THIẾT kế kỹ THUẬT bến CONTAINER 30 000 DWT CẢNG tân CẢNG HIỆP PHƯỚC

Kinh nghibm c^a các doanh nghibp quân ñ`i nhân dân Vibt Nam .... Phát triTn các doanh nghibp quân ñ`i Lào trong quá trình xây d\ng kinh t] thf trưhng và h`i nh>p kinh t] quic t] là nhu c

VI T NAM LÀO

PHÁT TRI N CÁC DOANH NGHI P

QUÂN ð I NHÂN DÂN LÀO TRONG

QUÁ TRÌNH XÂY D NG KINH T TH TRƯ NG

NGƯ I HƯ/NG D0N KHOA H#C :

GS.TS PHAN CÔNG NGHĨA

VIÊNG CHĂN 5 2012

L I CAM ðOAN

Tôi xin cam ñoan lu n án Ti n s này là c a riêng tôi, không sao chép và chưa t!ng ñư"c công b$ trên các công trình nghiên c&u nào khác Lu n án ñư"c nghiên c&u d*a trên n+n t,ng lý lu n c a các th.y cô và trên cơ s0 tác nghi1p th*c ti2n t3i T4ng c5c H u c.n Quân ñ9i nhân dân Lào

Tôi xin cam ñoan nh:ng ñi+u trên là hoàn toàn ñúng s* th t Tôi xin hoàn toàn ch<u trách nhi1m v+ l=i cam ñoan c a mình

Tác gi; lu>n án

VONGSACK PHANTHAVONG

L I C$M ƠN

TrưGc tiên, tác gi, xin bày tH lòng bi t ơn sâu sJc ự$i vGi GS.TS Phan

Công Nghĩa v+ s* hưGng dLn nhi1t tình và nh:ng ựóng góp quý báu ựO lu n án thành công t$t ựPp Tác gi, xin chân thành c,m ơn các th.y giáo trong Khoa

Khoa hQc qu,n lý Trư=ng đ3i hQc Kinh t Qu$c dân ựã ựóng góp quý báu cho

lu n án Tác gi, xin chân thành c,m ơn s* hT tr" nhi1t tình trong quá trình thu

th p tài li1u, s$ li1u ph5c v5 cho vi1c nghiên c&u c a T4ng c5c H u c.n; C5c kinh t , B9 Qu$c phòng Lào; Wy ban c,i cách doanh nghi1p qu$c gia Lào và

các doanh nghi1p quân ự9i nhân dân Lào ựã góp ý cho tác gi, sXa ch:a lu n án

Tác gi, xin c,m ơn d* án đào t3o c a hai Chắnh ph Vi1t Nam và Lào, hai trư=ng đ3i hQc Kinh t Qu$c dân và Trư=ng đ3i hQc Qu$c gia Lào ựã t3o ựi+u ki1n thu n l"i trong su$t quá trình hQc t p và th*c hi1n Lu n án và b,o v1 Lu n

MHC LHC

L I CAM ðOAN i

L I C$M ƠN ii

DANH MHC CHI VI T TJT vii

DANH MHC B$NG viii

DANH MHC BI U x

PHMN MN ðMU 1

CHƯƠNG 1: NHING VON ðP LÝ LU!N CƠ B$N VP PHÁT TRI N 9

CÁC DOANH NGHI P QUÂN ð I NHÂN DÂN LÀO TRONG QUÁ TRÌNH XÂY D NG KINH T TH TRƯ NG VÀ H I NH!P KINH T QURC T 9

1.1 Quan ñiTm chung vV vai trò xây d\ng kinh t] c^a quân ñ`i cách mang 10

1.1.1 Quan ñiOm Lênin và H_ Chí Minh v+ vai trò kinh t c a quân ñ9i 10

1.1.2 Nh:ng tư tư0ng và ch trương c a ð,ng, Nhà nưGc và Quân ñ9i nhân dân Lào v+ vai trò kinh t và quân ñ9i tham gia xây d*ng kinh t 13

1.2 Kinh nghibm c^a các doanh nghibp quân ñ`i nhân dân Vibt Nam 16

1.2.1 Tăng cư=ng năng l*c s,n xuZt, t3o công ăn vi1c làm, ñóng góp ngày càng nhi+u vào ngân sách nhà nưGc 17

1.2.2 T n d5ng nh:ng cơ s0 v t chZt k thu t và công ngh1 hi1n có ñO s,n xuZt ph5c v5 qu$c phòng và s,n xuZt nh:ng hàng hóa mà th< trư=ng có nhu c.u 20

1.2.3 Luôn ñ4i mGi các doanh nghi1p quân ñ9i nhfm ngày càng tr0 nên năng ñ9ng hơn, hi1n ñ3i hơn, phù h"p hơn vGi th*c ti2n kinh t trong nưGc và trên th giGi 23

1.3 Doanh nghibp Quân ñ`i Nhân dân Lào 26

1.3.1 Khái ni1m và các lo3i hình doanh nghi1p quân ñ9i Lào 26

1.3.2 ðhc ñiOm ho3t ñ9ng c a doanh nghi1p quân ñ9i Lào 26

1.3.3 Vai trò c a doanh nghi1p quân ñ9i Lào 32

1.4 Phát triTn các doanh nghibp quân ñ`i Lào trong quá trình xây d\ng kinh t] thf trưhng và h`i nh>p kinh t] quic t] là nhu cju tk th\c tiln m C`ng hoà Dân ch^ Nhân dân Lào 36

1.4.1 Tính tZt y u phát triOn doanh nghi1p quân ñ9i Lào 36

1.4.2 Phát triOn doanh nghi1p quân ñ9i Lào 39

1.4.3 Các nhân t$ tác ñ9ng ñ n s* phát triOn c a doanh nghi1p quân ñ9i Lào 39

1.4.4 H9i nh p kinh t qu$c t và s* phát triOn c a doanh nghi1p quân ñ9i Lào 45

1.5 Hb các phương pháp, tiêu chí và chs tiêu ñánh giá s\ phát triTn và hoat ñ`ng c^a doanh nghibp quân ñ`i Lào 47

1.5.1 H1 th$ng chk tiêu ñánh giá s* phát triOn và ho3t ñ9ng c a doanh nghi1p quân ñ9i Lào 47

1.5.2 H1 các phương pháp ñánh giá s* phát triOn và ho3t ñ9ng c a doanh nghi1p quân ñ9i Lào 54

K T LU!N CHƯƠNG 1 55

CHƯƠNG 2: TH C TRuNG XÂY D NG VÀ PHÁT TRI N CÁC DOANH NGHI P QUÂN ð I NHÂN DÂN LÀO TRONG NPN KINH T TH TRƯ NG VÀ H I NH!P KINH T QURC T GIAI ðOuN Tv 1986 ð N 2010 (T!P TRUNG GIAI ðOuN 2006 5 2010) 57

2.1 Tzng quan vV xây d\ng và phát triTn doanh nghibp quân ñ`i nhân dân Lào 57

2.1.1 GiGi thi1u v+ C9ng hòa Dân ch Nhân dân Lào 57

2.1.2 M5c tiêu phát triOn doanh nghi1p quân ñ9i nhân dân Lào 64

2.1.3 Quá trình xây d*ng và phát triOn c a doanh nghi1p quân ñ9i nhân dân Lào 65

2.2 Th\c trang phát triTn c^a các doanh nghibp quân ñ`i nhân dân Lào 69 2.2.1 Th*c tr3ng v+ cơ cZu, s$ lư"ng, phân lo3i các doanh nghi1p quân ñ9i nhân dân Lào 70

2.2.2 Th*c tr3ng ngu_n nhân l*c trong doanh nghi1p quân ñ9i nhân dân Lào năm 2010 72

2.2.3 T4ng s$ v$n ñăng ký kinh doanh c a các doanh nghi1p quân ñ9i nhân dân Lào 77

2.2.4 T4ng tài s,n c a các doanh nghi1p quân ñ9i Lào 81

2.3 Th\c trang vV k]t qu; hoat ñ`ng c^a các doanh nghibp quân ñ`i Lào 84

2.3.1 Th*c tr3ng v+ k t qu, ho3t ñ9ng c a lo3i hình doanh nghi1p s,n xuZt kinh doanh 84

2.3.2 Th*c tr3ng v+ k t qu, ho3t ự9ng c a doanh nghi1p s,n xuZt qu$c phòng

theo ch ự9 hành chắnh bao cZp 89

2.3.3 Th*c tr3ng v+ k t qu, ho3t ự9ng c a doanh nghi1p cho thuê hohc giao khoán chk tiêu n9p ngân sách cho B9 Qu$c phòng 92

