Phát triển làng nghề sản xuất hàng xuất khẩu trên địa bàn hà nội đến năm 2020

ViHc phát huy các lJi th> cEa làng ngh7, nh9t là các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ; góp phxn chuy5n d m nông thôn theo hưSng CNH, HðH; xây dNng nông thôn mSi; gi† gìn và phát

kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i ñ>n năm 2020” là công trình nghiên cDu cEa riêng tôi Các

sG liHu, tư liHu ñưJc sK dMng trong lu/n án là trung thNc, có nguPn gGc, xu9t xD rõ ràng và ñưJc ghi trong danh mMc các tài liHu tham kh-o

Tôi xin ch<u trách nhiHm trưSc pháp lu/t v7 lUi cam ñoan trên!

Hà N i, ngày tháng năm 2013

Tác giH luJn án

TR NH KIM LIÊN

L I CAM ðOAN

DANH M C CÁC CHY VIZT T[T

DANH M C CÁC B\NG BI]U

DANH M C CÁC HÌNH

ML ðMU 1

1 Tính c9p thi>t cEa nghiên cDu ñ7 tài lu/n án 1

2 Tang quan nghiên cDu 3

3 MMc ñích nghiên cDu 8

4 ðGi tưJng và phfm vi nghiên cDu 8

5 Phương pháp nghiên cDu 9

6 Các k>t qu- chính và ñóng góp cEa lu/n án 10

7 K>t c9u cEa lu/n án 11

CHƯƠNG 1 M&T S V"N ð LÝ LU*N V LÀNG NGH VÀ PHÁT TRI N LÀNG NGH S N XU"T HÀNG XU"T KH#U 12

1.1 Làng ngh7 và làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u 12

1.1.1 Làng ngh 12

1.1.2 Làng ngh s n xu t hàng xu t kh u 18

1.1.3 Vai trò c$a làng ngh s n xu t hàng xu t kh u 20

1.2 Phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u 23

1.2.1 Khái ni'm phát tri)n 23

1.2.2 Khái ni'm phát tri)n b n v,ng làng ngh s n xu t hàng xu t kh u 24

1.3 Các tiêu chí ñánh giá phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i 26

1.3.1 Tiêu chí chung ñánh giá s2 phát tri)n 26

1.3.2 Tiêu chí ñánh giá phát tri)n b n v,ng ñ4i v5i làng ngh truy n th4ng 28

1.3.3 Tiêu chí ñánh giá phát tri)n b n v,ng ñ4i v5i làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ñ6a bàn Hà N i 29

1.5.2 Kinh nghi'm trong nư5c 45

1.5.3 Bài h>c kinh nghi'm v phát tri)n làng ngh s n xu t hàng xu t kh u ñ4i v5i Hà N i 48

K>t lu/n chương 1 52

CHƯƠNG 2 TÌNH HÌNH PHÁT TRI N LÀNG NGH S N XU"T HÀNG XU"T KH#U TRÊN ð A BÀN HÀ N&I TRONG TH I GIAN QUA 53

2.1 Khái quát chung v7 tình hình phát tri5n các làng ngh7 trên ñ<a bàn Hà N=i 53

2.1.1 S4 lư@ng, cơ c u, giá tr6 s n xu t, hình thCc tD chCc s n xu t kinh doanh tFi các làng ngh 53

2.1.2 Tình hình lao ñ ng tFi các làng ngh Hà N i 58

2.1.3 MHt bIng s n xu t, hF tJng kK thuLt M công ngh', môi trưOng 63

2.1.4 Th6 trưOng tiêu thP s n ph m làng ngh 65

2.2 ThNc trfng phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i.66 2.2.1 Th2c trFng phát tri)n làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ñ6a bàn Hà N i xét trên khía cFnh kinh t: 66

2.2.2 Th2c trFng phát tri)n làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ñ6a bàn Hà N i xét trên khía cFnh xã h i 92

2.2.3 Th2c trFng phát tri)n làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ñ6a bàn Hà N i xét trên khía cFnh môi trưOng 100

2.3 Thành công và hfn ch> trong phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i 106

2.3.1 Nh,ng thành công trong phát tri)n các làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ñ6a bàn Hà N i 106

2.3.2 Nh,ng hFn ch: trong phát tri)n các làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ñ6a bàn Hà N i 108

2.3.3 Nguyên nhân c$a nh,ng hFn ch: 110

K>t lu/n chương 2 117

3.1 Quan ñi5m, ñ<nh hưSng và mMc tiêu phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t

kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i 118

3.1.1 B4i c nh kinh t: M xã h i trong nư5c, qu4c t: năm 2012 và m t s4 chT tiêu kinh t: M xã h i ch$ y:u ñHt ra cho Hà N i năm 2013 118

3.1.2 Quan ñi)m, ñ6nh hư5ng phát tri)n làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ñ6a bàn Hà N i 122

3.1.3 MPc tiêu phát tri)n làng ngh s n xu t hàng xu t kh u tFi Hà N i 127

3.2 M=t sG gi-i pháp cơ b-n phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i ñ>n năm 2020 130

3.2.1 Nhóm các gi i pháp kinh t: 130

3.2.2 Nhóm các gi i pháp xã h i 154

3.2.3 Nhóm gi i pháp v môi trưOng 159

3.2.4 Nhóm gi i pháp khác 162

K>t lu/n chương 3 171

K T LU*N 173

DANH M C CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG Bp CqA TÁC GI\ 176

TÀI LIrU THAM KH\O 177

PH L C 185

ASEAN HiHp h=i các quGc gia đông Nam Á

NN&PTNT Nông nghiHp & Phát tri5n nông thôn

Bi5u 2.1 Giá tr< s-n xu9t m=t sG nhóm ngh7 tiêu bi5u 55 Bi5u 2.2 SG lưJng m=t sG s-n ph;m chE y>u cEa các làng ngh7 Hà N=i 56

Bi5u 2.6 Th< trưUng tiêu thM trong nưSc ñGi vSi m=t sG ngành ngh7 65

Bi5u 2.7 Tang hJp sG làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u ñưJc công nh/n phân

theo Qu/n, HuyHn, Th< xã cEa Thành phG Hà N=i ñ>n năm 2010 68 Bi5u 2.8 Giá tr< s-n xu9t cEa các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u Hà N=i 70 Bi5u 2.9 SG h= s-n xu9t tfi các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u Hà N=i 76

Bi5u 2.10 T‰ lH các cơ sm s-n xu9t tfi các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u

Bi5u 2.11 So sánh m=t sG ch… tiêu khi sK dMng lò h=p và lò gas m Bát Tràng 79

Bi5u 2.12 Ch9t lưJng cơ sm hf txng tfi các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u

Bi5u 2.15 Kim ngfch xu9t kh;u hàng thE công m‚ nghH tz 2006w6T/2011 89

Bi5u 2.17 Th< trưUng tiêu thM cEa làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u Hà N=i 91

Bi5u 3.1 Các ch… tiêu phát tri5n kinh t> chE y>u cEa làng ngh7 s-n xu9t hàng

Hình 2.2 Cơ c9u nhóm làng ngh7 m Hà N=i 54

Hình 2.3 SG lưJng làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ự<a bàn Hà N=i

Hình 2.4 Cơ c9u ự= tuai lao ự=ng tfi LN s-n xu9t hàng xu9t kh;u m HN 93 Hình 2.5 Trình ự= tay ngh7 cEa các lao ự=ng làm ngh7 tfi các làng ngh7 96 Hình 2.6 Nhu cxu ựào tfo lao ự=ng tfi các LN s-n xu9t hàng xu9t kh;u HN 97 Hình 2.7 đánh giá cEa ngưUi dân v7 ô nhivm môi trưUng tfi làng ngh7 104

ML ðMU

1 Tính cYp thi3t cZa nghiên c[u ñ] tài luJn án

Trong quá trình CNH, HðH ñ9t nưSc, cùng vSi mm cKa và tăng cưUng h=i nh/p quGc t>, viHc có nhi7u hình thDc và lofi hình ta chDc s-n xu9t cùng tPn tfi là m=t t9t y>u khách quan ViHc phát huy các lJi th> cEa làng ngh7, nh9t là các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn ThE ñô có m=t ý nghĩa r9t quan trŽng nhym ñ;y mfnh xu9t kh;u, ñóng góp ñáng k5 vào tăng trưmng kinh t>; góp phxn chuy5n d<ch cơ c9u kinh t> m nông thôn theo hưSng CNH, HðH; xây dNng nông thôn mSi; gi† gìn và phát huy b-n s•c văn hóa truy7n thGng cEa Hà N=i; ñPng thUi góp phxn gi-i quy>t nguPn lao ñ=ng m nông thôn và gi-m sDc ép ñGi vSi viHc di dân

tN do ra thành phG

Theo B= NN&PTNT, ñ>n năm 2015, c- nưSc ph9n ñ9u thu nh/p tz các hoft ñ=ng phi nông nghiHp tăng tz 2w4 lxn so vSi s-n xu9t thuxn nông; t‰ lH xu9t kh;u hàng thE công m‚ nghH hàng năm tăng 15w17%, ñft kim ngfch xu9t kh;u 1,5 t‰ USD ð>n năm 2020, t‰ lH xu9t kh;u hàng thE công m‚ nghH hàng năm tăng 17w20%, ñft kim ngfch 2,0w2,5 t‰ USD, không còn h= nghèo m các làng ngh7, cơ b-n gi-i quy>t v9n ñ7 ô nhivm môi trưUng làng ngh7 [11]

Theo báo cáo cEa Sm Công Thương Hà N=i, tính ñ>n năm 2011, thành phG

Hà N=i có 1.350 làng có ngh7 chi>m 58,8% sG làng cEa toàn Thành phG, trong ñó

có 274 làng ñft tiêu chu;n làng ngh7 chi>m 20,30% tang sG làng có ngh7 cEa Thành phG Làng ngh7 Hà N=i ñưJc phân bG m hxu h>t các qu/n, huyHn, th< xã trên ñ<a bàn toàn thành phG Theo báo cáo cEa ta chDc JICA Nh/t B-n, thành phG Hà N=i có 47 ngh7 trên tang sG 52 ngh7 cEa toàn quGc, vSi hàng chMc nhóm ngành ngh7 ñang có chi7u hưSng phát tri5n và ti7m năng xu9t kh;u nh†ng mˆt hàng này là r9t lSn như: gGm sD, ñiêu kh•c, kh-m trai, thêu ren, sơn mài, mây tre ñan,…ñã ñáp Dng nhu cxu cEa th< trưUng, ñóng vai trò quan trŽng vào sN phát tri5n cEa ThE ñô

Giá tr< s-n xu9t cEa các làng ngh7 Hà N=i có sN tăng trưmng ñáng k5 qua các năm Năm 2010 giá tr< s-n xu9t cEa 1.350 làng có ngh7 ñft 8.604,55 t‰ ñPng, kim ngfch xu9t kh;u ñft 8.190 triHu USD ThGng kê năm 2011 cho th9y, Hà N=i có gxn

100 làng ngh7 ñft doanh thu 10 w 20 t… ñPng/năm, 70 làng ñft 20 w 50 t… ñPng/năm

ðˆc biHt m=t sG làng ngh7 ñft doanh sG cao như làng gGm Bát Tràng (350 t… ñPng/năm), m=c Vfn ði5m (ñft hơn 240 t‰ ñPng/năm); làng ngh7 m=c Chàng Sơn (huyHn Thfch Th9t) ñft 282 t‰ ñPng/ năm; Thu nh/p bình quân cEa m=t lao ñ=ng tham gia s-n xu9t tfi các làng ngh7 ñft 24 triHu ñPng/ngưUi/năm Thông qua s-n ph;m thE công tinh x-o, ñưJc ch> tác khéo léo, mang phong cách văn hóa riêng, các s-n ph;m xu9t kh;u cEa làng ngh7 ñã góp phxn cEng cG, tăng cưUng và phát huy giá tr< văn hóa truy7n thGng, giSi thiHu ñưJc nét ñ—p văn hóa cEa ViHt Nam và Hà N=i cho các khách hàng trên toàn th> giSi

Mˆc dù v/y, các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u cEa Hà N=i trong thUi gian qua v˜n chưa thNc sN phát tri5n tương xDng vSi ti7m năng vGn có cEa nó; t‰ lH kim ngfch xu9t kh;u hàng thE công m‚ nghH ñft ñưJc mSi ch… m mDc ñ= r9t khiêm tGn Các làng ngh7 phát tri5n chE y>u theo hưSng tN phát, quy mô nh{ l™, s-n xu9t manh mún; các s-n ph;m thE công m‚ nghH Hà N=i v˜n còn nhi7u hfn ch> v7 m˜u

mã, ch9t lưJng s-n ph;m, Các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u Hà N=i ñã thu hút m=t lưJng lao ñ=ng ñông ñ-o, song thu nh/p cEa ngưUi ngưUi lao ñ=ng tfi các làng ngh7 còn th9p Theo Báo cáo giám sát cEa qy ban ThưUng vM QuGc h=i (phiên hŽp ngày 7/11/2011), ô nhivm môi trưUng làng ngh7 là m=t trong nh†ng thách thDc lSn và r9t khó ki5m soát, khó quy hofch và chưa có biHn pháp gi-i quy>t hiHu qu- H/u qu- là nhi7u làng ngh7 rơi vào tình trfng ô nhivm nghiêm trŽng, t‰ lH ngưUi m•c bHnh có xu hưSng tăng cao ðây chính là rào c-n hfn ch> kh- năng xu9t kh;u cũng như mDc tiêu thM n=i ñ<a

