Sự trẻ hóa của các đối tượng tội phạm hình sự

Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý,xâm phạm độc lập, chủ quyền, thốn

M MỤ Ụ ỤC C C L L LỤ Ụ ỤC C

1 Lời cảm ơn 03

3 Lời nói đầu 04

3 Quá trình thực hiện đề tài 06

4 Chương I: Tìm hiểu khái niệm tội phạm là gì? Khái niệm người chưa thành niên và khái niệm tội phạm do người chưa thành niên gây ra 08

� Khái niệm tội phạm 08

� Khái niệm người chưa thành niên và khái niệm tội phạm do người chưa thành niên gây ra 09

☺ Tư liệu hình ảnh 12

5 Chương II: Thực trạng trẻ hóa tội phạm ở nước ta hiện nay 15

� Thực trạng vấn đề 15

� Nguyên nhân thực trạng 17

6 Chương III: Những giải pháp, kiến nghị để giải quyết vấn nạn trẻ hóa tội phạm 20

7 Kết luận 23

8 Tài liệu tham khảo 24

9 Nhận xét tiểu luận 25

Chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến khoa lí luận chính trị ĐH CôngNghiệp TPHCM, tập thể các thầy cô đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ chúng emtrong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.

Đặc biệt, nhóm xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô Đinh Thị Hoa - người đãtrực tiếp giảng dạy, giúp đỡ chúng em hoàn thành bài tiểu luận của nhóm một cáchtốt nhất

Với tiểu luận này, mỗi cá nhân sinh viên chúng em có cơ hội trau dồi thêm kiếnthức cho bản thân và rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm

Do còn hạn chế về kiến thức, trình độ và khả năng nắm bắt thực tế chưa cao nêntiểu luận còn nhiều thiếu sót, chúng em rất mong nhận được những ý kiến, nhận xétcủa cô trong quá trình sửa bài để tiểu luận ngày càng hoàn thiện

Nhóm xin chân thành cảm ơn

ã hội ngày một hiện đại, đi lên và phát triển Công nghiệp hóa – hiện đạihóa từ thành thị đến nông thôn, từ kinh tế đến giáo dục, từ thông tin đếnliên lạc… Kéo theo đó là hàng loạt những vấn đề nan giải của xã hội như: bệnh tự

kỉ, nạn lạm dụng internet, nghiện game online và nạn tội phạm hình sự ngày mộtgia tăng Đáng quan tâm nhất là vấn đề “trẻ hóa của các đối tượng tội phạm hìnhsự” Như chúng ta đã biết vụ án kinh hoàng của Lê Văn Luyện, kéo theo đó là hàngloạt các vụ án khác gây xôn xao dư luận như: vụ án Lê Văn Tuấn, Phan Văn Quang,Nguyễn Trọng Thịnh… Những đối tượng trên đều chưa đầy 18 tuổi, có người chỉmới 13 tuổi Chính điều đó đã đánh lên hồi chuông báo động cho xã hội ngàynay…

Và để chọn một đề tài tiểu luận có tính khách quan, phản ánh chân thực vấn đềnhức nhối này của toàn xã hội Nhóm sinh viên chúng em đã chọn “Sự trẻ hóa củacác đối tượng tội phạm hình sự” để làm đề tài tiểu luận nhằm góp phần rung lên lờicảnh báo nguy hiểm cho cộng đồng và làm thức tỉnh số đông các bạn trẻ còn đang u

mê giữa hai bờ sáng tối…

Thanh thiếu niên là chủ nhân tương lai của đất nước, thế hệ trẻ có tri thức, cónăng lực thì đất nước sau này mới vững mạnh Bản thân chúng em, những ngườivừa bước vào tuổi 18, bước vào khung trời Đại học, xa rồi cái thời mộng mơ củatuổi học trò, bước vào đời như cánh chim non nớt đang tập bay, có thể sẽ vướngphải cạm bẫy mà không hay Chúng em chọn đề tài này như một lời nhắc nhở chochính mình, cho thế hệ sinh viên mới là dù cho cuộc sống có khắc nghiệt, khó khăn