2.4 Th\c trang m`t si chs tiêu hibu qu; hoat ự`ng c^a doanh nghibp quân ự`i Lào 93

2.4.1 To suZt l"i nhu n theo doanh thu và to suZt l"i nhu n trên tài s,n 93

2.4.2 To s$ doanh thu trên t4ng chi phắ 96

2.5 Th\c trang các nhân ti ;nh hưmng ự]n s\ phát triTn c^a doanh nghibp quân ự`i Lào 97

2.5.1 Nhóm các nhân t$ bên ngoài 97

2.5.2 Nhóm các nhân t$ bên trong 98

2.6 đánh giá th\c trang hoat ự`ng và phát triTn c^a doanh nghibp quân ự`i Lào 99

2.6.1 Ưu ựiOm 99

2.6.2 Nh:ng h3n ch 101

2.6.3 Nguyên nhân c a các h3n ch 102

2.6.4 Nh:ng vZn ự+ ựht ra c.n xây d*ng và phát triOn 105

K T LU!N CHƯƠNG 2 106

CHƯƠNG 3: QUAN đI M, PHƯƠNG HƯ/NG VÀ GI$I PHÁP PHÁT TRI N CÁC DOANH NGHI P QUÂN đ I NHÂN DÂN LÀO TRONG QUÁ TRÌNH XÂY D NG KINH T TH TRƯ NG VÀ H I NH!P KINH T QURC T GIAI đOuN 201152020 109

3.1 Tác ự`ng c^a quá trình xây d\ng kinh t] thf trưhng và h`i nh>p kinh t] quic t] c^a C`ng hòa dân ch^ nhân dân Lào ự]n s\ phát triTn các doanh nghibp quân ự`i 109

3.1.1 Quá trình xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t c a các doanh nghi1p nhà nưGc Lào 110

3.1.2 Tác ự9ng c a quá trình kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t ự n s* phát triOn các doanh nghi1p quân ự9i Lào 119

3.2 Quan ñiTm, phương hư{ng và m|c tiêu phát triTn doanh nghibp

quân ñ`i Lào trong quá trình xây d\ng kinh t] thf trưhng và h`i

nh>p kinh t] quic t] giai ñoan 201152020 122

3.2.1 Quan ñiOm phát triOn doanh nghi1p quân ñ9i Lào 123

3.2.2 M5c tiêu và phương hưGng phát triOn doanh nghi1p quân ñ9i Lào 124

3.2.3 Nhi1m v5 trQng tâm phát triOn doanh nghi1p quân ñ9i t! năm 2010 q 2015 127

3.3 Các gi;i pháp phát triTn doanh nghibp quân ñ`i Lào trong quá trình xây d\ng kinh t] thf trưhng và h`i nh>p kinh t] quic t] giai ñoan 20115 2020 133

3.3.1 Các ñ+ xuZt ñ$i vGi cZp qu,n lý nhà nưGc 133

3.3.2 Gi,i pháp, ñ+ xuZt ñ$i vGi b,n thân các doanh nghi1p 140

3.3.3 Ki n ngh< v+ ñi+u ki1n ñO th*c hi1n các gi,i pháp 145

K T LU!N CHƯƠNG 3 147

K T LU!N 150

DANH MHC CÔNG TRÌNH NGHIÊN C}U C~A TÁC GI$ ðà CÔNG BR LIÊN QUAN ð N ðP TÀI LU!N ÁN 152

TÀI LI U THAM KH$O 153

TÀI LI U B€NG CHI LÀO 158

DANH MHC CHI VI T TJT

AFTA Khu v*c m u d<ch t* do ASEAN

CNH, HðH Công nghi1p hóa, hi1n ñ3i hóa

ðCS

ðNDCM

ð,ng c9ng s,n

ð,ng nhân dân cách m3ng FDI V$n ñ.u tư tr*c ti p nưGc ngoài

ODA V$n hT tr" phát triOn chính th&c

WTO T4 ch&c Thương m3i Th giGi

B;ng 2.5 S$ nhân viên trong các doanh nghi1p cho thuê hohc giao khoán chk tiêu

n9p ngân sách cho B9 Qu$c phòng năm 2010 76

B;ng 2.6 S$ v$n ñăng ký kinh doanh c a các doanh nghi1p quân ñ9i Lào t!

2006 q 2010 78

B;ng 2.7 S$ v$n ñăng ký kinh doanh c a các doanh nghi1p s,n xuZt kinh doanh

t! 2006 q 2010 79

B;ng 2.8 S$ v$n ñăng ký kinh doanh c a các doanh nghi1p cho thuê hohc giao

khoán chk tiêu n9p ngân sách cho B9 Qu$c phòng t! 2006 – 2010 80

B;ng 2.9 T4ng s$ tài s,n c a các doanh nghi1p s,n xuZt kinh doanh t! 2006q

2010 81

B;ng 2.10 T4ng s$ tài s,n c a các doanh nghi1p s,n xuZt qu$c phòng theo ch ñ9

hành chính bao cZp t! 2006q2010 82

B;ng 2.11 T4ng s$ tài s,n c a các doanh nghi1p cho thuê hohc giao khoán chk

tiêu n9p ngân sách cho B9 Qu$c phòng t! 2006 – 2010 83

B;ng 2.12 T4ng s$ doanh thu c a lo3i hình doanh nghi1p s,n xuZt kinh doanh t!

B;ng 2.15 T4ng doanh thu c a các doanh nghi1p s,n xuZt qu$c phòng theo ch ñ9

hành chính bao cZp (t! năm 2006q2010) 90

B;ng 2.16 T4ng s$ lãi ròng c a các doanh nghi1p s,n xuZt qu$c phòng theo ch ñ9 hành chính bao cZp (t! năm 2006q2010) 91

B;ng 2.17 T4ng s$ n9p ngân sách c a các doanh nghi1p s,n xuZt qu$c phòng theo ch ñ9 hành chính bao cZp (t! năm 2006q2010) 92

B;ng 2.18 N9p ngân sách c a các doanh nghi1p cho thuê hohc giao khoán chk tiêu n9p ngân sách cho B9 Qu$c phòng (t! năm 2006q2010) 93

B;ng 2.19 To suZt l"i nhu n trên doanh thu và to suZt l"i nhu n trên t4ng tài s,n c a lo3i doanh nghi1p s,n xuZt kinh doanh (t! năm 2006 q 2010) 94

B;ng 2.20 To s$ doanh thu trên t4ng chi phí c a doanh nghi1p quân ñ9i t! năm 2006 q 2010 96

B;ng 3.1 Xác ñ<nh quy mô doanh nghi1p nhà nưGc Lào 112

B;ng 3.2 K t qu, kinh doanh c a doanh nghi1p nhà nưGc 113

B;ng 3.3 Chk tiêu hi1u qu, tính bình quân c a doanh nghi1p nhà nưGc 115

BiTu ñƒ 2.6: Tình hình ho3t ñ9ng c a các doanh nghi1p nhà nưGc do B9 Qu$c

phòng ñ.u tư v$n t! năm 2006 – 2010 84

BiTu ñƒ 2.7: Tình hình ho3t ñ9ng c a các doanh nghi1p hTn h"p t! 2006 q 2010 85

PHMN MN ðMU

1 Tính c„p thi]t c^a ñV tài

C9ng hòa Dân ch Nhân dân Lào (CHDCND Lào) ñang trong quá trình xây d*ng và phát triOn kinh t th< trư=ng ñ<nh hưGng xã h9i ch nghĩa (XHCN) và h9i

nh p kinh t qu$c t , th*c hi1n m0 cXa th< trư=ng theo cam k t gia nh p khu v*c

m u d<ch t* do ASEAN (AFTA), t!ng bưGc tr0 thành thành viên c a T4 ch&c

Thương m3i Th giGi (WTO)

Các doanh nghi1p (DN) Quân ñ9i nhân dân Lào (QðND) là các DN có tính chZt ñhc thù, v!a th*c hi1n nhi1m v5 qu$c phòng v!a th*c hi1n nhi1m v5 ho3t ñ9ng

kinh t theo cơ ch th< trư=ng

Th*c t phát triOn các DN QðND Lào cho thZy: các DN này có vai trò to lGn trong vi1c phát triOn kinh t xã h9i c a c, nưGc Vi1c phát triOn DN QðND Lào cho phép khai thác và sX d5ng có hi1u qu, các ngu_n tài nguyên thiên nhiên, ngu_n v$n, công ngh1 và th< trư=ng; t3o công ăn vi1c làm cho ngư=i lao ñ9ng; góp ph.n chuyOn d<ch cơ cZu kinh t ; gi,m bGt chênh l1ch giàu nghèo; hT tr" cho s* phát

triOn các DN lGn; duy trì và phát triOn các ngành ngh+ truy+n th$ng,…

Tuy v y, qua các năm ho3t ñ9ng, các DN QðND Lào cũng còn có nhi+u h3n

ch v+ năng l*c c3nh tranh, hi1u qu, SXKD không cao, nhZt là trong b$i c,nh xây d*ng n+n kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t

Trong ñi+u ki1n n+n kinh t CHDCND Lào ngày càng h9i nh p sâu vào n+n kinh t th giGi, ñã t3o ra không ít nh:ng cơ h9i và thách th&c ñ$i vGi s* phát triOn

c a các DN QðND Lào H9i nh p kinh t qu$c t không chk ñòi hHi có s* thay ñ4i m3nh m€ t! phía Chính ph , mà còn ñòi hHi có s* thay ñ4i cơ b,n trong chính các

DN QðND Lào ñO nâng cao năng l*c c3nh tranh c a mình nhfm t n d5ng các cơ h9i và gi,m thiOu các thách th&c có thO x,y ra