Xu9t phát tz v< trí vai trò quan trŽng cEa làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u ð5 ñóng góp cho UBND, các cơ quan ban ngành cEa Thành phG Hà N=i có cái nhìn toàn diHn hơn v7 các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u, ñPng thUi ñ5 các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u phát huy tGi ña ti7m năng, th> mfnh cEa mình, phát tri5n b7n v†ng, thân thiHn vSi môi trưUng, mang nh†ng s-n ph;m có nét văn hoá ñ=c ñáo riêng cEa làng ngh7 Hà N=i giSi thiHu vSi th> giSi, góp phxn phát tri5n kinh t> xã h=i trong thUi kỳ ñai mSi và h=i nh/p, g•n vSi xây dNng nông thôn mSi, tôi lNa

chŽn ñ7 tài nghiên cDu: “Phát tri n làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ñ a bàn Hà N i ñ n năm 2020” làm ñ7 tài lu/n án ti>n s‚

2 T_ng quan nghiên c[u

Các làng ngh7 ựang ựóng vai trò tắch cNc trong viHc phát tri5n ngành ti5u thE công, ngành ngh7 truy7n thGng và ngh7 mSi, góp phxn chuy5n d<ch cơ c9u kinh t> nông thôn Tz năm 2000 trm v7 trưSc, nhẨng nghiên cDu m nưSc ta chE y>u là tang k>t kinh nghiHm và ựánh giá thNc trfng viHc phát tri5n ngh7, làng ngh7 m các ự<a phương Tz năm 2000 trm lfi ựây, các nghiên cDu v7 làng ngh7 cEa các nhà khoa hỆc ngày càng ựi vào chi7u sâu, không chẦ ựơn thuxn chẦ ra thNc trfng, tang k>t, rút kinh nghiHm như trưSc mà quan tâm hơn ự>n viHc tìm ra gi-i pháp và ự7 xu9t hưSng

ựi cho các làng ngh7 phát tri5n hiHu qu-

Các công trình nghiên cDu gxn ựây nh9t v7 làng ngh7 ngày càng phong phú

và ựa dfng, ựưJc ự7 c/p theo các ựGi tưJng và phfm vi nghiên cDu khác nhau Có th5 khái quát theo các hưSng nghiên cDu chắnh như: nghiên cDu v7 phát tri5n nông nghiHp, nông thôn nói chung, nghiên cDu tình hình phát tri5n chung cho các làng ngh7, nghiên cDu v7 các gi-i pháp phát tri5n ựGi vSi m=t hoẼc m=t nhóm làng ngh7 thE công mẰ nghH, Tang quan tình hình nghiên cDu liên quan ự>n lu/n án ựưJc th5 hiHn m các hưSng nghiên cDu sau ựây:

Th# nh t, là nhóm các nghiên c#u v phát tri n nông nghi*p, nông thôn nói chung, ựi n hình là các công trình:

Công trình nghiên cDu ỘM t s4 chắnh sách v phát tri)n ngành ngh nông

thônỢ (2007) [7] do B= NN&PTNT chE trì ựã giSi thiHu chE chương chắnh sách cEa

đ-ng và Nhà nưSc v7 hiHn ựfi hoá nông nghiêp nông thôn thUi kì 2001w2010 và m=t sG chắnh sách cM th5 phát tri5n ngành ngh7 nông thôn, phát tri5n làng ngh7

Công trình nghiên cDu: ỘNh,ng bi'n pháp ch$ y:u thúc ự y CNH, HđH

nông nghi'p, nông thôn vùng ự\ng bIng sông H\ngỢ (2002) [38] cEa GS.TS

Nguyvn đình Phan, PGS.TS Trxn Minh đfo, TS Nguyvn Văn Phúc ựã t/p trung làm rõ thNc trfng quá trình CNH, HđH nông nghiHp, nông thôn ựPng byng sông HPng và m=t sG chắnh sách, gi-i pháp nhym thúc ự;y nông nghiHp, nông thôn ựPng byng sông HPng theo hưSng CNH, HđH

Công trình nghiên cDu: “Công nghi'p hóa, hi'n ñFi hóa nông nghi'p và

nông thôn Vi't Nam M Con ñưOng và nh,ng bư5c ñi” (2006) [48] do GS.TS Nguyvn

K> Tu9n và các tác gi- khác ñã phân tích thNc trfng, ñưa ra m=t sG chính sách, gi-i pháp nhym thúc ñ;y ti>n trình CNH, HðH nông nghiHp, nông thôn tfi ViHt Nam theo hưSng phát tri5n b7n v†ng

Ngoài ra, TS ð• ðDc Quân còn nghiên cDu “Phát tri)n b n v,ng nông thôn

ñ\ng bIng B_c B trong quá trình xây d2ng, phát tri)n các khu công nghi'p: Th2c trFng và gi i pháp” (2008) [39] ñã làm rõ thNc trfng mGi quan hH tác ñ=ng qua lfi

gi†a phát tri5n khu công nghiHp vSi phát tri5n nông thôn ñPng byng B•c B= trong thUi gian qua; trên cơ sm ñó ñ7 xu9t m=t sG quan ñi5m, gi-i pháp nhym phát tri5n b7n v†ng nông thôn ñPng byng B•c B= trong thUi gian tSi

Nhìn chung, các công trình nghiên cDu trên ñ7u t/p trung chE y>u vào viHc phân tích thNc trfng và ñ7 xu9t m=t sG gi-i pháp nhym thúc ñ;y CNH, HðH nông nghiHp, nông thôn nhưng chưa t/p trung nghiên cDu v7 môi trưUng, chính sách phát tri5n các làng ngh7 m nông thôn nưSc ta

Th# hai, là nhóm các nghiên c#u v tình hình phát tri n chung c-a làng ngh truy n th/ng, ñi n hình là các công trình:

Công trình nghiên cDu cEa PGS.TS ðˆng Kim Chi “Làng ngh Vi't Nam và

môi trưOng” (2005) [13] ñã khái quát hóa cơ sm lý lu/n và thNc tivn cho viHc xây

dNng các chính sách và biHn pháp gi-i quy>t v9n ñ7 môi trưUng m các làng ngh7; làm rõ hiHn trfng kinh t> wxã h=i, môi trưUng m các làng ngh7 ViHt Nam Trên cơ sm

ñó ñ7 tài ñã dN báo xu hưSng phát tri5n và mDc ñ= ô nhivm môi trưUng do hoft ñ=ng cEa các làng ngh7; xây dNng m=t sG chính sách b-o ñ-m phát tri5n và c-i thiHn môi trưUng cho làng ngh7

Công trình “Phát tri)n làng ngh truy n th4ng b nông thôn Vi't Nam trong

quá trình CNH, HðH” (2003) [82], Lu/n án Ti>n sĩ kinh t> cEa Trxn Minh Y>n ñã

hH thGng v7 các làng ngh7 truy7n thGng (LNTT) m nông thôn ViHt Nam, trên cơ sm

ñó xác ñ<nh các quan ñi5m và gi-i pháp chE y>u nhym ñ;y mfnh sN phát tri5n các LNTT ViHt Nam trong quá trình CNH, HðH

Công trình ỘTi:p tPc ựDi m5i chắnh sách và gi i pháp ự y mFnh tiêu thP s n

ph m c$a làng ngh truy n th4ng b B_c B ự:n năm 2010Ợ (2003) [44], ự7 tài khoa

hỆc cEa B= Thương mfi do TS Trxn Công Sách làm chE nhiHm ựã lu/n gi-i khá rõ nhẨng v9n ự7 lý lu/n và thNc tivn v7 vai trò cEa LNTT và vai trò cEa các chắnh sách, gi-i pháp tiêu thM s-n ph;m cEa các LNTT trong quá trình h=i nh/p kinh t> quGc t>; đánh giá thNc trfng tác ự=ng cEa các chắnh sách và gi-i pháp cEa Nhà nưSc ự5 tiêu thM s-n ph;m LNTT m BỚc B=, tz ựó ự7 xu9t phương hưSng và gi-i pháp ti>p tMc ựai mSi hoàn thiHn chắnh sách nhym tiêu thM s-n ph;m cEa LNTT m BỚc B= ự>n năm 2010

Công trình ỘLàng ngh truy n th4ng ự\ng bIng sông H\ng sau khi Vi't Nam

gia nhLp tD chCc thương mFi th: gi5iỢ (2009) [68], do TS Vũ Th< Thoa và các c=ng

sN thNc hiHn ựã phân tắch nhẨng tác ự=ng tắch cNc và tiêu cNc tSi sN phát tri5n cEa LNTT sau khi ViHt Nam gia nh/p ta chDc thương mfi quGc t> WTO đPng thUi, t/p trung nghiên cDu thNc trfng phát tri5n cEa các LNTT ựPng byng sông HPng sau khi gia nh/p WTO, tz ựó rút ra nhẨng v9n ự7 cxn tháo gỲ và ự7 xu9t nhẨng gi-i pháp nhym thúc ự;y sN phát tri5n các LNTT ựPng byng sông HPng sau khi gia nh/p WTO

Công trình ỘPhát tri)n b n v,ng làng ngh truy n th4ng vùng kinh t: tr>ng

ựi)m B_c B Ợ (2010) [1], Lu/n án Ti>n sĩ kinh t> cEa Bfch Th< Lan Anh ựã hH

thGng hóa nhẨng v9n ự7 lý lu/n và thNc tivn v7 phát tri5n b7n vẨng LNTT ViHt Nam trong giai ựofn hiHn nay đPng thUi, ự7 xu9t quan ựi5m, ự<nh hưSng và các gi-i pháp ựPng b= ự5 gi-i quy>t mâu thuỊn giẨa s-n xu9t, hiHu qu- xã môi trưUng trong các LNTT ự-m b-o sN phát tri5n b7n vẨng tfi các LNTT vùng kinh t> trỆng ựi5m BỚc b=

Công trình ỘM t s4 chắnh sách ch$ y:u phát tri)n b n v,ng làng ngh Vi't

NamỢ (2010) [36], đ7 tài c9p b= do Ths đinh Xuân Nghiêm chE nhiHm, ựã t/p

trung phân tắch sâu v7 m=t sG chắnh sách hiHn hành liên quan ự>n viHc phát tri5n làng ngh7, ựPng thUi ự7 xu9t phương hưSng hoàn thiHn các chắnh sách nhym phát tri5n b7n vẨng làng ngh7 ViHt Nam trong thUi gian tSi

Công trình ỘChắnh sách và cơ ch: liên k:t nhi u nhà trong s2 nghi'p ch n

hưng và phát tri)n làng ngh truy n th4ng Vi't NamỢ (2009) [50], đ7 tài c9p B= do

Ths Lê Trung Thông chE nhiHm ựã t/p trung nghiên cDu v7 m=t sG cơ ch>, chắnh sách trong viHc liên k>t nhi7u nhà trong sN nghiHp ch9n hưng và phát tri5n làng ngh7 truy7n thGng ViHt Nam, ựPng thUi ự7 xu9t phương hưSng và gi-i pháp hoàn thiHn các cơ ch>, chắnh sách ựó nhym phát tri5n làng ngh7 truy7n thGng ViHt Nam trong thUi gian tSi

Nhìn chung, các công trình nghiên cDu trên ựã có nhẨng ựóng góp lý lu/n và thNc tivn v7 phát tri5n làng ngh7 truy7n thGng nói chung và ự7 xu9t m=t sG ự<nh hưSng, gi-i pháp chE y>u nhym phát tri5n b7n vẨng các LNTT, tuy nhiên các công trình trên vỊn chưa ựi sâu nghiên cDu tình hình phát tri5n tfi các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u

Th# ba, là các công trình nghiên c#u v tình hình phát tri n các làng ngh th- công m0 ngh*, ựi n hình là các công trình:

Công trình ỘChi:n lư@c marketing ự4i v5i hàng th$ công mK ngh' c$a các

làng ngh Vi't Nam ự:n năm 2010Ợ (2007) [34], Lu/n án Ti>n sĩ Kinh t> cEa Trxn

đoàn Kim ựã hH thGng hóa và hoàn thiHn nhẨng v9n ự7 lý lu/n v7 chi>n lưJc marketing có th5 v/n dMng ựGi vSi các doanh nghiHp tfi các làng ngh7 TCMN trong ựi7u kiHn n7n kinh t> th< trưUng và h=i nh/p kinh t> quGc t> đPng thUi, ự7 xu9t chi>n lưJc marketing và m=t sG cơ ch> chắnh sách cEa Nhà NưSc nhym hỚ trJ công tác marketing ựGi vSi hàng TCMN cEa các làng ngh7 ự>n năm 2010, nhym thúc ự;y mfnh m xu9t kh;u hàng TCMN