và đầy cạm bẫy của chốn Sài thành thì bản thân chúng ta cũng phải thông minh,sáng suốt mà vượt qua để không phải bước vào con đường tội lỗi ở ngưỡng cửaX

cuộc đời… Nhầm nhắc nhở cho từng thế hệ trẻ Việt Nam nên học tập, rèn luyệnchính mình để tu bổ tri thức, nhân phẩm, nên sống lành mạnh, tốt đẹp để xứng đáng

là chủ nhân sau này của đất nước, để đất nước ta sánh vai cùng năm châu và để thế

hệ sinh thành ra ta tự hào, hạnh phúc khi có ta…

“Sự trẻ hóa của các đối tượng phạm tội hình sự” đang là mối lo âu cho toàn xãhội Chúng em mong sau qua bài tiểu luận của mình có thể góp thêm một phần vào

sự quan tâm chung của toàn xã hội và kêu gọi toàn thể cộng đồng chung tay gópsức quan tâm thế hệ trẻ để phần nào xóa đi những sai lầm không đáng có…

ĐỀ

ĐỀ T T TÀ À ÀI: I: I: S S SỰ Ự Ự TR TR TRẺ Ẻ Ẻ H H HÓ Ó ÓA A A C C CỦ Ủ ỦA A A C C CÁ Á ÁC C

ĐỐ ĐỐIIII T T TƯỢ ƯỢ ƯỢNG NG NG T T TỘ Ộ ỘIIII PH PH PHẠ Ạ ẠM M M H H HÌÌÌÌNH NH NH S S SỰ Ự

Đề tài gồm 3 phần:

- Chương I: Tìm hiểu khái niệm tội phạm là gì? Khái niệm người chưa thànhniên và khái niệm tội phạm do người chưa thành niên gây ra

- Chương II: Thực trạng trẻ hóa tội phạm ở nước ta hiện nay

Chương III: Những giải pháp, kiến nghị để giải quyết vấn nạn trẻ hóa tội phạm

QU QUÁ Á Á TR TR TRÌÌÌÌNH NH NH TH TH THỰ Ự ỰC C C HI HI HIỆ Ệ ỆN N N ĐỀ ĐỀ ĐỀ T T TÀ À ÀIIII

1 M M Mụ ụ ụcccc đí đí đích ch ch y y yêêêêu u u ccccầ ầ ầu u u ccccủ ủ ủa a a đề đề đề ttttà à àiiii:::: Trước khi đi vào tìm hiểu cơ sở lý luận cũng

như thực trạng, nguyên nhân của một vấn đề thì ta cần hiểu rõ mục đích nghiên cứuvấn đề đó Vì sao nhóm lại chọn đề tài "Sự trẻ hóa của các đối tượng tội phạm hìnhsự", và mục đích nhóm muốn hướng đến là gì?

Trên các phương tiện thông tin gần đây đã lên tiếng báo động về tình trạng "trẻhóa của tội phạm hình sự ngày nay" Liên tục các thông tin về thủ phạm trong các

vụ trọng án gần đây như vụ Lê Văn Luyện, vụ học sinh lớp 8 Đồng Nai dùng daođâm tình địch từng là bạn thân hay mới đây nhất là vụ án oan nghiệt con giết cha

mẹ ở quận Hoàng Mai (Hà Nội), thậm chí là học sinh lớp 6 dùng axit tạt vào tìnhđịch Đang khiến nhiều người thực sự lo ngại về hiện tượng "tội phạm đang trẻhóa"

Qua đó, ta thấy được thế hệ trẻ ngày càng có những hành động đáng phê phán

và lên án Cuối cùng, mục đích của nhóm khi chọn đề tài này là nhằm tìm ranguyên nhân cho thực trạng trên Từ đó, nhằm đưa ra những giải pháp thiết thực đểgiải quyến vấn nạn trên; cung cấp thông tin cũng như hậu quả nghiêm trọng củavấn đề để cả xã hội kịp thời chấn chỉnh và phía sau song sắt kia không còn thấynhững gương mặt đầy ngây thơ của những đứa trẻ vị thành niên

2.