ð+ tài v+: “Phát triOn các DN QðND Lào trong quá trình xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t ” ñã thu hút ñư"c s* quan tâm c a nhi+u hQc gi,,

các nhà nghiên c&u, và các nhà ho3ch ự<nh chắnh sách trong nh:ng năm g.n ựây đã

có nhi+u sách, báo và các công trình nghiên c&u v+ DN QđND Lào (ựư"c nêu chi

ti t hơn trong ph.n ỘT4ng quan tình hình nghiên c&uỢ) Tuy nhiên, cho ự n nay,

quá trình xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p qu$c t

XuZt phát t! th*c ti2n ựó, ự+ tài ỘPhát tri n các DN QđND Lào trong quá

trình xây d!ng kinh t# th$ trư&ng và h(i nh)p kinh t# qu c t#Ợ, ựã ựư"c chQn ựO

nghiên c&u

2 Tzng quan nghiên cẦu ựV tài trong và ngoài nư{c

T3i CHDCND Lào cũng ựã có m9t s$ công trình, bài báo vi t liên quan ự n các DNNN, ự n vi1c QđND Lào xây d*ng kinh t , tiêu biOu là:

q ỘM$i quan h1 gi:a kinh t vGi qu$c phòng trong th=i kỳ ự4i mGi 0 CHDCND LàoỢ, Thoong X t Phim Ma Vông, HQc vi1n Chắnh tr< qu$c gia H_ Chắ Minh, lu n án ti n sĩ kinh t , 2001 Lu n án ựã trình bày m9t cách có h1 th$ng cơ s0

lý lu n và th*c ti2n v+ m$i quan h1 gi:a kinh t vGi qu$c phòng trong th=i kỳ ự4i mGi 0 CHDCND Lào T! th*c tr3ng v+ m$i quan h1 này trưGc và sau th=i kỳ ự4i mGi, lu n án ựã ự+ xuZt m9t s$ phương hưGng và gi,i pháp cơ b,n nhfm gi,i quy t m$i quan h1 ựó trong th=i gian tGi

q ỘQuân ự9i nhân dân Lào vGi s* nghi1p xây d*ng kinh t ựZt nưGc trong giai ựo3n hi1n nayỢ, Khăm Pha Mon Vông Say, HQc vi1n Chắnh tr< qu$c gia H_ Chắ Minh, lu n án ti n sĩ kinh t , 2004 Trong ựó tác gi, ựã phân tắch các yêu c.u khách quan, n9i dung cơ b,n và th*c tr3ng v+ quá trình QđND Lào tham gia xây d*ng kinh t ựZt nưGc, rút ra các h3n ch , t! ựó ự+ xuZt nh:ng phương hưGng, gi,i pháp

cơ b,n và m9t s$ ki n ngh< nâng cao hi1u qu, DN QđND Lào làm kinh t trong th=i gian tGi

q ỘT4 ch&c, qu,n lý doanh nghi1p nhà nưGc trong n+n kinh t th< trư=ng 0 CHDCND LàoỢ, Phô Thi Lát Phôm Phô Thi, HQc vi1n Chắnh tr< qu$c gia H_ Chắ Minh, lu n án ti n sĩ kinh t , 2005 Ấ lu n án này, tác gi, ựã h1 th$ng hóa nh:ng

vZn ñ+ lý lu n chung v+ doanh nghi1p nhà nưGc (DNNN), phân tích quá trình hình thành, phát triOn các DNNN, th*c tr3ng công tác t4 ch&c, qu,n lý DNNN 0 Lào, ñ_ng th=i chk ra các t_n t3i h3n ch T! ñó ñ+ xuZt phương hưGng và gi,i pháp ñ4i mGi t4 ch&c qu,n lý DNNN 0 Lào

q “ð.u tư phát triOn các khu kinh t q qu$c phòng 0 Vi1t Nam hi1n nay”, ðT M3nh Hùng, lu n án Ti n s kinh t , ð3i hQc Kinh t qu$c dân, Hà N9i, 2008 Lu n

án ñã h1 th$ng hóa nh:ng vZn ñ+ lý lu n và th*c tr3ng v+ ñ.u tư và phát triOn khu kinh t q qu$c phòng, nêu ra các gi,i pháp nhfm nâng cao hi1u qu, ñ.u tư vào các khu kinh t qu$c phòng 0 Vi1t Nam

q “M9t s$ gi,i pháp nhfm ti p t5c ñ4i mGi t4 ch&c và qu,n lý DNQð 0 nưGc ta”, Ph3m Trung Công, Lu n án Ti n s kinh t , ð3i hQc Thương m3i, 2011 Lu n

án ñã h1 th$ng hóa lý lu n v+ ñ4i mGi t4 ch&c và qu,n lý DNQð, ñ+ xuZt nh:ng gi,i pháp ch y u nhfm ti p t5c ñ4i mGi t4 ch&c và qu,n lý DNQð 0 Vi1t Nam

q “Qu,n lý Nhà nưGc ñ$i vGi các DN kinh t qu$c phòng”, Nguy2n Xuân Phúc, Lu n án Ti n s kinh t , ð3i hQc Kinh t qu$c dân, Hà N9i, 2012 Lu n án ñã khái quát hóa lý lu n v+ qu,n lý nhà nưGc ñ$i vGi các DN kinh t qu$c phòng 0 Vi1t Nam, th*c tr3ng năng l*c ho3t ñ9ng và năng l*c c3nh tranh c a các DN kinh t qu$c phòng, t! ñó ñ+ ra các gi,i pháp hoàn thi1n qu,n lý nhà nưGc ñ$i vGi các DN kinh t qu$c phòng 0 Vi1t Nam

Xét trên ph3m vi qu$c t , trong nh:ng năm g.n ñây ñã có nhi+u sách, báo và các công trình nghiên c&u v+ DN QðND c a các nưGc khác nhau, ñ+ c p ñ n nhi+u khía c3nh khác nhau Có thO kO ra các công trình liên quan ñ n lu n án như:

q UNIDO, manual for preparation of industrial feasibility studies Vietnam, 1996

q “Kinh t nhà nưGc và quá trình ñ4i mGi DNNN”, Ngô Quang Minh, NXB Chính tr< qu$c gia, Hà N9i, 2001 Trong tác phwm này, tác gi, ñã nghiên c&u v+ kinh t Nhà nưGc và quá trình c,i cách DNNN, và ñ+ ra các gi,i pháp nhfm phát triOn DNNN trong th=i kỳ ñ4i mGi

q “DNNN trong phát triOn kinh t xã h9i 0 Vi1t Nam ñ n năm 2010”, PGS.TS Ngô ThJng L"i, NXB Chính tr< qu$c gia, Hà N9i, 2004 Trong công trình này, tác

gi, ựã ựánh giá th*c tr3ng DNNN trong phát triOn kinh t xã h9i th=i kỳ ự4i mGi, t!

ựó ựưa ra m9t s$ gi,i pháp nhfm nâng cao hi1u qu, c a các DNNN trong phát triOn kinh t xã h9i

q ỘS0 h:u Nhà nưGc và DNNN trong n+n kinh t th< trư=ng ự<nh hưGng xã h9i

ch nghĩa 0 Vi1t NamỢ, PGS Nguy2n Cúc và PGS.TS Kim Văn Chắnh, NXB Lý

lu n chắnh tr<, Hà N9i, 2006 Trong ựó, các tác gi, ựã làm rõ b,n chZt, vai trò, ph3m

vi ho3t ự9ng và s* c.n thi t c a s0 h:u Nhà nưGc và DNNN trong n+n kinh t th< trư=ng ự<nh hưGng XHCN 0 Vi1t Nam T! ựó ự+ xuZt h1 th$ng chắnh sách, gi,i pháp nhfm ự4i mGi h1 th$ng DNNN phù h"p vGi yêu c.u n+n kinh t th< trư=ng ự<nh hưGng XHCN

Liên quan ự n các DNQđ Vi1t Nam, có rZt nhi+u bài báo, công trình nghiên c&u phong phú và ựa d3ng Có thO kO ra nh:ng tác phwm tiêu biOu như:

q ỘHoàn thi1n cơ ch qu,n lý tài chắnh ự$i vGi DNQđ trong ựi+u ki1n hi1n nayỢ, Tr.n đình Thăng, Lu n văn Th3c s kinh t , Trư=ng đ3i hQc Kinh t qu$c dân, 1998

q ỘGi,i pháp cơ b,n nhfm nâng cao hi1u qu, sX d5ng v$n ự.u tư c a các DN công nghi1p qu$c phòng làm kinh t Ợ, Ph3m Anh TuZn, Lu n văn Th3c s kinh t , Trư=ng đ3i hQc Kinh t qu$c dân, 2001

q ỘSJp x p, ự4i mGi DNQđ q th*c ti2n và gi,i phápỢ, TS Nguy2n Văn Thư0ng, T3p chắ Công nghi1p qu$c phòng & kinh t , s$ 3/2005

q ỘKo y u h9i th,o DN Vi1t Nam & WTOỢ, B9 Thương m3i, Hà N9i, 2006

q ỘDNQđ vGi vi1c Vi1t Nam gia nh p WTOỢ, PGS.TS Nguy2n Anh Hoàng, PGS.TS Nguy2n Văn Phúc, T3p chắ Công nghi1p qu$c phòng & kinh t , s$ 5 (88)/2006

q ỘM9t s$ ý ki n v+ cơ ch ho3t ự9ng c a DNQđ khi không còn B9 ch qu,nỢ, PGS.TS HoàngqPhúc, T3p chắ Công nghi1p qu$c phòng & kinh t , s$ 6/2006

q ỘCon ựư=ng thắch &ng c a các DNQđ sau khi Vi1t Nam gia nh p WTOỢ, PGS.TS Nguy2n Anh Hoàng, PGS.TS Nguy2n Văn Phúc, T3p chắ Công nghi1p qu$c phòng & kinh t , s$ 6 (89)/2006

q “Nâng cao năng l*c c3nh tranh c a các DNQð”, Nguy2n Th Nghĩa, T3p chí Công nghi1p qu$c phòng & kinh t , s$ 8/2006.