Công trình ỘThương hi'u hàng th$ công mK ngh' truy n th4ngỢ (2006) [32],

cEa PGS.TS Nguyvn HẨu Kh-i ựã phân tắch thNc trfng mẼt hàng TCMN ViHt Nam

và t/p trung vào v9n ự7 xây dNng thương hiHu cho mẼt hàng TCMN tfi các làng ngh7 Trên cơ sm ựó ự7 xu9t phương hưSng và gi-i pháp nhym thúc ự;y quá trình xây dNng thương hiHu cho mẼt hàng TCMN cEa các làng ngh7 trong thUi gian tSi

Công trình ỘLàng ngh th$ công huy'n Thanh Oai (Hà N i) truy n th4ng và

bi:n ựDiỢ (2009) [29] cEa Bùi Xuân đắnh ựã khái quát khá rõ nét ựẼc ựi5m làng

ngh7 và sN bi>n ựai làng ngh7 thE công huyHn Thanh Oai w Hà N=i đPng thUi, phân

tắch thNc trfng quá trình bi>n ựai cEa m=t sG làng ngh7 tiêu bi5u trên ự<a bàn huyHn trong thUi gian qua, tuy nhiên công trình chưa ự7 xu9t ựưJc nhẨng gi-i pháp nhym phát tri5n các làng ngh7 thE công cEa huyHn trong thUi gian tSi

Công trình Ộđánh giá th2c trFng và ự xu t các chắnh sách, gi i pháp ch$

y:u phát tri)n b n v,ng làng ngh Hà N i ự:n năm 2020, tJm nhìn ự:n năm 2030Ợ

(2011) [30], đ7 tài c9p thành phG mã sG 01Xw10/01w2010w2 do TS Hoàng Hà chE nhiHm ựã ựi sâu phân tắch thNc trfng tình hình hoft ự=ng s-n xu9t kinh doanh cEa các làng ngh7 Hà N=i và ự7 xu9t m=t sG chắnh sách, gi-i pháp chE y>u nhym phát tri5n b7n vẨng làng ngh7 Hà N=i ự>n năm 2020, txm nhìn ự>n năm 2030

Ngoài ra, có nhi7u bài vi>t ựơn lỎ khác cũng phân tắch, ựánh giá và ựưa ra các gi-i pháp cho phát tri5n các làng ngh7 TCMN [2][3][66][80], qua ựó cho th9y txm quan trỆng cEa phát tri5n các làng ngh7 thE công mẰ nghH ựGi vSi phát tri5n kinh t> w xã h=i Trong ựó, m=t sG bài vi>t ựã t/p trung nghiên cDu v7 các chắnh sách thúc ự;y xu9t kh;u s-n ph;m thE công mẰ nghH ViHt Nam nói chung và m=t sG làng ngh7 trên ự<a bàn Hà N=i nói riêng

Trên ự<a bàn Hà N=i hiHn nay viHc b-o tPn và phát tri5n ngh7 và làng ngh7 có

ý nghĩa ựẼc biHt quan trỆng ựGi vSi sN phát tri5n kinh t>, chuy5n d<ch cơ c9u kinh t>

m nông thôn theo hưSng CNH, HđH, giẨ vẨng và phát huy b-n sỚc văn hóa dân t=c Trong thUi gian qua ựã có m=t sG công trình nghiên cDu v7 làng ngh7 trên ự<a bàn

Hà N=i ngoài các công trình ựã ựưJc liHt kê m trên còn có m=t sG ự7 tài, ự7 án ựưJc tri5n khai góp phxn làm sáng t{ bDc tranh toàn c-nh v7 tình hình s-n xu9t kinh doanh tfi các làng ngh7 Hà N=i và ự7 ra các gi-i pháp chung cho viHc b-o tPn và phát tri5n các làng ngh7 Hà N=i, nhưng chưa ự7 c/p sâu tSi v9n ự7 phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u m ViHt Nam nói chung và cEa Hà N=i nói riêng

Tắnh ự>n thUi ựi5m này vỊn chưa có m=t công trình nào nghiên cDu sâu v7

ỘPhát tri n làng ngh s n xu t hàng xu t kh u trên ự a bàn Hà N i ự n năm 2020Ợ; Vì v/y, ựây là ự7 tài ự=c l/p, không trùng tên và n=i dung vSi các công trình

khoa hỆc ựã công bG trong và ngoài nưSc

3 Mac ựắch nghiên c[u

Câu h{i nghiên cDu chắnh cEa ự7 tài: ỘLàm th nào ự các làng ngh s n

xu t hàng xu t kh u phát tri n b n v4ng trong ựi u ki*n h i nh5p kinh t qu/c

t hi*n nay?Ợ

đ5 tr- lUi câu h{i ựó các câu h{i nghiên cDu ựưJc ựẼt ra là:

1) Các n=i dung ph-n ánh sN phát tri5n cEa làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u là gì?

2) ChẦ tiêu ựo lưUng sN phát tri5n cEa làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u là gì? 3) ThNc trfng phát tri5n cEa các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u m Hà N=i thUi gian qua có nhẨng thành công và hfn ch> gì? Nguyên nhân cEa nhẨng hfn ch> là gì?

4) MMc tiêu, yêu cxu phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ự<a bàn Hà N=i ự>n năm 2020 là gì?

5) Trong thUi gian tSi nhẨng gi-i pháp nào cxn ựưJc chú trỆng ự5 có th5 phát tri5n b7n vẨng làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ự<a bàn Hà N=i?

Tr- lUi dxy ựE các câu h{i trên nhym ựft ựưJc các mMc ựắch nghiên cDu chE y>u sau:

HH thGng hóa và hoàn thiHn nhẨng v9n ự7 lý lu/n và thNc tivn liên quan ự>n phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u

đánh giá thNc trfng làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ự<a bàn Hà N=i đ7 ra ự<nh hưSng, gi-i pháp chE y>u nhym phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ự<a bàn Hà N=i ự>n năm 2020

4 đCi tưdng và phfm vi nghiên c[u

đ5 ựft ựưJc nhẨng mMc ựắch nghiên cDu nêu trên, lu/n án hưSng tSi ựGi tưJng và xem xét phfm vi nghiên cDu như sau:

đGi tưJng nghiên cDu: SN phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u cEa Hà N=i trên ba khắa cfnh kinh t>, xã h=i và môi trưUng

Phfm vi nghiên cDu

V n i dung: T/p trung nghiên cDu thNc trfng phát tri5n các làng ngh7 s-n

xu9t hàng xu9t kh;u trên ự<a bàn Hà N=i (tLp trung phân tắch ựánh giá s2 phát tri)n

c$a các làng ngh s n xu t 6 nhóm ngành hàng xu t kh u ch$ y:u là: Mây tre ựan;

sơn mài, kh m trai; ch: bi:n lâm s n, m c dân dPng, gh cao c p; thêu, ren; g4m sC

và chFm, kh_c ñá, gh, xương, sing); Phân tích trên ba khía cfnh kinh t>, xã h=i và

môi trưUng; Xu9t kh;u các s-n ph;m cEa làng ngh7 ñưJc thNc hiHn qua hai hình

thDc chE y>u: xu t kh u qua biên gi5i và xu t kh u tFi chh, trong ñó hình thDc xu9t

kh;u qua biên giSi bao gPm: xu9t kh;u s-n ph;m nguyên gGc theo thi>t k> cEa các nghH nhân tfi các làng ngh7 và gia công s-n ph;m theo ñơn hàng cEa nưSc ngoài

V thOi gian: SG liHu thD c9p thu th/p tz 2006 ñ>n nay; sG liHu sơ c9p thu

th/p năm 2011;

V không gian: là t9t c- 6 làng ngh7 ñi5n hình s-n xu9t hàng xu9t kh;u

trên ñ<a bàn Hà N=i

5 Phương pháp nghiên c[u

Lu/n án sK dMng ñPng b=, hài hòa, thích hJp các phương pháp phân tích, công cM nghiên cDu truy7n thGng như phương pháp duy v/t biHn chDng và duy v/t l<ch sK; phương pháp phân tích tang hJp; phương pháp thGng kê, so sánh,…

Ti>n hành tham kh-o nh†ng tài liHu, báo cáo cEa các cơ quan qu-n lý tfi Thành phG Hà N=i có liên quan như các Sm Công thương, Sm NN&PTNT, CMc ThGng kê, Sm K> hofch ñxu tư, ; tham kh-o các báo cáo, các nghiên cDu ñã công

bG, các tfp chí và bài báo ñánh giá sN phát tri5n làng ngh7 nói chung và phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i và ViHt Nam nói riêng

Lu/n án sK dMng phương pháp ñi7u tra xã h=i hŽc thông qua 02 m˜u phi>u ñi7u tra ñ5 thu th/p, phân tích, xK lý d† liHu: M˜u phi>u 1 ñi7u tra tfi 200 cơ sm s-n xu9t m các làng ngh7 nai ti>ng v7 s-n xu9t 6 nhóm hàng xu9t kh;u như sơn mài Hf Thái, thêu ren Qu9t ð=ng, mây tre ñan Phú Vinh, mây tre, gu=t t> Phú Túc, gGm sD Bát Tràng, kh-m trai Chuyên M‚, g• m‚ nghH Vfn ði5m, ñiêu kh•c Hi7n

Giang,…Tác gi- sK dMng phương pháp ñi7u tra, chin mju thuJn tikn vza phát phi>u,

vza gˆp gŸ các nghH nhân, chE các cơ sm s-n xu9t ph{ng v9n, ghi hình, tìm hi5u v7 các v9n ñ7 có liên quan ñ>n các cơ ch> chính sách, tình hình hoft ñ=ng s-n xu9t kinh doanh tfi các cơ sm s-n xu9t ñó; M˜u phi>u 2 ñi7u tra 50 nhà qu-n lý, chuyên gia, nhà khoa hŽc: tác gi- liên hH trNc ti>p vza phát phi>u ñi7u tra kh-o sát, vza k>t hJp ph{ng v9n sâu ñGi vSi các cán b= xã, lãnh ñfo và chuyên viên cEa Sm Công thương, Sm

NN&PTNT,…các chuyên gia cEa HiHp h=i làng ngh7 và m=t sG ít các nhà khoa hŽc tfi các viHn nghiên cDu và trưUng ñfi hŽc Bên cfnh ñó, tác gi- còn sK dMng m=t sG phương pháp ba sung khác như h=i th-o chuyên gia, nghiên cDu tài liHu

Ph{ng v9n các nhà lãnh ñfo cEa chính quy7n ñ<a phương, lãnh ñfo các sm ban ngành ñ5 n•m rõ ñưUng lGi, chính sách và quan ñi5m phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u cEa Hà N=i

Các phi>u ñi7u tra thu ñưJc, sau khi ki5m tra làm sfch, lofi b{ nh†ng phi>u không phù hJp Tang hJp sG liHu và xK lý phi>u ñi7u tra byng phxn m7m tin hŽc chuyên dùng SPSS Phân tích sG liHu ñưJc thNc hiHn trên máy tính, góp phxn vào viHc xây dNng hH cơ sm d† liHu cho nh†ng nghiên cDu ti>p theo

K>t hJp vSi các phương pháp tang hJp, phân tích, thGng kê và dN báo khác lu/n án s phân lofi, xây dNng các b-ng tang hJp sG liHu chung, ñánh giá nh†ng mˆt ñưJc và hfn ch>, cxn ba sung, hoàn thiHn

6 Các k3t quH chính và ñóng góp cZa luJn án

w HH thGng hóa và hoàn thiHn các v9n ñ7 lý lu/n v7 phát tri5n làng ngh7 nói chung và làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u nói riêng

w HH thGng hóa kinh nghiHm phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u cEa m=t sG nưSc và m=t sG ñ<a phương tz ñó rút ra bài hŽc kinh nghiHm cho ViHt Nam và Hà N=i

w Làm rõ yêu cxu và mMc tiêu phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u cEa Hà N=i ñ>n năm 2020

w Phân tích các k>t qu- ñft ñưJc, nh†ng hfn ch> cEa phát tri5n làng ngh7

s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i (tLp trung phân tích ñánh giá s2 phát

tri)n làng ngh s n xu t 6 nhóm ngành hàng xu t kh u ch$ y:u là: Mây tre ñan; sơn mài, kh m trai; ch: bi:n lâm s n, m c dân dPng, gh cao c p; thêu, ren; g4m sC

và chFm, kh_c ñá, gh, xương, sing) và phân tích nguyên nhân cEa các hfn ch> trong

phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u

w ð7 xu9t các ñ<nh hưSng và gi-i pháp v7 phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i ñ>n năm 2020

7 K3t cYu cZa luJn án

Ngoài phxn mm ñxu và k>t lu/n, n=i dung cEa lu/n án gPm 3 chương sau:

