ có nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp
Điều chỉnh, bổ sung:
* HĐ 3: Tìm hiểu ngành dịch vụ
- Mục tiêu: Nêu cơ cấu và tình hình phát triển các ngành dịch vụ quan trọng
- Phương pháp: nhóm, trực quan, đàm thoại
- Thời gian: 5-7’
Trang 5- Cách thức tiến hành:
HS hoạt động theo nhóm Dựa thông tin sgk,
mỗi nhóm trả lời 1 câu hỏi:
1) Nhận xét gì về phát triển dịch vụ ở đồng
bằng sông Cửu Long.
2) Nêu ý nghĩa của gtvt thủy trong đời sống và
sản xuất của nhân dân trong vùng?
3) Nêu những tiềm năng phát triển du lịch ở
đồng bằng sông Cửu Long
- HS trả lời -> nhận xét, bổ sung
- GV chuẩn kiến thức
+ Du lịch sông nước, miệt vườn, biển đảo…
3 Dịch vụ
Gồm các hoạt động : Xuất -nhập khẩu, vận tải thủy, du lịch
- Xuất khẩu chủ lực là : Gạo, thủy sản đông lạnh, hoa quả
- Giao thông đường thủy có vai trò quan trọng trong đời sống sản xuất của nhân dân trong vùng
- Du lịch sinh thái bắt đầu khởi sắc
Điều chỉnh, bổ sung:
* HĐ4 : Các trung tâm kinh tế
- Mục tiêu: Nêu tên, xác định các trung tâm kinh tế quan trọng Giải thích vì sao Cần Thơ là trung tâm kinh tế lớn nhất
- Phương pháp: đàm thoại, trực quan
- Thời gian: 5’
- Cách thức tiến hành:
* HS hoạt động cá nhân.
? Tại sao Cần Thơ lại trở thành trung tâm
kinh tế lớn nhất vùng?
- Vị trí địa lí thuận lợi: Cách TP HCM 200km
Có cơ sở công nghiệp Trà Nóc lớn nhất vùng
Có cảng Cần Thơ vừa là cảng nội địa vừa là
cửa ngõ của các nước tiểu vùng sông Mê
Kông
V Các trung tâm kinh tế
- Cần thơ là trung tâm kinh tế lớn nhất vùng
* Kết luận: sgk/133.
Điều chỉnh, bổ sung:
3.3 Hoạt động luyện tập (2’) Khoanh tròn vào ý đúng:
1) Sản lượng lương thực ĐB sông Cửu Long chiếm tỉ lệ so với cả nước là:
2) Sản xuất lương thực của ĐB sông Cửu Long có ý nghĩa là:
a) Là vùng sản xuất lương thực lớn nhất cả nước
b) Cây lương thực chiếm ưu thế tuyệt đối trong sản xuất nông nghiệp
c) Giải quyết được vấn đề an ninh lương thực và xuất khẩu lương thực
d) Tất cả các ý kiến trên
3) Tỉ trọng công nghiệp trong cơ cấu GDP của vùng là:
Trang 6a) 30% c) 25%
4) Cần Thơ là trung tâm kinh tế lớn nhất vùng vì:
a) Có vị trí thuận lợi : cách TP HCM 200km
b) Có cơ sở sản xuất công nghiệp Trà Nóc lớn nhất vùng
c) Có cảng Cần Thơ vừa là cảng nội địa vừa là cửa ngõ của các nước tiểu vùng sông Mê Kông
d) Tất cả các ý kiến trên
3.4 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
CH: Ý nghĩa của việc cải tạo đất mặn, đất phèn ở Đồng bằng sông Cửu Long?
- HS làm bài tập bản đồ
3.5 Hướng dẫn học ở nhà (2’)
- Trả lời câu hỏi - bài tập sgk/133
- Làm bài tập 36 bài tập bản đồ thực hành
- Chuẩn bị bài thực hành 37 sgk/134
? Thế mạnh của nghề nuôi tôm xuất khẩu của vùng là:
? Khó khăn mà vùng gặp phải