q “Vi1t Nam gia nh p T4 ch&c thương m3i th giGi q th=i cơ và thách th&c ñ$i vGi các DNQð”, PGS.TS Nguy2n Anh Hoàng, T3p chí Qu$c phòng toàn dân s$ 10/2006

q “M9t s$ yêu c.u ñ4i mGi Qu,n lý nhà nưGc ñ$i vGi DNQð khi Vi1t Nam gia

nh p WTO”, PGS.TS Nguy2n Anh Hoàng, T3p chí Qu$c phòng toàn dân s$ 2/2007

q “Nâng cao năng l*c c3nh tranh c a DN Vi1t Nam trong giai ño3n hi1n nay”, Nguy2n Vĩnh Thanh, T3p chí Tài chính quân ñ9i, s$ 1 (69), 1/2008

q “Quan ñiOm và l9 trình chuyOn các DNQð thành các DN dân s*”, PGS.TS Nguy2n Anh Hoàng, PGS.TS Nguy2n Văn Phúc, T3p chí Kinh t & Phát triOn, s$

và DNQð nói riêng 0 Lào và 0 Vi1t Nam, v+ nâng cao năng l*c c3nh tranh c a các DNQð, th=i cơ và thách th&c cũng như l9 trình phZn ñZu c a các DNQð trong quá trình h9i nh p kinh t qu$c t , hohc m9t s$ bài vi t, công trình liên quan ñ n s* phát triOn c a khu kinh t qu$c phòng trên ñ<a bàn chi n lư"c 0 Vi1t Nam, v.v…

Tuy nhiên, cho ñ n nay, chưa có m9t lu n án ti n s nào nghiên c&u toàn di1n v+ s* phát triOn c a các DN QðND Lào trong quá trình xây d*ng kinh t th< trư=ng

và h9i nh p qu$c t Vì th , tác gi, ñã l*a chQn ñ+ tài “Phát triOn các DN QðND Lào trong quá trình xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t ” Khi th*c hi1n lu n án, tác gi, ñã k th!a có chQn lQc nh:ng k t qu, c a các nghiên c&u

ñã có liên quan ñ n ñ+ tài này

3 M|c ñích nghiên c…u

Lu n án ñ+ xuZt m9t s$ gi,i pháp và ki n ngh< nhfm ti p t5c khuy n khích phát triOn DN QðND Lào trong quá trình h9i nh p kinh t qu$c t

4 Nhibm v| nghiên c…u

ðO ñ3t ñư"c nh:ng m5c ñích nghiên c&u nêu trên, lu n án có các nhi1m v5 sau: Nghiên c&u và h1 th$ng hoá các vZn ñ+ lý lu n, liên quan ñ n s* phát triOn DN QðND Lào trong quá trình xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p qu$c t T4ng

k t kinh nghi1m phát triOn DN QðND Lào trong quá trình h9i nh p kinh t qu$c t

c a m9t s$ DNQð các nưGc trên th giGi

Phân tích, ñánh giá th*c tr3ng xây d*ng và phát triOn c a DN QðND Lào trong n+n kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t

ð+ xuZt phương hưGng và m9t s$ gi,i pháp nhfm ti p t5c phát triOn DN QðND có hi1u qu, hơn trong quá trình h9i nh p kinh t qu$c t

5 ðii tư†ng và pham vi nghiên c…u

q ð$i tư"ng nghiên c&u c a lu n án là lý lu n và th*c tr3ng phát triOn DN QðND Lào trong quá trình h9i nh p kinh t qu$c t

q Ph3m vi nghiên c&u: Lu n án giGi h3n nghiên c&u s* phát triOn DN QðND Lào trong quá trình h9i nh p kinh t qu$c t mà không nghiên c&u DN QðND Lào trong nh:ng ñi+u ki1n h9i nh p khác Lu n án cũng giGi h3n nghiên c&u s* phát triOn DN QðND Lào trong nh:ng năm ñ4i mGi (giai ño3n 1986q2010, trong ñó t p trung vào giai ño3n 2006q2010)

6 Phương pháp nghiên c…u

Lu n án ñã sX d5ng các phương pháp nghiên c&u như: a/ Phương pháp thu

th p thông tin (kh,o sát, ñi+u tra, tham vZn ý ki n, phân tích thông tin sŠn có); b/ Phương pháp trình bày s$ li1u (b,ng th$ng kê, biOu ñ_, b,n ñ_); c/ Phương pháp phân tích ñánh giá (so sánh, dãy s$ th=i gian, tính các chk tiêu…)

C5 thO, trong quá trình nghiên c&u, tác gi, ñã sX d5ng phương pháp thu th p thông tin ñO vi t t4ng quan nghiên c&u và cơ s0 lý lu n trong Chương 1 Phương pháp thu th p thông tin cũng ñư"c sX d5ng ñO thu th p s$ li1u th& cZp v+ th*c tr3ng ho3t ñ9ng c a DNQð Lào t! C5c kinh t BQP Lào và C5c th$ng kê Lào cho vi1c phân tích Chương 2 Ngu_n ñO thu th p thông tin v+ th*c tr3ng ho3t ñ9ng c a DNQð Lào bao g_m: Tài li1u t4ng k t hàng năm c a T4ng c5c H u c.n QðND Lào; Tài li1u H9i ngh< rút kinh nghi1m công tác phát triOn kinh t c a các DN QðND Lào trong toàn quân ñ9i l.n th& I ngày 22q25 tháng 12/1998; Báo cáo c a Wy ban C,i cách doanh nghi1p qu$c gia ngày 01/09/2010 và các ngu_n s$ li1u khác Bên c3nh ñó, lu n án còn ti n hành kh,o sát, ñi+u tra các DN QðND Lào; tham vZn ý ki n c a các DN, các nhà ho3ch ñ<ch chính sách, các chuyên gia trong lĩnh v*c phát triOn DN

Phương pháp trình bày s$ li1u ñư"c sX d5ng trong Chương 1 và ph.n lGn ñư"c

sX d5ng trong Chương 2 Trong Chương 1, phương pháp này ñư"c ñO trình bày các s$ li1u v+ tình hình kinh t vĩ mô c a Lào và triOn vQng c a DN QðND Lào Trong Chương 2, phương pháp này ñư"c sX d5ng ñO trình bày s$ li1u v+ s$ lư"ng, cơ cZu

c a DN QðND Lào; s$ li1u v+ ngu_n nhân l*c, s$ li1u v+ v$n c a các DN QðND Lào; s$ li1u v+ k t qu, SXKD c a các DN QðND Lào qua các chk tiêu hi1u qu, trong th=i kỳ nghiên c&u c a lu n án

Phương pháp phân tích ñánh giá (so sánh, dãy s$ th=i gian, tính các chk tiêu) ñư"c sX d5ng ch y u trong Chương 2 ñO phân tích th*c tr3ng ho3t ñ9ng c a các DNQð Lào giai ño3n 2006 q 2010 C5 thO, trong Chương 2 lu n án sX d5ng phương pháp này ñO tính toán các chk tiêu như: To suZt l"i nhu n theo doanh thu, chk s$ l"i nhu n trên tài s,n, t$c ñ9 tăng trư0ng c a doanh thu,… c a t!ng nhóm DNQð; th*c hi1n so sánh t!ng chk tiêu này qua các năm và so sánh t!ng chk tiêu này 0 các nhóm

DNQð khác nhau, ñO t! ñó ñưa ra ñánh giá v+ hi1u qu, ho3t ñ9ng c a DNQð Lào nói chung và t!ng nhóm DNQð Lào nói riêng

ð+ xuZt các quan ñiOm mGi, phương hưGng và m9t s$ gi,i pháp nhfm phát triOn DN QðND Lào trong quá trình xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh

t qu$c t trong th=i gian m9t th p ko tGi

8 K]t c„u c^a lu>n án

Ngoài ph.n m0 ñ.u, ph5 l5c, danh m5c tài li1u tham kh,o và ph.n k t lu n,

lu n án ñư"c trình bày trong 3 Chương:

Chương 1: Nh:ng vZn ñ+ lý lu n cơ b,n v+ phát triOn DN QðND Lào trong quá

trình xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t

Chương 2: Th*c tr3ng xây d*ng và phát triOn các DN QðND Lào trong quá trình

xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t giai ño3n 1986q 2010, trong ñó t p trung giai ño3n 2006q2010

Chương 3: Quan ñiOm, phương hưGng và gi,i pháp phát triOn các DN QðND Lào

trong quá trình xây d*ng kinh t th< trư=ng và h9i nh p kinh t qu$c t giai ño3n 2011q2020