Chương 1: M=t sG v9n ñ7 lý lu/n v7 làng ngh7 và phát tri5n làng ngh7 s-n

xu9t hàng xu9t kh;u

Chương 2: Tình hình phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a

bàn Hà N=i trong thUi gian qua

Chương 3: Quan ñi5m, ñ<nh hưSng và gi-i pháp phát tri5n làng ngh7 s-n

xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i ñ>n năm 2020

CHƯƠNG 1 M&T S V"N ð LÝ LU*N V LÀNG NGH VÀ PHÁT TRI N LÀNG

NGH S N XU"T HÀNG XU"T KH#U 1.1 Làng ngh] và làng ngh] sHn xuYt hàng xuYt khqu

1.1.1 Làng ngh

1.1.1.1 Khái niHm làng ngh7

Làng là ñơn v< cư trú cơ b-n cEa nông thôn ViHt Nam và ñưJc hình thành tz r9t sSm Làng ra ñUi g•n vSi hai y>u tG “ñ<nh canh” và “ñ<nh cư” ¢ nh†ng khu vNc nào mà dân cư ñã ñ<nh canh s d˜n ñ>n viHc ñ<nh cư và ñã ñ<nh cư, ñ<nh canh thì làng xu9t hiHn Làng quê ViHt Nam là nơi s-n sinh ra các ngh7 thE công và các s-n ph;m mang d9u 9n tinh hoa cEa n7n văn hóa, văn minh dân t=c Lâu nay các quan niHm v7 làng ngh7 còn có nhi7u ý ki>n khác nhau, lu/n án ch… ñ7 c/p m=t sG khái niHm ñã và ñang ñưJc sK dMng khá pha bi>n

Báo cáo nghiên cDu Quy hofch phát tri5n ngành ngh7 thE công theo hưSng Công nghiHp hóa nông thôn ViHt Nam cEa B= NN&PTNT và JICA [9, phxn I mMc

3, tr 3w13] có ñưa ra m=t sG ñ<nh nghĩa mang tính ch9t tham kh-o sau:

Làng ngh : là làng nông thôn ñáp Dng các ñi7u kiHn: 1) nguPn thu nh/p

chính là tz ngh7 thE công; 2) trên 30% sG h= hoˆc sG lao ñ=ng tham gia vào s-n xu9t hàng thE công; 3) ch9p hành các chính sách cEa chính quy7n ñ<a phương

Làng ngh truy n th4ng: là làng ngh7 ñáp Dng các ñi7u kiHn: 1) có tz

trưSc th> k‰ 19; 2) s-n xu9t và cung c9p các s-n ph;m có tính ñ=c ñáo và ñưJc công nh/n r=ng rãi

S n ph m truy n th4ng: là s-n ph;m thE công truy7n thGng ñưJc truy7n

lfi qua các th> hH tz trưSc th> k‰ 19 mà v˜n gi† ñưJc nguyên gGc, có th5 sK dMng máy móc m m=t vài công ñofn h• trJ nhưng v˜n gi† ñưJc các k‚ thu/t truy7n thGng Các s-n ph;m ñang có nguy cơ th9t truy7n và cxn b-o tPn

Thông tư sG 116/2006/TTwBNN, ngày 18/12/2006 cEa B= NN&PTNT v7 viHc hưSng d˜n thNc hiHn m=t sG n=i dung cEa Ngh< ñ<nh sG 66/2006/NðwCP, ngày 07/7/2006 cEa Chính phE v7 phát tri5n ngành ngh7 nông thôn, lfi ñưa ra nh†ng khái niHm v7 ngh7 và làng ngh7 như sau: [6, tr 1]

Ngh truy n th4ng: là ngh7 ñã ñưJc hình thành tz lâu ñUi, tfo ra nh†ng

s-n ph;m ñ=c ñáo, có tính riêng biHt, ñưJc lưu truy7n và phát tri5n ñ>n ngày nay hoˆc có nguy cơ b< mai m=t, th9t truy7n

Ngh7 ñưJc công nh/n là ngh7 truy7n thGng ph-i ñft ba tiêu chí sau:

Ngh7 ñã xu9t hiHn tfi ñ<a phương tz trên 50 năm tính ñ>n thUi ñi5m ñ7 ngh< công nh/n;

Ngh7 tfo ra nh†ng s-n ph;m mang b-n s•c văn hoá dân t=c;

Ngh7 g•n vSi tên tuai cEa m=t hay nhi7u nghH nhân hoˆc tên tuai cEa làng ngh7

Làng ngh : là m=t hoˆc nhi7u cMm dân cư c9p thôn, 9p, b-n, làng, buôn,

phum sóc hoˆc các ñi5m dân cư tương tN trên ñ<a bàn m=t xã, th< tr9n, có các hoft ñ=ng ngành ngh7 nông thôn, s-n xu9t ra m=t hoˆc nhi7u lofi s-n ph;m khác nhau

Làng ngh7 ñưJc công nh/n ph-i ñft 03 tiêu chí sau:

Có tGi thi5u 30% tang sG h= trên ñ<a bàn tham gia các hoft ñ=ng ngành ngh7 nông thôn;

Hoft ñ=ng s-n xu9t kinh doanh an ñ<nh tGi thi5u 2 năm tính ñ>n thUi ñi5m ñ7 ngh< công nh/n;

Ch9p hành tGt chính sách, pháp lu/t cEa Nhà nưSc

Làng ngh truy n th4ng: là làng ngh7 có ngh7 truy7n thGng ñưJc hình

thành tz lâu ñUi Làng ngh7 truy7n thGng ph-i ñft tiêu chí làng ngh] và có ít nh9t

m=t ngh7 truy7n thGng theo quy ñ<nh tfi Thông tư sG 116/2006/TTw BNN ðGi vSi nh†ng làng chưa ñft tiêu chu;n có tGi thi5u 30% tang sG h= và có tGi thi5u 2 năm hoft ñ=ng SXKD an ñ<nh, nhưng có ít nh9t m=t ngh7 truy7n thGng ñưJc công nh/n theo quy ñ<nh cEa Thông tư 116/2006/TTw BNN thì cũng ñưJc công nh/n là LNTT

Theo Quy>t ñ<nh sG 85/2009/QðwUBND, ngày 2/7/2009 cEa UBND Thành

phG Hà N=i, tiêu chu;n xét công nh/n danh hiHu “Làng ngh] truy]n thCng Hà Nti”, như sau: [72, tr 3]

1) V7 thUi gian: Là làng có ngh7 ñã ñưJc hình thành trên 50 năm tính ñ>n ngày làng ñưJc ñ7 ngh< xét danh hiHu LNTT

2) V7 kinh t>: Có giá tr< s-n xu9t tz ngành ngh7 nông thôn cEa làng chi>m t‰ trŽng tz 50% trm lên so vSi tang giá tr< s-n xu9t cEa làng

3) V7 sK dMng lao ñ=ng: Có tGi thi5u 30% sG h= trên ñ<a bàn tham gia hoft ñ=ng ngành ngh7 nông thôn

4) ð-m b-o VSMT và ATLð theo các quy ñ<nh hiHn hành

5) Ch9p hành tGt ñưUng lGi, chE trương cEa ð-ng, chính sách, pháp lu/t cEa Nhà nưSc, các quy ñ<nh cEa Thành phG và ñ<a phương

6) S-n ph;m làm ra ph-i mang b-n s•c văn hóa dân t=c, ph-i g•n vSi tên tuai cEa làng

7) ðGi vSi nh†ng làng ngh7 chưa ñáp Dng tiêu chu;n v7 môi trưUng theo quy ñ<nh tfi ñi5m 4 v˜n ñưJc xem xét công nh/n danh hiHu LNTT khi ñã có các ñ7

án, dN án nghiên cDu ñánh giá tác ñ=ng môi trưUng và ñ7 ra các biHn pháp xK lý kh•c phMc ô nhivm môi trưUng

Ngoài ra, m=t sG B=, ngành liên quan còn ñưa ra m=t sG khái niHm liên quan ñ>n làng ngh7 như sau: [73, tr12,13]

Làng có ngh : Là làng ñưJc hình thành cùng vSi sN phát tri5n cEa n7n

kinh t> chE y>u do sN lan t{a cEa LNTT, có nh†ng ñi7u kiHn thu/n lJi ñ5 phát tri5n Trong ñó làng có sG h=, sG lao ñ=ng s-n xu9t công nghiHp ti5u thE công nghiHp ít nh9t tz 10% trm lên

Làng ngh m5i: Là làng ngh7 ñưJc hình thành cùng vSi sN phát tri5n cEa

n7n kinh t>, chE y>u do sN lan t{a cEa LNTT, có nh†ng ñi7u kiHn nh9t ñ<nh ñ5 hình thành và phát tri5n

Vùng ngh : là sN phát tri5n, mm r=ng cEa các làng ngh7 ra các vùng lân

c/n thành c- m=t vùng làm ngh7 thE công, mà làng ngh7 là trung tâm; s-n ph;m cEa vùng ngh7 thưUng theo ñúng phong cách truy7n thGng cEa làng ngh7 Tên cEa vùng ngh7 thưUng l9y tên cEa làng ngh7 ñ5 gŽi

M=t sG trưUng hJp ñˆc biHt, m=t làng kinh doanh các mˆt hàng thE công cEa các làng ngh7 lân c/n, khi>n cho tên cEa làng kinh doanh ñó trm thành quen thu=c vSi th< trưUng do ñó tên cEa làng kinh doanh ñó lfi ñưJc quen gŽi thành tên cEa vùng ngh7, bao gPm c- làng kinh doanh và các làng ngh7 lân c/n

Tóm lfi, các khái niHm liên quan ñ>n làng ngh7 thưUng ñưJc hi5u theo nhi7u khía cfnh khác nhau Tr-i qua nhi7u bưSc phát tri5n, có th5 th9y cho ñ>n nay làng ngh7 không còn bó h—p trong khuân kha công nghH thE công Tuy thE công v˜n là chính, song có m=t sG công ñofn s-n xu9t ñã ñưJc cơ khí hóa hoˆc bán cơ khí hóa Trong các làng ngh7 không ch… có các cơ sm s-n xu9t hàng thE công, mà ñã có nh†ng cơ sm cung c9p d<ch vM và ngành ngh7 phMc vM cho s-n xu9t như các doanh nghiHp kinh doanh d<ch vM phân phGi hàng hóa, cung Dng các ñxu vào và ñxu ra cho các s-n ph;m làng ngh7 Các khái niHm liên quan ñ>n làng ngh7 trên ñây là cơ sm pháp lý ñ5 các c9p qu-n lý ban hành các chính sách công nh/n làng ngh7, LNTT ðPng thUi, là căn cD khoa hŽc ñ5 tác gi- tri5n khai nghiên cDu lu/n án

Tz quan niHm v7 làng ngh7 ñưJc nêu bmi các cơ quan, ta chDc khác nhau trên ñây, theo tác gi- khái niHm làng ngh7 và LNTT ñưJc hi5u như sau:

Làng ngh là nh,ng làng b nông thôn có các ngành ngh không ph i là nông nghi'p mà chúng chi:m ưu th: v s4 lư@ng, s4 lao ñ ng và tj tr>ng thu nhLp so v5i ngh nông

Làng ngh truy n th4ng là làng ngh ñư@c t\n tFi và phát tri)n lâu ñOi trong l6ch sk, trong ñó g\m m t hoHc nhi u ngh th$ công truy n th4ng, là nơi quy tP các ngh' nhân và ñ i ngũ th@ lành ngh , là nơi có nhi u h gia ñình chuyên làm ngh truy n th4ng lâu ñOi, gi,a h> có s2 liên k:t, hh tr@ nhau trong s n xu t và tiêu thP

s n ph m H> có cùng tD ngh và ñHc bi't các thành viên luôn ý thCc tuân th$ nh,ng ư5c l' xã h i và gia t c

1.1.1.2 ðˆc ñi5m cơ b-n cEa làng ngh7

Tz thNc t> hoft ñ=ng s-n xu9t kinh doanh tfi các làng ngh7 có th5 khái quát m=t sG ñˆc ñi5m cơ b-n cEa làng ngh7 như sau:

ðHc ñi)m v trình ñ công ngh':

Công nghH s-n xu9t cEa hxu h>t các làng ngh7 mang tính truy7n thGng, có tz lâu ñUi Công cM lao ñ=ng chính cEa ngưUi thJ là ñôi bàn tay và các dMng cM, thi>t b< ñơn gi-n, do v/y năng su9t th9p, quy mô s-n xu9t nh{, tiêu hao nguyên liHu lSn K‚ thu/t ñˆc biHt nh9t cEa LNTT là ñôi bàn tay vàng cEa ngưUi thJ ñưJc tích lũy qua nhi7u th> hH, gi† ñưJc tính ch9t bí truy7n cEa ngh7, ñˆc ñi5m này ñã ñem lfi

nhẨng ựẼc tắnh riêng biHt và sN quý hi>m và quy>t ự<nh ch9t lưJng cEa s-n ph;m đôi bàn tay cEa ngưUi thJ thE công thưUng làm nhẨng công ựofn kẰ thu/t ựòi h{i

sN tinh t> và khéo léo khó có máy móc thi>t b< nào thay th> ựưJc Tuy nhiên, chắnh ựẼc ựi5m này làm cho năng su9t, ch9t lưJng s-n ph;m cEa nhi7u làng ngh7 th9p, kh- năng cfnh tranh cEa nhi7u làng ngh7 b< hfn ch>