2 Ph Ph Phươ ươ ương ng ng ph ph phá á áp p p nghi nghi nghiêêêên n n ccccứ ứ ứu u u:::: Đề tài tiểu luận của nhóm 1 dựa trên sự kết hợp của

nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau:

- Phương pháp phân tích; tổng hợp => hệ thống kiến thức

- Phương pháp so sánh, đối chiếu

- Phương pháp thống kê, thu thập và phân tích số liệu để làm rõ những nội dungliên quan

- Phương pháp liên hệ thực tế xã hội: từ các phương tiện thông tin đại chúng(tivi, báo, đài radio, mạng internet )

CH CHƯƠ ƯƠ ƯƠNG NG NG 1: 1:

T TÌÌÌÌM M M HI HI HIỂ Ể ỂU U U KH KH KHÁ Á ÁIIII NI NI NIỆ Ệ ỆM M M T T TỘ Ộ ỘIIII PH PH PHẠ Ạ ẠM M M L L LÀ À À G G GÌÌÌÌ? ?

KH KHÁ Á ÁIIII NI NI NIỆ Ệ ỆM M M NG NG NGƯỜ ƯỜ ƯỜIIII CH CH CHƯ Ư ƯA A A TH TH THÀ À ÀNH NH NH NI NI NIÊ Ê ÊN N N V V VÀ À À KH KH KHÁ Á ÁIIII NI NI NIỆ Ệ ỆM M

T TỘ Ộ ỘIIII PH PH PHẠ Ạ ẠM M M DO DO DO NG NG NGƯỜ ƯỜ ƯỜIIII CH CH CHƯ Ư ƯA A A TH TH THÀ À ÀNH NH NH NI NI NIÊ Ê ÊN N N G G GÂ Â ÂY Y Y RA RA RA

I/

I/ Kh Kh Khá á áiiii ni ni niệệệệm m m ttttộ ộ ộiiii ph ph phạ ạ ạm: m:

1 Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình

sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý,xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạmchế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn

xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh

dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâmphạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa

2 Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi được quyđịnh trong Bộ luật Hình sự, tội phạm được phân thành tội phạm ít nghiêm trọng, tộiphạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng

3 Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại không lớn cho xã hội màmức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến ba năm tù; tội phạm nghiêmtrọng là tội phạm gây nguy hại lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hìnhphạt đối với tội ấy là đến bảy năm tù; tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm gâynguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy làđến mười lăm năm tù; tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại đặcbiệt lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là trênmười lăm năm tù, tù chung thân hoặc tử hình

4 Những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm, nhưng tính chất nguy hiểm cho

xã hội không đáng kể, thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện phápkhác

���� C C Cố ố ố ý ý ý ph ph phạ ạ ạm m m ttttộ ộ ộiiii

Cố ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đây:

1 Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấytrước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xẩy ra;

2 Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấytrước hậu quả của hành vi đó có thể xẩy ra, tuy không mong muốn nhưng vẫn có ýthức để mặc cho hậu quả xảy ra

���� V V Vô ô ô ý ý ý ph ph phạ ạ ạm m m ttttộ ộ ộiiii

Vô ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đây:

1 Người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguyhại cho xã hội, nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xẩy ra hoặc có thể ngăn ngừađược;

2 Người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quảnguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó

II/

II/ K K Kh h há á áiiii ni ni niệệệệm m m ng ng ngườ ườ ườiiii ch ch chư ư ưa a a th th thà à ành nh nh ni ni niêêêên n n v v và à à kh kh khá á áiiii ni ni niệệệệm m m ttttộ ộ ộiiii ph ph phạ ạ ạm m m do do do ng ng ngườ ườ ườiiii ch ch chư ư ưa a th

thà à ành nh nh ni ni niêêêên n n g g gâ â ây y y ra ra ra::::