CHƯƠNG 1 NHING VON ðP LÝ LU!N CƠ B$N VP PHÁT TRI N CÁC DOANH NGHI P QUÂN ð I NHÂN DÂN LÀO TRONG QUÁ TRÌNH XÂY D NG KINH T TH TRƯ NG VÀ H I

có t.m chi n lư"c quan trQng c.n ñư"c ưu tiên gi,i quy t

Trong s* nghi1p ñ4i mGi, ñO ñwy m3nh CNH q HðH, th*c hi1n chi n lư"c phát triOn kinh t xã h9i c a ñZt nưGc, các DN có v< trí, vai trò ñhc bi1t quan trQng Vai trò ñó thO hi1n trong vi1c góp ph.n ñwy nhanh t$c ñ9 phát triOn c a các ngành và

c a c, n+n kinh t , t3o ra hàng hoá d<ch v5, t3o thêm nhi+u vi1c làm cho ngư=i lao ñ9ng, tăng thu nh p và nâng cao ñ=i s$ng, t3o ngu_n thu quan trQng cho ngân sách Nhà nưGc DN ñư"c coi là “chi c ñ1m gi,m s$c” c a th< trư=ng Nh n th&c ñư"c t.m quan trQng c a các DN, ð,ng và Nhà nưGc Lào ñã và ñang có nh:ng ch trương, chính sách, bi1n pháp, phương pháp qu,n lý nhfm tăng cư=ng khuy n khích

sang cơ ch kinh t th< trư=ng theo hưGng công nghi1p và hi1n ñ3i trong các ngành

mà các DN QðND Lào có th m3nh di2n ra ch m Ho3t ñ9ng kinh doanh c a các

DN này có phát triOn nhưng chưa khai thác và sX d5ng ti+m năng có hi1u qu,, chưa ñáp &ng ñư"c yêu c.u áp d5ng khoa hQc công ngh1 vào s,n xuZt nên chưa có kh, năng c3nh tranh vGi các nưGc ðây là tr0 ng3i nhZt ñO h9i nh p vGi kinh t khu v*c

và kinh t th giGi Và ñây cũng là vZn ñ+ cZp thi t ph,i xem xét c5 thO, ñ.y ñ c, 0 cZp vĩ mô và vi mô

1.1 Quan ñiTm chung vV vai trò xây d\ng kinh t] c^a quân ñ`i cách mang

M5c này bao g_m hai tiOu m5c: 1.1.1 Quan ñiOm Lênin và H_ Chí Minh v+ vai trò kinh t c a quân ñ9i và 1.1.2 Nh:ng tư tư0ng và ch trương c a ð,ng, Nhà nưGc và QðND Lào v+ vai trò kinh t và quân ñ9i tham gia xây d*ng kinh t

1.1.1.Quan ñi m Lênin và H1 Chí Minh v3 vai trò kinh t# c5a quân ñ(i

1.1.1.1 Quan ñiOm c a Lênin v+ vai trò kinh t c a quân ñ9i

Vi1c QðND Lào tham gia vào làm kinh t không ph,i là ngLu nhiên, mà d*a trên các cơ s0 lý lu n và th*c ti2n c a cách m3ng c a CHDCND Lào, vì QðND Lào là m9t ñ9i quân cách m3ng, t&c là nó ph,i th*c hi1n bZt c& m9t nhi1m v5 nào

ñO làm cho cách m3ng có l"i Th*c t là, 0 tZt c, các nưGc XHCN, quân ñ9i không chk là m9t l*c lư"ng quân s*, có nhi1m v5 b,o v1 ch ñ9, ch$ng l3i kŒ thù xâm lư"c, phá ho3i, mà còn là m9t l*c lư"ng kinh t làm nh:ng vi1c ñóng góp vào s* phát triOn n+n kinh t c a ñZt nưGc VZn ñ+ này ñã có t! th=i kỳ ñ.u tiên 0 Liên Xô trưGc ñây Sau cu9c n9i chi n, Lênin ñã nh n ra vai trò làm kinh t c a quân ñ9i Th=i kỳ Zy, chính quy+n Xô Vi t còn mGi mŒ và non y u, l3i b< kŒ thù trong nưGc

và ngoài nưGc ch$ng phá rZt d: d9i Mu$n gi: v:ng chính quy+n, Liên Xô ph,i khôi ph5c n+n kinh t c a mình VZn ñ+ khôi ph5c và phát triOn kinh t tr0 thành vZn ñ+ quy t ñ<nh s* còn hay mZt c a Liên Xô và quân ñ9i không thO ñ&ng ngoài nhi1m v5 Zy Lênin nói: “„ chT chúng ta không ñư"c làm suy y u l*c lư"ng quân s* c a mình, mà ph,i làm cho toàn b9 b9 máy chính quy+n Xô Vi t t! chT t p trung vào chi n tranh sang chT t p trung vào con ñư=ng mGi là hòa bình, xây d*ng kinh

t ” [54, tr181] Chính vì v y, Lênin ñ+ ra yêu c.u ph,i giáo d5c cho quân ñ9i hiOu

rõ ñư"c rfng, quân ñ9i có nhi1m v5 cZp bách là ph,i tham gia làm kinh t S* th*c

ñã di2n ra ñúng như Lênin nh n ñ<nh Ngay th=i kỳ Zy, H_ng quân Liên Xô ñã nhanh chóng bJt tay vào nh:ng công vi1c to lGn như khai phá nh:ng vùng ñZt b< bH

hoang trong chi n tranh, xây d*ng nhi+u công trình thu9c lĩnh v*c cơ s0 h3 t.ng như c.u, ựư=ng, các nhà máy th y ựi1nẦNh:ng công vi1c này cùng m9t lúc mang nh:ng ý nghĩa kinh t xã h9i, chắnh tr< rZt lGn và rZt thi t th*c Nh:ng thành tắch

c a quân ự9i trong kinh t ựã góp ph.n quy t ự<nh ựO nhanh chóng hàn gJn nh:ng

v t thương chi n tranh, làm cho nông nghi1p ựư"c ph5c h_i, tăng lương th*c cho xã h9i, t3o ựư"c nh:ng cơ s0 ự.u tiên c a cơ khắ hóa và ựi1n khắ hóa c a Liên Xô trong nh:ng năm sau ựó đây là nh:ng kinh nghi1m rZt quý báu ự$i vGi vi1c xây d*ng CNXH 0 các nưGc khác sau này đó cũng là s* khỚng ự<nh trong th*c t , quân ự9i có kh, năng lGn trong lĩnh v*c làm kinh t Kinh nghi1m này ựã ựư"c Trung Qu$c, Vi1t Nam, Cuba áp d5ng Các ựơn v< Quân ự9i Gi,i phóng Nhân dân Trung Qu$c ựã t!ng là ự9i quân tiên phong, nh:ng anh hùng khai phá BJc ự3i hoang, m0

ra c, m9t vùng kinh t mGi, giàu ti+m năng cho kinh t nông nghi1p c a ựZt nưGc Trung Hoa Công nghi1p qu$c phòng c a Trung Hoa là m9t khu v*c m3nh và tiên

ti n c a kinh t qu$c dân HQ ựã ch t3o ra ựư"c nhi+u ô tô, máy kéo, nh:ng máy công c5, t* ch t3o ựư"c vũ khắ, t! súng, ự3n cho tGi xe quân s*, xe tăng, th m chắ

c, máy bay, tên lXa Các xắ nghi1p may quân ự9i ự,m b,o cung cZp ự quân trang cho quân ự9i, còn có c, s,n phwm bán ra xã h9i Quân y s,n xuZt ra thu$c men,

d5ng c5 y t cung cZp cho nhu c.u trong và ngoài quân ự9i [16, tr 22 5 24]

1.1.1.2 Quan ựiOm c a H_ Chắ Minh v+ vai trò kinh t c a quân ự9i

Tư tư0ng v+ vai trò kinh t c a quân ự9i cũng ựư"c Ch t<ch H_ Chắ Minh nhi+u l.n nêu lên Ngay t! khi sáng l p ra QđND Vi1t Nam, H_ Ch T<ch ựã nêu lên m9t tư tư0ng n4i ti ng làm phương châm mãi mãi cho quân ự9i Ngư=i khỚng ự<nh, QđND Vi1t Nam là ự9i quân chi n ựZu và công tác Lãnh t5 H_ Chắ Minh ựã chk rõ 2 nhi1m v5 cùng m9t lúc c a quân ự9i là: v!a chi n ựZu ựO b,o v1 cách m3ng, b,o v1 ch ự9 và b,o v1 nhân dân, v!a th*c hi1n nh:ng nhi1m v5 kinh t và

xã h9i ỘQđND Vi1t Nam là ự9i quân chi n ựZu và là ự9i quân công tác Quân ự9i góp ph.n tắch c*c xây d*ng kinh t , phát triOn văn hóa, làm tròn nhi1m v5 ự9i quân

cách m3ngỢ [34, tr 824]