đHc ựi)m v trình ự qu n lý, tD chCc s n xu t:

L<ch sK phát tri5n làng ngh7 trong các giai ựofn qua cho th9y hình thDc ta chDc s-n xu9t kinh doanh pha bi>n nh9t là hình thDc h= gia ựình Ngoài ra, trong làng ngh7 còn có m=t vài lofi hình s-n xu9t khác như: doanh nghiHp, hJp tác xã, ta hJp tácẦ

H= gia ựình là m=t ựơn v< cơ b-n cEa s-n xu9t trong các làng ngh7 nông thôn, vSi nguPn lNc là các thành viên trong gia ựình và cơ sm hf txng sặn có, chẦ khi thUi vM hoẼc khi cxn s-n xu9t hàng vSi sG lưJng lSn mSi cxn thuê thêm lao ự=ng

NhẨng ngh7 ựơn gi-n ắt công ựofn thì h= s-n xu9t s ự-m b-o tz công ựofn ựxu cho ự>n công ựofn cuGi Các ngh7 phDc tfp, có nhi7u công ựofn, chi phắ cho công ựofn ựó càng lSn thì càng dv ựưJc chuyên môn hóa MỚi gia ựình chẦ thNc hiHn m=t trong các công ựofn cEa quá trình s-n xu9t

đHc ựi)m v nguyên li'u cho s n xu t:

Nguyên v/t liHu sK dMng cho s-n xu9t cEa làng ngh7 chE y>u là nguyên liHu sặn có m ự<a phương và trong nưSc như tre nDa, song, mây, gỚ, szng, tơ tym, ; viHc t/n dMng ph> liHu cho s-n xu9t cũng ựưJc coi trỆng M=t sG nguyên liHu ựẼc thù ph-i nh/p tz nưSc ngoài chi>m kho-ng tz 10w15%

Do sN phát tri5n mfnh m cEa s-n xu9t, cùng vSi viHc khai thác bza bãi, không có k> hofch ựã làm cfn kiHt tài nguyên và gây -nh hưmng tSi môi trưUng sinh thái MẼt khác, công ựofn sơ ch> nguyên liHu chE y>u sK dMng kẰ thu/t thE công hoẼc các máy móc thi>t b< tN ch> lfc h/u nên gây lãng phắ tài nguyên, hiHu qu- sK dMng nguyên liHu th9p

đHc ựi)m v quy mô s n xu t:

Quy mô s-n xu9t cEa làng ngh7 ViHt Nam hiHn nay ự7u nh{ chẦ m mDc ự= quy mô h= gia ựình MMc ựắch cEa viHc duy trì s-n xu9t chẦ nhym t/n dMng sDc lao ự=ng lúc nông nhàn và duy trì ngh7 truy7n thGng Khi kinh t> phát tri5n theo cơ ch>

mm, th< trưUng tiêu thM hàng hóa ñưJc mm r=ng t9t y>u quy mô s-n xu9t s tăng lên g9p 5w10 lxn so vSi trưSc ñây ViHc các làng ngh7 tzng bưSc hiHn ñfi hóa công nghH truy7n thGng ñã góp phxn làm tăng s-n lưJng, ñem lfi lJi nhu/n cao hơn cho ngưUi s-n xu9t cũng làm thúc ñ;y các h= gia ñình mm r=ng quy mô s-n xu9t

Ươm tơ, dHt v-i và may ñP da

Ch> bi>n lương thNc thNc ph;m, dưJc liHu

Tái ch> ph> liHu (gi9y, nhNa, kim lofi…)

ThE công m‚ nghH (sơn mài, kh-m trai, thêu ren…)

V/t liHu xây dNng, khai thác và ch> tác ñá

Ngh7 khác (m=c gia dMng, cơ khí nh{, ñóng thuy7n, quft gi9y, ñan vó, lưSi )

Phân lofi theo sG lưJng ngh7, theo cách này có th5 phân thành:

Làng ngh m t ngh là nh†ng làng ngh7 ngoài ngh7 nông ra ch… có thêm

m=t ngh7 thE công duy nh9t

Làng ngh nhi u ngh là nh†ng làng ngh7 ngoài ngh7 nông ra còn có thêm

m=t sG hoˆc nhi7u ngh7 khác

Phân lofi theo tính ch9t ngh7, theo cách này có th5 phân thành:

Làng ngh truy n th4ng là nh†ng làng ngh7 xu9t hiHn tz lâu trong l<ch sK

và tPn tfi ñ>n ngày nay

Làng ngh m5i là nh†ng làng ngh7 xu9t hiHn do sN phát tri5n lan t{a cEa

các LNTT hoˆc du nh/p tz các ñ<a phương khác

Ngoài ra còn có th5 phân lofi theo quy mô s-n xu9t (lSn, nh{, trung bình); Theo ñˆc ñi5m cEa các ngành ngh7 có làng ngh7 thE công m‚ nghH, làng ngh7 cơ khí ch> tác, làng ngh7 d<ch vM ; Theo lofi hình kinh doanh có làng ngh7 chuyên doanh, làng ngh7 kinh doanh tang hJp, làng ngh7 chuyên doanh s-n ph;m truy7n

thGng vza phát tri5n ngành ngh7 mSi ; Theo tính ch9t hoft ñ=ng SXKD có làng ngh7 vza s-n xu9t nông nghiHp, vza SXKD các ngành ngh7 phi nông nghiHp; làng ngh7 thE công chuyên nghiHp; làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u

1.1.2 Làng ngh s n xu t hàng xu t kh u

Căn cD vào các khái niHm liên quan ñ>n làng ngh7 ñã ñưJc thGng nh9t m trên, và thNc t> hoft ñ=ng s-n xu9t kinh doanh tfi các làng ngh7 TCMN xu9t kh;u, có th5 th9y:

Làng ngh s n xu t hàng xu t kh u ñưJc hi5u theo nghĩa r=ng, không ch… bó

h—p trong phfm vi hành chính cEa m=t làng, mà có th5 là m=t vùng/ti5u vùng gPm m=t sG làng cùng s-n xu9t m=t hoˆc m=t vài mˆt hàng xu9t kh;u, trong ñó có m=t hoˆc m=t sG làng ñưJc xem là hft nhân cho sN hình thành và phát tri5n cEa c- vùng

Làng ngh truy n th/ng s n xu t hàng xu t kh u thưUng có tuyHt ñfi b=

ph/n dân sG làm ngh7 ca truy7n, hoˆc m=t vài dòng hŽ chuyên làm ngh7 lâu ñUi, tfo nh†ng mˆt hàng xu9t kh;u truy7n thGng tinh x-o, mang ñ/m b-n s•c văn hóa dân t=c, ñPng thUi có kh- năng chi phGi các làng ngh7 khác trong khu vNc v7 ngh7 nghiHp và thương hiHu làng ngh7

S n ph m xu t kh u c-a làng ngh : là nh†ng lofi s-n ph;m ñưJc s-n xu9t

tz làng ngh7, có th5 th{a mãn nhu cxu hay ưSc muGn cEa khách hàng (hoˆc th{a mãn nhu cxu v7 giá tr< sK dMng hoˆc nhu cxu thưmng thDc nghH thu/t), và có kh- năng ñưa ra chào bán trên th< trưUng nưSc ngoài vSi mMc ñích thu hút sN chú ý mua s•m, sK dMng hay tiêu dùng và ñem lfi nguPn lJi kinh t> cho ñ9t nưSc, cũng như cho ngưUi thJ m các làng ngh7 Hàng xu9t kh;u tz các làng ngh7 ñưJc hình thành theo 2 nguPn ñ5 ñáp Dng nhu cxu cEa th< trưUng, ñó là: (1) s-n xu9t theo ñơn ñˆt hàng và m˜u mã do khách hàng cung c9p; và (2) tN sáng tfo ra nh†ng s-n ph;m ñ=c ñáo, theo mô típ truy7n thGng

Xu9t kh;u các s-n ph;m cEa làng ngh7 thưUng ñưJc thNc hiHn qua hai hình

thDc chE y>u xu t kh u qua biên gi5i và xu t kh u tFi chh:

Xu9t kh;u tfi ch•: khi khách du l<ch ñ>n tz nưSc ngoài vào ViHt Nam và mua hàng thE công m‚ nghH s-n xu9t tfi ViHt Nam VSi xu hưSng phát tri5n cEa du l<ch như hiHn nay, hình thDc xu9t kh;u này s góp phxn ñáng k5 vào viHc tăng kim ngfch xu9t kh;u hàng thE công m‚ nghH hàng năm

Xu9t kh;u qua biên giSi: là hình thDc các doanh nghiHp bán hàng thE công m‚ nghH cho các ñGi tác nưSc ngoài byng cách mang hàng sang t/n nơi byng các phương tiHn v/n t-i khác nhau và ph-i ch<u sN ràng bu=c cEa m=t sG thE tMc xu9t kh;u nh9t ñ<nh Hình thDc này ñưJc phân thành hai lofi: xu9t kh;u s-n ph;m nguyên gGc theo thi>t k> cEa các nghH nhân tfi các làng ngh7 và gia công s-n ph;m theo ñơn hàng cEa nưSc ngoài, trong ñó:

Xu t kh u s n ph m nguyên g4c theo thi:t k: c$a các ngh' nhân: là hình

thDc xu9t kh;u s-n ph;m do nghH nhân sáng tác ra hoˆc ñưJc nghH nhân/thJ thE công làm theo sáng tác cEa hŽa s‚ thi>t k> m˜u s-n ph;m tfi các trưUng ñfi hŽc, các trung tâm thi>t k> m˜u Các s-n ph;m này mang tính m‚ thu/t cao, ñ=c ñáo và mang ñ/m b-n s•c văn hóa ViHt Nam, th5 hiHn rõ nét tính truy7n thGng qua nh†ng ñưUng nét, hoa văn tinh x-o cEa nghH nhân ñưJc truy7n tz ñUi này qua ñUi khác Nhi7u s-n ph;m ñưJc coi là nh†ng tác ph;m nghH thu/t ñˆc s•c và hxu h>t ñ7u có giá tr< cao (c- v7 mˆt nghH thu/t và thương mfi) Tuy nhiên, nh†ng s-n ph;m này thưUng ch… phMc vM cho m=t ñofn th< trưUng nh{ h—p [34, tr 48]

Gia công s n ph m theo ñơn ñHt hàng c$a nư5c ngoài: là hình thDc xu9t

kh;u hàng loft theo m˜u mã do khách hàng nưSc ngoài cung c9p cho nhà s-n xu9t Nh†ng m˜u mã ñó có th5 do khách hàng tN thi>t k>/sáng tác, hoˆc cũng có th5 do hŽ sưu txm hoˆc copy tz nhi7u nguPn khác nhau, k5 c- tz các nguPn tfi ViHt Nam Trong trưUng hJp này nghH nhân ch… ñóng vai trò chE y>u như m=t ngưUi thJ c-, trNc ti>p thao tác nh†ng chi ti>t khó và hưSng d˜n nh†ng thJ thE công khác s-n xu9t

ra các s-n ph;m hàng loft, vSi sN trJ giúp m=t phxn cEa máy móc, công cM (tùy theo tzng mˆt hàng) ðây là hình thDc làm hàng xu9t kh;u pha bi>n nh9t hiHn nay, chi>m t‰ trŽng doanh thu xu9t kh;u cao nh9t Mˆc dù sG lưJng hàng ñˆt lSn nhưng giá tr< s-n ph;m lfi không cao, do khách hàng chE y>u muGn lJi dMng tay ngh7 ñiêu luyHn cEa nghH nhân/thJ thE công ViHt Nam vSi chi phí th9p ñ5 làm ra các s-n ph;m theo chE ý cEa hŽ và bán tfi th< trưUng nưSc ngoài vSi mDc lJi nhu/n cao

[34, tr 49]

1.1.3 Vai trò c-a làng ngh s n xu t hàng xu t kh u

ViHc phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u có ý nghĩa vô cùng quan trŽng ñGi vSi sN phát tri5n kinh t> w xã h=i cEa m=t làng ngh7, m=t vùng nh9t ñ<nh, ñi7u này ñưJc th5 hiHn qua m=t sG khía cfnh chE y>u sau ñây:

M t là, góp phJn thúc ñ y chuy)n d6ch cơ c u kinh t: nông nghi'p nông thôn theo hư5ng công nghi'p hoá, hi'n ñFi hoá:

Phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u chính là con ñưUng chE y>u chuy5n d<ch cơ c9u kinh t> nông thôn theo hưSng ñó, chuy5n tz lao ñ=ng nông nghiHp năng su9t th9p, thu nh/p th9p sang lao ñ=ng ngành ngh7 có năng su9t và ch9t lưJng cao vì có thu nh/p cao hơn SN phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ñ<a bàn Hà N=i ñã mm r=ng quy mô s-n xu9t, thu hút nhi7u lao ñ=ng làm chuy5n d<ch cơ c9u lao ñ=ng sang làm công nghiHp và d<ch vM và gi-m dxn lao ñ=ng nông nghiHp Chính làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u phát tri5n ñã hình thành các trung tâm buôn bán, trao ñai hàng hoá, dxn dxn trm thành các trung tâm dân cư, các th< tr9n, th< tD và tzng bưSc ñô th< hoá

¢ nưSc ta, khi công nghiHp chưa phát tri5n, hàng thE công xu9t kh;u tfo ra nguPn thu nh/p, ñ-m b-o ñUi sGng trong nưSc, ñPng thUi còn là nguPn xu9t kh;u quan trŽng và hiHu qu-, mm r=ng quan hH vSi th< trưUng quGc t> Byng sN áp dMng khoa hŽc, k‚ thu/t ti>n b= các ngh7 thE công dxn tzng bưSc chuy5n ñai b7n v†ng tz thE công lên công nghiHp nh{, rPi lên công nghiHp và dv dàng trm thành khu công nghiHp nông thôn Xét trên góc ñ= phân công lao ñ=ng thì ngh7 và làng ngh7 nói chung và làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u nói riêng ñã có tác ñ=ng tích cNc tSi s-n xu9t nông nghiHp Nó không ch… cung c9p tư liHu s-n xu9t cho khu vNc nông nghiHp mà còn có tác dMng chuy5n d<ch cơ c9u trong n=i b= ngành nông nghiHp

Hai là, góp phJn gi i quy:t vi'c làm, tăng thu nhLp cho ngưOi lao ñ ng:

Phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u có ý nghĩa r9t quan trŽng, ñưJc coi là ñ=ng lNc trNc ti>p gi-i quy>t viHc làm cho ngưUi lao ñ=ng, ñPng thUi góp phxn làm tăng thu nh/p cho ngưUi lao ñ=ng nông thôn HiHn nay, nhi7u làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u cEa Hà N=i ñã thu hút trên 70% lao ñ=ng s-n xu9t phi nông

nghiHp cEa làng, hfn ch> sG lao ñ=ng di dUi tz nông thôn ra thành th< tìm viHc làm, ñem lfi giá tr< s-n xu9t vưJt tr=i so vSi nông nghiHp, thu nh/p tz làm ngh7 cEa dân

cư có ñ>n 70w80% tang thu nh/p

Theo k>t qu- kh-o sát cEa tác gi- tfi các làng ngh7, bình quân m•i cơ sm s-n xu9t hàng xu9t kh;u tfi các làng ngh7 tfo viHc làm an ñ<nh cho 27 lao ñ=ng thưUng xuyên và 8w10 lao ñ=ng thUi vM, m•i h= chuyên làm ngh7 tfo viHc làm cho 4w6 lao ñ=ng thưUng xuyên và 2w5 lao ñ=ng thUi vM ðˆc biHt ngh7 dHt, may, thêu ren, m•i

cơ sm có th5 thu hút 30 w50 lao ñ=ng, cá biHt có nh†ng cơ sm có hàng trăm lao ñ=ng Làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u không nh†ng thu hút m=t lNc lưJng lao ñ=ng lSn m ñ<a phương mà còn tfo viHc làm cho hàng nghìn lao ñ=ng nơi khác ñ>n làm thuê như ngh7 gGm sD Bát Tràng (Gia Lâm), ñan c{ t> xã Phú Túc, kh-m trai xã Chuyên M‚ (Phú Xuyên), SN phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u kéo theo d<ch vM cung c9p nguyên v/t liHu chuyên chm, kinh doanh hàng hoá, phMc vM ăn uGng tfi các làng ngh7 phát tri5n tfo ra nhi7u viHc làm cho ngưUi lao ñ=ng và góp phxn phân công lfi lNc lưJng lao ñ=ng m nông thôn ViHc mm r=ng th< trưUng xu9t kh;u s-n ph;m TCMN truy7n thGng ñã ñem lfi kim ngfch xu9t kh;u hàng trăm triHu USD m•i năm và là nhân tG quan trŽng ñ5 kích thích s-n xu9t, tfo viHc làm, tăng thu nh/p cho hàng triHu lao ñ=ng thE công chuyên nghiHp và nhàn r•i

Ba là, thu hút v4n nhàn rhi, tLn dPng thOi gian và l2c lư@ng lao ñ ng, hFn ch: di dân t2 do:

Khác vSi m=t sG ngành ngh7 công nghiHp, phát tri5n s-n ph;m xu9t kh;u trong làng ngh7 không ñòi h{i sG vGn ñxu tư lSn, bmi r9t nhi7u ngh7 ch… cxn công cM thE công, thô sơ do thJ thE công tN s-n xu9t ñưJc ðˆc ñi5m cEa s-n xu9t trong các làng ngh7 là quy mô nh{, cơ c9u vGn và lao ñ=ng ít nên r9t phù hJp vSi kh- năng huy ñ=ng vGn và các nguPn lNc v/t ch9t cEa các h= gia ñình, ñó là lJi th> ñ5 các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u có th5 huy ñ=ng các lofi vGn nhàn r•i trong dân vào hoft ñ=ng SXKD Mˆt khác, do ñˆc ñi5m s-n xu9t sK dMng lao ñ=ng thE công là chE y>u, nơi s-n xu9t cũng chính là nơi m cEa ngưUi lao ñ=ng nên b-n thân nó có kh- năng t/n dMng và thu hút nhi7u lao ñ=ng, tz lao ñ=ng thUi vM nông nhàn ñ>n lao ñ=ng trên ñ= tuai hay dưSi ñ= tuai lao ñ=ng Tr™ em vza hŽc và tham gia s-n xu9t

dưSi hình thDc hŽc ngh7 hay giúp viHc LNc lưJng này chi>m m=t t‰ lH ñáng k5 trong tang sG lao ñ=ng làm ngh7 Phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u theo phương châm “ly nông, b9t ly hương” không ch… có kh- năng gi-i quy>t viHc làm, nâng cao thu nh/p cho ngưUi lao ñ=ng mà còn có vai trò tích cNc trong viHc hfn ch> dòng di dân tN do ra ñô th<

B4n là, góp phJn tăng kh4i lư@ng hàng hoá xu t kh u và phát tri)n d6ch vP

du l6ch:

VSi quy mô nh{ bé, ñưJc phân bG r=ng kh•p m các vùng nông thôn, hàng năm các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u s-n xu9t ra m=t khGi lưJng s-n ph;m hàng hóa khá lSn, ñóng góp ñáng k5 cho n7n kinh t> quGc dân nói chung và cho tzng ñ<a phương nói riêng Năng lNc SXKD cEa các làng ngh7 là y>u tG quan trŽng thúc ñ;y phát tri5n s-n xu9t hàng hóa m nông thôn M•i s-n ph;m xu9t kh;u cEa làng ngh7 ñ7u có nh†ng ki5u dáng ñ=c ñáo, mang ñ/m b-n s•c văn hóa dân t=c, chDa ñNng nh†ng quan niHm v7 th;m m‚, tư tưmng, ñˆc ñi5m nhân văn, trình ñ= khoa hŽc k‚ thu/t r9t ñ=c ñáo cEa dân t=c ViHt Nam Trong m•i s-n ph;m xu9t kh;u ñ7u chDa ñNng nh†ng tinh hoa văn hóa cEa dân t=c, ñóng góp vào kho tàng văn hóa cEa nhân lofi, làm phong phú thêm văn hóa th> giSi Thông qua các mˆt hàng xu9t kh;u, chúng ta ñã giSi thiHu vSi bfn bè th> giSi nh†ng s-n ph;m ñ=c ñáo mang truy7n thGng văn hóa dân t=c Hà N=i có ti7m năng v7 phát tri5n du l<ch lSn lfi có nhi7u LNTT Vì v/y viHc g•n k>t các tour du l<ch ñ>n vSi các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u ñ5 khách du l<ch tham quan mua s•m nh†ng mˆt hàng lưu niHm phong phú s tăng thêm ch9t lưJng cEa tour du l<ch, qua ñó qu-ng bá các s-n ph;m làng ngh7, ñPng thUi góp phxn thúc ñ;y ngành d<ch vM, du l<ch phát tri5n

Năm là, phát huy n i l2c ñ6a phương, phát tri)n kinh t: M xã h i, b o t\n và phát huy các giá tr6 văn hoá truy n th4ng:

S-n ph;m cEa các LNTT là sN k>t tinh cEa lao ñ=ng v/t ch9t và lao ñ=ng tinh thxn, nó ñưJc tfo nên bmi bàn tay tài hoa và óc sáng tfo cEa ngưUi thJ thE công Các s-n ph;m xu9t kh;u cEa làng ngh7 chDa ñNng nh†ng phong tMc, t/p quán, tín ngưŸng, mang s•c thái riêng có cEa dân t=c ViHt Nam, nhi7u s-n ph;m làng ngh7 có giá tr< có tính nghH thu/t cao, trong ñó hàm chDa nh†ng nét ñˆc s•c cEa văn hóa dân

t=c, ñˆc tính riêng cEa m•i làng ngh7 và ñưJc coi là bi5u tưJng nghH thu/t truy7n thGng cEa dân t=c ñPng thUi có giá tr< minh chDng sN th<nh vưJng cEa QuGc gia, cũng như th5 hiHn nh†ng thành tNu, phát minh mà con ngưUi ñft ñưJc Phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u tfo ñi7u kiHn khai thác th> mfnh cEa ñ<a phương v7 nguPn lNc (lao ñ=ng, thi>t b< máy móc, ti7n vGn) ñ5 t/p trung cho SXKD theo quy mô h= gia ñình, ta s-n xu9t, hJp tác xã, công ty TNHH, Trong quá trình phát tri5n s tfo ra ñ=i ngũ lao ñ=ng có tay ngh7 cao, lSp nghH nhân mSi có trình ñ= ñ5 ti>p thu, Dng dMng nh†ng ti>n b= v7 công nghH tiên ti>n s-n xu9t ra nh†ng s-n ph;m

có giá tr< cao, giá thành hf, kh- năng cfnh tranh th< trưUng lSn ñáp Dng dxn vSi h=i nh/p kinh t> th> giSi Phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u ñã tfo ra m=t nguPn tích lũy khá lSn và an ñ<nh cho ngân sách ñ<a phương cũng như cho các h= gia ñình ¢ nh†ng vùng có nhi7u ngành ngh7 phát tri5n thưUng hình thành nên m=t trung tâm giao lưu buôn bán, d<ch vM và trao ñai hàng hóa Nh†ng trung tâm này ngày càng ñưJc mm r=ng và phát tri5n, tfo nên m=t sN ñai mSi trong nông thôn ViHc phát tri5n các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u s tăng thêm sDc mfnh c=i nguPn, tăng giá tr< văn hoá truy7n thGng cEa ViHt Nam ñGi vSi bfn bè th> giSi ði7u

ñó không gì khác là gi† gìn và phát huy m=t b= ph/n cEa n7n văn hoáwvăn minh nhân lofi, làm tăng nh†ng giá tr< văn hoá truy7n thGng trong m=t th> giSi ña phương tiHn thông tin và ñxy bi>n ñ=ng

1.2 Phát tri7n làng ngh] sHn xuYt hàng xuYt khqu

1.2.1 Khái ni*m phát tri n

Phát tri5n là quy lu/t chung cEa mŽi thUi ñfi Trong ngôn ng† thông thưUng, khái niHm “tăng trưmng” thưUng ñưJc xem tương ñPng vSi “phát tri5n”, bmi tăng trưmng ñóng vai trò thi>t y>u ñ<nh hình mDc ñ= phát tri5n ð5 ph-n ánh sN ti>n b= cEa m=t quGc gia hay n7n kinh t> trong m=t giai ñofn, ngưUi ta thưUng sK dMng thu/t ng† tăng trưmng và phát tri5n

Tăng trưbng ch… sN bi>n ñai v7 lưJng theo chi7u hưSng tăng lên, ñi lên Tăng

trưmng kinh t> là sN gia tăng v7 quy mô hoˆc tGc ñ= gia tăng s-n lưJng, có nghĩa là tăng thêm v7 k>t qu- các hoft ñ=ng s-n xu9t v/t ch9t và d<ch vM cEa n7n kinh t> hay m=t ta chDc trong m=t thUi kỳ nh9t ñ<nh Nói m=t cách tang quát, tăng trưmng kinh

t> là sN gia tăng thu nh/p trong m=t kho-ng thUi gian nh9t ñ<nh (thưUng là m=t năm) SN gia tăng th5 hiHn m quy mô và tGc ñ= Quy mô tăng trưmng ph-n ánh sN gia tăng nhi7u hay ít, còn tGc ñ= tăng trưmng thưUng ñưJc sK dMng vSi ý nghĩa so sánh tương ñGi và ph-n ánh sN gia tăng nhanh hay ch/m gi†a các thUi kỳ [70, tr 21]