� Kh Kh Khá á áiiii ni ni niệệệệm m m ng ng ngườ ườ ườiiii ch ch chư ư ưa a a th th thà à ành nh nh ni ni niêêêên n n:

Người chưa thành niên là những người chưa hoàn toàn phát triển đầy đủ vềnhân cách, chưa có đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ của một công dân Pháp luật ởmỗi quốc gia quy định độ tuổi cụ thể của người chưa thành niên

Điều 1 Công ước quốc tế về quyền trẻ em được Đại hội đồng Liên hợp quốcthông qua ngày 20/11/1989 có ghi: “Trong phạm vi Công ước này, trẻ em có nghĩa

là người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp luật pháp áp dụng đối với trẻ em có quy địnhtuổi thành niên sớm hơn”

Ở Việt Nam, độ tuổi người chưa thành niên được xác định thống nhất trongHiến Pháp năm 1992, Bộ luật Hình sự năm 1999, Bộ luật Tố tụng hình sự năm

2003, Bộ luật Lao động, Bộ luật Dân sự, Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính vàmột số văn bản quy phạm pháp luật khác Tất cả các văn bản pháp luật đó đều quyđịnh tuổi của người chưa thành niên là dưới 18 tuổi và quy định riêng những chếđịnh pháp luật đối với người chưa thành niên trong từng lĩnh vực cụ thể

Khái niệm người chưa thành niên khác với khái niệm trẻ em Theo Điều 1 LuậtBảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em năm 2004: “Trẻ em là công dân Việt Namdưới 16 tuổi”

Tóm lại, khái niệm người chưa thành niên được xây dựng dựa trên sự phát triển

về mặt thể chất và tinh thần của con người và được cụ thể hoá bằng giới hạn độ tuổitrong các văn bản pháp luật của từng quốc gia Theo đó, người ta quy định nhữngquyền và nghĩa vụ cụ thể của người chưa thành niên

Như vậy, có thể khái niệm: Người chưa thành niên là người dưới 18 tuổi, chưaphát triển hoàn thiện về thể chất và tinh thần, chưa có đầy đủ các quyền và nghĩa vụpháp lý như người đã thành niên

���� Kh Kh Khá á áiiii ni ni niệệệệm m m ttttộ ộ ộiiii ph ph phạ ạ ạm m m do do do ng ng ngườ ườ ườiiii ch ch chư ư ưa a a th th thà à ành nh nh ni ni niêêêên n n g g gâ â ây y y ra ra

Điều 12 Bộ luật Hình sự nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định tuổichịu trách nhiệm hình sự:

“1 Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.

2 Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệmhình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêmtrọng”

Như vậy, người chưa thành niên phạm tội và phải chịu trách nhiệm hình sự cóthể là:

-Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng do cố ý, phạmtội đặc biệt nghiêm trọng

- Nguời từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm một tội được quy định trong Bộluật Hình sự

T TƯ Ư Ư LI LI LIỆ Ệ ỆU U U H H HÌÌÌÌNH NH NH Ả Ả ẢNH NH

CH CHƯƠ ƯƠ ƯƠNG NG NG II: II: II: TH TH THỰ Ự ỰC C C TR TR TRẠ Ạ ẠNG NG

TR TRẺ Ẻ Ẻ H H HÓ Ó ÓA A A T T TỘ Ộ ỘIIII PH PH PHẠ Ạ ẠM M M Ở Ở Ở N N NƯỚ ƯỚ ƯỚC C C TA TA TA HI HI HIỆ Ệ ỆN N N NAY NAY

I/

I/ Th Th Thự ự ựcccc tr tr trạ ạ ạng ng ng v v vấ ấ ấn n n đề đề đề::::