Ch t<ch H_ Chí Minh là ngư=i ñích thân ra chk th< thành l p QðND Vi1t Nam t! năm 1944 Ngư=i ñư"c tôn vinh là ngư=i Cha thân yêu c a l*c lư"ng vũ trang cách m3ng Hơn ai h t, H_ Ch t<ch hiOu rfng, b9 ñ9i là con em c a nhân dân lao ñ9ng, quân ñ9i là t! nhân dân mà ra HQ là nh:ng ngư=i dân mhc áo lính Khi có gihc, hQ là nh:ng ngư=i ñi chi n ñZu ñO b,o v1 t4 qu$c, b,o v1 nhân dân Khi hòa bình, hQ v!a làm nhi1m v5 phòng th ñZt nưGc, v!a là m9t l*c lư"ng lao ñ9ng to lGn và hi1u qu, H_ Ch t<ch nói: “quân ñ9i tích c*c trong công tác lao ñ9ng, tăng

gia s,n xuZt, th*c hành ti t ki1m là góp ph.n xây d*ng CNXH” [34, tr 124]

H_ Ch t<ch nh n rõ kh, năng ñóng góp c a quân ñ9i trong lĩnh v*c làm kinh

t Khi tham gia vào lao ñ9ng s,n xuZt, t3o ra c a c,i v t chZt, s&c trŒ và ý th&c t* giác cao c a quân ñ9i s€ là nh:ng s&c m3nh lGn Ko lu t v$n vLn là ưu th c a quân ñ9i, t3o ra s&c m3nh c a quân ñ9i Khi ñư"c v n d5ng vào lao ñ9ng s,n xuZt thì s€

có năng suZt cao, chZt lư"ng t$t, ñem l3i hi1u qu, kinh t cao

V n d5ng tư tư0ng H_ Chí Minh, ðCS Vi1t Nam luôn nhZn m3nh tGi vai trò

c a quân ñ9i trong kinh t , trong lao ñ9ng s,n xuZt Ngh< quy t ð3i h9i toàn qu$c l.n th& VII c a ð,ng chk rõ: “trên cơ s0 ñ,m b,o nhi1m v5 chi n ñZu và s,n xuZt qu$c phòng, huy ñ9ng m9t ph.n l*c lư"ng quân ñ9i, sX d5ng m9t ph.n năng l*c

qu$c phòng và công nghi1p qu$c phòng vào vi1c xây d*ng kinh t ” [21, tr 64]

Nh:ng tư tư0ng v+ vai trò kinh t c a quân ñ9i cách m3ng và v+ các l*c lư"ng

vũ trang tr*c ti p tham gia làm kinh t c a Ch t<ch H_ Chí Minh và c a ðCS Vi1t Nam là nh:ng tư tư0ng m0 ñư=ng và là cơ s0 lý lu n ñO QðND Vi1t Nam ñ3t ñư"c nh:ng thành qu, ngày càng lGn trong lĩnh v*c này Trong l<ch sX g.n 70 năm c a mình, QðND Vi1t Nam ñã th*c s* tr0 thành m9t ñ9i quân chi n ñZu, m9t ñ9i quân công tác Ngay t! cu9c kháng chi n ch$ng Pháp 1946 q 1954, trong hoàn c,nh vô cùng gian kh4, thi u th$n, các ñơn v< quân ñ9i vLn thư=ng xuyên tăng gia s,n xuZt, th*c hành ti t ki1m Sau khi mi+n BJc ñư"c gi,i phóng, hàng v3n chi n s ñã tr0 thành công nhân nông trư=ng Xây d*ng nên nh:ng công trư=ng qu$c doanh to lGn

0 ði1n Biên, Vĩnh Phúc, Ngh1 An…Các công trình xư0ng ñư"c m0 r9ng, phát triOn, v!a s,n xuZt vũ khí, ñ3n dư"c, v!a s,n xuZt hàng tiêu dùng “Xây d*ng các

khu kinh t qu$c phòng ý chắ và trắ tu1Ợ [12] Cho ự n th=i kỳ ự4i mGi, các DNQđ

ra ự=i và phát triOn nhanh chóng đ n nay, các DN này ựã tr0 thành m9t l*c lư"ng kinh t ựáng kO trong n+n kinh t qu$c dân Vi1t Nam

đ$i vGi các DN QđND Lào, quá trình hình thành và phát triOn c a các DN QđND Vi1t Nam ựã cung cZp nh:ng bài hQc quắ báu Lu n án dành riêng tiOu m5c 1.2 trong Chương 1 ựO nghiên c&u vZn ự+ này

1.1.2 Nh7ng tư tư8ng và ch5 trương c5a đ:ng, Nhà nư<c và Quân ự(i nhân dân Lào v3 vai trò kinh t# và quân ự(i tham gia xây d!ng kinh t#

QđND Lào là m9t ự9i quân cách m3ng, là công c5 sJc bén c a đ,ng và nhân dân Lào trong su$t quá trình cách m3ng hơn 70 năm qua đó th*c s* là m9t ự9i quân luôn luôn: ỘTrung vGi ự,ng, hi u vGi dân, nhi1m v5 nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vư"t qua, kỂ thù nào cũng ựánh thJngỢ, góp m9t ph.n quy t ự<nh vào chi n thJng vỂ vang c a cách m3ng Lào, ựưa ự n thJng l"i vĩ ự3i, thành l p nưGc CHDCND Lào vào ngày 2 tháng 12 năm 1975 l<ch sX

đư"c đ,ng rèn luy1n và lãnh ự3o, quân ự9i Lào lúc nào cũng là ự9i quân xung kắch, có mht 0 nh:ng nơi khó khăn gian kh4 nhZt, không qu,n hy sinh, gian kh4 và

ựã tr0 thành m9t ự9i quân chi n ựZu, ự9i quân công tác, ựúng như l=i d3y, l=i khen

c a ch t<ch Kay SHn Phôm Vi HỚn: ỘQđND Lào xuZt thân t! nhân dân các b9 t9c Lào, thO hi1n ự.y ự hai ch&c năng c a quân ự9i ta: v!a là công c5 trZn áp thù trong gihc ngoài, ự_ng th=i ph,i tham gia lao ự9ng s,n xuZt, xây d*ng kinh t , góp ph.n

vào vi1c b,o v1 và xây d*ng T4 qu$cỢ [56]

Cũng gi$ng như quân ự9i c a các nưGc anh em, khi bưGc vào th=i kỳ xây d*ng và phát triOn ựZt nưGc, QđND Lào ngày càng ự+ cao nhi1m v5 tham gia vào công cu9c khôi ph5c ựZt nưGc, phát triOn kinh t Ch t<ch Xu Pha Nu Vông ựã nói:

ỘQuân ự9i ta x&ng ựáng và luôn luôn là c a nhân dân, ựZu tranh cách m3ng là c a toàn dân, hi1n nay hòa bình chúng ta cùng toàn ự,ng, toàn dân, quân ự9i có trách nhi1m khJc ph5c h u qu, chi n tranh, là l*c lư"ng nòng c$t trên mht tr n xây d*ng

và phát triOn kinh t xã h9i, an ninh qu$c phòng c a T4 qu$c, x&ng ựáng là quân ự9i

anh hùng c a m9t dân t9c anh hùngỢ [57]

ð,ng và Nhà nưGc CHDCND Lào sGm nh n ra vai trò và kh, năng to lGn c a quân ñ9i trong lĩnh v*c kinh t Do ñó, nh:ng ch trương, chính sách nhfm huy ñ9ng s&c m3nh ti+m tàng c a quân ñ9i ñO ñưa vào lĩnh v*c ho3t ñ9ng kinh t cũng ñư"c ñưa ra khá sGm

Ch t<ch Khăm Tây Xi Phăn ðon kh•ng ñ<nh: “Nhi1m v5 c a quân ñ9i ta trong vi1c gJn li+n kinh t vGi qu$c phòng chưa bao gi= chht ch€ như giai ño3n hi1n t3i…Trong b$i c,nh hi1n t3i c a ñZt nưGc, quân ñ9i ta ph,i th*c hi1n có hi1u qu, nhi1m v5 xây d*ng kinh t , xây d*ng nh:ng công trình trQng ñiOm trên ph3m vi c, nưGc, vGi quy mô lGn hơn, r9ng hơn theo ñ<nh hưGng mà nhà nưGc giao cho quân

ñ9i thi công” [58]

ð3i h9i ð3i biOu toàn qu$c l.n th& IV c a ð,ng Nhân dân Cách m3ng Lào di2n ra vào tháng 4/1986 là m9t m$c son l<ch sX, ñánh dZu bưGc ngoht trong l<ch sX cách m3ng Lào ð3i h9i m0 ra chi n lư"c ñ4i mGi trong s* nghi1p phát triOn ñZt nưGc, xây d*ng và phát triOn toàn di1n n+n kinh t qu$c dân, phát triOn văn hóa, tri1t ñO xóa bH ch ñ9 t p trung quan liêu, bao cZp, phát triOn n+n kinh t nhi+u thành ph.n ð3i h9i ñhc bi1t nhZn m3nh nh:ng nhi1m v5 mGi c a s* nghi1p gJn kinh t vGi qu$c phòng, coi ñó là m9t m5c tiêu chi n lư"c c a s* nghi1p phòng th ñZt nưGc Văn ki1n ñ3i h9i còn ñ+ ra nh:ng phương hưGng c5 thO hơn ñO quân ñ9i tham gia tích c*c hơn n:a vào nhi1m v5 phát triOn kinh t ñZt nưGc: “…Quân ñ9i tham gia xây d*ng và phát triOn kinh t c.n th*c hi1n chính sách ưu ñãi và ưu tiên chuyOn hưGng s,n xuZt c a quân ñ9i ñO tham gia s,n xuZt hàng dân d5ng và làm kinh t là nhu c.u c.n thi t, hi1n t3i các xí nghi1p trong quân ñ9i c.n t p trung năng

l*c s,n xuZt c a mình” [59]