Phát tri)n, là nói v7 sN chuy5n bi>n tz trfng thái th9p lên trfng thái cao hơn,

vSi trình ñ= và ch9t lưJng cao hơn Phát tri5n kinh t> ñưJc hi5u là quá trình tăng ti>n v7 mŽi mˆt cEa n7n kinh t> trong m=t thUi kỳ nh9t ñ<nh, bao gPm c- sN tăng thêm v7 lưJng và sN thay ñai ti>n b= v7 ch9t, nó là sN k>t hJp m=t cách chˆt ch quá trình hoàn thiHn cEa hai v9n ñ7 kinh t> và xã h=i m m•i quGc gia Như v/y, phát tri5n ph-i là m=t quá trình lâu dài và do các nhân tG n=i tfi cEa n7n kinh t> quy>t ñ<nh, khái quát thông qua sN gia tăng cEa tang mDc thu nh/p cEa n7n kinh t> và mDc gia tăng thu nh/p bình quân trên m=t ñxu ngưUi, sN bi>n ñai theo ñúng xu th> cEa cơ c9u kinh t> và sN bi>n dai ngày càng tGt hơn trong các v9n ñ7 xã h=i Hoàn thiHn các tiêu chí trên là sN thay ñai v7 ch9t xã h=i cEa quá trình phát tri5n [70, tr 22]

Theo ñó, phát tri)n làng ngh là sN tăng lên c- v7 sG lưJng, ch9t lưJng, cơ

c9u ta chDc cEa làng ngh7 m hai mDc ñ= tz th9p lên cao th5 hiHn m viHc mm r=ng v7 quy mô s-n xu9t, sN gia tăng v7 mDc ñóng góp cho ngân sách và thu nh/p bình quân m=t ñxu ngưUi, viHc ñ-m b-o an sinh xã h=i và b-o vH môi trưUng tfi làng ngh7,…

1.2.2 Khái ni*m phát tri n b n v4ng làng ngh s n xu t hàng xu t kh u

TrưSc nh†ng thách thDc v7 v9n ñ7 môi trưUng, bi>n ñai khí h/u và lo ngfi v7 nh†ng tác ñ=ng tiêu cNc mà sN phát tri5n “nóng” -nh hưmng ñ>n tương lai, ngưUi ta còn sK dMng khái niHm phát tri5n b7n v†ng

Tháng 6/1992, H=i ngh< ThưJng ñ…nh Trái ñ9t v7 Môi trưUng và Phát tri5n hŽp tfi Rio de Janeiro (Braxin), ñã thông qua Chương trình Ngh< sN 21 v7 phát tri5n

b7n v†ng, vSi quan niHm"Phát tri)n b n v,ng là s2 phát tri)n nhIm thqa mãn các

nhu cJu hi'n tFi c$a con ngưOi, nhưng không gây tDn hFi t5i s2 thqa mãn nhu cJu c$a th: h' tương lai"

Tháng 9/2002, H=i ngh< ThưJng ñ…nh Th> giSi v7 phát tri5n b7n v†ng hŽp m Johannesburg (Nam Phi) có 196 nưSc và ta chDc quGc t> tham dN, trong ñó có ViHt Nam Trên cơ sm tang k>t, ñánh giá lfi 10 năm thNc hiHn Chương trình Ngh< sN 21 v7 phát tri5n b7n v†ng toàn cxu, H=i ngh< ñã bàn th-o, ba sung, hoàn thiHn Chương

trình Ngh< sN 21 và ñưa ra khái niHm ñxy ñE, toàn diHn: “Phát tri)n b n v,ng là quá

trình phát tri)n có sư k:t h@p chHt chr, h@p lý, hài hòa gi,a phát tri)n kinh t: v5i phát tri)n xã h i và b o v' môi trưOng nhIm ñáp Cng nhu cJu ñOi s4ng con ngưOi trong hi'n tFi, nhưng không làm tDn hFi ñ:n kh năng ñáp Cng nhu cJu c$a các th: h' tương lai”

Tz khái niHm ñó cho th9y: Phát tri5n b7n v†ng là quá trình phát tri5n có sN

k>t hJp chˆt ch , hJp lý, hài hòa gi†a 3 mˆt cEa sN phát tri5n, gPm: tăng trưmng kinh t>, c-i thiHn các v9n ñ7 xã h=i và b-o vH môi trưUng [70, tr 23]

Chương trình Ngh< sN 21 v7 phát tri5n b7n v†ng toàn cxu tfo cơ sm n7n t-ng

và ñòi h{i các nưSc trên th> giSi cũng như ViHt Nam ph-i xây dNng chi>n lưJc, k> hofch quGc gia, nh†ng chính sách và gi-i pháp phát tri5n ñ9t nưSc hưSng tSi phát tri5n b7n v†ng toàn cxu MMc tiêu tang quát cEa Chương trình Ngh< sN 21 v7 phát

tri5n b7n v†ng toàn cxu mà nhân lofi và ViHt Nam hưSng tSi là "ðFt ñư@c s2 ñJy

ñ$ v vLt ch t, s2 giàu có v tinh thJn và văn hóa, s2 bình ñsng c$a các công dân

và s2 ñ\ng thuLn c$a xã h i, s2 hài hòa gi,a con ngưOi và t2 nhiên; phát tri)n ph i bi:t k:t h@p chHt chr, h@p lý, hài hòa ñư@c ba mHt là phát tri)n kinh t:, phát tri)n

xã h i và b o v' môi trưOng”

Phát tri n b n v4ng làng ngh s n xu t hàng xu t kh u: phát tri5n b7n

v†ng làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u ñưJc ñˆt ra trong khuôn kha quan niHm v7 phát tri5n b7n v†ng cEa ñ9t nưSc, chú ý ñ>n nh†ng y>u tG ñˆc thù cEa làng ngh7 s-n

xu9t hàng xu9t kh;u, theo ñó “Phát tri)n b n v,ng làng ngh s n xu t hàng xu t

kh u là vi'c b o ñ m làng ngh có s2 tăng trưbng kinh t: Dn ñ6nh, hi'u qu ngày càng cao, g_n li n v5i vi'c b o v' và nâng cao ch t lư@ng môi trưOng s4ng cũng

như các yêu cJu v Dn ñ6nh xã h i, an ninh qu4c phòng b khu v2c có làng ngh ”

ð5 ñ-m b-o phát tri5n b7n v†ng làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u ph-i xem xét trên hai góc ñ=:

M t là, ñ m b o duy trì tính ch t b n v,ng và hi'u qu trong hoFt ñ ng SXKD và d6ch vP trong b n thân các làng ngh : ð-m b-o hiHu qu- kinh t> cao như

quy mô và tGc ñ= tăng giá tr< s-n lưJng, trình ñ= công nghH, thu nh/p bình quân, tang kim ngfch xu9t kh;u,…; Duy trì và nâng cao kh- năng cfnh tranh cEa các làng ngh7; ð-m b-o ch9t lưJng môi trưUng trong n=i b= làng ngh7

Hai là, nh,ng tác ñ ng lan tqa tích c2c c$a làng ngh ñ:n hoFt ñ ng kinh t: M

xã h i và môi trưOng c$a ñ6a phương, khu v2c có làng ngh : Tfo sN chuy5n d<ch tích

cNc trong cơ c9u ngành kinh t> theo xu hưSng CNH, HðH và hưSng v7 xu9t kh;u; Tác ñ=ng tích cNc trong viHc phát tri5n cơ sm hf txng k‚ thu/t và xã h=i cho khu vNc

có làng ngh7; Gi-m thi5u các tác ñ=ng tiêu cNc ñ>n các v9n ñ7 xã h=i, tăng cưUng kh- năng gi-i quy>t viHc làm và nâng cao thu nh/p cho dân cư trong vùng ngh7; Hoft ñ=ng cEa làng ngh7 g•n vSi các phương án b-o vH môi trưUng trong khu vNc, gi-m thi5u các tác ñ=ng tiêu cNc cEa ô nhivm môi trưUng trong quá trình phát tri5n

1.3 Các tiêu chí ñánh giá phát tri7n làng ngh] sHn xuYt hàng xuYt khqu trên ñ<a bàn Hà Nti

1.3.1 Tiêu chí chung ñánh giá sB phát tri n

Quy>t ñ<nh sG 153/QðwTTg, ngày 17/8/2004 cEa ThE tưSng Chính phE v7 viHc ban hành ð<nh hưSng chi>n lưJc Phát tri5n b7n v†ng ViHt Nam (Chương trình ngh< sN 21 cEa ViHt Nam) [58], ch… rõ "Phát tri5n nhanh, hiHu qu- và b7n v†ng, tăng trưmng kinh t> ñi ñôi vSi thNc hiHn ti>n b=, công byng xã h=i và b-o vH môi trưUng"

và "Phát tri5n kinh t>wxã h=i g•n chˆt vSi b-o vH và c-i thiHn môi trưUng, b-o ñ-m

sN hài hoà gi†a môi trưUng nhân tfo vSi môi trưUng thiên nhiên, gi† gìn ña dfng sinh hŽc" Theo ñó, nh†ng lĩnh vNc hoft ñ=ng cxn ưu tiên:

a) V lĩnh v2c kinh t::

Duy trì tăng trưmng kinh t> nhanh, an ñ<nh và b7n v†ng;

Thay ñai mô hình s-n xu9t và tiêu dùng theo hưSng sfch hơn và thân thiHn vSi môi trưUng;

ThNc hiHn quá trình “công nghiHp hóa sfch”, tích cNc ngăn ngza và xK lý

ô nhivm công nghiHp, xây dNng n7n “công nghiHp xanh”

Phát tri5n nông nghiHp và nông thôn b7n v†ng

Phát tri5n b7n v†ng vùng và xây dNng các c=ng ñPng ñ<a phương phát tri5n b7n v†ng

b) V lĩnh v2c xã h i:

N• lNc xóa ñói gi-m nghèo, thNc hiHn ti>n b= và công byng xã h=i

Ti>p tMc hf th9p t‰ lH gia tăng dân sG và tfo thêm viHc làm cho ngưUi lao ñ=ng

ð<nh hưSng quá trình ñô th< hóa và di dân nhym phát tri5n b7n v†ng các

ñô th<; phân bG hJp lý dân cư và lNc lưJng lao ñ=ng theo vùng

Nâng cao ch9t lưJng giáo dMc ñ5 nâng cao dân trí, trình ñ= ngh7 nghiHp ñáp Dng yêu cxu cEa sN nghiHp phát tri5n ñ9t nưSc

Phát tri5n v7 sG lưJng và nâng cao ch9t lưJng các d<ch vM y t> và chăm sóc sDc kh{e nhân dân, c-i thiHn các ñi7u kiHn lao ñ=ng và vH sinh môi trưUng sGng

c) V lĩnh v2c tài nguyên M môi trưOng:

ChGng thoái hóa, sK dMng hiHu qu- và b7n v†ng tài nguyên ñ9t

B-o vH môi trưUng nưSc và sK dMng b7n v†ng tài nguyên nưSc

Khai thác hJp lý và sK dMng ti>t kiHm, b7n v†ng tài nguyên khoáng s-n B-o vH môi trưUng bi5n, ven bi5n, h-i ñ-o và phát tri5n tài nguyên bi5n B-o vH và phát tri5n tài nguyên rzng

Gi-m ô nhivm không khí m các ñô th< và khu công nghiHp

Qu-n lý có hiHu qu- ch9t th-i r•n và ch9t th-i nguy hfi

B-o tPn ña dfng sinh hŽc

Gi-m nh— bi>n ñai khí h/u và hfn ch> nh†ng -nh hưmng có hfi cEa bi>n ñai khí h/u góp phxn phòng, chGng thiên tai

Quy>t ñ<nh sG 432/QðwTTg, ngày 12/4/2012 cEa ThE tưSng Chính phE v7 viHc phê duyHt Chi>n lưJc Phát tri5n b7n v†ng ViHt Nam giai ñofn 2011w2020 [65], ch… rõ “Phát tri5n b7n v†ng là yêu cxu xuyên suGt trong quá trình phát tri5n ñ9t nưSc; k>t hJp chˆt ch , hJp lý và hài hòa gi†a phát tri5n kinh t> vSi phát tri5n xã h=i và b-o vH tài nguyên, môi trưUng, b-o ñ-m quGc phòng, an ninh và tr/t tN an toàn xã h=i” Theo ñó, nh†ng lĩnh vNc hoft ñ=ng cxn ưu tiên:

a) V kinh t:

Duy trì tăng trưmng kinh t> b7n v†ng, tzng bưSc thNc hiHn tăng trưmng xanh, phát tri5n năng lưJng sfch, năng lưJng tái tfo