Thực trạng trẻ hóa tội phạm hình sự đang là một vấn nạn trong xã hội hiệnnay,nó đang dần phá hoại công cuộc xây dựng đất nước hay đúng hơn là nó đanglàm mất đi những tiềm lực tương lai của đất nước vậy trẻ hóa tội phạm lòa gì?nódiễn biến như thế nào và chúng ta đã làm được gì để ngăn chặn vấn nạn ấy đó đãtrở thành vấn đề phức tạp nan giải đang được mọi người trong xã hội quan tâm.Trẻ hóa tội phạm hình sự là sự giảm sút về độ tuổi phạm tội của tội phạm hình sự.một sự đối lập rất rõ ràng ,mặc dù ở độ tuổi rất nhỏ, đa phần là tuổi vị thành niênnhưng lại gắn với một tội danh rất lớn với mức độ nguy hiểm cao và ngày càngphức tạp

Theo thống kê chưa đầy đủ của Bộ Công an, chỉ tính riêng trong năm 2010, trênđịa bàn cả nước có gần 13.600 đối tượng phạm tội là thanh thiếu niên, tăng nhiềulần so với những năm trước cả về số lượng phạm tội lẫn các vụ trọng án Về độtuổi, theo thống kê của Cục Cảnh sát Hình sự thì tình hình tội phạm do người chưathành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện có chiều hướng gia tăng vàchiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 60%; từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chiếm khoảng32% và dưới 14 tuổi chiếm khoảng 8% trong tổng số các vụ phạm tội do ngườichưa thành niên và trẻ em thực hiện

Một vụ việc điển hình nhất đã gây ra làn sóng dư luận trong xã hội trong thờigian vừa qua,nhưng bên cạnh đó còn là sự bàng hoàng hơn khi biết được độ tuổicủa đối tượng mặc dù ở tuổi vị thành niên, đáng lẽ ra đang ngồi trên ghề nhà

trường là tiềm lực của đất nươc nhung Lê Văn Luyện lại gây ra một vụ giết ngườichiếm đoạt tài dản dã man.dã man không chỉ về hành động mà còn trong cả suynghĩ.

Trong Thời gian vừa qua, liên tiếp những vụ thảm án do sát thủ tuổi teen gây rakhiến dư luận lo lắng Nhiều người đặt câu hỏi, liệu có phải do sự giáo dục lỏng lẻohay hình phạt dành cho các đối tượng phạm tội là trẻ vị thành niên chưa tươngxứng với tính chất và mức độ phạm tội nên khiến tình trạng trẻ hóa tội phạm ngàycàng gia tăng.quả thệt thựng trạng trẻ hóa tội phạm vị thành niên đang trở thành longại của xã hội, nó không chỉ phản ánh thực trạng xã hội hiện nay mà còn phản ánh

cà một nền giáo dục của đất nước

Có thể thấy mức độ phạm tội hiện nay của lứa tuổi vị thành niên đã có nhữngtác động rất xấu đến xã hội đối tượng không chỉ phạm tội ở ngoài đường, màthậm chí là cả với thầy cô và ngay cả với bố mẹ mình Một điều rất đáng lo là tìnhtrạng này đang có xu hướng lan rộng

Xét về vấn đề giáo dục hiện nay, có thể nói một phần nguyên nhân của thựctrạng này bắt nguồn từ đây Sự quản lá lỏng lẻo trong nhà trường dẫn đến xảy ra cáchanh vi xấu ảnh hưởng đến nhận thức của thế hệ trẻ Điển hình nhất là vấn đề bạolực học đường chưa được giải quyết triệt để, cùng với sự lơ là, vô cảm của xã hội ,nhiều người e ngại, thậm chí là làm lơ cho xong chuyện

Nhưng ngoài môi trường giáo dục ra thì gia dình cũng là nơi rèn luyện tư cách đạođức cho mỗi cá nhân Hiện nay , tình trạng bạo lực gia đình đang diễn ra phức tạp,gây ra thói quan xấu trong gia đình từ đó dần lan ra cả xã hội bên cạnh đó thựchiện kế hoạch hóa gia đình chưa dược tiến hành triệt để Nhiều gia đình gặp nhiềukhó khăn gây cản trở trong việc dạy bảo ,giáo dục