Tư tư0ng này ñã m0 ra con ñư=ng thu n l"i cho vi1c phát huy vai trò kinh t

c a quân ñ9i VGi m5c ñích là sX d5ng có hi1u qu, cơ s0 v t chZt k thu t hi1n có

c a quân ñ9i và ñưa vào ho3t ñ9ng s,n xuZt, t3o ra nhi+u vi1c làm, t3o ra ngu_n thu

nh p mGi nhfm nâng cao ñ=i s$ng v t chZt và tinh th.n c a b9 ñ9i

H9i ngh< l.n th& 4 (khóa IV) c a Ban ChZp hành TW ð,ng Nhân dân Cách m3ng Lào (10/1987) m9t l.n n:a quán tri1t: “Trong xây d*ng kinh t , phát triOn văn

hóa và xây d*ng nông thôn mGi, quân ñ9i c.n ñ_ng th=i th*c hi1n nhi1m v5 tham

gia xây d*ng kinh t , phát triOn nông thôn và nhi1m v5 qu$c phòng an ninh” [66]

Tư tư0ng k t h"p chht ch€ 2 nhi1m v5 kinh t và qu$c phòng ñư"c văn ki1n ð3i h9i VI c a ð,ng Nhân dân Cách m3ng Lào 1996 nhZn m3nh thêm m9t l.n n:a: “…Xây d*ng kinh t ph,i ti p t5c th*c hi1n k t h"p có hi1u qu, vGi nhi1m v5 phát triOn kinh t vGi hình th&c phong phú hơn, quy mô r9ng hơn, lGn hơn…”

[60] ð3i h9i còn nhZn m3nh thêm vi1c chuyOn m9t b9 ph n l*c lư"ng quân ñ9i

xu$ng t n nh:ng ñ<a bàn cơ s0, k t h"p vGi nhân dân 0 nh:ng ñ<a phương ñO xây d*ng nh:ng vùng kinh t trQng ñiOm ð,ng nhZn m3nh và giao nhi1m v5 cho B9 Qu$c phòng: khi tham gia xây d*ng kinh t , c.n ph,i coi hi1u qu, kinh t làm trQng tâm, an ninh qu$c phòng là quan trQng ð,ng coi vi1c phát triOn kinh t 0 nh:ng vùng nông thôn là m5c tiêu cơ b,n, b0i vì nó là ñ9ng l*c ch y u ñO nâng cao ñ=i s$ng cho nhân dân, phát triOn văn hóa, qua ñó mà c ng c$ mht tr n qu$c phòng an ninh c a T4 qu$c

ChZp hành Ngh< quy t ð3i h9i VI c a ð,ng, BQP ñã triOn khai th*c hi1n nhi1m v5 tham gia phát triOn kinh t rZt tích c*c H9i ngh< ð,ng c a BQP ngày 6/2/1998 ñã nhZn m3nh: nhi1m v5 c a các ñơn v< quân ñ9i tham gia làm kinh t là ph,i nâng cao hơn n:a hi1u qu, kinh t c a mình, SXKD vGi t.m vóc, quy mô lGn hơn, thư=ng xuyên rút kinh nghi1m công tác nhfm ngày càng ñ3t hi1u qu, cao hơn n:a ðhc bi1t, các ñơn v< này ngày càng quan tâm hơn tGi chZt lư"ng c a s,n phwm, tăng năng suZt lao ñ9ng, gi,m chi phí s,n xuZt H9i ngh< nhZn m3nh: các ñơn v< làm kinh t trong khi tìm mQi bi1n pháp ñO nâng cao kh, năng làm kinh t không bao gi= ñư"c phép chk ch3y theo l"i nhu n thu.n túy, ñ3t l"i nhu n cao bfng bZt c& giá nào Ngư"c l3i, ph,i luôn quan tâm tGi l"i ích cao hơn, ñó là mht qu$c phòng, an ninh, chính tr< và hi1u qu, xã h9i; lúc nào cũng ph,i sŠn sàng làm nhi1m v5 qu$c phòng và có kh, năng nhanh chóng chuyOn hưGng nhi1m v5 khi có nh:ng tình hu$ng bZt thư=ng x,y ra

ðO nhZn m3nh t.m quan trQng c a Quân ñ9i nhân dân Lào tham gia xây d*ng kinh t , ð3i h9i ð,ng NDCM Lào l.n th& VII (2001) ñã chk rõ: “Chúng ta c.n sX

d5ng có hi1u qu, ti+m năng lao ñ9ng, l*c lư"ng khoa hQc và cơ s0 v t chZt k thu t

c a quân ñ9i tham gia xây d*ng kinh t ” [61]

Tóm l3i, t! ngày bJt ñ.u ñ4i mGi, ð,ng và Nhà nưGc, các v< lãnh t5 luôn luôn ñ+ ra các tư tư0ng sáng su$t ñO cho quân ñ9i nh n th&c ñư"c nhi1m v5 quan trQng

c a quân ñ9i trong s* nghi1p phát triOn kinh t ñZt nưGc Nh:ng tư tư0ng này t p trung vào các vZn ñ+ chính là:

+ Th nh t, QðND Lào là ñ9i quân cách m3ng, xuZt thân t! nhân dân lao

ñ9ng Quân ñ9i là công c5 sJc bén c a ð,ng và nhân dân, là ñ9i quân chi n ñZu và cũng là ñ9i quân công tác Quân ñ9i ph,i sŠn sàng làm bZt kỳ nhi1m v5 nào mà ð,ng và nhân dân giao cho

+ Th hai, Trong giai ño3n cách m3ng hi1n nay, quân ñ9i ph,i tích c*c tham

gia vào vi1c phát triOn kinh t xã h9i, ph,i t4 ch&c ñưa m9t b9 ph n trong l*c lư"ng quân s* c a minh tr*c ti p làm nhi1m v5 kinh t , góp ph.n t3o ra ngày càng nhi+u

c a c,i v t chZt cho xã h9i, v!a nâng cao ñ=i s$ng v t chZt và tinh th.n c a quân ñ9i, v!a ñóng góp vào s* phát triOn chung c a ñZt nưGc

+ Th ba, Trong khi tham gia vào phát triOn kinh t , m9t mht ph,i coi hi1u

qu, kinh t là trQng tâm, nhưng l3i ph,i tránh tư tư0ng kinh t ñơn thu.n, không thO ñ3t l"i nhu n cao bfng bZt c& giá nào Ngư"c l3i, quân ñ9i ph,i hiOu ñư"c ý nghĩa chính tr< xã h9i to lGn c a vi1c quân ñ9i làm kinh t Hi1u qu, kinh t ph,i gJn li+n vGi hi1u qu, chính tr< xã h9i Luôn quán tri1t tư tư0ng gJn li+n gi:a kinh t vGi qu$c phòng an ninh, góp ph.n quy t ñ<nh vào làm thay ñ4i kinh t xã h9i 0 ñ<a phương, c,i thi1n ñ=i s$ng nhân dân, c ng c$ an ninh và qu$c phòng

Nh:ng tư tư0ng chk ñ3o này ñã tr0 thành nh:ng phương châm ch y u, là m1nh l1nh cho BQP và các DNQð trong hình thành và phát triOn

1.2 Kinh nghibm c^a các doanh nghibp quân ñ`i nhân dân Vibt Nam

Chi n lư"c 4n ñ<nh và phát triOn kinh t xã h9i 0 Vi1t Nam ñã ñư"c thông qua t3i ð3i h9i VII c a ðCS Vi1t Nam ð3i h9i VIII c a ð,ng ñã xác ñ<nh hưGng chi n lư"c cơ b,n ñO xây d*ng và phát triOn kinh t , k t h"p kinh t vGi qu$c phòng Các

DN QđND Vi1t Nam t! khi ựư"c thành l p ựã s,n xuZt và kinh doanh ự3t ựư"c m9t s$ k t qu, ựáng kO, góp ph.n phát triOn s,n xuZt, xây d*ng kinh t ựZt nưGc, tham gia xóa ựói gi,m nghèo và gi,i quy t các vZn ự+ xã h9i

Vi1t Nam và Lào là hai nưGc láng gi+ng anh em, có m$i quan h1 h:u ngh< truy+n th$ng ựhc bi1t, h"p tác toàn di1n, ựư"c các th h1 lãnh ự3o đ,ng, Nhà nưGc

và nhân dân hai nưGc dày công vun ựJp; trong ựó, h"p tác kinh t , thương m3i và ự.u tư phát triOn ựã mang l3i nh:ng k t qu, thi t th*c, góp ph.n quan trQng vào s* nghi1p xây d*ng, phát triOn và b,o v1 t4 qu$c c a mTi nưGc Chắnh ph Vi1t Nam ựánh giá cao chắnh sách coi trQng phát triOn quan h1 h:u ngh< ựhc bi1t vGi Vi1t Nam

c a Lào, cũng như vi1c Lào ựã dành quan tâm ựhc bi1t và t3o ựi+u ki1n thu n l"i cho các nhà ự.u tư, DN Vi1t Nam ho3t ự9ng kinh doanh t3i Lào đ$i vGi vi1c phát triOn các DN QđND Lào trong kinh t th< trư=ng và h9i nh p, s* phát triOn c a các