ThNc hiHn s-n xu9t và tiêu dùng b7n v†ng

ð-m b-o an ninh lương thNc, phát tri5n nông nghiHp, nông thôn b7n v†ng Phát tri5n b7n v†ng các vùng và ñ<a phương

b) V xã h i

đ;y mfnh công tác gi-m nghèo theo hưSng b7n vẨng; tfo viHc làm b7n vẨng; thNc hiHn ti>n b= và công byng xã h=i; thNc hiHn tGt các chắnh sách an sinh xã h=i

ần ự<nh quy mô, c-i thiHn và nâng cao ch9t lưJng dân sG

Phát tri5n văn hóa hài hòa vSi phát tri5n kinh t>, xây dNng và phát tri5n gia ựình ViHt Nam

Phát tri5n b7n vẨng các ựô th<, xây dNng nông thôn mSi, phân bG hJp lý dân cư và lao ự=ng theo vùng

Nâng cao ch9t lưJng giáo dMc và ựào tfo ự5 nâng cao dân trắ và trình ự= ngh7 nghiHp thắch hJp vSi yêu cxu cEa sN phát tri5n ự9t nưSc, vùng và ự<a phương

Phát tri5n v7 sG lưJng và nâng cao ch9t lưJng các d<ch vM y t>, chăm sóc sDc kh{e; b-o ự-m an toàn thNc ph;m, c-i thiHn ựi7u kiHn và vH sinh môi trưUng lao ự=ng

GiẨ vẨng an ự<nh chắnh tr< w xã h=i, b-o vH vẨng chỚc ự=c l/p, chE quy7n, thGng nh9t và toàn vỞn lãnh tha quGc gia, chE ự=ng và tắch cNc h=i nh/p quGc t>

c) V tài nguyên và môi trưOng

ChGng thoái hóa, sK dMng hiHu qu- và b7n vẨng tài nguyên ự9t

B-o vH môi trưUng nưSc và sK dMng b7n vẨng tài nguyên nưSc

Khai thác hJp lý và sK dMng ti>t kiHm, b7n vẨng tài nguyên khoáng s-n B-o vH môi trưUng bi5n, ven bi5n, h-i ự-o và phát tri5n tài nguyên bi5n B-o vH và phát tri5n rzng

Gi-m ô nhivm không khắ và ti>ng Pn m các ựô th< lSn và khu công nghiHp Qu-n lý có hiHu qu- ch9t th-i rỚn và ch9t th-i nguy hfi

B-o tPn và phát tri5n ựa dfng sinh hỆc

Gi-m thi5u tác ự=ng và Dng phó vSi bi>n ựai khắ h/u, phòng chGng thiên tai

1.3.2 Tiêu chắ ựánh giá phát tri n b n v4ng ự/i vCi làng ngh truy n th/ng

Theo k>t qu- công trình nghiên cDu ỘXây dNng hH thGng tiêu chắ ựánh giá phát tri5n b7n vẨng tfi m=t sG làng ngh7 truy7n thGng ựPng byng BỚc B=Ợ cEa nhóm tác gi- TS đào NgỆc Ti>n, Th.s Vũ Phương Huy7n, đào Quang Hưng, cho th9y hH thGng tiêu chắ ự5 ựánh giá mDc ự= phát tri5n b7n vẨng cEa các LNTT cEa ViHt Nam ựưJc nhóm các tác gi- ự7 xu9t vSi các chẦ tiêu cM th5 ự5 ựánh giá c- ba khắa cfnh cEa phát tri5n b7n vẨng là kinh t>, xã h=i và môi trưUng ựưJc tang hJp lfi như sau:

Bi7u 1.1: Các chv tiêu ựánh giá phát tri7n b]n vwng cZa LNTT

Kinh t3

w Quy mô s-n xu9t (Doanh thu bình quân)

w ChE th5 s-n xu9t (Cơ c9u chE th5 s-n xu9t)

w Trình ự= công nghH

w NguPn nguyên liHu

w Hoft ự=ng thương mfi (Các kênh tiêu thM)

w Hoft ự=ng du l<ch

Xã hti

w SG viHc làm (Gi-i quy>t công ăn, viHc làm)

w Hình thDc tham gia ngh7

w Thu nh/p cEa ngưUi lao ự=ng

w đào tfo cho ngưUi lao ự=ng

w An toàn lao ự=ng

w Nh/n thDc cEa ngưUi dân v7 ô nhivm môi trưUng

Ngu\n:TFp chắ Kinh t: & Phát tri)n, S4 (176) [47, tr 55]

1.3.3 Tiêu chắ ựánh giá phát tri n b n v4ng ự/i vCi làng ngh s n xu t hàng

xu t kh u trên ự a bàn Hà N i

Trong nhẨng năm qua phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u cEa Thành phG ựã có sN chuy5n bi>n tắch cNc không chẦ v7 nh/n thDc cEa các c9p, các ngành mà còn có sN tham gia tắch cNc cEa các ta chDc chắnh tr< w xã h=i, các HiHp h=i ngành ngh7 cùng vSi sN năng ự=ng sáng tfo cEa nhân dân, nên làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u ựã ựưJc khôi phMc, cEng cG và ngày càng phát tri5n Nhi7u ngh7, làng ngh7 ựưJc khôi phMc và phát tri5n nhanh, ựáp Dng nhu cxu th< trưUng như: ngh7 thêu, ren, gGm sD, sơn mài, kh-m trai, mây tre ựan, gỚ mẰ nghH, chfm khỚc ựá SN bi>n ựai ựó ựã góp phxn ựem lfi b= mẼt mSi cho khu vNc nông thôn, ự;y mfnh sN nghiHp công nghiHp hoá nông nghiHp, nông thôn trên ự<a bàn Thành phG, ựUi sGng cEa ngưUi lao ự=ng ựưJc nâng cao, tfo viHc làm an ự<nh, tăng thu nh/p cho ngưUi lao ự=ng, gi-m sN khác biHt giẨa thành th< và nông thôn, giẨ vẨng tr/t tN an ninh xã h=i, gi-m tẸ lH h= nghèo, góp phxn phát tri5n kinh t> w xã h=i m ự<a phương, hfn ch> di dân tN do và b-o tPn các giá tr< văn hoá dân t=c

đ5 có cơ sm khoa hỆc cho viHc ựánh giá sN phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u cEa ViHt Nam nói chung và Hà N=i nói riêng theo hưSng phát tri5n b7n vẨng Căn cD vào các ự<nh hưSng ưu tiên cEa Chi>n lưJc phát tri5n b7n vẨng ViHt Nam theo các giai ựofn; hH thGng tiêu chắ ựánh giá phát tri5n b7n vẨng tfi m=t

sG làng ngh7 truy7n thGng ựPng byng BỚc B= cEa nhóm tác gi- TS đào NgỆc Ti>n, Th.s Vũ Phương Huy7n, đào Quang Hưng và thNc t> hoft ự=ng s-n xu9t kinh doanh tfi các làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u trên ự<a bàn Hà N=i, lu/n án ự7 xu9t b= tiêu chắ ựánh giá phát tri5n làng ngh7 s-n xu9t hàng xu9t kh;u như sau:

Nhóm tiêu chắ xét trên khắa cFnh kinh t:

S4 lư@ng làng ngh , giá tr6 s n xu t, v4n ựJu tư cho s n xu tẦ: ChẦ tiêu

này có th5 ựưJc ựánh giá thông qua sN gia tăng v7 sG lưJng các làng ngh7, gia tăng giá tr< s-n xu9t, gia tăng v7 vGn huy ự=ng ự5 ựxu tư cho s-n xu9t,ẦChẦ tiêu này có th5 ựánh giá thông qua giá tr< tuyHt ựGi hoẼc tGc ự= tăng trưmng bình quân

TD chCc s n xu t: ChẦ tiêu này có th5 ựưJc ựánh giá thông qua hoft ự=ng

s-n xu9t cEa các h= gia ựình và các chE th5 s-n xu9t khác tfi các làng ngh7, thúc ự;y chuy5n d<ch cơ c9u, thay ựai mô hình s-n xu9t tfi các làng ngh7, kắch thắch sN

ra ựUi và phát tri5n các ngành ngh7 như d<ch vM, thương mfi, v/n t-i, thông tin liên lfc,Ầcó liên quan m/t thi>t ự>n sN phát tri5n cEa làng ngh7 ChẦ tiêu này có th5 ựánh giá thông qua giá tr< tuyHt ựGi hoẼc giá tr< tương ựGi, tẸ lH doanh nghiHp trong

cơ c9u chE th5 s-n xu9t cEa làng ngh7

HF tJng kK thuLt M công ngh', cơ sb hF tJng chung và mHt bIng s n xu t:

ChẦ tiêu này có th5 ựưJc ựánh giá thông qua tình trfng kẰ thu/t công nghH, kh- năng Dng dMng công nghH tiên ti>n vào quá trình s-n xu9t, sN gia tăng hàm lưJng ch9t xám trong viHc s-n xu9t s-n ph;m, nâng cao hiHu su9t sK dMng tư liHu s-n xu9t, gi-m bSt sN phM thu=c vào ựi7u kiHn tN nhiên trong quá trình s-n xu9t Tình trfng ựxu tư, nâng c9p, c-i tfo hH thGng cơ sm hf txng chung cEa các làng ngh7 (ựưUng giao thông, ựiHn, nưSc, vivn thông,Ầ), diHn tắch mẼt byng s-n xu9t kinh doanh cEa các cơ sm s-n xu9t ChẦ tiêu này có th5 ựánh giá thông qua giá tr< tuyHt ựGi hoẼc giá tr< tương ựGi cEa các tiêu chắ

Ngu\n nguyên li'u: ChẦ tiêu này có th5 ựưJc ựánh giá thông qua hoft

ự=ng thu mua và cung c9p nguyên liHu cho các cơ sm s-n xu9t trong làng ngh7 nhym

b-o ự-m có ựưJc nguPn nguyên liHu ựxy ựE, an ự<nh và lâu dài

Th6 trưOng và h' th4ng phân ph4i s n ph m: ChẦ tiêu này có th5 ựưJc

ựánh giá thông qua viHc bán s-n ph;m tfi th< trưUng n=i ự<a hay th< trưUng nưSc ngoài Trên thNc t>, các cơ sm s-n xu9t tfi các làng ngh7 ựã sK dMng nhi7u kênh tiêu thM s-n ph;m khác nhau, có th5 chia các kênh tiêu thM thành hai nhóm lSn là các kênh chE ự=ng, trNc ti>p (bán tfi làng ngh7, bán qua cKa hàng cEa cơ sm m ự<a phương khác, xu9t kh;u trNc ti>p) và các kênh b< ự=ng, gián ti>p (bán cho các công

ty thương mfi, xu9t kh;u Ey thác) ChẦ tiêu này có th5 ựánh giá thông qua tẸ trỆng các kênh tiêu thM

Nhóm tiêu chắ xét trên khắa cFnh xã h i

Gi i quy:t vi'c làm: ChẦ tiêu này có th5 ựưJc ựánh giá thông qua tiêu chắ

lao ự=ng thưUng xuyên và lao ự=ng thUi vM cEa các cơ sm s-n xu9t tfi làng ngh7; thUi gian làm viHc cEa ngưUi lao ự=ng tfi các cơ sm s-n xu9t; kh- năng thu hút lao ự=ng tfi làng ngh7 và các vùng lân c/n, tfo thêm nhi7u viHc làm mSiẦ

Thu nhLp c$a ngưOi lao ự ng: ChẦ tiêu này có th5 ựưJc ựánh giá thông

qua mDc ự= tăng thu nh/p bình quân cEa ngưUi lao ự=ng, thu hỞp kho-ng cách giàu nghèo, sDc mua cEa ngưUi lao ự=ng trong làng ngh7 tăng lên; tăng quẰ phúc lJi,

nâng cao ch9t lưJng cu=c sGng cEa ngưUi dân làng ngh7,Ầ

đào tFo cho ngưOi lao ự ng: ChẦ tiêu này ựánh giá thông qua trình ự= hỆc

v9n cEa ngưUi ngưUi lao ự=ng ựưJc nâng lên, trình ự= dân trắ văn minh hơn; công tác dfy ngh7, truy7n ngh7 cho ngưUi lao ự=ng ựưJc thNc hiHn thưUng xuyên ự-m b-o ch9t lưJng, hiHu qu- nhym nâng cao trình ự=, tay ngh7 và kẰ năng ngưUi lao ự=ng; các chE th5 SXKD trong làng ngh7 ựưJc trang b< các ki>n thDc v7 ti>p th<, marketing, qu-n lý, kẰ năng kinh doanh hiHn ựfi

Phong tPc, tLp quán, b n s_c văn hóa c$a ự6a phương: ChẦ tiêu này có th5

ựưJc ựánh giá thông qua giẨ gìn và phát huy b-n sỚc văn hóa dân t=c, các phong tMc, t/p quán, giá tr< văn hóa truy7n thGng; viHc tôn vinh các nghH nhân cEa các làng

ngh7,Ầ