DN QđND Vi1t Nam ựã ựO l3i cho CHDCND Lào nh:ng bài hQc kinh nghi1m quý báu đó là các k t qu, như sau:

1.2.1 Tăng cư&ng năng l!c s:n xu@t, tAo công ăn viCc làm, ựóng góp ngày càng nhi3u vào ngân sách nhà nư<c

Các DN QđND Vi1t Nam, Ộdo ự c ựi m ựư c hình thành t các nhà máy

qu c phòng, các công trình trong các cu"c chi#n tranh b$o v& t' qu c nên các DNQđ có l/ch s1 xây d4ng phát tri n khá dài H8 ựã tham gia nhi:u lĩnh v4c then

ch t c=a n:n kinh t# qu c dân như giao thông, th=y l i, th=y ựi&n, xây d4ng khai

thác m>, cơ khắ ựóng tàu, bay d/ch vA, c$ng bi nẦỢ[50]. Có nh:ng lúc cao ựiOm, th=i kỳ sau chi n tranh biên giGi, B9 Qu$c phòng Vi1t Nam có ự n 305 DN, tr0 thành m9t B9 có nhi+u DN nhZt Qua nhi+u l.n sJp x p ự4i mGi, s$ ự.u m$i DN ựư"c thu gQn t! 169 ự.u m$i năm 2001, ự n h t năm 2009 còn 115 DN và ự n nay (2010) còn 91 DN 100% v$n nhà nưGc (trong ựó, 67 DN ho3t ự9ng theo hình th&c ự9c l p, 24 DN ho3t ự9ng theo mô hình công ty mP q công ty con) Toàn quân ựã

qu$c phòng q an ninh, như s,n xuZt vũ khắ, s,n xuZt các thi t b< ph5c v5 quân s* và doanh nghi1p kinh t qu$c phòng (ph5c v5 nhi1m v5 quân s*, qu$c phòng th=i bình

và sẾn sàng cho th=i chi n)

So vGi th=i kỳ ñ.u chuyOn sang kinh t th< trư=ng, các DN QðND Vi1t Nam

ñã có nh:ng bưGc ti n dài Nhi+u DN ñã t* kh•ng ñ<nh mình, s,n xuZt 4n ñ<nh, nhZt

là trong ñi+u ki1n c3nh tranh gay gJt c a cơ ch th< trư=ng và ngày càng có nhi+u

ti n b9 ñáp &ng d.n nh:ng yêu c.u khJt khe c a quá trình h9i nh p kinh t qu$c t , vư"t qua nh:ng bZt l"i v+ ñ<a bàn ñ&ng chân, và nh:ng tác ñ9ng tiêu c*c c a cơ ch th< trư=ng, ñO ñ&ng v:ng và phát triOn, vư"t qua cơn bão c a kh ng ho,ng tài chính.c a Th giGi Trong 5 năm g.n ñây, doanh thu c a các DN QðND Vi1t Nam tăng 200%, l"i nhu n trưGc thu tăng 476,5%, n9p ngân sách tăng 517%, thu nh p ngân sách tăng 102% Năm 2010, doanh thu các ñơn v< kinh t ñ3t 150 nghìn to ñ_ng, l"i nhu n trưGc thu ñ3t trên 16 nghìn to ñ_ng, n9p ngân sách ñ3t 13.600 to ñ_ng, thu hút 160 nghìn lao ñ9ng, thu nh p bình quân c a ngư=i lao ñ9ng ñ3t trên 6,5 tri1u ñ_ng/tháng

Ho3t ñ9ng SXKD c a các DN QðND Vi1t Nam giai ño3n 2007 q 2010 di2n ra trong b$i c,nh n+n kinh t Vi1t Nam ph,i nT l*c rZt lGn trong s* c3nh tranh ngày m9t gay gJt vGi yêu c.u không ng!ng nâng cao hơn v+ trình ñ9 công ngh1, năng l*c s,n xuZt, chZt lư"ng s,n phwm Mhc dù ph,i ñ$i mht vGi nhi+u khó khăn, nhưng nhìn chung trong nh:ng năm qua, ho3t ñ9ng SXKD c a các DN QðND Vi1t Nam

ñã có nh:ng bưGc ti n ñáng kO và ñ3t ñư"c m9t s$ thành qu, nhZt ñ<nh BJt nh<p ñư"c vGi t$c ñ9 tăng trư0ng và ñóng góp ñáng kO vào tăng trư0ng kinh t c a c, nưGc, nh<p ñ9 phát triOn ngành kinh t quân ñ9i tương ñ$i 4n ñ<nh, t$c ñ9 phát triOn tuy chưa cao, nhưng phát triOn v:ng chJc Các DN QðND Vi1t Nam vLn v:ng vàng bám tr5 trên các ñ<a bàn chi n lư"c, s,n xuZt và cung cZp ngày càng nhi+u s,n phwm cho xã h9i Các chk tiêu t4ng h"p c a các doanh nghi1p như doanh thu, l"i nhu n, giá tr< thhng dư, n9p ngân sách, thu nh p bình quân c a ngư=i lao ñ9ng, giá tr< xuZt khwu không ng!ng tăng qua các năm

Năm 2008 là m9t năm khó khăn ñ$i vGi các DN nói chung và các DN QðND nói riêng Tuy nhiên các DNQð ñã thO hi1n ñư"c b,n lĩnh anh b9 ñ9i c5 H_ trên mht tr n làm kinh t Trong năm qua, h.u h t các DNQð ho3t ñ9ng 4n ñ<nh và làm

ăn có lãi Nhi+u DN QðND Vi1t Nam lGn ñã có nh:ng thành công ñáng kO, như

T p ựoàn Vi2n thông Quân ự9i (Viettel) chi m kho,ng 40% doanh thu toàn quân

năm 2008

Năm 2008 là năm th& tư liên ti p Viettel ự3t m&c doanh thu năm sau cao gZp

2 l.n so vGi năm trưGc Doanh thu năm 2008 c a Viettel ưGc ự3t hơn 33.000 to ự_ng, ự3t 132% k ho3ch L"i nhu n c a Viettel ự3t 8.600 to ự_ng, n9p ngân sách hơn 5.000 to ự_ng đáng chú ý, Viettel là thương hi1u duy nhZt Vi1t Nam lQt vào danh sách 100 thương hi1u vi2n thông lGn nhZt th giGi và ự&ng th& 83/100 T4ng Công ty Xăng d.u Quân ự9i cũng là m9t DN lGn c a QđND VN Năm 2008, Công ty Xăng d.u Quân ự9i ựư"c Chắnh ph quy t ự<nh chuyOn ự4i thành T4ng Công ty Xăng d.u Quân ự9i theo hình th&c Công ty mP q Công ty con Công ty mP

là doanh nghi1p Qu$c phòng q an ninh toàn b9 v$n Nhà nưGc, ho3t ự9ng theo Lu t Doanh nghi1p T4ng Công ty Xăng d.u Quân ự9i chi m kho,ng 10% th< ph.n

xăng d.u Vi1t Nam

V< trắ th& 3 là T4ng Công ty đông BJc Công ty đông BJc thành l p t! năm

1994, là doanh nghi1p kinh t q qu$c phòng th*c hi1n ự_ng th=i 2 nhi1m v5: SXKD

và huZn luy1n quân d* b< ự9ng viên sẾn sàng chi n ựZu Năm 2006 chuyOn ho3t ự9ng thành T4ng Công ty, có 17 doanh nghi1p thành viên và 2 chi nhánh lGn 0 Hà N9i và TP H_ Chắ Minh T4ng Công ty đông BJc có s,n lư"ng than lGn nhZt, doanh thu cao nhZt, l"i nhu n nhi+u nhZt T p ựoàn Công nghi1p Than q Khoáng s,n Vi1t Nam

Ngân hàng Thương m3i c4 ph.n Quân đ9i (MB) cũng là m9t vắ d5 ựiOn hình v+ s* phát triOn và tăng trư0ng v:ng chJc Trong 14 năm qua, MB liên t5c gi: v:ng v< th là m9t trong nh:ng Ngân hàng Thương m3i c4 ph.n hàng ự.u t3i Vi1t Nam Mhc dù có nhi+u bi n ự9ng và thX thách trong nh:ng năm qua nhưng MB ựã khỚng ự<nh ựư"c b,n lĩnh v:ng vàng, năng l*c qu,n tr< t$t và n4i lên là thương hi1u ngân hàng m3nh, t* tin vư"t qua khó khăn thắch &ng nhanh vGi s* thay ự4i T$c ự9 phát triOn hàng năm luôn ự3t trên 30% Năm 2009, MB ự3t l"i nhu n trưGc thu là 950 to ự_ng, t4ng tài s,n ự3t 58.500 to ự_ng, dư n" cho vay ự3t 21.500 to ự_ng và t4ng v$n huy ự9ng ự3t 45.000 to ự_ng